మహాభారతం · అధ్యాయం 3.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.63.1
उत्सृज्य दमयन्तीं तु नलो राजा विशांपते ।
ददर्श दावं दह्यन्तं महान्तं गहने वने ॥ ३.६३.१ ॥
ప్రజాపతీ! రాజు నలుడు దమయంతిని విడిచి, దట్టమైన అడవిలో మండుతున్న పెద్ద దావాగ్నిని చూశాడు.
3.63.2
तत्र सुश्राव शब्दंवै मध्ये भूतस्य कस्यचित् ।
अभिधाव नलेत्युच्चैः पुण्यश्लोकेति चासकृत् ॥ ३.६३.२ ॥
అక్కడ ఏదో ప్రాణి మధ్య నుండి ఒక స్వరం విన్నాడు; అది బిగ్గరగా పదే పదే పిలిచింది: "ఓ నలా, నా వైపు పరుగెత్తిరా! ఓ పుణ్యశ్లోకా!"
3.63.3
मा भैरिति नलश्चोक्त्वा मध्यमग्नेः प्रविश्य तम् ।
दद्रश नागराजानं शयानं कुण्डलीकृतम् ॥ ३.६३.३ ॥
"భయపడకు" అని చెప్పి, నలుడు ఆ అగ్ని మధ్యలోకి ప్రవేశించి, చుట్టుకుని పడుకున్న నాగరాజును చూశాడు.
3.63.4
स नागः प्रञ्जलिर्भूत्वा वेपमानो नलं तदा ।
उवाच मां विद्धिराजन्नागं कर्कोटकं नृप ॥ ३.६३.४ ॥
అప్పుడు ఆ నాగుడు చేతులు జోడించి వణుకుతూ నలునితో ఇలా అన్నాడు: "రాజా, నన్ను కర్కోటక నాగుడని తెలుసుకో, ఓ నృపా."
3.63.5
मया प्रलब्धो ब्रह्मर्षिरनागाः सुमहातपाः ।
तेन मन्युपरीतेन शप्तोस्मि मनुजाधिप ॥ ३.६३.५ ॥
"నిర్దోషుడూ, మహా తపస్వీ అయిన ఒక బ్రహ్మర్షిని నేను మోసగించాను; ఓ మనుజాధిపా, కోపంతో నిండిన అతడు నన్ను శపించాడు."
3.63.6
तिष्ठ त्वं स्थावर इव यावदेति नलः क्वचित् ।
इतो नेतासि तत्स त्वं शापान्मोक्ष्यसि मत्कृतात् ॥ ३.६३.६ ॥
"నీవు కదలని వస్తువులా ఇక్కడే ఉండు; నలుడు ఎక్కడైనా వచ్చేవరకు. తర్వాత అతడు నిన్ను ఇక్కడి నుండి తీసుకెళ్తాడు; అప్పుడు నా శాపం నుండి నీవు విముక్తుడవవుతావు."
3.63.7
तस्य शापान्न शक्नोमि पदाद्विचलितुं पदम् ।
उपदेक्ष्यामि ते श्रेयस्त्रातुमर्हति मां भवान् ॥ ३.६३.७ ॥
అతని శాపం వల్ల నేను ఉన్న చోటి నుండి ఒక్క అడుగు కూడా కదల లేను. కానీ నీకు శ్రేయస్సు కలిగించే ఉపదేశం చేస్తాను; నీవు నన్ను రక్షించగలవు.
3.63.8
सखा च ते भविष्यामि मत्समो नास्ति पन्नगः ।
लघुश्च ते भविष्यामि शीघ्रमादाय गच्छ माम् ॥ ३.६३.८ ॥
నేను నీకు మిత్రుడనవుతాను; నాతో సమానమైన సర్పం ఎవరూ లేరు. నీ కోసం నేను చిన్నవాడనవుతాను; త్వరగా నన్ను తీసుకుని వెళ్ళు.
3.63.9
एवमुक्त्वा स नागेन्द्रो बभूवाङ्गुष्ठमात्रकः ।
दं गृहीत्वा नलः प्रायाद्देशं दावविवर्जितम् ॥ ३.६३.९ ॥
ఇలా చెప్పి ఆ నాగరాజు బొటనవేలు పరిమాణంలో చిన్నవాడయ్యాడు. నలుడు అతడిని తీసుకుని అడవి మంట లేని ప్రదేశానికి వెళ్ళాడు.
3.63.10
आकाशदेशमासाद्य विमुक्तं कृष्णवर्त्मना ।
उत्स्रष्टुकामं तं नागः पुनः कर्कोटकोऽब्रवीत् ॥ ३.६३.१० ॥
బహిరంగ ప్రదేశానికి చేరి, చీకటి మార్గం నుండి అతడిని విడిచిపెట్టాలనుకున్నప్పుడు, నాగుడు కర్కోటకుడు మళ్ళీ ఇలా అన్నాడు.
3.63.11
पदानि गणयन्गच्छ स्वानि नैषध कानिचित् ।
तत्रतेऽहं महाबाहो श्रेयो धास्यामि यत्परम् ॥ ३.६३.११ ॥
నిషధుని కుమారుడా నలా! నీ అడుగులను లెక్కిస్తూ వెళ్ళు. మహాబాహూ, అక్కడ నీకు అత్యుత్తమ శ్రేయస్సును ఇస్తాను.
3.63.12
ततः संख्यातुमारब्धमदशद्दशमे पदे ।
तस्य दष्टस्य तद्रूपं क्षिप्रमन्तरधीयत ॥ ३.६३.१२ ॥
అప్పుడు లెక్కించడం మొదలుపెట్టగానే పదవ అడుగున అతడు కరిచాడు. కరవగానే అతని ఆ రూపం వెంటనే అదృశ్యమైంది.
3.63.13
स दृष्ट्वा विस्मितस्तस्थावात्मानं विकृतं नलः ।
स्वरूपधारिणं नागं ददर्श स महीपतिः ॥ ३.६३.१३ ॥
అది చూసి ఆశ్చర్యపడిన నలుడు తన రూపం వికృతమైనట్లు గమనించి నిలబడ్డాడు; ఆ మహీపతి తన స్వరూపాన్ని ధరించిన నాగాన్ని చూశాడు.
3.63.14
ततः कर्कोटको नागः सान्त्वयन्नलमब्रवीत् ।
मया तेऽन्तर्हितं रूपं न त्वां विद्युर्जना इति ॥ ३.६३.१४ ॥
అప్పుడు కర్కోటక నాగం నలుడిని ఓదారుస్తూ ఇలా అన్నది: 'నేను నీ రూపాన్ని మరుగుపరిచాను; ప్రజలు నిన్ను గుర్తించరు.'
3.63.15
यत्कृते चासि निकृतो दुःखेन महता नल ।
विषेण स मदीयेन त्वयि दुःखं निवत्स्यति ॥ ३.६३.१५ ॥
'నలా, దేని వల్ల నీవు ఇంత గొప్ప దుఃఖానికి గురయ్యావో, ఆ నా విషం నీలో దుఃఖంగా నివసిస్తుంది.'
3.63.16
विषेण संवृतैर्गात्रैर्यावत्त्वां न विमोक्ष्यति ।
तावत्तु त्वां महाराज क्लेशेऽस्मिन्स नियोक्ष्यति ॥ ३.६३.१६ ॥
'విషంతో కప్పబడిన అవయవాలతో అది నిన్ను విడిచిపెట్టనంతవరకు, మహారాజా, అది నిన్ను ఈ బాధలోనే నియమించి ఉంచుతుంది.'
3.63.17
अनागा येन निकृतस्त्वमनर्हो जनाधिप ।
क्रोधादसूययित्वा तं रक्षा मे भवतः कृता ॥ ३.६३.१७ ॥
'జనాధిపా, నిర్దోషుడవు, అనర్హుడవైన నిన్ను కోపంతో, అసూయతో ఎవరు బాధించారో, వారిని నేను శిక్షించాను; నీకు నేను రక్షణ కల్పించాను.'
3.63.18
न ते भयं नरव्याघ्र दंष्ट्रिभ्यः शत्रुतोपि वा ।
ब्रह्मवित्त्वं च भविता मत्प्रसादान्नराधिप ॥ ३.६३.१८ ॥
'నరవ్యాఘ్రా, కోరల నుండి గానీ శత్రువు నుండి గానీ నీకు భయం ఉండదు; నరాధిపా, నా అనుగ్రహం వల్ల నీవు బ్రహ్మజ్ఞాని కూడా అవుతావు.'
3.63.19
राजन्विषनिमित्ता च न ते पीडा भविष्यति ।
संग्रामेषु न राजेन्द्रशश्वज्जयमवाप्स्यसि ॥ ३.६३.१९ ॥
ఓ రాజా, విషం వల్ల కలిగే బాధ నీకు కలగదు. ఓ రాజేంద్రా, యుద్ధాలలో నీకు ఎల్లప్పుడూ విజయం లభిస్తుంది.
3.63.20
गच्छ राजन्नितः सूतो बाहुकोऽहमिति ब्रुवन् ।
समीपमृतुपर्णस्य स हि वेदाक्षनैपुणम् ॥ ३.६३.२० ॥
ఓ రాజా, ఇక్కడ నుండి వెళ్ళు. 'నేను బాహుకుడనే సారథిని' అని చెప్పుకుంటూ ఋతుపర్ణుని దగ్గరకు వెళ్ళు. అతడు పాచికల నైపుణ్యాన్ని నిశ్చయంగా తెలిసినవాడు.
3.63.21
अयोध्यां नगरीं रम्यामद्य वै निषधेश्वर ।
स तेऽक्षहृदयं दाता राजाऽश्वहृदयेन वै ॥ ३.६३.२१ ॥
ఓ నిషధేశ్వరా, ఇప్పుడు రమణీయమైన అయోధ్యా నగరానికి వెళ్ళు. ఆ రాజు నీకు పాచికల రహస్యాన్ని, గుర్రాల రహస్యాన్ని ఇస్తాడు.
3.63.22
इक्ष्वाकुकुलजः श्रीमान्मित्रं चैव भविष्यति ।
भविष्यसि यदाऽक्षज्ञः श्रेयसा योक्ष्यसे तदा ॥ ३.६३.२२ ॥
ఇక్ష్వాకు వంశంలో జన్మించిన శ్రీమంతుడైన రాజు నీకు మిత్రుడూ అవుతాడు. నీవు పాచికలను తెలిసినవాడవైనప్పుడు, అప్పుడు శుభంతో కూడుకుంటావు.
3.63.23
संयोक्ष्यसे स्वदारैस्त्वं मा स्म शोके मनः कृथाः ।
राज्येन तनयाभ्यां च सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ३.६३.२३ ॥
నీవు నీ భార్యతో తిరిగి కలుస్తావు. శోకంలో మనసు పెట్టకు. రాజ్యంతోనూ, ఇద్దరు కుమారులతోనూ కలుస్తావు — ఇది సత్యం, నీకు ఇదే చెబుతున్నాను.
3.63.24
स्वं रूपं च यदा द्रष्टुमिच्छेथास्त्वं नराधिप ।
संस्मर्तव्यस्तदा तेऽहंवासश्चदं विवासयेः ॥ ३.६३.२४ ॥
ఓ నరాధిపా, నీ స్వరూపాన్ని చూడాలనుకున్నప్పుడు, నన్ను స్మరించు. అప్పుడు ఈ వస్త్రాన్ని (నేను ధరించినదానిని) తీసివేయి.
3.63.25
अनेन वाससाच्छन्नः स्वं रूपं प्रतिपत्स्यसे ।
इत्युक्त्वा प्रददौ तस्मै दिव्यं वासोयुगं तदा ॥ ३.६३.२५ ॥
"ఈ వస్త్రంతో కప్పబడి నీవు నీ స్వరూపాన్ని తిరిగి పొందుతావు." అలా చెప్పి, అప్పుడు అతనికి దివ్యమైన వస్త్రాల జతను ఇచ్చాడు.
3.63.26
एवं नलं च संदिश्य वासो दत्ताव च कौरव ।
नागराजस्ततो राजंस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.६३.२६ ॥
ఓ కౌరవా! ఈ విధంగా నలునికి ఉపదేశించి వస్త్రాలను ఇచ్చిన తరువాత, ఓ రాజా, నాగరాజు అక్కడే అదృశ్యమయ్యాడు.