ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.6.1
गते तु विदुरे राजन्नाश्रमं पाण्डवान्प्रति ।
धृतराष्ट्रो महाप्राज्ञः पर्यतप्यत दुर्मनाः ॥ ३.६.१ ॥
ರಾಜನೇ, ವಿದುರನು ಪಾಂಡವರ ಆಶ್ರಮದತ್ತ ಹೋದ ನಂತರ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಮನದಲ್ಲಿ ಕಳವಳಗೊಂಡು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತಪ್ತನಾದನು.
3.6.2
विदुरस्य प्रभावं च सन्धिविग्रहकारितम् ।
विवृद्धिं च परां मत्वा पाण्डवानां भविष्यति ॥ ३.६.२ ॥
ವಿದುರನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೂ, ಸಂಧಿ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ, ಪಾಂಡವರ ಮಹತ್ತರ ಏಳಿಗೆ ಮುಂದೆ ಆಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಯೋಚಿಸಿ—
3.6.3
स सभाद्वारमागम्य विदुरस्मारमोहितः ।
समक्षं पार्थिवेनद्राणां विसंज्ञः प्रापतद्भुवि ॥ ३.६.३ ॥
ಅವನು ಸಭಾದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ವಿದುರನ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡು, ರಾಜರ ಮುಂದೆಯೇ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.
3.6.4
स तु लब्ध्वा चिरात्संज्ञां समुत्थाय महीतलात् ।
समीपोपस्थितं राजा संजयं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.६.४ ॥
ಬಹಳ ಕಾಲದ ನಂತರ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಪಡೆದು ನೆಲದಿಂದ ಎದ್ದು, ಹತ್ತಿರ ನಿಂತಿದ್ದ ಸಂಜಯನಿಗೆ ರಾಜನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.6.5
भ्राता मम सुहृच्चैव साक्षाद्धर्म इवापरः ।
तस्य स्मृत्याऽद्य सुभृशं हृदयं दीर्यतीवमे ॥ ३.६.५ ॥
ನನ್ನ ಸಹೋದರನೂ ಸ್ನೇಹಿತನೂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಧರ್ಮದಂತಿರುವನು; ಅವನ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಇಂದು ನನ್ನ ಹೃದಯ ಅತ್ಯಂತ ಒಡೆದುಹೋಗುತ್ತಿರುವಂತಿದೆ.
3.6.6
तमानय स्वधर्मज्ञं मम भ्रातरमाशु वै ।
इति ब्रुवन्स नृपतिः कृपणं पर्यदेवयत् ॥ ३.६.६ ॥
'ತನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲ ನನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು ಬೇಗನೆ ಕರೆತನ್ನಿ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತ ಆ ರಾಜನು ದೀನನಾಗಿ ಪ್ರಲಾಪಿಸಿದನು.
3.6.7
पश्चात्तापाभिसंतप्तो विदुरस्मारमोहितः ।
भ्रातृश्नेहादिदं राजा संजयं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.६.७ ॥
ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾದ, ವಿದುರನ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದ ರಾಜನು ಸಹೋದರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಂಜಯನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.6.8
गच्छ संजय जानीहि भ्रातरं विदुरं मम ।
यदि जीवति रोषेण मया पापेन निर्धुतः ॥ ३.६.८ ॥
ಸಂಜಯ, ಹೋಗು. ನನ್ನ ಸಹೋದರ ವಿದುರ ಬದುಕಿದ್ದಾನೆಯೋ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊ; ಪಾಪಿಯಾದ ನಾನು ಕೋಪದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಓಡಿಸಿದೆ.
3.6.9
न हि तेन मम भ्रात्रा सुसूक्ष्ममपि किंचन ।
व्यलीकं कृतपूर्वं वै प्राज्ञेनामितबुद्धिना ॥ ३.६.९ ॥
ನನ್ನ ಆ ಸಹೋದರ, ಪ್ರಾಜ್ಞ, ಅಪರಿಮಿತ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು, ನನಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಸಣ್ಣ ಅಪರಾಧವನ್ನೂ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ.
3.6.10
स व्यलीकं कथं प्राप्तो मत्तः परमबुद्धिमान् ।
न जह्माज्जीवितं प्राज्ञ तं गच्छानय संजय ॥ ३.६.१० ॥
ಆ ಪರಮ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ನನ್ನಿಂದ ಹೇಗೆ ತಪ್ಪನ್ನು ಹೊಂದಬಲ್ಲನು? ಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ಅವನು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸನು. ಸಂಜಯ, ಹೋಗಿ ಅವನನ್ನು ಕರೆತಾ.
3.6.11
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राज्ञस्तमनुमान्य च ।
संजयो बाढमित्युक्त्वा प्राद्रवत्काम्यकं प्रति ॥ ३.६.११ ॥
ರಾಜನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, 'ಸರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸಂಜಯನು ಕಾಮ್ಯಕ ವನದ ಕಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೊರಟನು.
3.6.12
सोऽचिरेण समासाद्य तद्वनं यत्र पाण्डवाः ।
रौरवाजिनसंवीतं ददर्शाथ युधिष्ठिरम् ॥ ३.६.१२ ॥
ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪಾಂಡವರಿದ್ದ ಆ ವನವನ್ನು ತಲುಪಿ, ರುರು ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಕಂಡನು.
3.6.13
विदुरेण सहासीनं ब्राह्मणैश्च सहस्रशः ।
भ्रातृभिश्चाभिसंगुप्तं देवैरिव पुरंदरम् ॥ ३.६.१३ ॥
ವಿದುರನೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ, ಸಾವಿರಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಮತ್ತು ಸಹೋದರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದ, ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಪುರಂದರನಂತೆ (ಇಂದ್ರನಂತೆ) ಇದ್ದನು.
3.6.14
युधिष्ठिरमुपागम्य पूजयामास संजयः ।
भीमार्जुनयमाश्चापि तद्युक्तं प्रतिपेदिरे ॥ ३.६.१४ ॥
ಸಂಜಯನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದನು; ಭೀಮ, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಯಮಳರೂ ಯೋಗ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಿದರು.
3.6.15
राज्ञा पृष्टः स कुशलं सुखासीनश्च संजयः ।
शशंसागमने हेतुमिदं चैवाब्रवीद्वचः ॥ ३.६.१५ ॥
ರಾಜನು ಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸಲು, ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಸಂಜಯನು ತನ್ನ ಆಗಮನದ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದನು.
3.6.16
राजा स्मरति ते क्षत्तर्धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
तं पश्य गत्वा त्वं क्षिप्रं संजीवय च पार्थिवम् ॥ ३.६.१६ ॥
ಓ ಕ್ಷತ್ತಾ, ಅಂಬಿಕೆಯ ಮಗ ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಬೇಗನೆ ಹೋಗಿ ಆ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನನ್ನು ಪುನಃ ಚೈತನ್ಯಗೊಳಿಸು.
3.6.17
सोऽनुमान्य नरश्रेष्ठान्पाण्डवान्कुरुनन्दनान् ।
नियोगाद्राजसिंहस्य गन्तुमर्हसि सत्तम् ॥ ३.६.१७ ॥
ಓ ಸತ್ತಮ, ನೀನು ಆ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಾಂಡವರು, ಕುರುವಂಶದ ಆನಂದರಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಂಡು, ರಾಜಸಿಂಹನ (ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ) ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಹೋಗಲು ಅರ್ಹನು.
3.6.18
एवमुक्तस्तु विदुरो धीमान्स्वजनवत्सलः ।
युधिष्ठिरस्यानुमते पुनरायाद्गजाह्वयम् ॥ ३.६.१८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಬುದ್ಧಿವಂತ ವಿದುರನು, ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಗಜಾಹ್ವಯಕ್ಕೆ (ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ) ಹಿಂದಿರುಗಿದನು.
3.6.19
तमब्रवीन्महातेजा धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
दिष्ट्या प्राप्तोसि धर्मज्ञ दिष्ट्या स्मरसि मेऽनघ ॥ ३.६.१९ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಅಂಬಿಕೆಯ ಮಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಅದೃಷ್ಟದಿಂದ ನೀನು ಬಂದೆ, ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ! ಅದೃಷ್ಟದಿಂದ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯೆ, ನಿರ್ದೋಷನೇ.'
3.6.20
अद्य चाहं दिवारात्रौ त्वत्कृते भरतर्षभ ।
प्रजागरे प्रपश्यामि विचित्रं देहमात्मनः ॥ ३.६.२० ॥
ಭರತ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇಂದು ನಾನು ನಿನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
3.6.21
सोङ्कमानीय विदुरं मूर्धन्याघ्राय चैव ह ।
क्षम्यतामिति चोवाचयदुक्तोसि मयाऽनघ ॥ ३.६.२१ ॥
ಅವನು ವಿದುರನನ್ನು ಮಡಿಲಿಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ತಲೆಯನ್ನು ಮೂಸಿ, 'ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು, ನಿರ್ದೋಷನೇ' ಎಂದನು.
3.6.22
क्षान्तमेव मया राजन्गुरुर्मे परमो भवान् ।
तथाऽहमागतः शीघ्रं त्वद्दर्शनपरायणः ॥ ३.६.२२ ॥
ರಾಜನೇ, ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದೇನೆ; ನೀವು ನನ್ನ ಪರಮ ಗುರುವಾಗಿದ್ದೀರಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಲು ಬೇಗನೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
3.6.23
भवन्ति हि नरव्याघ्र पुरुषा धर्मचेतनाः ।
दीनानुकम्पिनो राजन्नात्र कार्या विचारणा ॥ ३.६.२३ ॥
ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟು ದೀನರ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರುವ ಪುರುಷರಿರುತ್ತಾರೆ. ರಾಜನೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಚಾರ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
3.6.24
पाण्डोः पुत्रा यादृशास्ते तादृशा मे सुतास्तव ।
दीना इतीव मे बुद्धिरभिपन्नाऽद्य तान्प्रति ॥ ३.६.२४ ॥
ಪಾಂಡುವಿನ ಮಕ್ಕಳು ಹೇಗಿದ್ದಾರೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳು. ಇಂದು ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಅವರ ಕುರಿತು ಅವರು ದೀನರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದೆ.
3.6.25
अन्योन्यमनुनीयैवं भ्रातरौ द्वौ महाद्युती ।
विदुरो धृतराष्ट्रश्च लेभाते परमां मुदम् ॥ ३.६.२५ ॥
ಹೀಗೆ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಸಹೋದರರಾದ ವಿದುರ ಮತ್ತು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರರು ಪರಮ ಆನಂದವನ್ನು ಪಡೆದರು.