ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.65.1
हृतराज्ये नले भीमः सभार्येऽदर्शनं गते ।
चिन्तयामास बहुशः सहामात्यैर्नराधिपः ॥ ३.६५.१ ॥
ನಳನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಕಾಣೆಯಾದಾಗ, ರಾಜ ಭೀಮನು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು.
3.65.2
समाहूय द्विजान्सर्वानिदं वचनमब्रवीत् ।
अग्रहारं च दास्यामिग्रामं नगरसंमितम् ॥ ३.६५.२ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕರೆಸಿ ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ನಗರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಅಗ್ರಹಾರವಾಗಿ ನೀಡುವೆನು."
3.65.3
दमयन्तीं नलं चैव पर्यन्वेषति यो द्विजः ।
गवां शतसहस्राणि दाता तस्मै द्विजातये ॥ ३.६५.३ ॥
ದಮಯಂತಿ ಮತ್ತು ನಳರನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನಾನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಸುಗಳನ್ನು ನೀಡುವೆನು.
3.65.4
इत्युक्त्वा ब्राह्मणान्सर्वान्समाहूय द्विजोत्तमान् ।
प्रस्थापयामास तदा तयोर्दर्शनकाङ्क्षया ॥ ३.६५.४ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕರೆಸಿ, ಆಗ ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನು ನೋಡುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು.
3.65.5
संदिदेश च तान्भीमो वसु दत्ता च पुष्कलम् ।
मृगयध्वं नलं चैव दमयन्तीं च मे सुताम् ॥ ३.६५.५ ॥
ಭೀಮನು ಅವರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಧನವನ್ನು ನೀಡಿ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು: "ನಳನನ್ನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮಗಳು ದಮಯಂತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿರಿ."
3.65.6
अस्मिन्कर्मणि निष्पन्ने विज्ञाते निषधाधिपे ।
गवां सहस्रं दास्यामि यो वस्तावानयिष्यति ॥ ३.६५.६ ॥
ಈ ಕಾರ್ಯ ನೆರವೇರಿ, ನಿಷಧರ ಅಧಿಪತಿ ನಳನ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದಾಗ, ಅವನನ್ನು ಕರೆತರುವವನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳನ್ನು ನೀಡುವೆನು.
3.65.7
अग्रहारांश्च दास्यामि ग्रामं नगरसंमितम् ।
हिरण्यंच सुवर्णं च दासीदासं तथैव ॥ ३.६५.७ ॥
ಅಗ್ರಹಾರಗಳನ್ನೂ, ನಗರದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಮವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ಚಿನ್ನವನ್ನೂ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುವರ್ಣವನ್ನೂ, ದಾಸ ದಾಸಿಯರನ್ನೂ ಅದೇ ರೀತಿ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
3.65.8
न चेच्छक्याविहानेतुं दमयन्ती नलोऽपि वा ।
ज्ञातमात्रेऽपि दास्यामि गवां दशशतं धनम् ॥ ३.६५.८ ॥
ದಮಯಂತಿಯನ್ನಾಗಲೀ ನಳನನ್ನಾಗಲೀ ಕರೆತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಕೇವಲ ಗುರುತಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೇ ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳ ಧನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
3.65.9
इत्युक्तास्ते ययुर्हृष्टा ब्राह्मणाः सर्वतो दिशम् ।
पुरराष्ट्राणि चिन्वन्तो नैषधं सह भार्यया।
नैव क्वापि प्रपश्यन्ति नलं वा भीमपुत्रिकाम् ॥ ३.६५.९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಹೊರಟು, ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದರು; ಆದರೆ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಇದ್ದ ನಿಷಧಾಧಿಪ ನಳನನ್ನಾಗಲೀ ಭೀಮನ ಮಗಳನ್ನಾಗಲೀ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
3.65.10
ततश्चेदिपुरीं रम्यां सुदेवो नाम वै द्विजः ।
विचिन्वानोऽथ वैदर्भीमपश्यद्राजवेश्मनि ॥ ३.६५.१० ॥
ನಂತರ ಸುದೇವ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ರಮ್ಯವಾದ ಚೇದಿಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ರಾಜಭವನದಲ್ಲಿ ವೈದರ್ಭಿಯನ್ನು ಕಂಡನು.
3.65.11
तयैव राजमाता च ब्राह्मणान्पर्यवेषयत् ।
भोजनार्थे सुदेवोऽपि तत्रैव प्रविवेश ह ॥ ३.६५.११ ॥
ಅವಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜಮಾತೆಯೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಊಟ ಬಡಿಸಿದಳು; ಊಟಕ್ಕಾಗಿ ಸುದೇವನೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
3.65.12
कृशां विवर्णां मलिनां भर्तृशोकपरायणाम् ।
पुण्याहवाचने राज्ञः सुनन्दासहितां स्थिताम् ॥ ३.६५.१२ ॥
ಕೃಶಳಾಗಿ, ವಿವರ್ಣಳಾಗಿ, ಮಲಿನಳಾಗಿ, ಪತಿಯ ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ರಾಜನ ಪುಣ್ಯಾಹವಾಚನದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸುನಂದೆಯೊಡನೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು (ಕಂಡನು).
3.65.13
मन्दं प्रख्यायमानेन रूपेणाप्रतिमेन ताम् ।
निबद्धां धूमजालेन प्रभामिव विभावसोः ॥ ३.६५.१३ ॥
ಮಂದವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ, ಅನುಪಮ ರೂಪದ ಆಕೆ ಹೊಗೆಯ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತವಾದ ಅಗ್ನಿಯ ಪ್ರಭೆಯಂತೆ ಇದ್ದಳು.
3.65.14
तां समीक्ष्य विशालाक्षीमधिकं मलिनां कृशाम् ।
तर्कयामास भैमीति कारणैरुपपादयन् ॥ ३.६५.१४ ॥
ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರೆಯಾದ ಆಕೆಯನ್ನು, ಅತ್ಯಂತ ಮಲಿನಳಾಗಿ ಕೃಶಳಾಗಿದ್ದ ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಇವಳು ಭೈಮಿ ಎಂದು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಊಹಿಸಿದನು.
3.65.15
यथेयं मे पुरा दृष्टा तथारूपेयमङ्गना ।
कृतार्थोस्म्यद्य दृष्ट्वेमां लोककान्तामिव श्रियं ॥ ३.६५.१५ ॥
ಮೊದಲು ನಾನು ನೋಡಿದಂತೆಯೇ ಈ ಹೆಣ್ಣು ಅದೇ ರೂಪದವಳು. ಇಂದು ಈಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಕೃತಾರ್ಥನಾದೆ; ಲೋಕಪ್ರಿಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಂತಿದ್ದಾಳೆ.
3.65.16
पूर्णचन्द्राननां श्यामां चारुवृत्तपयोधराम् ।
कुर्वन्तीं प्रभया देवीं सर्वावितिमिरा दिशः ॥ ३.६५.१६ ॥
ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಮುಖವುಳ್ಳವಳು, ಶ್ಯಾಮವರ್ಣದವಳು, ಸುಂದರ ಗುಂಡಾದ ಸ್ತನಗಳುಳ್ಳವಳು; ತನ್ನ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಕತ್ತಲನ್ನು ಓಡಿಸುವ ದೇವಿ.
3.65.17
चारुपद्मविशालाक्षीं मन्मथस्य रतीमिव ।
इष्टां समस्तलोकस्य पूर्णचन्द्रप्रभामिव ॥ ३.६५.१७ ॥
ಸುಂದರ ಕಮಲದಂತಹ ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರೆ, ಮನ್ಮಥನ ರತಿಯಂತೆ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಕ್ಕೂ ಪ್ರಿಯಳು, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನ ಪ್ರಭೆಯಂತೆ.
3.65.18
विदर्भसरसस्तस्माद्दैवदोषादिवोद्धृताम् ।
मलपङ्कानुलिप्ताङ्गीं प्रम्लानां नलिनीमिव ॥ ३.६५.१८ ॥
ವಿದರ್ಭ ಸರೋವರದಿಂದ ದೈವದೋಷದಿಂದ ಕಿತ್ತು ತೆಗೆದಂತೆ, ಮಲಕೆಸರಿನಿಂದ ಲೇಪಿತ ಅಂಗಗಳುಳ್ಳ, ಬಾಡಿದ ತಾವರೆಯಂತೆ.
3.65.19
पौर्णमासीमिव निशां राहुग्रस्तनिशाकराम् ।
पतिशोकाकुलां दीनां कृशस्त्रोतां नदीमिव ॥ ३.६५.१९ ॥
ಅವಳು ರಾಹು ಚಂದ್ರನನ್ನು ನುಂಗಿದ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ರಾತ್ರಿಯಂತೆ, ಪತಿಯ ಶೋಕದಿಂದ ಕಲಕಲಾಗಿ, ದೀನಳಾಗಿ, ಕ್ಷೀಣ ಪ್ರವಾಹದ ನದಿಯಂತೆ ಇದ್ದಳು.
3.65.20
विध्वस्तपर्णकमलां वित्रासितविहंगमाम् ।
हस्तिहस्तपरिक्लिष्टां व्याकुलामिव पद्मिनीम् ॥ ३.६५.२० ॥
ಅವಳು ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಮಲಗಳು ಜಜ್ಜಲ್ಪಟ್ಟು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಬೆದರಿ ಓಡಿ, ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲುಗಳಿಂದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾದ, ಕಲಕಲಾದ ಕಮಲಸರೋವರದಂತೆ ಇದ್ದಳು.
3.65.21
सुकुमारीं सुजाताङ्गीं रत्नगर्भगृहोचिताम् ।
दह्यमानामिवार्केण मृणालीमिव चोद्धृताम् ॥ ३.६५.२१ ॥
ಅವಳು ಸುಕುಮಾರಿ, ಸುಂದರ ಅಂಗಾಂಗಗಳುಳ್ಳವಳು, ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯಳು; ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಸುಡಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಕಿತ್ತ ತಾವರೆನಾಳದಂತೆ ಇದ್ದಳು.
3.65.22
रूपौदार्यगुणोपेतां मण्डनार्हाममण्डिताम् ।
चन्द्रलेखामिव नवांव्योम्नि नीलाभ्रसंवृताम् ॥ ३.६५.२२ ॥
ಅವಳು ರೂಪ, ಉದಾರತೆ, ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವಳು; ಆಭರಣಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯಳು, ಆದರೆ ಅಲಂಕಾರವಿಲ್ಲದವಳು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಹೊಸ ಚಂದ್ರರೇಖೆಯಂತೆ ಇದ್ದಳು.
3.65.23
कामभोगैः प्रियैर्हीनां हीनां बन्धुजनेन च ।
देहं धारयतीं दीनं भर्तृदर्शनकाङ्क्षया ॥ ३.६५.२३ ॥
ಪ್ರಿಯ ಭೋಗಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಬಂಧುಜನರಿಂದ ವಂಚಿತಳಾಗಿ, ಪತಿಯನ್ನು ನೋಡುವ ಆಸೆಯಿಂದ ದೀನಳಾಗಿ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು.
3.65.24
भर्ता नाम परं नार्या भूषणं भूषणैर्विना ।
एषा हि रहिता तेन शोभमाना न शोभते ॥ ३.६५.२४ ॥
ಪತಿಯೇ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಭರಣ, ಎಲ್ಲ ಆಭರಣಗಳಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲು. ಅವನಿಂದ ವಿಯೋಗಗೊಂಡ ಇವಳು ಶೋಭಿಸಿದರೂ ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.65.25
दुष्करं कुरुतेऽत्यन्तं हीनो यदनया नलः ।
धारयत्यात्मनो देहं न शोकेनापि सीदति ॥ ३.६५.२५ ॥
ಇವಳಿಲ್ಲದೆಯೂ ನಳನು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಶೋಕದಿಂದಲೂ ಅವನು ಕುಸಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
3.65.26
इमामसितकेशान्तां शतपत्रायतेक्षणाम् ।
सुखार्हां दुःखितां दृष्ट्वा ममापि व्यथते मनः ॥ ३.६५.२६ ॥
ಕಪ್ಪು ಕೂದಲ ತುದಿಯುಳ್ಳ, ತಾವರೆ ದಳದಂತೆ ಉದ್ದ ಕಣ್ಣುಗಳ, ಸುಖಕ್ಕೆ ಅರ್ಹಳಾದ ಇವಳು ದುಃಖಿತಳಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸೂ ನೋಯುತ್ತಿದೆ.
3.65.27
कदा नु खलुः दुःखस्य पारं यास्यति वै शुभा ।
भर्तुः समागमात्साध्वीरोहिणी शशिनो यथा ॥ ३.६५.२७ ॥
ಈ ಶುಭೆ ಯಾವಾಗ ದುಃಖದ ಆಚೆ ದಡವನ್ನು ಸೇರುವಳು? ಚಂದ್ರನೊಡನೆ ಸೇರಿದ ರೋಹಿಣಿಯಂತೆ, ಪತಿಯ ಸಮಾಗಮದಿಂದ ಈ ಸಾಧ್ವಿ.
3.65.28
अस्या नूनं पुनर्लाभान्नैषधः प्रीतिमेष्यति ।
राजा राज्यपरिभ्रष्टः पुनर्लब्ध्वेव मेदिनीम् ॥ ३.६५.२८ ॥
ಇವಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ನೈಷಧನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಂತೋಷ ಪಡೆಯುವನು; ರಾಜ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರಾಜನು ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದಂತೆ.
3.65.29
तुल्यशीलवयोयुक्तां तुल्याभिजनसंवृतम् ।
नैषधोऽर्हति वैदर्भीं तं चेयमसितेक्षणा ॥ ३.६५.२९ ॥
ಸಮಾನ ಶೀಲ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನ, ಸಮಾನ ಕುಲದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ವೈದರ್ಭಿ ನೈಷಧನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯಳು; ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಣಿನ ಇವಳೂ ಅವನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯಳು.
3.65.30
युक्तं तस्याप्रमेयस्य वीर्यसत्ववतो मया ।
समाश्वासयितुं भार्यां पतिदर्शनलालसाम् ॥ ३.६५.३० ॥
ಅಪ್ರಮೇಯ, ವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಸತ್ತ್ವವುಳ್ಳ ಅವನ ಭಾರ್ಯೆಯನ್ನು, ಪತಿಯನ್ನು ನೋಡುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಕಾತರಿಸುವ ಆಕೆಯನ್ನು, ನಾನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವೇ.
3.65.31
अहमाश्वासयाम्येनां पूर्णचन्द्रनिभाननाम् ।
अदृष्टदुःखां दुःखार्तां ध्यानरोदनतत्पराम् ॥ ३.६५.३१ ॥
ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತಿರುವ ಮುಖವುಳ್ಳ, ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ರೋದನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಇವಳನ್ನು ನಾನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ.
3.65.32
एवं विमृश्य विविधैः कारणैर्लक्षणैश्च ताम् ।
उपगम्य ततो भैमीं सुदेवो ब्राह्मणोऽब्रवीत् ॥ ३.६५.३२ ॥
ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಸುದೇವ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಭೈಮಿಯ ಬಳಿ ಬಂದು ಹೇಳಿದನು.
3.65.33
अहं सुदेवो वैदर्भि भ्रातुस्ते दयितः सखा ।
भीमस्य वचनाद्राज्ञस्त्वामन्वेष्टुमिहागतः ॥ ३.६५.३३ ॥
ವೈದರ್ಭಿಯೇ, ನಾನು ಸುದೇವ. ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನ ಪ್ರಿಯ ಮಿತ್ರ. ಭೀಮನ ಮಾತಿನಂತೆ ರಾಜನನ್ನು ಹುಡುಕಲು ನಿನ್ನನ್ನು ಅರಸುತ್ತಾ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
3.65.34
कुशली ते पिता राज्ञि जननी भ्रातरश्च ते ।
आयुष्मन्तौ कुशलिनौ तत्रस्थौ दारकौ च ते ॥ ३.६५.३४ ॥
ರಾಣಿಯೇ, ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಕ್ಷೇಮದಿಂದಿದ್ದಾನೆ; ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸಹೋದರರೂ ಕ್ಷೇಮ. ಅಲ್ಲಿರುವ ನಿನ್ನ ಇಬ್ಬರು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಮಂತ ಮಕ್ಕಳೂ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
3.65.35
त्वत्कृतेबन्धुवर्गाश्च गतसत्वा इवासते ।
अन्वेष्टारो ब्राह्मणाश्च भ्रमन्ति शतशो महीम् ॥ ३.६५.३५ ॥
ನಿನ್ನಿಂದಾಗಿ ಬಂಧುವರ್ಗದವರು ಜೀವವಿಲ್ಲದವರಂತೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
3.65.36
अभिज्ञाय सुदेवं तं दमयन्ती युधिष्ठिर ।
पर्यपृच्छत तान्सर्वान्क्रमेण सुहृदः स्वकान् ॥ ३.६५.३६ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ, ಸುದೇವನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ದಮಯಂತಿ ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರ ಕುರಿತು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿದಳು.
3.65.37
रुरोद च भृशं राजन्वैदर्भी शोककर्शिता ।
दृष्ट्वा सुदेवं सहसा भ्रातुरिष्टं द्विजोत्तमम् ॥ ३.६५.३७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಶೋಕದಿಂದ ಕೃಶಳಾದ ವಿದರ್ಭ ರಾಜಕುಮಾರಿ, ತನ್ನ ಸಹೋದರನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸುದೇವನನ್ನು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಕಂಡು ಬಹಳವಾಗಿ ಅತ್ತಳು.
3.65.38
ततो रुदन्तीं तां दृष्ट्वा सुनन्दा शोककर्शिता ।
सुदेवेन सहैकान्ते कथयन्तीं च भारत ॥ ३.६५.३८ ॥
ಓ ಭರತವಂಶಜನೇ, ಅವಳು ಅಳುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಸುದೇವನೊಡನೆ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಶೋಕದಿಂದ ಕೃಶಳಾದ ಸುನಂದಾ...
3.65.39
जनित्र्याः प्रेषयामास सैरन्ध्री रुदते भृशम् ।
ब्राह्मणेन सहागम्य तांविद्धि यदि मन्यसे ॥ ३.६५.३९ ॥
ತಾಯಿ ಸೈರಂಧ್ರಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದಳು; ಅವಳು ಬಹಳ ಅತ್ತಳು. ನಿನಗೆ ಹಾಗೆ ತೋರಿದರೆ, ಅವಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಅವನ ಬಳಿ ಇದ್ದಳೆಂದು ತಿಳಿ.
3.65.40
अथ चेदिपतेर्माता राज्ञश्चान्तःपुरात्तदा ।
जगाम यत्रसा बाला ब्राह्मणेन सहाभवत् ॥ ३.६५.४० ॥
ಆಗ ಚೇದಿ ರಾಜನ ತಾಯಿ, ರಾಜನ ಅಂತಃಪುರದಿಂದ, ಆ ಬಾಲೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.
3.65.41
ततः सुदेवमानाय्य राजमाता विशांपते ।
पप्रच्छ भार्या कस्येयं सुता वा कस्य भामिनी ॥ ३.६५.४१ ॥
ಓ ಜನಾಧಿಪತಿಯೇ, ಆಗ ರಾಜಮಾತೆ ಸುದೇವನನ್ನು ಕರೆಸಿ ಕೇಳಿದಳು: 'ಈ ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಯಾರ ಪತ್ನಿ, ಅಥವಾ ಯಾರ ಮಗಳು?'
3.65.42
कथं च नष्टा ज्ञातिभ्यो भर्तुर्वा वामलोचना ।
त्वया च विदिता विप्र कथमेवंगता सती ॥ ३.६५.४२ ॥
ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ಈ ಸುಂದರಕಣ್ಣಿನವಳು ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಪತಿಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಳು? ನೀನು ಇವಳನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿದೆ? ಈ ಪತಿವ್ರತೆ ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂದಳು?
3.65.43
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं त्वत्तः सर्वमशेषतः ।
तत्त्वेन हि ममाचक्ष्व पृच्छन्त्यादेवरूपिणीम् ॥ ३.६५.४३ ॥
ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಮ್ಮಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಏನನ್ನೂ ಬಿಡದೆ ಕೇಳಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ದೇವರೂಪಿಯಾದ ಈಕೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ; ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳಿ.
3.65.44
एवमुक्तस्तया राजन्सुदेवो द्विजसत्तमः ।
सुखोपविष्ट आचष्ट दमयन्त्या यथातथम् ॥ ३.६५.४४ ॥
ರಾಜನೇ, ಆಕೆ ಹೀಗೆ ಕೇಳಲು, ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ಸುದೇವನು ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು ದಮಯಂತಿಯ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳಲಾರಂಭಿಸಿದನು.