ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.63.1
उत्सृज्य दमयन्तीं तु नलो राजा विशांपते ।
ददर्श दावं दह्यन्तं महान्तं गहने वने ॥ ३.६३.१ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ରାଜା ନଳ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଜଳୁଥିବା ଏକ ବିଶାଳ ଦାବାନଳ ଦେଖିଲେ।
3.63.2
तत्र सुश्राव शब्दंवै मध्ये भूतस्य कस्यचित् ।
अभिधाव नलेत्युच्चैः पुण्यश्लोकेति चासकृत् ॥ ३.६३.२ ॥
ସେଠାରେ ସେ କୌଣସି ଏକ ପ୍ରାଣୀର ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ସ୍ୱର ଶୁଣିଲେ; ତାହା ଜୋରରେ ବାରମ୍ବାର ଡାକୁଥିଲା: "ହେ ନଳ, ମୋ ଆଡ଼କୁ ଦୌଡ଼ିଆସ! ହେ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଲୋକ!"
3.63.3
मा भैरिति नलश्चोक्त्वा मध्यमग्नेः प्रविश्य तम् ।
दद्रश नागराजानं शयानं कुण्डलीकृतम् ॥ ३.६३.३ ॥
"ଭୟ କରନାହିଁ" ବୋଲି କହି, ନଳ ସେହି ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି କୁଣ୍ଡଳୀ କରି ଶୋଇଥିବା ନାଗରାଜଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
3.63.4
स नागः प्रञ्जलिर्भूत्वा वेपमानो नलं तदा ।
उवाच मां विद्धिराजन्नागं कर्कोटकं नृप ॥ ३.६३.४ ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି ନାଗ ଯୋଡ଼ହସ୍ତ ହୋଇ କମ୍ପିତ ଭାବେ ନଳଙ୍କୁ କହିଲା: "ହେ ରାଜନ୍, ମୋତେ କର୍କୋଟକ ନାଗ ବୋଲି ଜାଣ, ହେ ନୃପ।"
3.63.5
मया प्रलब्धो ब्रह्मर्षिरनागाः सुमहातपाः ।
तेन मन्युपरीतेन शप्तोस्मि मनुजाधिप ॥ ३.६३.५ ॥
"ନିର୍ଦୋଷ ଓ ମହାତପସ୍ୱୀ ଏକ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରବଞ୍ଚନା କରିଥିଲି; ହେ ମନୁଜାଧିପ, କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେ ମୋତେ ଅଭିଶାପ ଦେଇଛନ୍ତି।"
3.63.6
तिष्ठ त्वं स्थावर इव यावदेति नलः क्वचित् ।
इतो नेतासि तत्स त्वं शापान्मोक्ष्यसि मत्कृतात् ॥ ३.६३.६ ॥
"ତୁମେ ସ୍ଥିର ବସ୍ତୁ ପରି ଏଠାରେ ରୁହ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନଳ କେଉଁଠାରେ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ। ତା'ପରେ ସେ ତୁମକୁ ଏଠାରୁ ନେଇଯିବେ, ଏବଂ ସେତେବେଳେ ତୁମେ ମୋ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।"
3.63.7
तस्य शापान्न शक्नोमि पदाद्विचलितुं पदम् ।
उपदेक्ष्यामि ते श्रेयस्त्रातुमर्हति मां भवान् ॥ ३.६३.७ ॥
ତାଙ୍କ ଶାପ ଯୋଗୁଁ ମୁଁ ସ୍ଥାନରୁ ଏକ ପାଦ ମଧ୍ୟ ଚଳାଇ ପାରିବି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଉପଦେଶ ଦେବି; ତୁମେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ।
3.63.8
सखा च ते भविष्यामि मत्समो नास्ति पन्नगः ।
लघुश्च ते भविष्यामि शीघ्रमादाय गच्छ माम् ॥ ३.६३.८ ॥
ମୁଁ ତୁମର ସଖା ହେବି; ମୋ ପରି ସର୍ପ ଆଉ କେହି ନାହିଁ। ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଛୋଟ ହେବି; ଶୀଘ୍ର ମୋତେ ଉଠାଇ ଚାଲ।
3.63.9
एवमुक्त्वा स नागेन्द्रो बभूवाङ्गुष्ठमात्रकः ।
दं गृहीत्वा नलः प्रायाद्देशं दावविवर्जितम् ॥ ३.६३.९ ॥
ଏହା କହି ସେହି ନାଗରାଜ ଆଙ୍ଗୁଠି ପରିମାଣ ହୋଇଗଲେ। ନଳ ତାଙ୍କୁ ନେଇ ଦାବାଗ୍ନିରହିତ ଦେଶକୁ ଚାଲିଗଲେ।
3.63.10
आकाशदेशमासाद्य विमुक्तं कृष्णवर्त्मना ।
उत्स्रष्टुकामं तं नागः पुनः कर्कोटकोऽब्रवीत् ॥ ३.६३.१० ॥
ଖୋଲା ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି, ଅନ୍ଧାର ପଥରୁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ନଳଙ୍କୁ ନାଗ କର୍କୋଟକ ପୁନର୍ବାର କହିଲେ।
3.63.11
पदानि गणयन्गच्छ स्वानि नैषध कानिचित् ।
तत्रतेऽहं महाबाहो श्रेयो धास्यामि यत्परम् ॥ ३.६३.११ ॥
ହେ ନିଷଧପୁତ୍ର ନଳ! ତୁମର ପାଦ ଗଣି ଗଣି ଚାଲ। ହେ ମହାବାହୁ, ସେଠାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ କଲ୍ୟାଣ ଦେବି।
3.63.12
ततः संख्यातुमारब्धमदशद्दशमे पदे ।
तस्य दष्टस्य तद्रूपं क्षिप्रमन्तरधीयत ॥ ३.६३.१२ ॥
ତା'ପରେ ଗଣିବା ଆରମ୍ଭ କରିବା ମାତ୍ରେ ଦଶମ ପାଦରେ ସେ ଦଂଶନ କଲା। ଦଂଶିତ ହେବା ମାତ୍ରେ ତାଙ୍କର ସେ ରୂପ ଶୀଘ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା।
3.63.13
स दृष्ट्वा विस्मितस्तस्थावात्मानं विकृतं नलः ।
स्वरूपधारिणं नागं ददर्श स महीपतिः ॥ ३.६३.१३ ॥
ଏହା ଦେଖି ବିସ୍ମିତ ନଳ ନିଜ ରୂପ ବିକୃତ ଦେଖି ଠିଆ ହେଲେ; ସେହି ମହୀପତି ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ନାଗକୁ ଦେଖିଲେ।
3.63.14
ततः कर्कोटको नागः सान्त्वयन्नलमब्रवीत् ।
मया तेऽन्तर्हितं रूपं न त्वां विद्युर्जना इति ॥ ३.६३.१४ ॥
ତେବେ କର୍କୋଟକ ନାଗ ନଳଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲା: 'ମୁଁ ତୁମ ରୂପ ଲୁଚାଇ ଦେଇଛି; ଲୋକେ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିବେ ନାହିଁ।'
3.63.15
यत्कृते चासि निकृतो दुःखेन महता नल ।
विषेण स मदीयेन त्वयि दुःखं निवत्स्यति ॥ ३.६३.१५ ॥
'ହେ ନଳ, ଯାହା ଯୋଗୁ ତୁମେ ମହା ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇଛ, ମୋର ସେ ବିଷ ତୁମ ଭିତରେ ଦୁଃଖ ହୋଇ ରହିବ।'
3.63.16
विषेण संवृतैर्गात्रैर्यावत्त्वां न विमोक्ष्यति ।
तावत्तु त्वां महाराज क्लेशेऽस्मिन्स नियोक्ष्यति ॥ ३.६३.१६ ॥
'ବିଷରେ ଆବୃତ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ସେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିବ ନାହିଁ, ହେ ମହାରାଜ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ତୁମକୁ ଏହି କ୍ଲେଶରେ ନିଯୁକ୍ତ ରଖିବ।'
3.63.17
अनागा येन निकृतस्त्वमनर्हो जनाधिप ।
क्रोधादसूययित्वा तं रक्षा मे भवतः कृता ॥ ३.६३.१७ ॥
'ହେ ଜନାଧିପ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଓ ଅଯୋଗ୍ୟ ତୁମକୁ ଯିଏ କ୍ରୋଧ ଓ ଈର୍ଷାରେ ପୀଡ଼ିତ କରିଥିଲା, ତାକୁ ମୁଁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଛି; ତୁମର ରକ୍ଷା ମୁଁ କରିଛି।'
3.63.18
न ते भयं नरव्याघ्र दंष्ट्रिभ्यः शत्रुतोपि वा ।
ब्रह्मवित्त्वं च भविता मत्प्रसादान्नराधिप ॥ ३.६३.१८ ॥
'ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଦାଢ଼ରୁ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁରୁ ତୁମର କୌଣସି ଭୟ ରହିବ ନାହିଁ; ହେ ନରାଧିପ, ମୋ ଅନୁଗ୍ରହରେ ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ମଧ୍ୟ ହେବ।'
3.63.19
राजन्विषनिमित्ता च न ते पीडा भविष्यति ।
संग्रामेषु न राजेन्द्रशश्वज्जयमवाप्स्यसि ॥ ३.६३.१९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ବିଷଜନିତ କୌଣସି ଯନ୍ତ୍ରଣା ତୁମକୁ ହେବ ନାହିଁ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ସର୍ବଦା ବିଜୟ ପାଇବ।
3.63.20
गच्छ राजन्नितः सूतो बाहुकोऽहमिति ब्रुवन् ।
समीपमृतुपर्णस्य स हि वेदाक्षनैपुणम् ॥ ३.६३.२० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏଠାରୁ ଯାଅ। 'ମୁଁ ବାହୁକ ନାମକ ସାରଥି' ବୋଲି କହି ଋତୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ। ସେ ପାଶାଖେଳର ନିପୁଣତା ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣନ୍ତି।
3.63.21
अयोध्यां नगरीं रम्यामद्य वै निषधेश्वर ।
स तेऽक्षहृदयं दाता राजाऽश्वहृदयेन वै ॥ ३.६३.२१ ॥
ହେ ନିଷଧେଶ୍ୱର, ବର୍ତ୍ତମାନ ରମଣୀୟ ଅଯୋଧ୍ୟା ନଗରୀକୁ ଯାଅ। ସେହି ରାଜା ତୁମକୁ ପାଶାର ରହସ୍ୟ ଏବଂ ଅଶ୍ୱର ରହସ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେବେ।
3.63.22
इक्ष्वाकुकुलजः श्रीमान्मित्रं चैव भविष्यति ।
भविष्यसि यदाऽक्षज्ञः श्रेयसा योक्ष्यसे तदा ॥ ३.६३.२२ ॥
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାଜା ତୁମର ମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ହେବେ। ତୁମେ ପାଶା ଜାଣୁଥିବା ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ କଲ୍ୟାଣ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେବ।
3.63.23
संयोक्ष्यसे स्वदारैस्त्वं मा स्म शोके मनः कृथाः ।
राज्येन तनयाभ्यां च सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ३.६३.२३ ॥
ତୁମେ ତୁମ ପତ୍ନୀ ସହିତ ପୁନର୍ମିଳିତ ହେବ। ଶୋକରେ ମନ ଦିଅ ନାହିଁ। ରାଜ୍ୟ ଓ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ସହିତ ତୁମେ ମିଳିତ ହେବ — ଏହା ସତ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହା କହୁଛି।
3.63.24
स्वं रूपं च यदा द्रष्टुमिच्छेथास्त्वं नराधिप ।
संस्मर्तव्यस्तदा तेऽहंवासश्चदं विवासयेः ॥ ३.६३.२४ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ନିଜ ରୂପ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବ, ସେତେବେଳେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରିବ। ସେତେବେଳେ ଏହି ବସ୍ତ୍ର (ମୁଁ ଯାହା ପିନ୍ଧିଛି) ତୁମେ ତ୍ୟାଗ କରିବ।
3.63.25
अनेन वाससाच्छन्नः स्वं रूपं प्रतिपत्स्यसे ।
इत्युक्त्वा प्रददौ तस्मै दिव्यं वासोयुगं तदा ॥ ३.६३.२५ ॥
"ଏହି ବସ୍ତ୍ରରେ ଆବୃତ ହୋଇ ତୁମେ ନିଜ ରୂପ ପୁଣି ପାଇବ।" ଏହା କହି ସେ ସେତେବେଳେ ତାକୁ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ରର ଏକ ଯୋଡ଼ା ଦେଲେ।
3.63.26
एवं नलं च संदिश्य वासो दत्ताव च कौरव ।
नागराजस्ततो राजंस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.६३.२६ ॥
ହେ କୌରବ! ଏହିପରି ନଳଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ, ହେ ରାଜନ୍, ନାଗରାଜ ସେଠାରେ ହିଁ ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲେ।