マハーバーラタ · 章 3.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.58.1
ततस्तु याते वार्ष्णेये पुण्यश्लोकस्य दीव्यतः ।
पुष्करेण हृतं राज्यं यच्चापि वसु किंचन ॥ ३.५८.१ ॥
その後、ヴァールシュネーヤが去ったとき、聖なる名声の人(ナラ)が賭博をしていると、プシュカラは彼の王国と持っていた富をすべて奪った。
3.58.2
हृतराज्यं नलं राजन्प्रहसन्पुष्करोऽब्रवीत् ।
द्यूतं प्रवर्ततां भूयः प्रतिपाणोऽस्ति कस्तव ॥ ३.५८.२ ॥
王国を奪われたナラに、プシュカラは笑いながら言った。「王よ、また賭博を続けよう。おまえには、それに見合う賭け金は何があるのか。」
3.58.3
शिष्टा ते दमयन्त्येका सर्वमन्यद्धृतं मया ।
दमयन्त्याः पणः साधु वर्ततां यदि मन्यसे ॥ ३.५८.३ ॥
「おまえに残っているのは、ダマヤンティーただ一人だ。それ以外のものはすべて私が奪った。もしおまえがよいと思うなら、ダマヤンティーを賭け金として、正しく勝負を続けよう。」
3.58.4
पुष्रेणैवमुक्तस्य पुण्यश्लोकस्य मन्युना ।
व्यदीर्यतेव हृदयं न चैनं किंचिदब्रवीत् ॥ ३.५८.४ ॥
プシュカラがこのように言うと、聖なる名声のナラの心は怒りと悲しみで引き裂かれるかのようであった。そして彼は何一つ言い返さなかった。
3.58.5
ततः पुष्करमालोक्य नलः परममन्युमान् ।
उवाच विद्यतेऽन्यच्च धनं मम नराधम ॥ ३.५८.५ ॥
するとナラは、プシュカラを見つめ、激しい怒りに満ちて言った。「人の中で最も卑しい者よ、私にはまだ他の富がある。」
3.58.6
षणरूपेण निक्षिप्य पुण्यश्लोकः सुदुर्मनाः ।
उत्तरीयं तथा वस्त्रं तस्याश्चाभरणानि च।
उन्सृज्य सर्वगात्रभ्यो भूषणानि सहायशाः ॥ ३.५८.६ ॥
聖なる名声のナラは、ひどく落ち込んで、上着と彼女の衣服と装身具を賭け金として差し出し、体中の飾りを外した。彼は助けのない身となった。
3.58.7
सुकवासा ह्यसंवीतः सुहृच्छोकविवर्धनः ।
निश्चक्राम ततोराजा त्यक्त्वा सुविपुलां श्रियम् ॥ ३.५८.७ ॥
外見は立派な衣をまとっていたが実は裸同然の、友人たちの悲しみを増す王は、広大な繁栄を捨てて出ていった。
3.58.8
दमयन्त्येकवस्त्राऽथ गच्छन्तं पृष्ठतोऽन्वगात् ।
स तया नगराभ्याशे त्रिरात्रं नैपधोऽवसत् ॥ ३.५८.८ ॥
そのとき一枚の衣をまとったダマヤンティーは、去っていく彼の後ろに従った。そのナイシャダは町の近くで三晩とどまった。
3.58.9
पुष्करस्तु महाराज धोषयामास वै पुरे ।
नले यः सम्यगातिष्ठेत्स गच्छेद्वध्यतां मम ॥ ३.५८.९ ॥
しかし大王よ、プシュカラは町に布告させた。ナラに十分に仕える者は、わたしによって処刑されるであろう、と。
3.58.10
पुष्करस्य तु वाक्येन तस्य विद्वेषणेन च ।
पौरा न तस्य सत्कारं कृतवन्तो युधिष्ठिर ॥ ३.५८.१० ॥
プシュカラの命令と彼への憎しみのために、ユディシュティラよ、町の人々は彼を敬わなかった。
3.58.11
स तथा नगराभ्याशे सत्कारार्हो न सन्कृतः ।
त्रिरत्रमुषितो राजा जलमात्रेण वर्तयन् ॥ ३.५८.११ ॥
ふさわしい敬意を受けるべき王であったのに、町の近くで敬われなかった。三晩のあいだ彼はただ水だけで生きながらえていた。
3.58.12
पीड्यमानः क्षुधा तत्र फलमृलानि कर्पयन् ।
प्रातिष्ठत ततो राजा दमयन्ती तमन्वगात् ॥ ३.५८.१२ ॥
そこで飢えに苦しみ、果実と根を集めながら、王はそのとき出発した。ダマヤンティーが彼の後に従った。
3.58.13
क्षुधया पीड्यमानम्तु नलो बहुतिथेऽहनि ।
अपश्यच्छकुनान्कांश्चिद्धिरण्यसदृशच्छदान् ॥ ३.५८.१३ ॥
飢えに苦しむナラは、幾日もたってから、金色の羽毛をもついくつかの鳥を見た。
3.58.14
स चिन्तयामास तदा निषधाधिपतिर्बली ।
अस्ति भक्ष्यो ममाद्यापि वसु चेदं भविष्यति ॥ ३.५८.१४ ॥
その時、強力なニシャダ王ナラは考えた。「今日でも私には食べ物がある。これも富となるだろう。」
3.58.15
ततस्तानन्तरीयेण वाससा स समावृणोत् ।
तस्य तद्वस्त्रमादाय सर्वे जग्मुर्विहायसा ॥ ३.५८.१५ ॥
そこで彼は、上衣で鳥たちを覆った。しかし鳥たちは皆その衣を奪い取り、空を飛んで去った。
3.58.16
उत्पतन्तः खगा वाक्यमेतदाहुस्ततो नलम् ।
दृष्ट्वा दिग्वाससं भूमौ स्थितं दीनमधोमुखम् ॥ ३.५८.१६ ॥
飛び立ちながら、鳥たちはナラにこう言った。地に立ち、みじめに顔を伏せ、方角を衣とするのみの裸のナラを見て。
3.58.17
वयमक्षाः सुदुर्बुद्धे तववासो जिहीर्षवः ।
आगता न हि नः प्रीतिः सवाससि गते त्वयि ॥ ३.५८.१७ ॥
「最も愚かな者よ! 我らは賽子だ。お前の衣を奪いに来たのだ。お前が衣をまとっていた時、我らはお前に喜びを感じていなかった。」
3.58.18
नान्समीक्ष्य गतानक्षानात्मानं च विवाससम् ।
पुण्यश्लोकस्तदा राजा दमयन्तीमथाब्रवीत् ॥ ३.५८.१८ ॥
賽子が去り、自らが裸であるのを見て、功徳の名高い王ナラはそのときダマヤンティーに語った。
3.58.19
येषां प्रकोपादैश्वर्यान्प्रच्युतोऽहमनिन्दिते ।
प्राणयात्रां न विन्देयं दुःखितः क्षुधयाऽन्वितः ॥ ३.५८.१९ ॥
非の打ちどころなき女よ、彼らの怒りによって私は権勢を失った。今や生きる糧さえ得られず、飢えに苦しみ悲嘆している。
3.58.20
येषां कृते न सत्कारमकुर्वन्मयि नैषधाः ।
इमे ते शकुना भूत्वा वासश्चाषहरन्ति मे ॥ ३.५८.२० ॥
ナイシャダの人々が私に敬意を払わなかったのは彼らのためであった。その彼らが今や鳥となり、私の衣を奪っている。
3.58.21
वैषम्यं परमं प्राप्तो दुःखितो गतचेतनः ।
भर्ता तेऽहं निबोधेदं वचनं हितमात्मनः ॥ ३.५८.२१ ॥
お前の夫である私は、極度の逆境に陥り、悲嘆して正気を失っている。お前自身のためにこの言葉を聞きなさい。
3.58.22
एते गच्छन्ति वहवः पन्थानो दिणापथम् ।
अवन्तीमृक्षवन्तं च समतिक्रम्य पर्वतम् ॥ ३.५८.२२ ॥
これら多くの道は南の道へと通じている。アヴァンティーとリクシャヴァット山を越えて、それらは続いていく。
3.58.23
एष विन्ध्यो महाशैलः पयोष्णी च समुद्रगा ।
आश्रमाश्च महर्षीणां बहुमूलफलान्विताः ॥ ३.५८.२३ ॥
これが大山ヴィンディヤであり、海へ流れるパヨーシュニー川であり、根と果実に富む大仙たちの庵である。
3.58.24
एष पन्था विदर्भाणामेष यास्यति कोसलान् ।
अतःपरं च देशोऽयं दक्षिणो दक्षिणापथः ॥ ३.५८.२४ ॥
この道はヴィダルバの道であり、これはコーサラへ通じる。ここから先のこの地は南の道、ダクシナーパタである。
3.58.25
एतद्वाक्यं नलो राजा दमयन्तीं समाहितः ।
उवाचासकृदार्तो हि भैमीमुद्दिश्य भारत ॥ ३.५८.२५ ॥
苦悩しながらも心を静めた王ナラは、バイミー・ダマヤンティーに向かってこれらの言葉を何度も語った、ああバーラタよ。
3.58.26
ततः सा वाष्पकलया वाचा दुःखेन कर्शिता ।
उवाच दमयन्ती तं नैषधं करुणं वचः ॥ ३.५८.२६ ॥
そのとき悲しみにやつれたダマヤンティーは、涙に詰まった声で、ニシャダの王に哀れな言葉を語った。
3.58.27
उद्वेषते मे हृदयं सीदन्त्यङ्गानि सर्वशः ।
तव पार्थिव संकल्पं चिन्तयन्त्याः पुनः पुनः ॥ ३.५८.२७ ॥
王よ、あなたの決意を何度も思い巡らすうちに、私の心は震え、四肢はすっかり力を失ってゆく。
3.58.28
हृतराज्यं हृतद्रव्यं विवस्त्रं क्षुच्छ्रमान्वितम् ।
कथमुत्सृज्य गच्छेयमहं त्वां निर्जने वने ॥ ३.५८.२८ ॥
王国も財産も奪われ、ぼろをまとい、飢えと疲労に苦しむあなたを、この人里離れた森に置き去りにして、どうして私は去れましょうか。
3.58.29
श्रान्तस्य ते क्षुधार्तस्य चिन्तयानस्य तत्सुखम् ।
वने घोरे महाराज नाशयिष्याम्यहं क्लमम् ॥ ३.५८.२९ ॥
偉大な王よ、疲れ、飢えに苦しみ、思い沈むあなたに、この恐ろしい森で安らぎを与え、あなたの疲れを取り除きましょう。
3.58.30
न च भार्यासमं किंचिन्नरस्यार्तस्य भेषजम् ।
नित्यं हि सर्वदुःखेषु सत्यमेतद्व्रवीमि ते ॥ ३.५८.३० ॥
苦しむ人にとって、妻に匹敵する薬はない。あらゆる苦しみにおいて、これは常に真実である。私はあなたにこのことを告げるのだ。
3.58.31
एवमेतद्यथाऽऽन्थ त्वं दमयन्ति सुमध्यमे ।
नास्ति बार्यासमं मित्रं नरस्यार्तस्य भेषजम् ॥ ३.५८.३१ ॥
細腰のダマヤンティーよ、あなたの言うとおりだ。苦しむ人にとって、妻に等しい友も薬もない。
3.58.32
न चाहं त्यक्तुकामस्त्वां किमलं भीरु शङ्कसे ।
त्यजेयमहमात्मानं न चैव त्वामनिन्दिते ॥ ३.५८.३२ ॥
私はあなたを捨てる気はない。臆病な人よ、なぜ無駄に恐れるのか。私は自分を捨てることはあっても、無垢なあなたを捨てはしない。
3.58.33
यदि मां त्वं महाराज न विहातुमिहच्छसि ।
तत्किमर्थं विदर्भाणां पन्थाः समुपदिश्यते ॥ ३.५८.३३ ॥
大王よ、もしあなたがここで私を捨てたくないのなら、なぜヴィダルバへの道が示されるのですか。
3.58.34
अवैमि चाहं नृपते न तु मां त्यक्तुमर्हसि ।
चेतसा त्वपकृष्टेन मां त्यजेथा महीपते ॥ ३.५८.३४ ॥
王よ、私はあなたが私を捨てるに値しないと知っています。しかし地の主よ、もしあなたの心が汚れていたなら、あなたは私を捨てるでしょう。
3.58.35
पन्थानं हि ममाभीक्ष्णमाख्यासि च नरोत्तम ।
अतो निमित्तं शोकं मे वर्धयस्यमरोपम ॥ ३.५८.३५ ॥
人中の最も優れた方よ、あなたは私に何度も道を示す。だから神に等しい方よ、あなたは私の悲しみの原因を増すのです。
3.58.36
यदि चायमभिप्रायस्तव राजन्भविष्यति ।
सहितावेव गच्छावो विदर्भान्यदि मन्यसे ॥ ३.५८.३६ ॥
王よ、もしそれがあなたの考えであり、適切だと思われるなら、二人で一緒にヴィダルバへ行きましょう。
3.58.37
विदर्भराजस्तत्र त्वां पूजयिष्यति मानद ।
तेन त्वं पूजितो राजन्सुखं वत्स्यसि नो गृहे ॥ ३.५८.३७ ॥
ヴィダルバの王がそこであなたを敬うでしょう、尊敬を与える方よ。彼に敬われて、王よ、あなたは我らの家で幸せに住むでしょう。