ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.54.1
अथ काले शुभे प्राप्ते तथौ पुण्ये क्षणे तथा ।
आजुहाव महीपालान्भीमो राजा स्वयंवरे ॥ ३.५४.१ ॥
ಆಗ ಶುಭಕಾಲ, ಪುಣ್ಯದಿನ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷಣ ಬಂದಾಗ, ರಾಜ ಭೀಮನು ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ಭೂಪಾಲರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು.
3.54.2
तच्छ्रुत्वा पृथिवीपालाः सर्वे हृच्छयपीडिताः ।
त्वरिताः समपाजग्मुर्दमयन्तीमभीप्सवः ॥ ३.५४.२ ॥
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಭೂಪಾಲರೆಲ್ಲರೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮನ್ಮಥಬಾಣದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ದಮಯಂತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು.
3.54.3
कनकस्तम्भरुचिरं तोरणेन विराजितम् ।
विविशुस्ते नृपा रङ्गं महासिंह इवाचलम् ॥ ३.५४.३ ॥
ಚಿನ್ನದ ಕಂಬಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾದ, ತೋರಣದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಆ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ರಾಜರು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು, ದೊಡ್ಡ ಸಿಂಹ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ.
3.54.4
तत्रासनेषु विविधेष्वासीनाः पृथिवीक्षितः ।
सुरभिस्रग्धराः सर्वे प्रमृष्टमणिकुण्डलाः ॥ ३.५४.४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಭೂಪಾಲರೆಲ್ಲರೂ ಸುಗಂಧ ಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹೊಳೆಯುವ ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು.
3.54.5
संपूर्णां पुरुषव्याघ्रैर्व्याघ्रैर्गिरिगुहामिव ।
प्रविवेश नलो देवैः पुण्यश्लोको नराधिप ॥ ३.५४.५ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪ, ಹುಲಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪರ್ವತ ಗುಹೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ, ಪುಣ್ಯಕೀರ್ತಿ ನಳನು ದೇವತೆಗಳಂತೆ, ಆ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರರಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
3.54.6
तत्र स्म पीना दृश्यन्ते बाहवः परिघोपमाः ।
आकारवर्णसुश्लक्ष्णाः पञ्चशीर्षा इवोरगाः ॥ ३.५४.६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ದಪ್ಪ ತೋಳುಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಗದೆಯಂತಿದ್ದು, ಆಕಾರ ಮತ್ತು ವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ನುಣುಪಾಗಿ, ಪಂಚಶಿರದ ಸರ್ಪಗಳಂತೆ.
3.54.7
सुकेशान्तानि चारूणि सुनासानि शुभानि च ।
मुखानि राज्ञां शोभन्ते नक्षत्राणि यथा दिवि ॥ ३.५४.७ ॥
ರಾಜರ ಸುಂದರ ಕೇಶಗಳಿಂದ, ಚೆಲುವಾದ ಮೂಗುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶುಭ ಮುಖಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.
3.54.8
दमयन्ती ततो रङ्गं प्रविवेश शुभानना ।
मुष्णन्ती प्रभया राज्ञां चक्षूषि च मनांसि च ॥ ३.५४.८ ॥
ಆಗ ಶುಭ ಮುಖದ ದಮಯಂತಿ ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು; ತನ್ನ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ರಾಜರ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನೂ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನೂ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾ.
3.54.9
तस्या गात्रेषु पतिता तेषां दृष्टिर्महात्मनाम् ।
तत्रतत्रैव सक्ताऽभून्न चचाल च पश्यताम् ॥ ३.५४.९ ॥
ಅವಳ ಅಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ಆ ಮಹಾತ್ಮರ ದೃಷ್ಟಿ ಬಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಲ್ಲೇ ಅದು ನಿಂತಿತು; ನೋಡುತ್ತಿದ್ದವರ ದೃಷ್ಟಿ ಚಲಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ.
3.54.10
ततः संकीर्त्यमानेषु राज्ञां नामसु भारत ।
ददर्श भैमी पुरुषान्पञ्च तुल्याकृतीनिह ॥ ३.५४.१० ॥
ಓ ಭರತನೇ! ರಾಜರ ಹೆಸರುಗಳು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಭೈಮಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೂಪದ ಐದು ಪುರುಷರನ್ನು ಕಂಡಳು.
3.54.11
तान्समीक्ष्य ततः सर्वान्निर्विशेषाकृतीन्स्थितान् ।
संदेहादथ वेदर्भी नाभ्यजानान्नलं नृपम् ॥ ३.५४.११ ॥
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಭಿನ್ನತೆಯಿಲ್ಲದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಸಂದೇಹದಿಂದ ವೈದರ್ಭಿ ನಳ ರಾಜನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾರದಾದಳು.
3.54.12
निर्विशेषवयोवेषरूपाणां तत्र सा शुभा ।
यंयं हि ददृशे तेषां तंतं मेने नलं नृपम्।
साचिन्तयन्ती बुद्ध्याऽथ तर्कयामास भामिनी ॥ ३.५४.१२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವರೆಲ್ಲರ ವಯಸ್ಸು, ವೇಷ ಮತ್ತು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೇದವಿರಲಿಲ್ಲ; ಶುಭೆ ಯಾರನ್ನು ನೋಡಿದಳೋ ಅವರನ್ನೇ ನಳ ರಾಜನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದಳು. ಆಗ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಆ ಭಾಮಿನಿ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ತರ್ಕಿಸಿದಳು.
3.54.13
कथं नु देवाञ्जानीयां कथं विद्यां नलं नृपम् ।
एवं संचिन्तयन्ती सा वैदर्भी भृशदुःखिता ॥ ३.५४.१३ ॥
ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸಲಿ? ರಾಜ ನಳನನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರಿಯಲಿ? ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ವೈದರ್ಭಿ ಬಹಳ ದುಃಖಿತಳಾದಳು.
3.54.14
श्रुतानि देवलिङ्गानि तर्कयामास भारत ।
देवानां यानि लिङ्गानि स्थविरेभ्यः श्रुतानि मे ॥ ३.५४.१४ ॥
ಓ ಭಾರತ, ದೇವತೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಹಿರಿಯರಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದೆ; ಅವುಗಳನ್ನೇ ಅವಳು ಯೋಚಿಸಿದಳು.
3.54.15
तानीह तिष्ठतां भूमावेकस्यापि न लक्षये ।
एवं विचिन्त्य बहुधा विचार्य च पुनः पुनः ॥ ३.५४.१५ ॥
ಆ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಲ್ಲಿಯೂ ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಯೋಚಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
3.54.16
शरणं प्रति देवानां प्राप्तकालममन्यत ।
वाचा च मनसा चैव नमस्कारं प्रयुज्य सा ॥ ३.५४.१६ ॥
ದೇವತೆಗಳ ಶರಣು ಹೊಗುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಅವಳು ಭಾವಿಸಿದಳು. ವಾಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವಳು.
3.54.17
देवेभ्यः प्राञ्जलिर्भूत्वा वेपमानेदमब्रवीत् ।
हंसानां वचनं श्रुत्वा यथा मे नैषधो वृतः।
पतित्वे तेन सत्येन देवास्तं प्रदिशन्तु मे ॥ ३.५४.१७ ॥
ದೇವತೆಗಳ ಮುಂದೆ ಕೈಮುಗಿದು ನಡುಗುತ್ತ ಅವಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು— "ಹಂಸಗಳ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ನಿಷಧ ರಾಜ ನಳನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ವರಿಸಿದ್ದು ನಿಜವಾದರೆ, ಆ ಸತ್ಯದ ಬಲದಿಂದ, ದೇವತೆಗಳೇ, ಅವರನ್ನು ನನಗೆ ತೋರಿಸಿ."
3.54.18
मनसा वचसा चैव यथा नातिचराम्यहम् ।
तेन सत्येन विबुधास्तमेव प्रदिशन्तु मे ॥ ३.५४.१८ ॥
ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಲಿ ಮಾತಿನಿಂದಾಗಲಿ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಮೇರೆ ಮೀರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆ ಸತ್ಯದ ಬಲದಿಂದ, ದೇವತೆಗಳೇ, ಅವರನ್ನೇ ನನಗೆ ತೋರಿಸಿ.
3.54.19
यथा देवैः स मे भर्ता विहितो निषधाधिषः ।
तेन सत्येन मे देवास्तमेव प्रदिशन्तु मे ॥ ३.५४.१९ ॥
ದೇವತೆಗಳು ನಿಷಧಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ನನ್ನ ಪತಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದಂತೆಯೇ, ಆ ಸತ್ಯದಿಂದ, ದೇವತೆಗಳೇ, ಅವನನ್ನೇ ನನಗೆ ತೋರಿಸಿರಿ.
3.54.20
यथेदं व्रतमारब्धं नलस्याराधने मया ।
तेन सत्येन मे देवास्तमेव प्रदिशन्तु मे ॥ ३.५४.२० ॥
ನಲನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲು ನಾನು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದಂತೆಯೇ, ಆ ಸತ್ಯದಿಂದ, ದೇವತೆಗಳೇ, ಅವನನ್ನೇ ನನಗೆ ತೋರಿಸಿರಿ.
3.54.21
स्वं चैव रूपं पुष्यन्तु लोकपाला महेश्वराः ।
यथाऽहमभिजानीयां पुण्यश्लोकं नराधिपम् ॥ ३.५४.२१ ॥
ಲೋಕಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರರು ತಮ್ಮ ನಿಜರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಲಿ, ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕನಾದ ಆ ನರಾಧಿಪನನ್ನು ನಾನು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ.
3.54.22
निशम्य दमयन्त्यास्तत्करुणं प्रतिदेवितम् ।
निश्चयंपरमं तथ्यमनुरागं च नैषधे ॥ ३.५४.२२ ॥
ದಮಯಂತಿಯ ಆ ಕರುಣಾಜನಕ ಪ್ರತಿವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆಕೆಯ ಪರಮ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು, ನೈಷಧನ ಮೇಲಿನ ಅನುರಾಗವನ್ನು (ದೇವತೆಗಳು ಅರಿತರು).
3.54.23
मनोविशुद्धिं बुद्धिं च भक्तिं रागं च नैषधे ।
यथोक्तं चक्रिरे देवाः सामर्थ्यं लिङ्गधारणे ॥ ३.५४.२३ ॥
ನೈಷಧನ ಮೇಲಿನ ಆಕೆಯ ಮನಶ್ಶುದ್ಧಿ, ಬುದ್ಧಿ, ಭಕ್ತಿ, ಅನುರಾಗವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಈಡೇರಿಸಿದರು; ಗುರುತು ಧರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ನೀಡಿದರು.
3.54.24
साऽपश्यद्विबुधान्सर्वानस्वेदान्स्तब्धलोचनान् ।
अम्लानस्रग्रजोहीनान्स्थितानस्पृशतः क्षितिम् ॥ ३.५४.२४ ॥
ಆಕೆ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಳು—ಬೆವರಿಲ್ಲದವರು, ನಿಶ್ಚಲ ನೇತ್ರದವರು, ಬಾಡದ ಹಾರಗಳುಳ್ಳವರು, ಧೂಳಿಲ್ಲದವರು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟದೆ ನಿಂತಿದ್ದವರು.
3.54.25
छायाद्वितीयो म्लानस्रग्रजःस्वेदसमन्वितः ।
भूमिष्ठो नैषधश्चैव निमेषेण च सूचितः ॥ ३.५४.२५ ॥
ನೆರಳಿನೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೆಯವನಂತೆ, ಬಾಡಿದ ಹಾರ, ಧೂಳು ಮತ್ತು ಬೆವರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಿಷಧ ರಾಜ ನಳನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗೋಚರನಾದನು.
3.54.26
सा समीक्ष्य तु तान्देवान्पुण्यश्लोकं च भारत ।
नैषधं वरयामास भैमी धर्मेण पाण्डव ॥ ३.५४.२६ ॥
ಅವಳು ಆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಕೀರ್ತಿಯ ನಳನನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಾರತನೇ, ಪಾಂಡವನೇ, ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ನಿಷಧ ನಳನನ್ನೇ ವರಿಸಿದಳು.
3.54.27
विलज्जमाना वस्त्रान्तं जग्राहायतलोचना ।
स्कन्धदेशेऽसृजत्तस्य स्रजं परमशोभनाम् ॥ ३.५४.२७ ॥
ನಾಚುತ್ತಾ, ಸೀರೆಯ ಅಂಚನ್ನು ಹಿಡಿದ ವಿಶಾಲನಯನೆಯಾದ ಅವಳು ಅವನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಹಾರವನ್ನು ಹಾಕಿದಳು.
3.54.28
वरयामास चैवैनं पतित्वे वरवर्णिनी ।
ततो हाहेति सहसा मुक्तः शब्दो नराधिपैः ॥ ३.५४.२८ ॥
ಆ ಸುಂದರ ವರ್ಣದ ಅವಳು ಅವನನ್ನೇ ಪತಿಯಾಗಿ ವರಿಸಿದಳು. ಆಗ ರಾಜರಿಂದ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ 'ಹಾ!' ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಹೊರಬಿತ್ತು.
3.54.29
देवैर्महर्षिभिस्तत्र साधुसाध्विति भारत ।
विस्मितैरीरितः शब्दः प्रशंसद्भिर्नलं नृपम् ॥ ३.५४.२९ ॥
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಭಾರತನೇ, 'ಸಾಧು! ಸಾಧು!' ಎನ್ನುತ್ತಾ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನಳ ರಾಜನನ್ನು ಹೊಗಳಿ ಶಬ್ದ ಮಾಡಿದರು.
3.54.30
दमयन्तीं तु कौरव्य वीरसेनसुतो नृपः ।
आश्वासयद्वरारोहां प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ ३.५४.३० ॥
ಕೌರವ್ಯನೇ, ವೀರಸೇನನ ಮಗನಾದ ನಳರಾಜನು ಸಂತೋಷದ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಸುಂದರ ಸೊಂಟವುಳ್ಳ ದಮಯಂತಿಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು.
3.54.31
यत्त्वं भजसि कल्याणि पुमांसं देवसन्निधौ ।
तस्मान्मां विद्धि भर्तारमेतत्ते वचने रतम् ॥ ३.५४.३१ ॥
ಓ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ದೇವತೆಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನೀನು ಯಾರನ್ನು ವರಿಸಿದೆಯೋ ಆ ಪುರುಷನನ್ನೇ ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಪತಿಯೆಂದು ತಿಳಿ; ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿರತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
3.54.32
यावच्च मे धरिष्यन्ति प्राणा देहे शुचिस्मिते ।
तावत्त्वयि भविष्यामि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ३.५४.३२ ॥
ಓ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೆ, ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಗಳಿರುವವರೆಗೂ ನಾನು ನಿನ್ನವನೇ ಆಗಿರುತ್ತೇನೆ; ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
3.54.33
दमयन्ती तथा वाग्भिरभिनन्द्य कृताञ्जलिः ॥ ३.५४.३३ ॥
ದಮಯಂತಿ ಆ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತಳು.
3.54.34
तौ परस्परतः प्रीतौ दृष्ट्वा त्वग्निपुरोगमान् ।
तानेव शरणं देवाञ्जग्मतुर्मनसा तदा ॥ ३.५४.३४ ॥
ಪರಸ್ಪರ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ನೋಡಿ, ಆಗ ಅವರು ಅಗ್ನಿ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳನ್ನೇ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಶರಣು ಹೊಂದಿದರು.
3.54.35
वृते तु नैषधे भैम्या लोकपाला महौजसः ।
प्रहृष्टमनसः सर्वे नलायाष्टौ वरान्ददुः ॥ ३.५४.३५ ॥
ಭೈಮಿ ನೈಷಧ ನಳನನ್ನು ವರಿಸಿದ ನಂತರ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಲೋಕಪಾಲರೆಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಳನಿಗೆ ಎಂಟು ವರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು.
3.54.36
प्रत्यक्षदर्शनं यज्ञे गतिं चानुत्तमां शुभाम् ।
नैषधाय ददौ शक्रः प्रीयमाणः शचीपतिः ॥ ३.५४.३६ ॥
ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದರ್ಶನವನ್ನೂ ಪರಮ ಶುಭ ಗತಿಯನ್ನೂ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಶಚೀಪತಿ ಇಂದ್ರ ನೈಷಧ ನಳನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.
3.54.37
अग्निरात्मभवं प्रादाद्यत्र वाञ्छति नैषधः ।
लोकानात्मप्रभांश्चैव ददौ तस्मै हुताशनः ॥ ३.५४.३७ ॥
ಅಗ್ನಿ ತನ್ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗನನ್ನು ನೀಡಿದನು, ನೈಷಧನು ಎಲ್ಲಿ ಬಯಸುತ್ತಾನೋ ಅಲ್ಲಿ; ತನ್ನದೇ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.
3.54.38
यमस्त्वन्नरसं प्रादाद्धर्मे च परमां स्थितिम् ।
अपांपतिरपां भावं यत्रवाञ्छति नैपधः
स्रजश्चोत्तमगन्धाढ्याः सर्वेच मिथुनं ददुः ॥ ३.५४.३८ ॥
ಯಮನು ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನದ ಸಾರವನ್ನೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ನೀಡಿದನು; ಜಲಾಧಿಪತಿ ವರುಣನು ನೈಷಧನು ಬಯಸಿದಲ್ಲಿ ಜಲದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಎಲ್ಲರೂ ಉತ್ತಮ ಸುಗಂಧಭರಿತ ಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಒಂದು ಜೋಡಿಯನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟರು.
3.54.39
वरानेवं प्रदायास्य देवास्ते त्रिदिवं गताः ।
एतत्सर्वं नलोऽपश्यद्दमयन्ती च भारत।
यथा स्वप्नं महाराज तथैव ददृशुर्जनाः ॥ ३.५४.३९ ॥
ಹೀಗೆ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಭಾರತ, ನಲನು ಮತ್ತು ದಮಯಂತಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಂಡರು; ಮಹಾರಾಜ, ಕನಸಿನಂತೆ ಇತರ ಜನರೂ ಕಂಡರು.
3.54.40
ततः स्वयवरं चक्रे भीमो राजाऽतिमानुषम् ।
समागतेषु सर्वेषु भूपालेसु विशांपते ॥ ३.५४.४० ॥
ನಂತರ ರಾಜ ಭೀಮನು ಅತಿಮಾನುಷ ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು; ವಿಶಾಂಪತಿ, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರೂ ಸೇರಿದಾಗ.
3.54.41
दमयन्त्यपि तद्दृष्ट्वाराजमण्डलमृद्धिमत् ।
अन्वीक्ष्यनैषधं वव्रे भैमी धर्मेण भारत ॥ ३.५४.४१ ॥
ದಮಯಂತಿಯೂ ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜಮಂಡಲವನ್ನು ನೋಡಿ, ನೈಷಧನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಭಾರತ, ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಭೈಮಿ ಅವನನ್ನು ವರಿಸಿದಳು.
3.54.42
वृते च नैषधे भैम्या निवृत्ते च स्वयंवरे ।
सर्व एव महीपालाः प्रतिजग्मुर्यथागतम् ॥ ३.५४.४२ ॥
ನೈಷಧನನ್ನು ಭೈಮಿ ವರಿಸಿ, ಸ್ವಯಂವರ ಮುಗಿದಾಗ, ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಬಂದ ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
3.54.43
पार्थिवाश्चानुभूयास्य विवाहं विस्मयान्विताः ।
दमयन्त्याश्च मुदिताः प्रतिजग्मुर्यथागतम् ॥ ३.५४.४३ ॥
ರಾಜರು ಈ ನಳನ ವಿವಾಹವನ್ನು ಕಂಡು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡು, ದಮಯಂತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
3.54.44
गतेषु पार्थिवेन्द्रेषु भीमः प्रीतो महामनाः ।
विवाहं कारयामास दमयन्त्या नलस्य च ॥ ३.५४.४४ ॥
ರಾಜರು ಹೊರಟುಹೋದ ಬಳಿಕ, ಉದಾರಮನಸ್ಕನಾದ ಭೀಮನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ದಮಯಂತಿ ಮತ್ತು ನಳನ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.
3.54.45
उष्य तत्र तथाकामं नैषधो द्विपदांवरः ।
भीमेन समनुज्ञातो जगाम नगरं स्वकम्।
अवाप्य नारीरत्नं तु पुण्यश्लोकोपि पार्थिवः ॥ ३.५४.४५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನೆಲೆಸಿದ, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನೈಷಧ ನಳನು ಭೀಮನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ನಾರಿರತ್ನ ದಮಯಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕನಾದ ರಾಜನೂ (ಹೋದನು).
3.54.46
रेमे सह तया राजञ्छच्येव बलवृत्रहा ।
अतीव मुदितो राजा भ्राजमानोंशुमानिव ॥ ३.५४.४६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನು ಅವಳೊಂದಿಗೆ ರಮಿಸಿದನು; ವೃತ್ರಹನಾದ ಇಂದ್ರನು ಶಚಿಯೊಂದಿಗೆ ರಮಿಸಿದಂತೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ರಾಜನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆದನು.
3.54.47
अरञ्जयत्प्रजा वीरो धर्मेण परिपालयन् ।
ईजे चाप्यश्वमेधेन ययातिरिव नाहुषः।
अन्यैश्च बहुभिर्धीमान्क्रतुभिश्चाप्तदक्षिणैः ॥ ३.५४.४७ ॥
ವೀರನಾದ ಅವನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು. ನಹುಷನ ಮಗ ಯಯಾತಿಯಂತೆ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗ ಮಾಡಿದನು; ಇತರ ಅನೇಕ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಕ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಮಾಡಿದನು.
3.54.48
पुगश्च रमणीयेषु वनेषूपवनेषु च ।
दमयन्त्या सह नलो विजहारामरोपमः ॥ ३.५४.४८ ॥
ದೇವತೆಯಂತಿದ್ದ ನಳನು ದಮಯಂತಿಯೊಂದಿಗೆ ರಮಣೀಯವಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉಪವನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸಿದನು.
3.54.49
जनयामास च ततो दमयन्त्यां महामनाः ।
इन्द्रसेनं सुतं चापि इन्द्रसेनां चकन्यकाम् ॥ ३.५४.४९ ॥
ಆಗ ಆ ಮಹಾಮನಸ್ಕನು ದಮಯಂತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಸೇನ ಎಂಬ ಪುತ್ರನನ್ನೂ ಇಂದ್ರಸೇನಾ ಎಂಬ ಪುತ್ರಿಯನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು.
3.54.50
एवं स यजमानश्च विहरंश्च नराधिपः ।
ररक्ष वसुसंपूर्णां वसुधां वसुधाधिपः ॥ ३.५४.५० ॥
ಹೀಗೆ ಆ ನರಾಧಿಪನು ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತ, ವಿಹರಿಸುತ್ತ, ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭೂಪತಿಯಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಿದನು.