ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.62.1
सा तच्छ्रुत्वाऽनवद्याङ्गी सार्थवाहवचस्तदा ।
जगाम सह तेनैव सार्थेन पतिलालसा ॥ ३.६२.१ ॥
ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਸਾਰਥਵਾਹ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਤੀ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਉਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਉਸੇ ਕਾਫ਼ਲੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਪਈ।
3.62.2
अथ काले बहुतिथे वने महति दारुणे ।
तटाकं सर्वतोभद्रं पद्मसौगन्धिकायुतम् ॥ ३.६२.२ ॥
ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਰਵਤੋਭਦ੍ਰ ਇੱਕ ਤਲਾਬ ਆਇਆ, ਜੋ ਕਮਲਾਂ ਅਤੇ ਸੌਗੰਧਿਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ।
3.62.3
ददृशुर्वणिजो रम्यं प्रभूतयवसेन्धनम् ।
बहुमूलफलोपेतं नानापक्षिनिषेवितम् ॥ ३.६२.३ ॥
ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਰਮਣੀਕ ਥਾਂ ਵੇਖੀ; ਜੋ ਘਾਹ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਤੇ ਅਨੇਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਵਸੀ ਹੋਈ ਸੀ।
3.62.4
तं दृष्ट्वा मृष्टसलिलं मनोहारि सुशीतलम् ।
सुपरिश्रान्तवाहास्ते निवेशाय मनो दधुः ॥ ३.६२.४ ॥
ਉਸ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਅਤਿ ਠੰਢੇ ਤਲਾਬ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਵਾਹਨਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਡੇਰਾ ਲਾਉਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
3.62.5
संमते सार्थवाहस्य विविशुर्वनमुत्तमम् ।
उवास सार्थः सुमहान्निशामासाद्य पद्मिनीम् ॥ ३.६२.५ ॥
ਸਾਰਥਵਾਹ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸ ਉੱਤਮ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ; ਉਹ ਵੱਡਾ ਕਾਫ਼ਲਾ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਤਲਾਬ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਰਾਤ ਉੱਥੇ ਰਿਹਾ।
3.62.6
अथार्धरात्रसमये निःशब्दे तिमिरे तदा ।
सुप्ते सार्थे परिश्रान्ते हस्तियूथमुपागमत्।
पानीयार्थं गिरितटान्मदप्रस्रवणाविलम् ॥ ३.६२.६ ॥
ਫਿਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਚੁੱਪ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਥੱਕਿਆ ਕਾਫ਼ਲਾ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਤੋਂ ਮਦ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੰਧਲੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਆ ਗਿਆ।
3.62.7
अथापश्यत सार्थं तं सार्थजान्सुबहून्गजान् ॥ ३.६२.७ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉਸ ਵਪਾਰੀ ਕਾਫ਼ਲੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
3.62.8
ते तान्ग्राम्यगजान्दृष्ट्वा सर्वे वनगजास्तदा ।
समाद्रवन्त वेगेन जिघांसन्तो मदोत्कटाः ॥ ३.६२.८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਲਤੂ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਪਏ।
3.62.9
तेषामापततां वेगः करिणां दुःसहोऽभवत् ।
नगाग्रादिव शीर्णानां शृङ्गाणां पततां क्षितौ।
स्पन्दतामपि नागानां मार्गा नष्टा वनोद्भवाः ॥ ३.६२.९ ॥
ਦੌੜ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਵੇਗ ਅਸਹਿ ਹੋ ਗਿਆ; ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਟੁੱਟੇ ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਸਨ; ਕੰਬਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਕਾਰਨ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵੀ ਮਿਟ ਗਏ।
3.62.10
मार्गं संरुद्ध्य संसुप्तं पद्मिन्याः सार्थमुत्तमम् ।
ते तं ममर्दुः सहसा वेष्टमानं महीतले ॥ ३.६२.१० ॥
ਪਦਮਣੀ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਕੇ, ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਉਸ ਉੱਤਮ ਕਾਫ਼ਲੇ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਚਾਨਕ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੜਫ ਰਿਹਾ ਸੀ।
3.62.11
महारवं प्रमुञ्चतो वद्ध्यन्ते शरणार्थिनः ।
वनगुल्मांश्च धावन्तो निद्रया महतो भयात् ॥ ३.६२.११ ॥
ਵੱਡੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ, ਪਨਾਹ ਮੰਗਦੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਮਹਾਨ ਡਰ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਸਨ।
3.62.12
केचिद्दन्तैः करैः केचित्केचित्पद्भ्यां हता गजैः ॥ ३.६२.१२ ॥
ਕੁਝ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਸੁੰਡਾਂ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ।
3.62.13
निहतोष्ट्राश्वबहुलाः पदातिजसंकुलाः ।
भयादाधावमानाश् परस्परहतास्तदा ॥ ३.६२.१३ ॥
ਊਠ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਬਹੁਤ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਡਰ ਨਾਲ ਦੌੜਦੇ ਲੋਕ ਉਦੋਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ।
3.62.14
घोरान्नादान्विमुञ्चन्तो निपेतुर्धरणीतले ।
वृक्षेष्वासज्यसंभग्नाः पतिता विषमेषु च ॥ ३.६२.१४ ॥
ਭਿਆਨਕ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉੱਚੀ-ਨੀਵੀਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸਨ।
3.62.15
एवंप्रकारैर्बहुभिर्दैवेनाक्रम्य हस्तिभिः ।
राजन्विनिहतं सर्वं समृद्धं सार्थमण्डलम् ॥ ३.६२.१५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਾਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁਚਲੇ ਜਾ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਵਪਾਰੀ-ਟੋਲੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
3.62.16
आरावः सुमहांश्चासीत्रैलोक्यभयकारकः ।
एषोऽग्निरुत्थितः कष्टस्त्रायध्वं धावताऽधुना ॥ ३.६२.१६ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਪਿਆ। ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਭੜਕ ਉੱਠੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਦੌੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
3.62.17
रत्नराशिर्विशीर्णोऽयं गृह्णीध्वं किं प्रधावत ।
सामान्यमेतद्द्रविणं न मिथ्या वचनं मम ॥ ३.६२.१७ ॥
ਇਹ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਖਿਲਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ; ਲੈ ਲਓ, ਕਿਉਂ ਦੌੜਦੇ ਹੋ? ਇਹ ਧਨ ਸਭ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਝੂਠ ਨਹੀਂ।
3.62.18
पुनरेवाभिधास्यामि चिन्तयध्वं सुकातराः ।
एवमेवाभिभाषन्तो विद्रवन्ति भयात्तदा ॥ ३.६२.१८ ॥
ਫਿਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਬਹੁਤ ਡਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕੋ, ਸੋਚੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਉਹ ਡਰ ਕਾਰਨ ਭੱਜ ਗਏ।
3.62.19
तस्मिंस्तथा वर्तमाने दारुणे जनसंक्षये ।
दमयन्ती च बुबुधे भयसंत्रस्तमानसा।
अपश्यद्वैशसं तत्र सर्वलोकभयंकरम् ॥ ३.६२.१९ ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਜਨ-ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਡਰ ਨਾਲ ਸਹਿਮੇ ਮਨ ਵਾਲੀ ਦਮਯੰਤੀ ਜਾਗ ਪਈ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਤਲੇਆਮ ਵੇਖਿਆ।
3.62.20
अदृष्टपूर्वं तद्दृष्ट्वा बाला पद्मनिभेक्षणा ।
संसक्तवदनाश्वासा उत्तस्थौ भयविह्वला ॥ ३.६२.२० ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਮਲ-ਨੈਣੀ ਉਹ ਬਾਲਾ ਡਰ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ, ਮੂੰਹ ਢਕ ਕੇ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੋਈ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਈ।
3.62.21
ये तु तत्र विनिर्मुक्ताः सार्थात्केचिदविक्षताः ।
तेऽब्रुवन्सहिताः सर्वे कस्येदं कर्मणः फलम् ॥ ३.६२.२१ ॥
ਪਰ ਉਸ ਕਾਫ਼ਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਚ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਸੱਟ ਦੇ ਰਹਿ ਗਏ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੇ, 'ਇਹ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਹੈ?'
3.62.22
नूनं न पूजितोऽस्माभिर्मणिभद्रो महायशाः ।
तथा यक्षाधिपः श्रीमान्न वै वैश्रवणः प्रभुः ॥ ३.६२.२२ ॥
ਯਕੀਨਨ ਅਸੀਂ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਮਣਿਭੱਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਅਧਿਪਤੀ ਪ੍ਰਭੂ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣ ਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
3.62.23
न पूजा विघ्रकर्तॄणामथवा प्रथमं कृता ॥ ३.६२.२३ ॥
ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
3.62.24
शकुनानां फलं वाऽथ विपरीतिमिदं ध्रुवम् ।
ग्रहा न विपरीतास्तु किमन्यदिदमागतम् ॥ ३.६२.२४ ॥
ਜਾਂ ਇਹ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ; ਯਕੀਨਨ ਇਹ ਉਲਟਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਹ ਉਲਟੇ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਹੋਰ ਕੀ ਆ ਪਿਆ ਹੈ?
3.62.25
अपरे त्वब्रुवन्दीना ज्ञातिद्रव्यविनाकृता ।
याऽसावद्य महासार्थे नारी ह्युन्मत्तदर्शना ॥ ३.६२.२५ ॥
ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ: ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਵਿਰਵੀ, ਉਨਮਤ ਵਰਗੀ ਦਿੱਸਦੀ ਉਹ ਨਾਰੀ ਅੱਜ ਇਸ ਮਹਾਨ ਸਾਰਥ ਵਿੱਚ ਹੈ।
3.62.26
प्रविष्टा विकृताकारा कृत्वा रूपममानुषम् ।
तयैवं विहिता पूर्वं माया परमदारुणा ॥ ३.६२.२६ ॥
ਵਿਗੜੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਉਹ ਅਮਾਨੁਸ਼ੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਅੰਦਰ ਆਈ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਮਾਇਆ ਰਚੀ ਗਈ ਸੀ।
3.62.27
राक्षसी वा ध्रुवं यक्षी पिशाची वा भयंकरी ।
तस्याः सर्वमिदं पापं नात्र कार्या विचारणा ॥ ३.६२.२७ ॥
ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਰਾਖਸ਼ਣੀ, ਯਕਸ਼ੀ ਜਾਂ ਭਿਆਨਕ ਪਿਸ਼ਾਚੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਾਪ ਉਸੇ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
3.62.28
यदि पश्याम तां पापां सार्थघ्नीं नैकदुःखदाम् ।
लोष्टभिः पांसुभिश्चैव तृणैः काष्ठैश्च मुष्टिभिः।
अवश्यमेव हन्यामः सार्थस्य किल कृत्यकाम् ॥ ३.६२.२८ ॥
ਜੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਪਾਪਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰਥ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਵੇਖੀਏ, ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਲਿਆਂ, ਧੂੜ, ਘਾਹ, ਲੱਕੜਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗੇ; ਉਹ ਸਾਰਥ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
3.62.29
दमयन्ती तु तच्छ्रुत्वा वाक्यं तेषां सुदारुणम् ।
ह्रीता भीता च संविग्रा प्राद्रवद्यत्र काननम् ॥ ३.६२.२९ ॥
ਪਰ ਦਮਯੰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਸ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਰਮਿੰਦੀ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲ ਸੀ ਉੱਥੇ ਭੱਜ ਗਈ।
3.62.30
आशङ्कमाना तत्पापमात्मानं पर्यदेवयत् ॥ ३.६२.३० ॥
ਉਸ ਪਾਪ ਦਾ ਡਰ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਹੀ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
3.62.31
अहो ममोपरि विधेः संरम्भो दारुणो महान् ।
नानुबध्नाति कुशलं कस्येदं कर्मणः फलम् ॥ ३.६२.३१ ॥
ਹਾਇ! ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਿਧੀ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਇਹ ਕਿਸ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਹੈ?
3.62.32
न स्मराम्यशुभं किंचित्कृतं कस्यचिदण्वपि ।
कर्मणा मनसा वाचा कस्येदं कर्मणः फलम् ॥ ३.६२.३२ ॥
ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਰਮ, ਮਨ ਜਾਂ ਬਚਨ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸ਼ੁਭ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਅਣੂ ਜਿੰਨਾ ਵੀ। ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਸ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਹੈ?
3.62.33
नूनं जन्मान्तरकृतं पापां माऽऽपतितं महत् ।
अपश्चिमामिमां कष्टामापदं प्राप्तवत्यहम् ॥ ३.६२.३३ ॥
ਜ਼ਰੂਰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਪਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਆਖਰੀ ਕਸ਼ਟਦਾਇਕ ਆਫ਼ਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹਾਂ।
3.62.34
भर्तृराज्यापहरणं स्वजनाच्च रपराजयः ।
भर्त्रा सह वियोगश्च तनयाभ्यां च विच्युतिः।
निर्नाथता वने वासो बहुव्यालनिषेविते ॥ ३.६२.३४ ॥
ਪਤੀ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਹਰਣ, ਸਕੇ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਤੋਂ ਹਾਰ, ਪਤੀ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ, ਕੋਈ ਰੱਖਿਅਕ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਕਈ ਹਿੰਸਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਾਸ।
3.62.35
अथापरेद्युः संप्राप्ते हतशिष्टा जनास्तदा ।
वनगुल्माद्विनिष्क्रम्य शोचन्ते वैशसं कृतम्।
भ्रातरं पितरं पुत्रं सखायं च नराधिप ॥ ३.६२.३५ ॥
ਫਿਰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚੇ ਲੋਕ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਹੋਏ ਕਤਲੇਆਮ ਲਈ ਭਰਾ, ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
3.62.36
हन्यमाने तदा सार्थे दमयन्ती शुचिस्मिता ।
ब्राह्मणैः सहिता तत्रवने तु न विनाशिता ॥ ३.६२.३६ ॥
ਉਦੋਂ ਕਾਫ਼ਲਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਸ਼ੁੱਧ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਦਮਯੰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ ਉੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੀ; ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
3.62.37
अशोचत्तत्र वैदर्भी किंनु मे दुष्कतं कृतम् ।
योपि मे निर्जनेऽरण्ये संप्राप्तोऽयं जनार्णवः ॥ ३.६२.३७ ॥
ਉੱਥੇ ਵੈਦਰਭੀ ਸੋਗ ਕਰਨ ਲੱਗੀ: ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਬੁਰਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਸੁੰਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਆ ਪਿਆ ਹੈ?
3.62.38
स हतो हस्तियूथेन मन्दभाग्यान्ममैव तत् ।
प्राप्तव्यं सुचिरं दुःखं नूनमद्यापि वै मया ॥ ३.६२.३८ ॥
ਉਹ ਲੋਕ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਮੰਦਭਾਗ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹੋਇਆ; ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਅੱਜ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੁੱਖ ਝੱਲਣਾ ਪਵੇਗਾ।
3.62.39
नाप्राप्तकालो म्रियते श्रुतं वृद्धानुशासनम् ।
या नाहमद्य मृदिता हस्तियूथेन दुःखिता ॥ ३.६२.३९ ॥
ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ; ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਮੈਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਕੁਚਲੀ ਨਹੀਂ ਗਈ, ਭਾਵੇਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।
3.62.40
न ह्यदैवकृतंकिंचिन्नराणामिह विद्यते ।
न च मे बालभावेऽपि किंचित्पापकृतं कृतम् ॥ ३.६२.४० ॥
ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੈਵ ਦੁਆਰਾ ਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰਦੀ; ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
3.62.41
कर्मणा मनसा वाचा यदिदं दुःखमागतम् ।
मन्ये स्वयंवरकृतेलोकपाला समागताः ॥ ३.६२.४१ ॥
ਕਰਮ, ਮਨ ਅਤੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਜੋ ਇਹ ਦੁੱਖ ਆਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਸਵੈਂਵਰ ਕਾਰਨ ਲੋਕਪਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
3.62.42
प्रत्याख्याता मया तत्र नलस्यार्थाय देवताः ।
नूनं तेषां प्रभावेन वियोगं प्राप्तवत्यहम् ॥ ३.६२.४२ ॥
ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਨਲ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਨੂੰ (ਨਲ ਤੋਂ) ਵਿਛੋੜਾ ਮਿਲਿਆ।
3.62.43
एवमादीनि दुःखार्ता सा विलप्य वराङ्गना ।
प्रलापानि तदा तानि दमयन्ती पतिव्रता ॥ ३.६२.४३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਰੀ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਦਮਯੰਤੀ ਨੇ ਉਹ ਵਿਲਾਪ-ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.62.44
हतशेषैः सह तदा ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ।
अगच्छद्राजशार्दूल दुःखशोकपरायणा ॥ ३.६२.४४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ! ਤਦ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਉਹ ਬਚੇ ਹੋਏ ਵੇਦਪਾਰੰਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲ ਪਈ।
3.62.45
गच्छन्ती सा चिराद्बाला पुरमासादयन्महत् ।
सायाह्नि चेदिराजस् सुबाहोः सत्यवादिनः ॥ ३.६२.४५ ॥
ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬਾਲਾ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਸੱਚਬੋਲੇ ਚੇਦਿਰਾਜ ਸੁਬਾਹੂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚੀ।
3.62.46
सा तु तच्चारुसर्वाङ्गी सुबाहोस्तुङ्गगोपुरम् ।
वस्त्रार्धेन च संवीता प्रविवेश पुरोत्तमम् ॥ ३.६२.४६ ॥
ਸਰਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰੀ ਉਹ ਅੱਧੇ ਵਸਤਰ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ ਸੁਬਾਹੂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਗੋਪੁਰ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਉੱਤਮ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ।
3.62.47
तां विह्वलां कृशां दीनां मुक्तकेशीममार्जिताम् ।
उन्मत्तामिव गच्छन्तीं ददृशुः पुरवासिनः ॥ ३.६२.४७ ॥
ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਆਕੁਲ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਦੀਨ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਅਣਸੰਵਾਰੀ ਅਤੇ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ ਤੁਰਦੀ ਵੇਖਿਆ।
3.62.48
प्रविशन्तीं तु तां दृष्ट्वा चेदिराजपुरीं तदा ।
अनुजग्मुस्तत्र बाला ग्रामिपुत्राः कुतूहलात् ॥ ३.६२.४८ ॥
ਉਸਨੂੰ ਚੇਦਿਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੀ ਵੇਖ ਕੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੱਚੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਏ।
3.62.49
सा तैः परिवृताऽगच्छत्समीपं राजवेश्मनः ।
तां प्रासादगताऽपश्यद्राजमाता जनैर्वृताम् ॥ ३.६२.४९ ॥
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਰਾਜਮਹਿਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਈ। ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਰਾਜਮਾਤਾ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
3.62.50
धात्रीमुवाच च्छैनामानयेह ममान्तिकम् ।
जनेन क्लिश्यते बाला दुःखिता शरणार्थिनी ॥ ३.६२.५० ॥
ਉਸਨੇ ਧਾਤਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲੈ ਆ। ਭੀੜ ਕਾਰਨ ਇਹ ਬਾਲੜੀ ਦੁੱਖ ਝੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਦੁਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਰਣ ਭਾਲਦੀ ਹੈ।"
3.62.51
तादृग्रूपं च पश्यामि विद्योतयति मे गृहम् ।
उन्मत्तवेषा कल्याणी श्रीरिवायतलोचना ॥ ३.६२.५१ ॥
ਅਜਿਹਾ ਰੂਪ ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਘਰ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਗਲਾਂ ਵਰਗੇ ਵੇਸ ਵਾਲੀ ਇਹ ਕਲਿਆਣੀ, ਲੰਮੇ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਗੀ ਹੈ।
3.62.52
सा जनं वारयित्वा तं प्रासादतलमुत्तमम् ।
आरोप्य विस्मिता राजन्दमयन्तीमपृच्छत ॥ ३.६२.५२ ॥
ਉਸਨੇ ਭੀੜ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਮ ਮਹਿਲ ਦੀ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਦਮਯੰਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
3.62.53
एवमप्यसुखाविष्टा बिभर्षि परमं वपुः ।
भासि विद्युदिवाभ्रेषु शंस मे काऽसिकस्य वा ॥ ३.६२.५३ ॥
ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਵੀ ਤੂੰ ਪਰਮ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਧਾਰਦੀ ਹੈਂ; ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈਂ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਕਿਸਦੀ ਹੈਂ?
3.62.54
न हि ते मानुषं रूपं भूषणैरपि वर्जितम् ।
असहाया नरेभ्यश्च नोद्विजस्यमरप्रभे ॥ ३.६२.५४ ॥
ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਮਨੁੱਖੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ। ਹੇ ਅਮਰਾਂ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲੀ, ਸਹਾਇਤਾ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਨਹੀਂ।
3.62.55
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्या भैमी वचनमब्रवीत् ।
मानुषीं मां विजानीहि भर्तारं समनुव्रताम् ॥ ३.६२.५५ ॥
ਉਸ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਭੈਮੀ ਬੋਲੀ - ਮੈਨੂੰ ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਜਾਣੋ, ਪਤੀ ਦੀ ਅਨੁਸਾਰੀ ਇਸਤਰੀ।
3.62.56
सैरन्ध्रीं जातिसंपन्नां भुजिष्यां कामवासिनीम् ।
फलमूलाशनामेकां यत्रसायंप्रतिश्रयाम् ॥ ३.६२.५६ ॥
ਮੈਂ ਸੈਰੰਧ੍ਰੀ ਹਾਂ, ਉੱਤਮ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਦਾਸੀ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੀ, ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾਣ ਵਾਲੀ, ਇਕੱਲੀ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਮ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਠਿਕਾਣਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ।
3.62.57
असङ्ख्येयगुणो भर्ता मां च नित्यमनुव्रतः ।
भक्ताऽहमपि तं वीरं छायेवानुगता पथि ॥ ३.६२.५७ ॥
ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਅਣਗਿਣਤ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਅਨੁਕੂਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਵੀਰ ਦੀ ਭਗਤ ਹਾਂ; ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੀ ਹਾਂ।
3.62.58
तस्य दैवात्प्रसङ्गोऽभूदतिमात्रं सुदेवने ।
द्यूते स निर्जितश्चैव वनमेक उपेयिवान् ॥ ३.६२.५८ ॥
ਕਿਸਮਤ ਵੱਸ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਦੇਵਨ (ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ) ਦਾ ਬਹੁਤ ਚਸਕਾ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਕੇ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
3.62.59
तमेकवसनच्छन्नमुन्म्तमिव विह्वलम् ।
आश्वासयन्ती भर्तारमहमप्यगमं वनम् ॥ ३.६२.५९ ॥
ਇੱਕੋ ਵਸਤਰ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ, ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਹਵਲ ਪਤੀ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦੀ ਮੈਂ ਵੀ ਜੰਗਲ ਚਲੀ ਗਈ।
3.62.60
स कदाचिद्वने वीरः कस्मिंश्चित्कारणान्तरे ।
क्षुत्परीतस्तु विमना वासश्चैकं व्यसर्जयत् ॥ ३.६२.६० ॥
ਇੱਕ ਵਾਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਵੀਰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਤੇ ਮਨੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਇਕੋ ਵਸਤਰ ਛੱਡ ਬੈਠਾ।
3.62.61
तमेकवसना नग्नमुन्मत्तवदचेतसम् ।
अनुव्रजन्ती बहुला न स्वपामि निशाः सदा ॥ ३.६२.६१ ॥
ਇੱਕੋ ਵਸਤਰ ਵਿੱਚ, ਨੰਗੇ, ਪਾਗਲਾਂ ਵਰਗੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰਦੀ ਮੈਂ ਸਦਾ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੌਂਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
3.62.62
ततो बहुतिथे काले सुप्तामुत्सृज्य मां क्वचित् ।
वाससोऽर्धं परिच्छिद्य त्यक्तवान्मामनागसम् ॥ ३.६२.६२ ॥
ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਮੈਨੂੰ ਕਿਤੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਵਸਤਰ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਕੱਟ ਕੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
3.62.63
तं मार्गमाणा भर्तारं दह्यमाना दिवानिशम् ।
न विन्दाम्यमरप्रख्यं प्रियं प्राणेश्वरं प्रभुम् ॥ ३.६२.६३ ॥
ਉਸ ਪਤੀ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਸੜਦੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ, ਪਿਆਰੇ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੀ।
3.62.64
इत्युक्त्वा साऽनवद्याङ्गी राजमातरमप्युत ।
स्थिताऽश्रुपरिपूर्णाक्षी वेपमाना सुदुःखिता ॥ ३.६२.६४ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ, ਰਾਜਮਾਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਕੰਬਦੀ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹੀ।
3.62.65
तामश्रुपरिपूर्णाक्षीं विलपन्तीं तथा बहु ।
राजमाताऽब्रवीदार्ता भैमीमार्तस्वरां स्वयम् ॥ ३.६२.६५ ॥
ਅੱਥਰੂਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੀ ਉਸ ਭੈਮੀ ਨੂੰ, ਦੁਖੀ ਰਾਜਮਾਤਾ ਨੇ ਖੁਦ ਦੁਖੀ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ।
3.62.66
वस त्वमिह कल्याणि प्रीतिर्मे परमा त्वयि ।
मृगयिष्यन्ति ते भद्रे भर्तारं पुरुषा मम ॥ ३.६२.६६ ॥
ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਰਹਿ; ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮੇਰਾ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਮੇਰੇ ਬੰਦੇ ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣਗੇ।
3.62.67
अपि वा स्वयमागच्छेत्परिधावन्नितस्ततः ।
इहैव वसती भद्रे भर्तारमुपलप्स्यसे ॥ ३.६२.६७ ॥
ਜਾਂ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜਦਾ ਆ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਭਦਰੇ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇਂਗੀ।
3.62.68
राजमातुर्वचः श्रुत्वा दमयन्ती वचोऽब्रवीत् ।
समयेनोत्सहे वस्तुं त्वि वीरप्रजायिनि ॥ ३.६२.६८ ॥
ਰਾਜਮਾਤਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦਮਯੰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਹੇ ਵੀਰ ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।
3.62.69
उच्छिष्टं नैव भुञ्जीयां न कुर्यां पादधावनम् ।
न चाहं पुरुषानन्यान्प्रभाषेयं कथंचन ॥ ३.६२.६९ ॥
ਮੈਂ ਜੂਠਾ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾਵਾਂਗੀ, ਨਾ ਹੀ ਪੈਰ ਧੋਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੀ; ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ।
3.62.70
प्रार्थयेद्यदि मां कश्चिद्दण्ड्यस्ते स पुमान्भवेत् ।
वध्यश्च ते सकृन्मन्द इतिमे व्रतमाहितम् ॥ ३.६२.७० ॥
ਜੇ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਮੰਗੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੋਵੇਗਾ; ਹੇ ਮੂਰਖ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ—ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਪੱਕਾ ਵਰਤ ਹੈ।
3.62.71
भर्तुरन्वेषणार्थं तु पश्येयं ब्राह्मणानहम् ।
यद्येवमिह वत्स्यामि त्वत्सकाशे न संशयः।
अतोऽन्यथा न मे वासो वर्तते हृदये क्वचित् ॥ ३.६२.७१ ॥
ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਾਲ ਲਈ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਰਹਾਂਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਥੇ ਰਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੈ।
3.62.72
इत्युक्ता दमयन्त्या तु राजमातेदमब्रवीत् ।
सर्वमेतत्करिष्यामि दिष्ट्या ते व्रतमीदृशम् ॥ ३.६२.७२ ॥
ਦਮਯੰਤੀ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਰਾਜਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗੀ; ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਵਰਤ ਹੈ।
3.62.73
एवमुक्त्वा ततो भैमीं राजमाता विशांपते ।
उवाचेदं दुहितरं सुनन्दां नाम भारत ॥ ३.६२.७३ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ, ਭੈਮੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਜਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸੁਨੰਦਾ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
3.62.74
सैरन्ध्रीमभिजानीष्व सुनन्दे देवरूपिणीम् ।
वयसा तुल्यतां प्राप्ता सखी तव भवत्वियम्।
एतया सह मोदस्व निरुद्विग्रमना सदा ॥ ३.६२.७४ ॥
ਹੇ ਸੁਨੰਦਾ, ਦੇਵਰੂਪਿਣੀ ਇਸ ਸੈਰੰਧਰੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈ। ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਇਹ ਤੇਰੀ ਸਹੇਲੀ ਬਣੇ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਬੇਫਿਕਰ ਮਨ ਨਾਲ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ।
3.62.75
ततः परमसंहृष्टा सुनन्दा गृहणागमत् ।
दमयन्तीमुपादाय सखीभिः परिवारिता ॥ ३.६२.७५ ॥
ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਸੁਨੰਦਾ ਦਮਯੰਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਘਰ ਨੂੰ ਆਈ।
3.62.76
सहसा न्यवसद्राजन्राजपुत्र्या सुनन्दया ।
चिन्तयन्ती नलं वीरमनिशं वामलोचना ॥ ३.६२.७६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਸੁਨੰਦਾ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ; ਸੁੰਦਰ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ ਦਮਯੰਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਬਹਾਦਰ ਨਲ ਦਾ ਹੀ ਧਿਆਨ ਧਰਦੀ ਰਹੀ।