ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.59.1
इत्युक्तः स तदा देव्या नलो वचनमब्रवीत् ।
यथा राज्यंतव पितुस्तथा मम नसंशयः।
न तु तत्र गमिष्यामि विषमस्थः कथंचन ॥ ३.५९.१ ॥
ದೇವಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ನಳನು ಆಗ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು: "ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ರಾಜ್ಯ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನದೂ ಕೂಡ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ನಾನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಾರೆ."
3.59.2
कथं समृद्धो गत्वाऽहं तव हर्षविवर्धनः ।
परिद्यूनो गमिष्यामि तव शोकविवर्धनः ॥ ३.५९.२ ॥
"ನಾನು ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ ಹೋದರೆ ಹೇಗೆ? ಅದು ನಿನ್ನ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ದೀನನಾಗಿ ಹೋದರೆ ನಿನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತೇನೆ."
3.59.3
इति ब्रुवन्नलो राजा दमयन्तीं पुनः पुनः ।
सान्खयामास कल्याणीं वाससोर्धेन संवृताम् ॥ ३.५९.३ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ರಾಜ ನಳನು ಪದೇ ಪದೇ ದಮಯಂತಿಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು; ತನ್ನ ಅರ್ಧ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಆ ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು.
3.59.4
तावेकवस्त्रसंवीतावटमानावितस्ततः ।
क्षुत्पिपासापरिश्रान्तौ सभां कांचिदुपेयतुः ॥ ३.५९.४ ॥
ಒಂದೇ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾ, ಹಸಿವು-ದಾಹದಿಂದ ಬಳಲಿದ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಒಂದು ಸಭೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದರು.
3.59.5
तां सभामुपसंप्राप्य तदा स निषधाधिपः ।
वैदर्भ्या सहितो राजा निषसाद महीतले ॥ ३.५९.५ ॥
ಆ ಸಭೆಯನ್ನು ತಲುಪಿ, ಆಗ ನಿಷಧರ ಅಧಿಪತಿ ರಾಜ ನಳನು ವೈದರ್ಭಿಯೊಂದಿಗೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತನು.
3.59.6
स वै विवस्त्रो मलिनो विवर्णः पांसुगुण्ठितः ।
दमयन्त्या सह श्रान्तः सुष्वाप धरणीतले ॥ ३.५९.६ ॥
ಅವನು ವಸ್ತ್ರರಹಿತನಾಗಿ, ಮಲಿನನಾಗಿ, ಕಳೆಗುಂದಿ, ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ದಮಯಂತಿಯೊಂದಿಗೆ ದಣಿದವನಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದನು.
3.59.7
ततः स्ववसनस्यान्तं दमयन्ती विशांपते ।
भूमावास्तीर्य सुष्वाप पतिमालिङ्ग्य शोभना ॥ ३.५९.७ ॥
ಆಗ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ದಮಯಂತಿ ತನ್ನ ವಸ್ತ್ರದ ಅಂಚನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಾಸಿ, ಪತಿಯನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ನಿದ್ರಿಸಿದಳು.
3.59.8
दमयनत्यपि कल्याणी निद्रयाऽपहृता ततः ।
सहसा दुःखमासाद्य सुकुमारी तपस्विनी ॥ ३.५९.८ ॥
ಮಂಗಳೆ ದಮಯಂತಿಯೂ ನಿದ್ರೆಗೆ ವಶಳಾದಳು; ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ ಆ ಸುಕುಮಾರಿ, ತಪಸ್ವಿನಿ ನಿದ್ರಿಸಿದಳು.
3.59.9
सुप्तायां दमयन्त्यां तु नलो राजा विशांपते ।
शोकोन्मथितचित्तः सन्न स्म शेते यथा पुरा ॥ ३.५९.९ ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ದಮಯಂತಿ ನಿದ್ರಿಸಿದಾಗ, ಶೋಕದಿಂದ ಕಲಕಿದ ಮನಸ್ಸಿನ ರಾಜಾ ನಳನು ಮೊದಲಿನಂತೆ ನಿದ್ರಿಸಲಿಲ್ಲ.
3.59.10
स तद्राज्यापहरणं सुहृत्त्यागं च सर्वशः ।
वने च तं परिध्वंसं प्रेक्ष्य चिन्तामुपेयिवान् ॥ ३.५९.१० ॥
ಅವನು ರಾಜ್ಯಾಪಹರಣವನ್ನೂ, ಸ್ನೇಹಿತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ತ್ಯಾಗವನ್ನೂ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆ ಪತನವನ್ನೂ ನೋಡಿ ಚಿಂತೆಗೆ ಒಳಗಾದನು.
3.59.11
किं नु मे स्यादिदं कृत्वा किंनु मे स्यादकुर्वतः ।
किंनु मे मरणं श्रेयः परित्यागो जनस्य वा ॥ ३.५९.११ ॥
ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ನನಗೇನಾಗುವುದು, ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ನನಗೇನಾಗುವುದು? ನನಗೆ ಮರಣವೇ ಒಳ್ಳೆಯದೋ, ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದೋ?
3.59.12
मामियं ह्यनुरक्तैवं दुःखमाप्नोति मत्कृते ।
मद्विहीना त्वियं गच्छेत्कदाचित्स्वजनं प्रति ॥ ३.५९.१२ ॥
ಇವಳು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಇಷ್ಟು ಅನುರಕ್ತಳಾಗಿ ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ದುಃಖ ಹೊಂದುತ್ತಾಳೆ; ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇವಳು ಒಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದು.
3.59.13
मया निःसंशयं दुखमियं प्राप्स्यत्यनुव्रता ।
उत्सर्गेसंशयः स्यात्तु विन्देतापि सुखं क्वचित् ॥ ३.५९.१३ ॥
ನನ್ನಿಂದ ಈಕೆ, ಅನುರಕ್ತೆಯಾದ ಈಕೆ, ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ದುಃಖವನ್ನು ಹೊಂದುವಳು. ಬಿಟ್ಟರೆ ಸಂದೇಹವಿದೆ; ಆದರೆ ಆಕೆ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
3.59.14
स विनिश्चित्य बहुधा विचार्य च पुनःपुनः ।
उत्सर्गेऽमन्यत श्रेयो दमयन्त्या नराधिप ॥ ३.५९.१४ ॥
ಅವನು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಆಲೋಚಿಸಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು; ಓ ನರಾಧಿಪ, ದಮಯಂತಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು.
3.59.15
न चैषा तेजसा शक्या कैश्चिद्धर्षयितुं पथि ।
यशस्विनी महाभागा मद्भक्तेयं पतिव्रता ॥ ३.५९.१५ ॥
ಈಕೆಯನ್ನು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವಮಾನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈಕೆ ಯಶಸ್ವಿನಿ, ಮಹಾಭಾಗೆ, ನನ್ನ ಭಕ್ತೆ, ಪತಿವ್ರತೆ.
3.59.16
एवं तस् तदा बुद्धिर्दमयन्त्यां न्यवर्तत ।
कलिना दुष्टभावेन दमयन्त्या विसर्जने ॥ ३.५९.१६ ॥
ಹೀಗೆ ಆಗ ಅವನ ಬುದ್ಧಿ ದಮಯಂತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವ ವಿಚಾರದಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿತು; ದುಷ್ಟಭಾವದ ಕಲಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದಮಯಂತಿಯ ತ್ಯಾಗದಲ್ಲಿ.
3.59.17
सोऽवस्त्रतामात्मनश्च तस्याश्चाप्येकवस्त्रताम् ।
चिन्तयित्वाऽध्यगाद्राजा वस्त्रार्धस्यावकर्तनम् ॥ ३.५९.१७ ॥
ಆ ರಾಜನು ತನಗೆ ಮತ್ತು ಆಕೆಗೆ ಒಂದೇ ವಸ್ತ್ರವಿರುವುದನ್ನು ಯೋಚಿಸಿ, ವಸ್ತ್ರದ ಅರ್ಧಭಾಗವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಉಪಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
3.59.18
कथं वासो विकर्तेयं न च बुद्ध्येत मे प्रिया ।
विचिन्त्यैवं नलो राजा सभां पर्यचरत्तदा ॥ ३.५९.१८ ॥
"ಈ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕತ್ತರಿಸುವುದು, ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳದಂತೆ?" ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ ರಾಜ ನಳನು ಆಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡತೊಡಗಿದನು.
3.59.19
परिधावन्नथ नल इतश्चेतश्च भारत ।
आससाद सभोद्देशे विकोशं स्वङ्गमुत्तमम् ॥ ३.५९.१९ ॥
ಓ ಭಾರತ! ನಳನು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಸಭೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋಶದಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದ ಉತ್ತಮ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಕಂಡನು.
3.59.20
तेनार्धं वाससश्छित्त्वा निवस् च परंतपः ।
सुप्तामुत्सृज्य वैदर्भीं प्राद्रवद्गतचेतनाम् ॥ ३.५९.२० ॥
ಅದರಿಂದ ವಸ್ತ್ರದ ಅರ್ಧವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ತನ್ನನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಅವನು, ಮಲಗಿದ್ದ, ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದ ವೈದರ್ಭಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿಹೋದನು.
3.59.21
ततो निबद्धहृदयः पुनरागम् तां सभाम् ।
दमयन्तीं तदा दृष्ट्वा रुरोद निषधाधिपः ॥ ३.५९.२१ ॥
ಆಗ ಮನಸ್ಸು ಕಟ್ಟುಬಿದ್ದ ನಿಷಧಾಧಿಪನು ಮತ್ತೆ ಆ ಸಭೆಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದು, ದಮಯಂತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಅತ್ತನು.
3.59.22
यां न वायुर्न चादित्यः पुरा पश्यति मे प्रियाम् ।
सेयमद्य सभामध्ये शेते भूमावनाथवत् ॥ ३.५९.२२ ॥
ಹಿಂದೆ ಗಾಳಿಯೂ ಸೂರ್ಯನೂ ನೋಡದಿದ್ದ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ, ಇಂದು ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅನಾಥೆಯಂತೆ ಮಲಗಿದ್ದಾಳೆ.
3.59.23
इयं वस्त्रावकर्तेन संवीता चारुहासिनी ।
उन्मत्तेव मया हीना कथं बुद्ध्वा भविष्यति ॥ ३.५९.२३ ॥
ಈ ಸುಂದರ ನಗೆಯುಳ್ಳವಳು, ಕತ್ತರಿಸಿದ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ನನ್ನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಹುಚ್ಚಿಯಂತೆ ಇದ್ದಾಳೆ; ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಾಗ ಇವಳು ಹೇಗಿರುವಳೋ?
3.59.24
कथमेका सती भमी मया विरहिता शुभा ।
चरिष्यति वने घोरे मृगव्यालनिषेविते ॥ ३.५९.२४ ॥
ನನ್ನಿಂದ ಅಗಲಿದ, ಶುಭೆಯಾದ, ಪತಿವ್ರತೆ ದಮಯಂತಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ, ಜಿಂಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಭೀಕರ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಅಲೆದಾಡುವಳು?
3.59.25
आदित्या वसवो रुद्रा अश्विनौ समरुद्गणौ ।
रक्षन्तु त्वां महाभागे धर्मेणासि समावृता ॥ ३.५९.२५ ॥
ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ಮರುದ್ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಅಶ್ವಿನಿ ದೇವತೆಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ; ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ, ನೀನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಆವೃತಳಾಗಿರುವೆ.
3.59.26
एवमुक्त्वा प्रियां भार्यां रूपेणाप्रतिमां भुषि ।
कलिनाऽपहृतज्ञानो नलः प्रातिपष्ठदुद्यतः ॥ ३.५९.२६ ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ರೂಪವತಿಯಾದ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಭಾರ್ಯೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಕಲಿಯಿಂದ ವಿವೇಕ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಳನು ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು.
3.59.27
गत्वागत्वा नलो राजा पुनरेति सभां मुहुः ।
आकृष्यमाणः कलिना सौहृदेनावकृष्यते ॥ ३.५९.२७ ॥
ರಾಜ ನಳನು ಪದೇ ಪದೇ ಹೋದರೂ ಮತ್ತೆ ಸಭೆಗೇ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾನೆ; ಕಲಿಯಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ಸ್ನೇಹದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
3.59.28
द्विधेव हृदयं तस्य दुःखितस्याभवत्तदा ।
दोलेव मुहुरायाति याति चैव मुहुर्मुहुः ॥ ३.५९.२८ ॥
ಆಗ ಆ ದುಃಖಿತನ ಹೃದಯ ಎರಡಾಗಿ ಹರಿದಂತಾಯಿತು; ತೂಗುಯ್ಯಾಲೆಯಂತೆ ಅವನು ಪದೇ ಪದೇ ಬರುತ್ತಾನೆ, ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
3.59.29
अवकृष्टस्तु कलिना मोहितः प्राद्रवन्नलः ।
सुप्तामुत्सृज्य तां भार्यां विलप्य करुणं बहु ॥ ३.५९.२९ ॥
ಕಲಿಯಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಮೋಹಗೊಂಡ ನಳನು, ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಭಾರ್ಯೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿಹೋದನು; ಬಹಳ ಕರುಣಾಜನಕವಾಗಿ ಪ್ರಲಾಪಿಸುತ್ತಾ.
3.59.30
नष्टात्मा कलिनाऽऽविष्टस्तत्तद्विगणयन्मुहुः ।
जगामैकां वने शून्ये भार्यामुत्सृज्य मोहितः ॥ ३.५९.३० ॥
ಆತ್ಮಭಾನ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಕಲಿಯಿಂದ ಆವೇಶಿತನಾದ ನಳನು, ಇದು ಅದು ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ, ಮೋಹಗೊಂಡು, ಭಾರ್ಯೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಬ್ಬನೇ ನಿರ್ಜನ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದನು.