ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.60.1
अपक्रान्ते नले राजन्दमयन्ती गतक्लमा ।
अबुध्यत वरारोहा संत्रस्ता विजने वने ॥ ३.६०.१ ॥
ಅರಸನೇ, ನಳನು ಹೊರಟುಹೋದ ನಂತರ, ಆಯಾಸ ಕಳೆದ ಸುಂದರ ಸೊಂಟದ ದಮಯಂತಿ ಎಚ್ಚೆತ್ತಳು; ನಿರ್ಜನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಭಯಭೀತಳಾಗಿದ್ದಳು.
3.60.2
अपश्यमाना भर्तारं शोकदुःखसमन्विता ।
प्राक्रोशदुच्चैः संत्रस्ता महाराजेति नैषधम् ॥ ३.६०.२ ॥
ಪತಿಯನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಶೋಕ ದುಃಖಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ದಮಯಂತಿ ಭಯಭೀತಳಾಗಿ 'ಮಹಾರಾಜ!' ಎಂದು ಜೋರಾಗಿ ನಿಷಧನ ನಳನನ್ನು ಕರೆದಳು.
3.60.3
हा नाथ हा महाराज हा स्वामिन्किं जहासि माम् ।
हा हताऽस्मि विनष्टाऽस्मि भीताऽस्मि विजने वने ॥ ३.६०.३ ॥
ಅಯ್ಯೋ ನಾಥ! ಅಯ್ಯೋ ಮಹಾರಾಜ! ಅಯ್ಯೋ ಸ್ವಾಮಿ! ಏಕೆ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿರುವೆ? ಅಯ್ಯೋ, ನಾನು ಹತಳಾದೆ, ನಾಶವಾದೆ; ಈ ನಿರ್ಜನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಭಯಭೀತಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.
3.60.4
ननु नाम महारज धर्मज्ञः सत्यवागसि ।
कथंविधस्त्वंहि तथा सुप्तामुत्सृज्य मां गतः ॥ ३.६०.४ ॥
ಮಹಾರಾಜ! ನೀನು ಧರ್ಮ ತಿಳಿದವನು, ಸತ್ಯವಾದಿಯಲ್ಲವೇ? ಅಂಥವನಾದ ನೀನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೇಗೆ ಹೋದೆ?
3.60.5
कथमुत्सृज्यगन्ताऽसि वश्यां भार्यामनुव्रताम् ।
विशेषतो नापकृतः परेणापकृतो ह्यसि ॥ ३.६०.५ ॥
ವಿಧೇಯಳಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೇಗೆ ಹೋದೆ? ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ನಿನಗೆ ಯಾರೂ ಅಪಕಾರ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ನೀನು ಇತರರಿಂದ ಅಪಕೃತನಾದೆ.
3.60.6
शक्यसे न गिरः सत्याः कर्तुं मयि नरेश्वर ।
यास्त्वया लोकपालानां सन्निधौ कथिताः पुरा ॥ ३.६०.६ ॥
ನರೇಶ್ವರ! ಹಿಂದೆ ಲೋಕಪಾಲಕರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಹೇಳಿದ ಸತ್ಯ ವಚನಗಳನ್ನು ನನಗಾಗಿ ಈಡೇರಿಸಲು ನಿನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ?
3.60.7
नाकाले विहितो मृत्युर्मर्त्यानां पुरुषर्षभ ।
यत्र कान्ता त्वयोत्सृष्टा मुहूर्तमपि जीवति ॥ ३.६०.७ ॥
ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ವಿಧಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ನೀನು ಬಿಟ್ಟ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ ಒಂದು ಕ್ಷಣವಾದರೂ ಬದುಕಿದ್ದಾಳೆ.
3.60.8
पर्याप्तः परिहासोऽयमेतावान्पुरुषर्षभ ।
भृशं भीतास्मि दुर्धर्ष दर्शयात्मानमीश्वर ॥ ३.६०.८ ॥
ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಈ ಪರಿಹಾಸ ಸಾಕು; ಓ ದುರ್ಧರ್ಷನೇ, ಓ ಈಶ್ವರನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ತೋರಿಸು; ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಭಯಭೀತಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.
3.60.9
दृश्यसे दृश्यसे राजन्नेष तिष्ठसि नैषध ।
आवार्य गुल्मैरात्मानं किं मां न प्रतिभाषसे ॥ ३.६०.९ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೀಯ, ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೀಯ; ಓ ನೈಷಧನೇ, ಇಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದೀಯ; ಪೊದೆಗಳಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿಕೊಂಡು ನನಗೇಕೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ?
3.60.10
नृशंसां वत राजेन्द्र यन्मामेवंगतामिह ।
विलपन्तीं समालिङ्ग्य नाश्वासयसि पार्थिव ॥ ३.६०.१० ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಇದು ಕ್ರೂರತನ; ಇಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಅಳುತ್ತಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಅಪ್ಪಿ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಓ ಪಾರ್ಥಿವನೇ.
3.60.11
न शोचाम्यहमात्मानं न चान्यदपि किंचन ।
कथं नु भवितास्येक इति त्वां नृप शोचये ॥ ३.६०.११ ॥
ನಾನು ನನಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬೇರೇನಕ್ಕೂ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ; ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ಹೇಗಿರುತ್ತೀಯೋ ಎಂದು ನಿನಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
3.60.12
कथं नु राजंस्तृषितः क्षुक्षितः श्रमकर्शितः ।
सायाह्ने वृक्षमूलेषु मामपश्यन्भविष्यसि ॥ ३.६०.१२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಬಾಯಾರಿಕೆ, ಹಸಿವು, ಆಯಾಸದಿಂದ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ, ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಮರದ ಬುಡಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಣದೆ ನೀನು ಹೇಗಿರುತ್ತೀಯ?
3.60.13
ततः सा तीव्रशोकार्ता प्रदीप्तेव च मन्युना ।
इतश्चेतश्च रुदती पर्यधावत दुःखिता ॥ ३.६०.१३ ॥
ಆಗ ತೀವ್ರ ಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿಯುವವಳಂತೆ, ದುಃಖಿತಳಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಓಡಿದಳು.
3.60.14
मुहुरुत्पतते बाला मुहुः पतति विह्वला ।
मुहुरालीयते भीता मुहुः क्रोशति रोदिति ॥ ३.६०.१४ ॥
ಆ ಬಾಲೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದಳು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ವಿಹ್ವಲಳಾಗಿ ಬಿದ್ದಳು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಭಯದಿಂದ ಅಂಟಿಕೊಂಡಳು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೂಗಿ ಅತ್ತಳು.
3.60.15
अतीव शोकसंतप्ता मुहुर्निःश्वस् विह्वला ।
उवाच भैमी निःश्वस् रोदमाना पतिव्रता ॥ ३.६०.१५ ॥
ಅತೀವ ಶೋಕದಿಂದ ಸಂತಪ್ತಳಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಡುತ್ತ, ವಿಹ್ವಲಳಾದ ಭೀಮನ ಮಗಳು, ಅಳುತ್ತಾ ಆ ಪತಿವ್ರತೆ ಹೇಳಿದಳು.
3.60.16
यस्याभिशापाद्दुःखार्तो नैष नन्दति नैषधः ।
तस्य भूतस्य तद्दुःखाद्दुःखमभ्यधिकं भवेत् ॥ ३.६०.१६ ॥
ಯಾರ ಶಾಪದಿಂದ ದುಃಖಪೀಡಿತನಾದ ಈ ನೈಷಧನು ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಆ ಜೀವಿಗೆ ಆ ದುಃಖದಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದುಃಖ ಉಂಟಾಗುವುದು.
3.60.17
अपापचेतसं पापो य एवं कृतवान्नलम् ।
तस्माद्दुःखतरं प्राप्य जीवत्वमसुखजीविकाम् ॥ ३.६०.१७ ॥
ನಿರ್ಮಲ ಮನಸ್ಸಿನ ನಳನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಿ, ಅದರಿಂದ ಇನ್ನೂ ದುಃಖಕರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ಸುಖರಹಿತ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಲಿ.
3.60.18
एवं तु विलपन्ती सा राज्ञो भार्या महात्मनः ।
अन्वेषति स्म भर्तारं वने श्वापदसेविते ॥ ३.६०.१८ ॥
ಹೀಗೆ ಅಳುತ್ತಾ, ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನ ಪತ್ನಿ, ಕ್ರೂರ ಮೃಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಲಾರಂಭಿಸಿದಳು.
3.60.19
उन्मत्तवद्भीमसुता विलपन्ती ततस्ततः ।
हाहा राजन्निति मुहुरितश्चेतश्च धावति ॥ ३.६०.१९ ॥
ಭೀಮನ ಮಗಳು ಹುಚ್ಚಿಯಂತೆ ಅಳುತ್ತಾ ಅತ್ತಿತ್ತ ಓಡಿದಳು; "ಹಾಹಾ ರಾಜನೇ!" ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕರೆಯುತ್ತಾ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಧಾವಿಸಿದಳು.
3.60.20
तां शुष्यमाणामत्यर्थं कुररीमिव वाशतीम् ।
करुणं बहुशोचन्तीं विलपन्तीं सुमध्यमाम्। ॥ ३.६०.२० ॥
ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಕುರರಿ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ಬಹಳ ಶೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ತೆಳ್ಳನೆಯ ಸೊಂಟದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು.
3.60.21
सहसाऽभ्यागतां भैमीमभ्याशपरिवर्तिनीम् ।
जग्राहाजगरो ग्राहो महाकायः क्षुधान्वितः ॥ ३.६०.२१ ॥
ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಭೀಮನ ಮಗಳನ್ನು, ದೊಡ್ಡ ದೇಹದ ಹಸಿದ ಅಜಗರ ರೂಪದ ಗ್ರಾಹ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿತು.
3.60.22
सा ग्रस्यमाना ग्रहेण शोकेन च पराजिता ।
नात्मानं शोचति तथा यथा शोचति नैषधम् ॥ ३.६०.२२ ॥
ಮೊಸಳೆಯಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಶೋಕದಿಂದ ಸೋತವಳಾದ ಅವಳು ತನಗಾಗಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ಶೋಕಿಸಲಿಲ್ಲ; ನಿಷಧನಾದ ನಲನಿಗಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಶೋಕಿಸಿದಳೋ ಅಷ್ಟು ಶೋಕಿಸಿದಳು.
3.60.23
द्वा नाथ मामिह वने ग्रस्यमानामनागसम् ।
ग्राहेणानेन विजने किमर्थं नानुधावसि ॥ ३.६०.२३ ॥
ಓ ನಾಥನೇ! ಈ ನಿರ್ಜನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಮೊಸಳೆಯಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ನಿರಪರಾಧಿಯಾದ ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಏಕೆ ಓಡಿ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ?
3.60.24
कथं भविष्यसि पुनर्मामनुस्मृत्य नैषध ।
कथं भवाञ्जगामाद्य मामुत्सृज्य वने प्रभो।
पापान्मुक्तः पुनर्लब्ध्वा बुद्धिं चोतो धनानि च ॥ ३.६०.२४ ॥
ಓ ನೈಷಧನೇ! ನನ್ನನ್ನು ನೆನೆದು ನೀನು ಮತ್ತೆ ಹೇಗಿರುವೆ? ಓ ಪ್ರಭುವೇ! ಇಂದು ನನ್ನನ್ನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ನೀನು ಹೇಗೆ ಹೋದೆ? ಪಾಪದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಧನವನ್ನೂ ಪಡೆದು ನೀನು ಹೇಗಿರುವೆ?
3.60.25
श्रान्तस्य ते क्षुधार्तस् परिग्लानस्य नैषध ।
कः श्रमं राजशार्दूल नाशयिष्यति तेऽनघ ॥ ३.६०.२५ ॥
ಓ ನೈಷಧ, ದಣಿದು, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಬಳಲಿರುವ ನಿನ್ನ ಆಯಾಸವನ್ನು, ರಾಜಶಾರ್ದೂಲ, ಪಾಪರಹಿತನೇ, ಯಾರು ಕಳೆಯುವರು?
3.60.26
तां तु दृष्ट्वा तथा ग्रस्तामुरगेणायतेक्षणाम् ।
आक्रन्दमानां संश्रुत्य जवेनाभिससार ह ॥ ३.६०.२६ ॥
ಸರ್ಪದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶಾಲನೇತ್ರೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವಳ ಆಕ್ರಂದನ ಕೇಳಿ, ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಅವಳ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
3.60.27
तां तु दृष्ट्वा तथा ग्रस्तामुरगेणायतेक्षणाम् ।
त्वरमाणो मृगव्याधः संचरन्गहने वने।
समभिक्रम्य वेगेन सत्वरः स वनेचरः ॥ ३.६०.२७ ॥
ಸರ್ಪದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶಾಲನೇತ್ರೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮೃಗವ್ಯಾಧನು ಅವಸರದಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು.
3.60.28
मुखे तं पाटयामास शस्त्रेण निशितेन च ।
निर्विचेष्टं भुजङ्गं तं विशस् मृगजीवनः ॥ ३.६०.२८ ॥
ಅವನು ಆ ಸರ್ಪದ ಬಾಯನ್ನು ಹರಿತವಾದ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸೀಳಿದನು; ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದ ಆ ಸರ್ಪವನ್ನು ಮೃಗಜೀವಿ ಕೊಂದನು.
3.60.29
मोक्षयित्वा स तांव्याधः प्रक्षाल्य सलिलेन ह ।
समाश्वास्य कृताहारामथ पप्रच्छ भारत ॥ ३.६०.२९ ॥
ಆ ಬೇಡನು ಅವಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆದು, ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಅವಳು ಊಟ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಓ ಭಾರತ, ಅವಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
3.60.30
कस्य त्वं मृगशावाक्षि कथं चास्यागता वनम् ।
कथं चेदं महत्कृच्छ्रं प्राप्तवत्यसि भामिनि ॥ ३.६०.३० ॥
ಮೃಗಶಾವಾಕ್ಷಿ, ನೀನು ಯಾರವಳು, ಈ ಕಾಡಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂದೆ? ಓ ಭಾಮಿನಿ, ಈ ಮಹಾ ಕಷ್ಟವನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ಅನುಭವಿಸಿದೆ?
3.60.31
दमयन्ती तथा तेन पृच्छ्यमाना विशांपते ।
सर्वमेतद्यथावृत्तमाचचक्षेऽस्य भारत ॥ ३.६०.३१ ॥
ಓ ಜನಾಧಿಪನೇ, ಅವನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಲು ದಮಯಂತಿ, ಓ ಭಾರತ, ನಡೆದದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಡೆದಂತೆಯೇ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
3.60.32
तामर्धवस्त्रसंवीतां पीनश्रोणिपयोधराम् ।
सुकुमारानवद्याङ्गीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम् ॥ ३.६०.३२ ॥
ಅರ್ಧ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತಿದವಳು, ಪುಷ್ಟವಾದ ಸೊಂಟ ಮತ್ತು ಸ್ತನಗಳುಳ್ಳವಳು, ಮೃದುವಾದ ನಿರ್ದೋಷ ಅಂಗಗಳುಳ್ಳವಳು, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತಹ ಮುಖವುಳ್ಳ ಆಕೆಯನ್ನು (ಅವನು ಕಂಡನು).
3.60.33
अरालपक्ष्मनयनां तथा मधुरभाषिणीम् ।
लक्षयित्वा मृगव्याधः कामस्य वशमीयिवान् ॥ ३.६०.३३ ॥
ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಅಗಲ ತೆರೆಯದ ಕಣ್ರೆಪ್ಪೆಗಳ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ, ಸಿಹಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಬೇಡನು ಕಾಮದ ವಶನಾದನು.
3.60.34
तामथ श्लक्ष्णया वाचा लुब्धको मृदुपूर्वया ।
सान्त्वयामास कामार्तस्तदबुध्यत भामिनी ॥ ३.६०.३४ ॥
ಆಗ ಕಾಮಪೀಡಿತನಾದ ಆ ಬೇಡನು, ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ, ಮೊದಲು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಆಕೆಯನ್ನು ಸಂತೈಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು; ಆ ಸುಂದರಿ ಅದನ್ನು ಅರಿತಳು.
3.60.35
दमयन्त्यपि तं दुष्टमुपलभ्य पतिव्रता ।
तीव्ररोषसमाविष्टा प्रजज्वालेव मन्युना ॥ ३.६०.३५ ॥
ಪತಿವ್ರತೆಯಾದ ದಮಯಂತಿಯು ಆ ದುಷ್ಟನನ್ನು ಅರಿತು, ತೀವ್ರ ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದೆದ್ದವಳಂತೆ ಆದಳು.
3.60.36
स तु पापमतिः क्षुद्रः प्रधर्षयितुमातुरः ।
दुर्धर्षां तर्कयामास दीप्तामग्निशिखामिव ॥ ३.६०.३६ ॥
ಆದರೆ ಆ ಪಾಪಬುದ್ಧಿಯ, ಕ್ಷುದ್ರನಾದ, ಕಾಮಾತುರನಾದ ಅವನು ಆಕೆಯನ್ನು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸಲು ಯೋಚಿಸಿದನು; ಆದರೆ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಅವಳು ಅಜೇಯಳೆಂದು ಊಹಿಸಿದನು.
3.60.37
दमयन्ती तु दुःखार्था पतिराज्यविनाकृता ।
अतीतवाक्यथे काले शशापैनं रुषा किल ॥ ३.६०.३७ ॥
ಆದರೆ ದುಃಖದಲ್ಲಿದ್ದ ದಮಯಂತಿ, ಪತಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವಳಾಗಿ, ಆ ಕಾಲ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ಕೋಪದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಶಪಿಸಿದಳು.
3.60.38
यथाऽहं नैषधादन्यं मनसाऽपि न चिन्तये ।
तथाऽयं पततां क्षुद्रः परासुर्मृगजीवनः ॥ ३.६०.३८ ॥
ನಾನು ನೈಷಧನನ್ನು (ನಳನನ್ನು) ಬಿಟ್ಟು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಚಿಂತಿಸದಿದ್ದರೆ, ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವ ಈ ಕೀಳುಮನುಷ್ಯ, ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ಬದುಕುವವನು, ಪ್ರಾಣರಹಿತನಾಗಲಿ.
3.60.39
उक्तमात्रे तु वचने तया स मृगजीवनः ।
व्यसुः पपात मेदिन्यामग्निदग्ध इव द्रुमः ॥ ३.६०.३९ ॥
ಅವಳು ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಲೇ, ಜಿಂಕೆ ಬೇಟೆಯಿಂದ ಬದುಕುವ ಆ ಬೇಡನು ಪ್ರಾಣರಹಿತನಾಗಿ, ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಮರದಂತೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು.