మహాభారతం · అధ్యాయం 3.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.59.1
इत्युक्तः स तदा देव्या नलो वचनमब्रवीत् ।
यथा राज्यंतव पितुस्तथा मम नसंशयः।
न तु तत्र गमिष्यामि विषमस्थः कथंचन ॥ ३.५९.१ ॥
దేవి అలా చెప్పగా నలుడు అప్పుడు ఇలా పలికాడు: "నీ తండ్రి రాజ్యం ఎలాగో నాది కూడా అలాగే; ఇందులో సందేహం లేదు. కానీ కష్టంలో ఉన్న నేను ఏ విధంగానూ అక్కడికి వెళ్ళను."
3.59.2
कथं समृद्धो गत्वाऽहं तव हर्षविवर्धनः ।
परिद्यूनो गमिष्यामि तव शोकविवर्धनः ॥ ३.५९.२ ॥
"నేను సంపన్నుడిగా వెళ్ళితే ఎలా? అప్పుడు నీ సంతోషం పెరుగుతుంది. దీనావస్థలో వెళ్ళితే నీ దుఃఖం పెరుగుతుంది."
3.59.3
इति ब्रुवन्नलो राजा दमयन्तीं पुनः पुनः ।
सान्खयामास कल्याणीं वाससोर्धेन संवृताम् ॥ ३.५९.३ ॥
ఇలా అంటూ రాజు నలుడు మళ్ళీ మళ్ళీ దమయంతిని ఓదార్చాడు; తన సగం వస్త్రంతో కప్పబడిన ఆ కల్యాణిని.
3.59.4
तावेकवस्त्रसंवीतावटमानावितस्ततः ।
क्षुत्पिपासापरिश्रान्तौ सभां कांचिदुपेयतुः ॥ ३.५९.४ ॥
ఒకే వస్త్రంతో కప్పుకుని, ఇటు అటు తిరుగుతూ, ఆకలిదప్పులతో అలసిన వారిద్దరూ ఒక సభను చేరుకున్నారు.
3.59.5
तां सभामुपसंप्राप्य तदा स निषधाधिपः ।
वैदर्भ्या सहितो राजा निषसाद महीतले ॥ ३.५९.५ ॥
ఆ సభను చేరుకుని, అప్పుడు నిషధుల అధిపతి రాజు నలుడు విదర్భ రాకుమారితో కలిసి నేలపై కూర్చున్నాడు.
3.59.6
स वै विवस्त्रो मलिनो विवर्णः पांसुगुण्ठितः ।
दमयन्त्या सह श्रान्तः सुष्वाप धरणीतले ॥ ३.५९.६ ॥
అతడు, వస్త్రహీనుడై, మలినుడై, వర్ణం కోల్పోయి, ధూళితో కప్పబడి, దమయంతితో కలిసి అలసినవాడై నేలపై నిద్రించాడు.
3.59.7
ततः स्ववसनस्यान्तं दमयन्ती विशांपते ।
भूमावास्तीर्य सुष्वाप पतिमालिङ्ग्य शोभना ॥ ३.५९.७ ॥
అప్పుడు, ప్రజాధిపతీ, దమయంతి తన వస్త్రపు అంచును నేలపై పరచి, భర్తను కౌగిలించుకుని నిద్రించింది.
3.59.8
दमयनत्यपि कल्याणी निद्रयाऽपहृता ततः ।
सहसा दुःखमासाद्य सुकुमारी तपस्विनी ॥ ३.५९.८ ॥
శుభవతి అయిన దమయంతి కూడా నిద్రకు లొంగిపోయింది; అకస్మాత్తుగా దుఃఖంలో పడిన ఆ సుకుమారి, తపస్విని నిద్రించింది.
3.59.9
सुप्तायां दमयन्त्यां तु नलो राजा विशांपते ।
शोकोन्मथितचित्तः सन्न स्म शेते यथा पुरा ॥ ३.५९.९ ॥
ప్రజాధిపతీ, దమయంతి నిద్రించగా, దుఃఖంతో కలతపడిన మనసుతో ఉన్న నలరాజు మునుపటిలా నిద్రించలేదు.
3.59.10
स तद्राज्यापहरणं सुहृत्त्यागं च सर्वशः ।
वने च तं परिध्वंसं प्रेक्ष्य चिन्तामुपेयिवान् ॥ ३.५९.१० ॥
అతడు రాజ్యాపహరణాన్ని, మిత్రుల పూర్ణ త్యాగాన్ని, అడవిలో ఆ పతనాన్ని చూసి చింతలో మునిగిపోయాడు.
3.59.11
किं नु मे स्यादिदं कृत्वा किंनु मे स्यादकुर्वतः ।
किंनु मे मरणं श्रेयः परित्यागो जनस्य वा ॥ ३.५९.११ ॥
ఇది చేస్తే నాకేమవుతుంది, చేయకపోతే నాకేమవుతుంది? నాకు మరణమే మేలా, లేక ఒకరిని విడిచిపెట్టడమే మేలా?
3.59.12
मामियं ह्यनुरक्तैवं दुःखमाप्नोति मत्कृते ।
मद्विहीना त्वियं गच्छेत्कदाचित्स्वजनं प्रति ॥ ३.५९.१२ ॥
ఈమె నాపై ఇంత అనురాగంతో ఉండి నా కారణంగా దుఃఖాన్ని పొందుతోంది; నన్ను విడిచి ఈమె ఎప్పుడైనా తన బంధువుల వద్దకు వెళ్లవచ్చు.
3.59.13
मया निःसंशयं दुखमियं प्राप्स्यत्यनुव्रता ।
उत्सर्गेसंशयः स्यात्तु विन्देतापि सुखं क्वचित् ॥ ३.५९.१३ ॥
నా వల్ల ఈమె, నాపై అనురక్తురాలు, నిస్సందేహంగా దుఃఖాన్ని పొందుతుంది. విడిచిపెడితే సందేహం ఉంది; కానీ ఆమె ఎక్కడైనా సుఖాన్ని పొందవచ్చు.
3.59.14
स विनिश्चित्य बहुधा विचार्य च पुनःपुनः ।
उत्सर्गेऽमन्यत श्रेयो दमयन्त्या नराधिप ॥ ३.५९.१४ ॥
అతడు అనేక విధాలుగా, మళ్లీ మళ్లీ ఆలోచించి నిశ్చయించుకున్నాడు; ఓ నరాధిపా, దమయంతిని విడిచిపెట్టడమే ఆమెకు శ్రేయస్కరమని భావించాడు.
3.59.15
न चैषा तेजसा शक्या कैश्चिद्धर्षयितुं पथि ।
यशस्विनी महाभागा मद्भक्तेयं पतिव्रता ॥ ३.५९.१५ ॥
ఈమెను మార్గంలో ఎవ్వరూ తన తేజస్సుతో అవమానించలేరు. ఈమె యశస్విని, మహాభాగ, నా భక్తురాలు, పతివ్రత.
3.59.16
एवं तस् तदा बुद्धिर्दमयन्त्यां न्यवर्तत ।
कलिना दुष्टभावेन दमयन्त्या विसर्जने ॥ ३.५९.१६ ॥
ఇలా అప్పుడు అతని బుద్ధి దమయంతిని విడిచిపెట్టడం నుండి మరలింది; దుష్టభావుడైన కలి ప్రభావం వల్ల దమయంతిని విడిచిపెట్టడంలో.
3.59.17
सोऽवस्त्रतामात्मनश्च तस्याश्चाप्येकवस्त्रताम् ।
चिन्तयित्वाऽध्यगाद्राजा वस्त्रार्धस्यावकर्तनम् ॥ ३.५९.१७ ॥
ఆ రాజు తనకు, ఆమెకు ఒకే వస్త్రమే ఉన్నదని ఆలోచించి, వస్త్రంలో సగభాగాన్ని కత్తిరించుకునే ఉపాయాన్ని కనుగొన్నాడు.
3.59.18
कथं वासो विकर्तेयं न च बुद्ध्येत मे प्रिया ।
विचिन्त्यैवं नलो राजा सभां पर्यचरत्तदा ॥ ३.५९.१८ ॥
"ఈ వస్త్రాన్ని ఎలా కత్తిరించాలి, నా ప్రియురాలు మేల్కొనకుండా?" అని ఆలోచించి, ఆ రాజు నలుడు అప్పుడు సభలో తిరగసాగాడు.
3.59.19
परिधावन्नथ नल इतश्चेतश्च भारत ।
आससाद सभोद्देशे विकोशं स्वङ्गमुत्तमम् ॥ ३.५९.१९ ॥
ఓ భారతా! అప్పుడు నలుడు ఇటూ అటూ పరుగులు తీస్తూ, సభలోని ఒక ప్రదేశంలో కోశం నుండి తీసిన ఉత్తమమైన ఖడ్గాన్ని పొందాడు.
3.59.20
तेनार्धं वाससश्छित्त्वा निवस् च परंतपः ।
सुप्तामुत्सृज्य वैदर्भीं प्राद्रवद्गतचेतनाम् ॥ ३.५९.२० ॥
దానితో వస్త్రంలో సగం కోసి తనకు చుట్టుకొని, శత్రువులను దహించేవాడైన ఆతడు, నిద్రపోతున్న, స్పృహ తప్పిన వైదర్భిని విడిచిపెట్టి పారిపోయాడు.
3.59.21
ततो निबद्धहृदयः पुनरागम् तां सभाम् ।
दमयन्तीं तदा दृष्ट्वा रुरोद निषधाधिपः ॥ ३.५९.२१ ॥
అప్పుడు హృదయం బంధింపబడిన నిషధాధిపతి మళ్ళీ ఆ సభకు తిరిగి వచ్చి, దమయంతిని చూసి ఏడ్చాడు.
3.59.22
यां न वायुर्न चादित्यः पुरा पश्यति मे प्रियाम् ।
सेयमद्य सभामध्ये शेते भूमावनाथवत् ॥ ३.५९.२२ ॥
పూర్వం వాయువు గాని, సూర్యుడు గాని చూడని నా ప్రియురాలు, ఈ రోజు సభ మధ్యలో నేలపై నాథుడు లేనట్టు పడుకొని ఉంది.
3.59.23
इयं वस्त्रावकर्तेन संवीता चारुहासिनी ।
उन्मत्तेव मया हीना कथं बुद्ध्वा भविष्यति ॥ ३.५९.२३ ॥
ఈ అందమైన నవ్వు గలది, కత్తిరించిన వస్త్రంతో కప్పబడి, నన్ను కోల్పోయి పిచ్చిదానిలా ఉంది; మేల్కొన్నప్పుడు ఈమె ఎలా ఉంటుందో?
3.59.24
कथमेका सती भमी मया विरहिता शुभा ।
चरिष्यति वने घोरे मृगव्यालनिषेविते ॥ ३.५९.२४ ॥
నా నుండి విడిపోయిన, శుభవతి, పతివ్రత అయిన దమయంతి ఒంటరిగా, జింకలు క్రూరమృగాలు నివసించే భయంకర అరణ్యంలో ఎలా తిరుగుతుంది?
3.59.25
आदित्या वसवो रुद्रा अश्विनौ समरुद्गणौ ।
रक्षन्तु त्वां महाभागे धर्मेणासि समावृता ॥ ३.५९.२५ ॥
ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, మరుద్గణాలతో కూడిన ఇద్దరు అశ్వినులు నిన్ను రక్షించుదురుగాక; ఓ మహాభాగా, నీవు ధర్మంతో ఆవృతురాలివి.
3.59.26
एवमुक्त्वा प्रियां भार्यां रूपेणाप्रतिमां भुषि ।
कलिनाऽपहृतज्ञानो नलः प्रातिपष्ठदुद्यतः ॥ ३.५९.२६ ॥
భూమిపై సాటిలేని అందంగల తన ప్రియ భార్యతో ఇలా చెప్పి, కలిచే జ్ఞానం అపహరించబడిన నలుడు బయలుదేరడానికి సిద్ధమయ్యాడు.
3.59.27
गत्वागत्वा नलो राजा पुनरेति सभां मुहुः ।
आकृष्यमाणः कलिना सौहृदेनावकृष्यते ॥ ३.५९.२७ ॥
రాజు నలుడు మళ్ళీ మళ్ళీ వెళ్ళి కూడా సభకే తిరిగి వస్తాడు; కలిచే లాగబడుతూ, స్నేహం పేరుతో మళ్ళీ లాగబడుతున్నాడు.
3.59.28
द्विधेव हृदयं तस्य दुःखितस्याभवत्तदा ।
दोलेव मुहुरायाति याति चैव मुहुर्मुहुः ॥ ३.५९.२८ ॥
అప్పుడు ఆ దుఃఖితుని హృదయం రెండు భాగాలుగా చీలినట్లయింది; ఊయలలా అతడు మళ్ళీ మళ్ళీ వస్తున్నాడు, వెళ్తున్నాడు.
3.59.29
अवकृष्टस्तु कलिना मोहितः प्राद्रवन्नलः ।
सुप्तामुत्सृज्य तां भार्यां विलप्य करुणं बहु ॥ ३.५९.२९ ॥
కలిచే లాగబడి, మోహితుడైన నలుడు నిద్రిస్తున్న ఆ భార్యను విడిచి పారిపోయాడు; ఎంతో కరుణగా విలపిస్తూ.
3.59.30
नष्टात्मा कलिनाऽऽविष्टस्तत्तद्विगणयन्मुहुः ।
जगामैकां वने शून्ये भार्यामुत्सृज्य मोहितः ॥ ३.५९.३० ॥
ఆత్మను కోల్పోయి, కలిచే ఆవేశించబడిన నలుడు, ఇది అది అని పదేపదే ఆలోచిస్తూ, మోహితుడై, భార్యను విడిచి ఒంటరిగా నిర్జన వనంలోకి వెళ్ళాడు.