Mahābhārata · Adhyāya 3.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.60.1
अपक्रान्ते नले राजन्दमयन्ती गतक्लमा ।
अबुध्यत वरारोहा संत्रस्ता विजने वने ॥ ३.६०.१ ॥
Oh rey, cuando Nala se había marchado, Damayantī, la de hermosas caderas, libre de cansancio, despertó, aterrorizada en el bosque solitario.
3.60.2
अपश्यमाना भर्तारं शोकदुःखसमन्विता ।
प्राक्रोशदुच्चैः संत्रस्ता महाराजेति नैषधम् ॥ ३.६०.२ ॥
Sin ver a su esposo, llena de pena y dolor, aterrorizada, Damayantī gritó con fuerza a Nala de Niṣadha: "¡Oh gran rey!"
3.60.3
हा नाथ हा महाराज हा स्वामिन्किं जहासि माम् ।
हा हताऽस्मि विनष्टाऽस्मि भीताऽस्मि विजने वने ॥ ३.६०.३ ॥
¡Ay, mi señor! ¡Ay, gran rey! ¡Ay, dueño mío! ¿Por qué me abandonas? ¡Ay, estoy perdida, estoy arruinada, tengo miedo en este bosque solitario!
3.60.4
ननु नाम महारज धर्मज्ञः सत्यवागसि ।
कथंविधस्त्वंहि तथा सुप्तामुत्सृज्य मां गतः ॥ ३.६०.४ ॥
Ciertamente, oh gran rey, tú conoces el dharma y dices la verdad. Siendo tal, ¿cómo te marchaste abandonándome mientras dormía?
3.60.5
कथमुत्सृज्यगन्ताऽसि वश्यां भार्यामनुव्रताम् ।
विशेषतो नापकृतः परेणापकृतो ह्यसि ॥ ३.६०.५ ॥
¿Cómo pudiste abandonar a tu esposa, obediente y devota? Sobre todo, nadie te había agraviado, y sin embargo has sido agraviado por otro.
3.60.6
शक्यसे न गिरः सत्याः कर्तुं मयि नरेश्वर ।
यास्त्वया लोकपालानां सन्निधौ कथिताः पुरा ॥ ३.६०.६ ॥
Oh señor de los hombres, ¿no eres capaz de cumplir para mí las palabras verdaderas que pronunciaste antes en presencia de los guardianes del mundo?
3.60.7
नाकाले विहितो मृत्युर्मर्त्यानां पुरुषर्षभ ।
यत्र कान्ता त्वयोत्सृष्टा मुहूर्तमपि जीवति ॥ ३.६०.७ ॥
Oh toro entre los hombres, la muerte no se decreta a los mortales en un momento inoportuno; tu amada esposa, a quien abandonaste, aún vive un instante.
3.60.8
पर्याप्तः परिहासोऽयमेतावान्पुरुषर्षभ ।
भृशं भीतास्मि दुर्धर्ष दर्शयात्मानमीश्वर ॥ ३.६०.८ ॥
Oh toro entre los hombres, esta broma ya es suficiente; oh invencible señor, muéstrate, pues estoy muy asustada.
3.60.9
दृश्यसे दृश्यसे राजन्नेष तिष्ठसि नैषध ।
आवार्य गुल्मैरात्मानं किं मां न प्रतिभाषसे ॥ ३.६०.९ ॥
Se te ve, oh rey, se te ve; oh Naiṣadha, estás aquí de pie. ¿Por qué te ocultas tras la espesura y no me respondes?
3.60.10
नृशंसां वत राजेन्द्र यन्मामेवंगतामिह ।
विलपन्तीं समालिङ्ग्य नाश्वासयसि पार्थिव ॥ ३.६०.१० ॥
Ciertamente, oh señor de reyes, es cruel que no me abraces ni me consueles aquí, lamentándome en este estado, oh rey.
3.60.11
न शोचाम्यहमात्मानं न चान्यदपि किंचन ।
कथं नु भवितास्येक इति त्वां नृप शोचये ॥ ३.६०.११ ॥
No me lamento por mí misma, ni por nada más; me lamento por ti, oh rey, pensando en cómo estarás tú solo.
3.60.12
कथं नु राजंस्तृषितः क्षुक्षितः श्रमकर्शितः ।
सायाह्ने वृक्षमूलेषु मामपश्यन्भविष्यसि ॥ ३.६०.१२ ॥
Oh rey, abrasado por la sed, debilitado por el hambre y agotado por la fatiga, ¿cómo estarás por la tarde al pie de los árboles, sin verme?
3.60.13
ततः सा तीव्रशोकार्ता प्रदीप्तेव च मन्युना ।
इतश्चेतश्च रुदती पर्यधावत दुःखिता ॥ ३.६०.१३ ॥
Entonces ella, atormentada por un dolor intenso, como ardiendo de angustia, llorando afligida, corrió de un lado a otro.
3.60.14
मुहुरुत्पतते बाला मुहुः पतति विह्वला ।
मुहुरालीयते भीता मुहुः क्रोशति रोदिति ॥ ३.६०.१४ ॥
Una y otra vez la joven se levantaba, una y otra vez caía abatida; una y otra vez, asustada, se aferraba, una y otra vez gritaba y lloraba.
3.60.15
अतीव शोकसंतप्ता मुहुर्निःश्वस् विह्वला ।
उवाच भैमी निःश्वस् रोदमाना पतिव्रता ॥ ३.६०.१५ ॥
Atormentada por un dolor extremo, suspirando una y otra vez, abatida, la hija de Bhīma, llorando, la esposa fiel habló.
3.60.16
यस्याभिशापाद्दुःखार्तो नैष नन्दति नैषधः ।
तस्य भूतस्य तद्दुःखाद्दुःखमभ्यधिकं भवेत् ॥ ३.६०.१६ ॥
Aquel por cuya maldición este Naiṣadha, afligido por el dolor, no se alegra, sufrirá un dolor aún mayor que ese dolor.
3.60.17
अपापचेतसं पापो य एवं कृतवान्नलम् ।
तस्माद्दुःखतरं प्राप्य जीवत्वमसुखजीविकाम् ॥ ३.६०.१७ ॥
El pecador que así hizo con Nala, de mente sin culpa, que, habiendo alcanzado un estado aún más doloroso, viva una vida sin felicidad.
3.60.18
एवं तु विलपन्ती सा राज्ञो भार्या महात्मनः ।
अन्वेषति स्म भर्तारं वने श्वापदसेविते ॥ ३.६०.१८ ॥
Lamentándose así, la esposa de aquel rey de gran alma comenzó a buscar a su esposo en el bosque frecuentado por las fieras.
3.60.19
उन्मत्तवद्भीमसुता विलपन्ती ततस्ततः ।
हाहा राजन्निति मुहुरितश्चेतश्च धावति ॥ ३.६०.१९ ॥
La hija de Bhīma, lamentándose como una loca, corría de aquí para allá una y otra vez, clamando: "¡Ay, oh rey!"
3.60.20
तां शुष्यमाणामत्यर्थं कुररीमिव वाशतीम् ।
करुणं बहुशोचन्तीं विलपन्तीं सुमध्यमाम्। ॥ ३.६०.२० ॥
A aquella mujer de cintura delgada, consumiéndose, gritando como una garza kurarī, lamentándose con gran compasión.
3.60.21
सहसाऽभ्यागतां भैमीमभ्याशपरिवर्तिनीम् ।
जग्राहाजगरो ग्राहो महाकायः क्षुधान्वितः ॥ ३.६०.२१ ॥
De pronto, la hija de Bhīma, que se había acercado y se movía cerca, fue atrapada por un pitón, una criatura voraz de cuerpo enorme y hambrienta.
3.60.22
सा ग्रस्यमाना ग्रहेण शोकेन च पराजिता ।
नात्मानं शोचति तथा यथा शोचति नैषधम् ॥ ३.६०.२२ ॥
Atrapada por el cocodrilo y vencida por el dolor, no se lamentaba por sí misma tanto como se lamentaba por Nala, el rey de Niṣadha.
3.60.23
द्वा नाथ मामिह वने ग्रस्यमानामनागसम् ।
ग्राहेणानेन विजने किमर्थं नानुधावसि ॥ ३.६०.२३ ॥
¡Oh señor! ¿Por qué no corres hacia mí aquí, en este bosque solitario, a mí, inocente, atrapada por este cocodrilo?
3.60.24
कथं भविष्यसि पुनर्मामनुस्मृत्य नैषध ।
कथं भवाञ्जगामाद्य मामुत्सृज्य वने प्रभो।
पापान्मुक्तः पुनर्लब्ध्वा बुद्धिं चोतो धनानि च ॥ ३.६०.२४ ॥
¡Oh Naiṣadha! Recordándome, ¿cómo estarás de nuevo? ¡Oh señor! ¿Cómo te fuiste hoy abandonándome en el bosque? Libre del pecado, recobrando de nuevo tu juicio y tu riqueza, ¿cómo estarás?
3.60.25
श्रान्तस्य ते क्षुधार्तस् परिग्लानस्य नैषध ।
कः श्रमं राजशार्दूल नाशयिष्यति तेऽनघ ॥ ३.६०.२५ ॥
Oh hijo de Niṣadha, ¿quién disipará el cansancio tuyo, fatigado, atormentado por el hambre y del todo agotado? ¿Quién lo hará, oh tigre entre reyes, oh sin pecado?
3.60.26
तां तु दृष्ट्वा तथा ग्रस्तामुरगेणायतेक्षणाम् ।
आक्रन्दमानां संश्रुत्य जवेनाभिससार ह ॥ ३.६०.२६ ॥
Al verla, de grandes ojos, así atrapada por la serpiente, y al oír sus gritos, corrió velozmente hacia ella.
3.60.27
तां तु दृष्ट्वा तथा ग्रस्तामुरगेणायतेक्षणाम् ।
त्वरमाणो मृगव्याधः संचरन्गहने वने।
समभिक्रम्य वेगेन सत्वरः स वनेचरः ॥ ३.६०.२७ ॥
Al ver a la de grandes ojos así atrapada por la serpiente, el cazador que vagaba por el denso bosque se apresuró y se acercó a ella con gran rapidez.
3.60.28
मुखे तं पाटयामास शस्त्रेण निशितेन च ।
निर्विचेष्टं भुजङ्गं तं विशस् मृगजीवनः ॥ ३.६०.२८ ॥
Con un arma afilada le abrió la boca a la serpiente, y el cazador de ciervos mató a aquella serpiente inmóvil.
3.60.29
मोक्षयित्वा स तांव्याधः प्रक्षाल्य सलिलेन ह ।
समाश्वास्य कृताहारामथ पप्रच्छ भारत ॥ ३.६०.२९ ॥
Tras liberarla, lavarla con agua y consolarla, cuando ella hubo comido, entonces el cazador le preguntó, oh descendiente de Bharata.
3.60.30
कस्य त्वं मृगशावाक्षि कथं चास्यागता वनम् ।
कथं चेदं महत्कृच्छ्रं प्राप्तवत्यसि भामिनि ॥ ३.६०.३० ॥
Oh tú de ojos de cervatilla, ¿de quién eres y cómo llegaste a este bosque? Y, oh radiante mujer, ¿cómo llegaste a sufrir esta gran aflicción?
3.60.31
दमयन्ती तथा तेन पृच्छ्यमाना विशांपते ।
सर्वमेतद्यथावृत्तमाचचक्षेऽस्य भारत ॥ ३.६०.३१ ॥
Así interrogada por él, oh señor de los pueblos, Damayantī le contó todo lo sucedido tal como había ocurrido, oh Bhārata.
3.60.32
तामर्धवस्त्रसंवीतां पीनश्रोणिपयोधराम् ।
सुकुमारानवद्याङ्गीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम् ॥ ३.६०.३२ ॥
A ella, cubierta con media vestidura, de caderas y pechos llenos, tierna y de miembros impecables, de rostro semejante a la luna llena.
3.60.33
अरालपक्ष्मनयनां तथा मधुरभाषिणीम् ।
लक्षयित्वा मृगव्याधः कामस्य वशमीयिवान् ॥ ३.६०.३३ ॥
Habiéndola observado, de ojos de pestañas no muy abiertas y de dulce habla, el cazador cayó bajo el poder del deseo.
3.60.34
तामथ श्लक्ष्णया वाचा लुब्धको मृदुपूर्वया ।
सान्त्वयामास कामार्तस्तदबुध्यत भामिनी ॥ ३.६०.३४ ॥
Entonces el cazador, afligido por el deseo, intentó consolarla al principio con palabras suaves y tiernas; la hermosa mujer lo percibió.
3.60.35
दमयन्त्यपि तं दुष्टमुपलभ्य पतिव्रता ।
तीव्ररोषसमाविष्टा प्रजज्वालेव मन्युना ॥ ३.६०.३५ ॥
También Damayantī, devota de su esposo, al percibir a aquel malvado y llena de feroz ira, se encendió como si ardiera de cólera.
3.60.36
स तु पापमतिः क्षुद्रः प्रधर्षयितुमातुरः ।
दुर्धर्षां तर्कयामास दीप्तामग्निशिखामिव ॥ ३.६०.३६ ॥
Pero aquel hombre vil, de mente perversa y ansioso por asaltarla, la juzgó inexpugnable, como una llama de fuego ardiente.
3.60.37
दमयन्ती तु दुःखार्था पतिराज्यविनाकृता ।
अतीतवाक्यथे काले शशापैनं रुषा किल ॥ ३.६०.३७ ॥
Pero Damayantī, afligida y privada de su esposo y de su reino, lo maldijo con ira cuando el momento de hablar había pasado.
3.60.38
यथाऽहं नैषधादन्यं मनसाऽपि न चिन्तये ।
तथाऽयं पततां क्षुद्रः परासुर्मृगजीवनः ॥ ३.६०.३८ ॥
Así como no pienso en otro que Naiṣadha ni siquiera en mi mente, que este miserable que mata aves y vive de cazar ciervos quede sin vida.
3.60.39
उक्तमात्रे तु वचने तया स मृगजीवनः ।
व्यसुः पपात मेदिन्यामग्निदग्ध इव द्रुमः ॥ ३.६०.३९ ॥
Apenas ella pronunció esas palabras, aquel cazador de ciervos cayó sin vida a la tierra, como un árbol quemado por el fuego.