ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.63.1
उत्सृज्य दमयन्तीं तु नलो राजा विशांपते ।
ददर्श दावं दह्यन्तं महान्तं गहने वने ॥ ३.६३.१ ॥
ಜನಪತಿಯೇ, ರಾಜ ನಳನು ದಮಯಂತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚನ್ನು ಕಂಡನು.
3.63.2
तत्र सुश्राव शब्दंवै मध्ये भूतस्य कस्यचित् ।
अभिधाव नलेत्युच्चैः पुण्यश्लोकेति चासकृत् ॥ ३.६३.२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯ ನಡುವಿನಿಂದ ಒಂದು ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು; ಅದು ಜೋರಾಗಿ ಪದೇ ಪದೇ ಕೂಗಿತು: "ನಳನೇ, ನನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿ ಬಾ! ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕನೇ!"
3.63.3
मा भैरिति नलश्चोक्त्वा मध्यमग्नेः प्रविश्य तम् ।
दद्रश नागराजानं शयानं कुण्डलीकृतम् ॥ ३.६३.३ ॥
"ಭಯಪಡಬೇಡ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ನಳನು ಆ ಬೆಂಕಿಯ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿ ಮಲಗಿದ್ದ ನಾಗರಾಜನನ್ನು ಕಂಡನು.
3.63.4
स नागः प्रञ्जलिर्भूत्वा वेपमानो नलं तदा ।
उवाच मां विद्धिराजन्नागं कर्कोटकं नृप ॥ ३.६३.४ ॥
ಆಗ ಆ ನಾಗನು ಕೈಮುಗಿದು ನಡುಗುತ್ತಾ ನಳನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ರಾಜನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಕರ್ಕೋಟಕ ನಾಗನೆಂದು ತಿಳಿ, ಓ ನೃಪನೇ."
3.63.5
मया प्रलब्धो ब्रह्मर्षिरनागाः सुमहातपाः ।
तेन मन्युपरीतेन शप्तोस्मि मनुजाधिप ॥ ३.६३.५ ॥
"ನಿರ್ದೋಷಿಯೂ, ಮಹಾ ತಪಸ್ವಿಯೂ ಆದ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯನ್ನು ನಾನು ವಂಚಿಸಿದೆನು; ಓ ಮನುಜಾಧಿಪನೇ, ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅವನು ನನಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು."
3.63.6
तिष्ठ त्वं स्थावर इव यावदेति नलः क्वचित् ।
इतो नेतासि तत्स त्वं शापान्मोक्ष्यसि मत्कृतात् ॥ ३.६३.६ ॥
"ನೀನು ಚಲಿಸದ ವಸ್ತುವಿನಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇರು; ನಳನು ಎಲ್ಲಾದರೂ ಬರುವವರೆಗೆ. ಆಗ ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವನು; ಆಗ ನನ್ನ ಶಾಪದಿಂದ ನೀನು ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುವೆ."
3.63.7
तस्य शापान्न शक्नोमि पदाद्विचलितुं पदम् ।
उपदेक्ष्यामि ते श्रेयस्त्रातुमर्हति मां भवान् ॥ ३.६३.७ ॥
ಅವನ ಶಾಪದಿಂದ ನಾನು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನೂ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಚಲಿಸಲಾರೆ. ಆದರೆ ನಿನಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಾಗುವ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನಾನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡಬಲ್ಲೆ.
3.63.8
सखा च ते भविष्यामि मत्समो नास्ति पन्नगः ।
लघुश्च ते भविष्यामि शीघ्रमादाय गच्छ माम् ॥ ३.६३.८ ॥
ನಾನು ನಿನಗೆ ಗೆಳೆಯನಾಗುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನಂತಹ ಸರ್ಪ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ. ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ಚಿಕ್ಕವನಾಗುತ್ತೇನೆ; ಬೇಗನೆ ನನ್ನನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋಗು.
3.63.9
एवमुक्त्वा स नागेन्द्रो बभूवाङ्गुष्ठमात्रकः ।
दं गृहीत्वा नलः प्रायाद्देशं दावविवर्जितम् ॥ ३.६३.९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ನಾಗರಾಜ ಹೆಬ್ಬೆರಳಷ್ಟು ಗಾತ್ರದವನಾದನು. ನಳ ಅವನನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
3.63.10
आकाशदेशमासाद्य विमुक्तं कृष्णवर्त्मना ।
उत्स्रष्टुकामं तं नागः पुनः कर्कोटकोऽब्रवीत् ॥ ३.६३.१० ॥
ತೆರೆದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಕತ್ತಲೆ ದಾರಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಬಿಡಲು ಬಯಸಿದಾಗ, ನಾಗ ಕರ್ಕೋಟಕ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು.
3.63.11
पदानि गणयन्गच्छ स्वानि नैषध कानिचित् ।
तत्रतेऽहं महाबाहो श्रेयो धास्यामि यत्परम् ॥ ३.६३.११ ॥
ನಿಷಧನ ಮಗನೇ ನಳ! ನಿನ್ನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುತ್ತಾ ನಡೆ. ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಅಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
3.63.12
ततः संख्यातुमारब्धमदशद्दशमे पदे ।
तस्य दष्टस्य तद्रूपं क्षिप्रमन्तरधीयत ॥ ३.६३.१२ ॥
ಆಗ ಎಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಹತ್ತನೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಚ್ಚಿದನು. ಕಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವನ ಆ ರೂಪ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾಯವಾಯಿತು.
3.63.13
स दृष्ट्वा विस्मितस्तस्थावात्मानं विकृतं नलः ।
स्वरूपधारिणं नागं ददर्श स महीपतिः ॥ ३.६३.१३ ॥
ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಸ್ಮಿತನಾದ ನಳನು ತನ್ನ ರೂಪ ವಿಕೃತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ನಿಂತನು; ಆ ಮಹೀಪತಿ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ನಾಗನನ್ನು ಕಂಡನು.
3.63.14
ततः कर्कोटको नागः सान्त्वयन्नलमब्रवीत् ।
मया तेऽन्तर्हितं रूपं न त्वां विद्युर्जना इति ॥ ३.६३.१४ ॥
ಆಗ ಕರ್ಕೋಟಕ ನಾಗನು ನಳನನ್ನು ಸಾಂತ್ವನಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು: 'ನಾನು ನಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದ್ದೇನೆ; ಜನರು ನಿನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ.'
3.63.15
यत्कृते चासि निकृतो दुःखेन महता नल ।
विषेण स मदीयेन त्वयि दुःखं निवत्स्यति ॥ ३.६३.१५ ॥
'ನಳ, ಯಾರ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀನು ಮಹಾ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದೆಯೋ, ಆ ನನ್ನ ವಿಷವು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ದುಃಖವಾಗಿ ನೆಲೆಸುವುದು.'
3.63.16
विषेण संवृतैर्गात्रैर्यावत्त्वां न विमोक्ष्यति ।
तावत्तु त्वां महाराज क्लेशेऽस्मिन्स नियोक्ष्यति ॥ ३.६३.१६ ॥
'ವಿಷದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಅಂಗಗಳುಳ್ಳ ಅದು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಡುವವರೆಗೆ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅದು ನಿನ್ನನ್ನು ಈ ಕ್ಲೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ತೊಡಗಿಸಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.'
3.63.17
अनागा येन निकृतस्त्वमनर्हो जनाधिप ।
क्रोधादसूययित्वा तं रक्षा मे भवतः कृता ॥ ३.६३.१७ ॥
'ಜನಾಧಿಪನೇ, ನಿರ್ದೋಷಿಯೂ ಅನರ್ಹನೂ ಆದ ನಿನ್ನನ್ನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ, ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ಯಾರು ಪೀಡಿಸಿದರೋ, ಅವನನ್ನು ನಾನು ದಂಡಿಸಿದ್ದೇನೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದೇನೆ.'
3.63.18
न ते भयं नरव्याघ्र दंष्ट्रिभ्यः शत्रुतोपि वा ।
ब्रह्मवित्त्वं च भविता मत्प्रसादान्नराधिप ॥ ३.६३.१८ ॥
'ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ದಾಡೆಗಳಿಂದಾಗಲಿ ಶತ್ರುವಿನಿಂದಾಗಲಿ ನಿನಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ; ನರಾಧಿಪನೇ, ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಯೂ ಆಗುವೆ.'
3.63.19
राजन्विषनिमित्ता च न ते पीडा भविष्यति ।
संग्रामेषु न राजेन्द्रशश्वज्जयमवाप्स्यसि ॥ ३.६३.१९ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ವಿಷದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಯಾತನೆ ನಿನಗೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸದಾ ಜಯ ಲಭಿಸುವುದು.
3.63.20
गच्छ राजन्नितः सूतो बाहुकोऽहमिति ब्रुवन् ।
समीपमृतुपर्णस्य स हि वेदाक्षनैपुणम् ॥ ३.६३.२० ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗು. 'ನಾನು ಬಾಹುಕ ಎಂಬ ಸಾರಥಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಋತುಪರ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು. ಅವನು ಪಗಡೆಯಾಟದ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲವನು.
3.63.21
अयोध्यां नगरीं रम्यामद्य वै निषधेश्वर ।
स तेऽक्षहृदयं दाता राजाऽश्वहृदयेन वै ॥ ३.६३.२१ ॥
ಓ ನಿಷಧೇಶ್ವರನೇ, ಈಗ ರಮಣೀಯ ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರಿಗೆ ಹೋಗು. ಆ ರಾಜನು ನಿನಗೆ ಪಗಡೆಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವನು.
3.63.22
इक्ष्वाकुकुलजः श्रीमान्मित्रं चैव भविष्यति ।
भविष्यसि यदाऽक्षज्ञः श्रेयसा योक्ष्यसे तदा ॥ ३.६३.२२ ॥
ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಜನು ನಿನಗೆ ಮಿತ್ರನೂ ಆಗುವನು. ನೀನು ಪಗಡೆಯ ಜ್ಞಾನಿಯಾದಾಗ, ಆಗ ನೀನು ಶುಭದಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುವೆ.
3.63.23
संयोक्ष्यसे स्वदारैस्त्वं मा स्म शोके मनः कृथाः ।
राज्येन तनयाभ्यां च सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ३.६३.२३ ॥
ನೀನು ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಸೇರುವೆ. ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಇಡಬೇಡ. ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರುವೆ — ಇದು ಸತ್ಯ, ನಿನಗೆ ಇದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
3.63.24
स्वं रूपं च यदा द्रष्टुमिच्छेथास्त्वं नराधिप ।
संस्मर्तव्यस्तदा तेऽहंवासश्चदं विवासयेः ॥ ३.६३.२४ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪನೇ, ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೋಡಲು ನೀನು ಇಚ್ಛಿಸಿದಾಗ, ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸು. ಆಗ ಈ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು (ನಾನು ಧರಿಸಿರುವುದನ್ನು) ತೆಗೆದುಬಿಡು.
3.63.25
अनेन वाससाच्छन्नः स्वं रूपं प्रतिपत्स्यसे ।
इत्युक्त्वा प्रददौ तस्मै दिव्यं वासोयुगं तदा ॥ ३.६३.२५ ॥
"ಈ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವೆ." ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವನಿಗೆ ಆಗ ದಿವ್ಯ ವಸ್ತ್ರಗಳ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
3.63.26
एवं नलं च संदिश्य वासो दत्ताव च कौरव ।
नागराजस्ततो राजंस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.६३.२६ ॥
ಓ ಕೌರವನೇ! ಹೀಗೆ ನಳನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ನಂತರ, ಓ ರಾಜನೇ, ನಾಗರಾಜನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅದೃಶ್ಯನಾದನು.