ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.6.1
गते तु विदुरे राजन्नाश्रमं पाण्डवान्प्रति ।
धृतराष्ट्रो महाप्राज्ञः पर्यतप्यत दुर्मनाः ॥ ३.६.१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ବିଦୁର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଯିବା ପରେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦୁଃଖିତ ମନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତପ୍ତ ହେଲେ।
3.6.2
विदुरस्य प्रभावं च सन्धिविग्रहकारितम् ।
विवृद्धिं च परां मत्वा पाण्डवानां भविष्यति ॥ ३.६.२ ॥
ବିଦୁରଙ୍କ ପ୍ରଭାବ, ଯାହା ସନ୍ଧି ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଘଟାଇବାରେ ସମର୍ଥ ଥିଲା, ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତର ପରମ ଉନ୍ନତି—ଏହା ମନରେ ଭାବି—
3.6.3
स सभाद्वारमागम्य विदुरस्मारमोहितः ।
समक्षं पार्थिवेनद्राणां विसंज्ञः प्रापतद्भुवि ॥ ३.६.३ ॥
ସେ ସଭାଦ୍ୱାରକୁ ଆସି ବିଦୁରଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ମୋହିତ ହେଲେ, ଏବଂ ରାଜାମାନଙ୍କ ସାମନାରେ ଅଚେତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
3.6.4
स तु लब्ध्वा चिरात्संज्ञां समुत्थाय महीतलात् ।
समीपोपस्थितं राजा संजयं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.६.४ ॥
ବହୁ ସମୟ ପରେ ଚେତନା ଫେରି ଭୂମିରୁ ଉଠି, ପାଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ରାଜା ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.6.5
भ्राता मम सुहृच्चैव साक्षाद्धर्म इवापरः ।
तस्य स्मृत्याऽद्य सुभृशं हृदयं दीर्यतीवमे ॥ ३.६.५ ॥
ମୋ ଭାଇ ଓ ବନ୍ଧୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମ ପରି; ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଆଜି ମୋ ହୃଦୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି।
3.6.6
तमानय स्वधर्मज्ञं मम भ्रातरमाशु वै ।
इति ब्रुवन्स नृपतिः कृपणं पर्यदेवयत् ॥ ३.६.६ ॥
'ସ୍ୱଧର୍ମ ଜାଣୁଥିବା ମୋ ଭାଇଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣ'—ଏହା କହି ସେ ରାଜା ଦୀନଭାବେ ବିଳାପ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
3.6.7
पश्चात्तापाभिसंतप्तो विदुरस्मारमोहितः ।
भ्रातृश्नेहादिदं राजा संजयं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.६.७ ॥
ଅନୁତାପରେ ସନ୍ତପ୍ତ ଓ ବିଦୁରଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ମୋହିତ ରାଜା ଭ୍ରାତୃସ୍ନେହରେ ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.6.8
गच्छ संजय जानीहि भ्रातरं विदुरं मम ।
यदि जीवति रोषेण मया पापेन निर्धुतः ॥ ३.६.८ ॥
ସଞ୍ଜୟ, ଯାଅ। ମୋ ଭ୍ରାତା ବିଦୁର ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ଜାଣି ଆସ; ପାପୀ ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ତଡ଼ିଦେଲି।
3.6.9
न हि तेन मम भ्रात्रा सुसूक्ष्ममपि किंचन ।
व्यलीकं कृतपूर्वं वै प्राज्ञेनामितबुद्धिना ॥ ३.६.९ ॥
ମୋ ସେ ଭ୍ରାତା, ପ୍ରାଜ୍ଞ ଓ ଅମିତ ବୁଦ୍ଧିଶାଳୀ, ମୋ ପ୍ରତି କେବେ ସାମାନ୍ୟ ଅପରାଧ ମଧ୍ୟ କରିନଥିଲେ।
3.6.10
स व्यलीकं कथं प्राप्तो मत्तः परमबुद्धिमान् ।
न जह्माज्जीवितं प्राज्ञ तं गच्छानय संजय ॥ ३.६.१० ॥
ସେ ପରମ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମୋ ଠାରୁ କିପରି ଅପରାଧ ପାଇବେ? ହେ ପ୍ରାଜ୍ଞ, ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବେ ନାହିଁ। ସଞ୍ଜୟ, ଯାଅ ଓ ତାଙ୍କୁ ଆଣ।
3.6.11
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राज्ञस्तमनुमान्य च ।
संजयो बाढमित्युक्त्वा प्राद्रवत्काम्यकं प्रति ॥ ३.६.११ ॥
ରାଜାଙ୍କ ସେ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମତି ଦେଇ, 'ଭଲ' କହି ସଞ୍ଜୟ କାମ୍ୟକ ବନ ଆଡ଼କୁ ଶୀଘ୍ର ଗଲେ।
3.6.12
सोऽचिरेण समासाद्य तद्वनं यत्र पाण्डवाः ।
रौरवाजिनसंवीतं ददर्शाथ युधिष्ठिरम् ॥ ३.६.१२ ॥
ସେ ଶୀଘ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନେ ଥିବା ସେ ବନରେ ପହଞ୍ଚି, ରୁରୁ ହରିଣର ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
3.6.13
विदुरेण सहासीनं ब्राह्मणैश्च सहस्रशः ।
भ्रातृभिश्चाभिसंगुप्तं देवैरिव पुरंदरम् ॥ ३.६.१३ ॥
ବିଦୁର ସହ ବସିଥିବା, ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଭାଇମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରିତ ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) ପରି ସେ।
3.6.14
युधिष्ठिरमुपागम्य पूजयामास संजयः ।
भीमार्जुनयमाश्चापि तद्युक्तं प्रतिपेदिरे ॥ ३.६.१४ ॥
ସଞ୍ଜୟ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ; ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଯମଜ ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଥୋଚିତ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କଲେ।
3.6.15
राज्ञा पृष्टः स कुशलं सुखासीनश्च संजयः ।
शशंसागमने हेतुमिदं चैवाब्रवीद्वचः ॥ ३.६.१५ ॥
ରାଜା କୁଶଳ ପଚାରିବାରୁ, ସୁଖରେ ବସିଥିବା ସଞ୍ଜୟ ନିଜ ଆଗମନର କାରଣ କହି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.6.16
राजा स्मरति ते क्षत्तर्धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
तं पश्य गत्वा त्वं क्षिप्रं संजीवय च पार्थिवम् ॥ ३.६.१६ ॥
ହେ କ୍ଷତ୍ତା, ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖ ଓ ତାଙ୍କୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କର।
3.6.17
सोऽनुमान्य नरश्रेष्ठान्पाण्डवान्कुरुनन्दनान् ।
नियोगाद्राजसिंहस्य गन्तुमर्हसि सत्तम् ॥ ३.६.१७ ॥
ହେ ସତ୍ତମ, ତୁମେ ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କଠାରୁ, କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦମାନଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ରାଜସିଂହ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର)ଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଯିବା ଯୋଗ୍ୟ।
3.6.18
एवमुक्तस्तु विदुरो धीमान्स्वजनवत्सलः ।
युधिष्ठिरस्यानुमते पुनरायाद्गजाह्वयम् ॥ ३.६.१८ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ସ୍ୱଜନବତ୍ସଳ ବିଦୁର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ପୁନର୍ବାର ଗଜାହ୍ୱୟ (ହସ୍ତିନାପୁର) ଫେରିଗଲେ।
3.6.19
तमब्रवीन्महातेजा धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
दिष्ट्या प्राप्तोसि धर्मज्ञ दिष्ट्या स्मरसि मेऽनघ ॥ ३.६.१९ ॥
ମହାତେଜା ଅମ୍ବିକାର ପୁତ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଭାଗ୍ୟରୁ ତୁମେ ଆସିଛ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ! ଭାଗ୍ୟରୁ, ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ତୁମେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରୁଛ।'
3.6.20
अद्य चाहं दिवारात्रौ त्वत्कृते भरतर्षभ ।
प्रजागरे प्रपश्यामि विचित्रं देहमात्मनः ॥ ३.६.२० ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ଯୋଗୁଁ ଦିନରାତି ଜାଗରଣରେ ରହି ମୋ ଶରୀରକୁ ବିଚିତ୍ର ଭାବେ ଦେଖୁଛି।
3.6.21
सोङ्कमानीय विदुरं मूर्धन्याघ्राय चैव ह ।
क्षम्यतामिति चोवाचयदुक्तोसि मयाऽनघ ॥ ३.६.२१ ॥
ସେ ବିଦୁରଙ୍କୁ କୋଳକୁ ନେଇ, ମୁଣ୍ଡ ଆଘ୍ରାଣ କରି କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା କହିଥିଲି ତାହା କ୍ଷମା କର, ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ।'
3.6.22
क्षान्तमेव मया राजन्गुरुर्मे परमो भवान् ।
तथाऽहमागतः शीघ्रं त्वद्दर्शनपरायणः ॥ ३.६.२२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ତ ପୂର୍ବରୁ କ୍ଷମା କରିସାରିଛି; ଆପଣ ମୋର ପରମ ଗୁରୁ। ଏଣୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସିଲି।
3.6.23
भवन्ति हि नरव्याघ्र पुरुषा धर्मचेतनाः ।
दीनानुकम्पिनो राजन्नात्र कार्या विचारणा ॥ ३.६.२३ ॥
ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଧର୍ମରେ ମନ ଦେବା ଏବଂ ଦୀନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟା କରିବା ଲୋକ ଥାଆନ୍ତି। ହେ ରାଜନ୍, ଏଥିରେ ବିଚାର କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
3.6.24
पाण्डोः पुत्रा यादृशास्ते तादृशा मे सुतास्तव ।
दीना इतीव मे बुद्धिरभिपन्नाऽद्य तान्प्रति ॥ ३.६.२४ ॥
ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଯେମିତି, ସେମିତି ମୋ ଓ ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ। ଆଜି ମୋ ବୁଦ୍ଧି ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭାବୁଛି ଯେ ସେମାନେ ଦୀନ।
3.6.25
अन्योन्यमनुनीयैवं भ्रातरौ द्वौ महाद्युती ।
विदुरो धृतराष्ट्रश्च लेभाते परमां मुदम् ॥ ३.६.२५ ॥
ଏହିପରି ପରସ୍ପରକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି ସେହି ଦୁଇ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଭାଇ, ବିଦୁର ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପରମ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କଲେ।