ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.65.1
हृतराज्ये नले भीमः सभार्येऽदर्शनं गते ।
चिन्तयामास बहुशः सहामात्यैर्नराधिपः ॥ ३.६५.१ ॥
ନଳ ରାଜ୍ୟ ହରାଇ ପତ୍ନୀ ସହ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ରାଜା ଭୀମ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ବାରମ୍ବାର ଚିନ୍ତା କଲେ।
3.65.2
समाहूय द्विजान्सर्वानिदं वचनमब्रवीत् ।
अग्रहारं च दास्यामिग्रामं नगरसंमितम् ॥ ३.६५.२ ॥
ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଡାକି ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: "ନଗର ସମାନ ଏକ ଗ୍ରାମ ମୁଁ ଅଗ୍ରହାର ରୂପେ ଦେବି।"
3.65.3
दमयन्तीं नलं चैव पर्यन्वेषति यो द्विजः ।
गवां शतसहस्राणि दाता तस्मै द्विजातये ॥ ३.६५.३ ॥
ଦମୟନ୍ତୀ ଓ ନଳଙ୍କୁ ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଖୋଜିବେ, ସେହି ଦ୍ୱିଜକୁ ମୁଁ ଲକ୍ଷାଧିକ ଗାଈ ଦେବି।
3.65.4
इत्युक्त्वा ब्राह्मणान्सर्वान्समाहूय द्विजोत्तमान् ।
प्रस्थापयामास तदा तयोर्दर्शनकाङ्क्षया ॥ ३.६५.४ ॥
ଏହା କହି ସେ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଡାକି ସେମାନଙ୍କୁ ଉଭୟଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ପଠାଇଲେ।
3.65.5
संदिदेश च तान्भीमो वसु दत्ता च पुष्कलम् ।
मृगयध्वं नलं चैव दमयन्तीं च मे सुताम् ॥ ३.६५.५ ॥
ଭୀମ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଚୁର ଧନ ଦେଇ ଆଦେଶ ଦେଲେ: "ନଳ ଓ ମୋ କନ୍ୟା ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ଖୋଜ।"
3.65.6
अस्मिन्कर्मणि निष्पन्ने विज्ञाते निषधाधिपे ।
गवां सहस्रं दास्यामि यो वस्तावानयिष्यति ॥ ३.६५.६ ॥
ଏ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ନିଷଧାଧିପତି ନଳଙ୍କ ସନ୍ଧାନ ମିଳିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଆଣିବ ତାକୁ ମୁଁ ହଜାରେ ଗାଈ ଦେବି।
3.65.7
अग्रहारांश्च दास्यामि ग्रामं नगरसंमितम् ।
हिरण्यंच सुवर्णं च दासीदासं तथैव ॥ ३.६५.७ ॥
ମୁଁ ଅଗ୍ରହାର (ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୂମି) ଦେବି, ନଗର ପରି ବଡ଼ ଗ୍ରାମ ଦେବି, ସୁନା ଓ ଉତ୍ତମ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେବି, ଏବଂ ଦାସ-ଦାସୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଦେବି।
3.65.8
न चेच्छक्याविहानेतुं दमयन्ती नलोऽपि वा ।
ज्ञातमात्रेऽपि दास्यामि गवां दशशतं धनम् ॥ ३.६५.८ ॥
ଦମୟନ୍ତୀ କିମ୍ବା ନଳଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ସମ୍ଭବ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କେବଳ ଚିହ୍ନିବା ମାତ୍ରେ ହିଁ ମୁଁ ଏକ ହଜାର ଗାଈର ଧନ ଦେବି।
3.65.9
इत्युक्तास्ते ययुर्हृष्टा ब्राह्मणाः सर्वतो दिशम् ।
पुरराष्ट्राणि चिन्वन्तो नैषधं सह भार्यया।
नैव क्वापि प्रपश्यन्ति नलं वा भीमपुत्रिकाम् ॥ ३.६५.९ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସବୁ ଦିଗକୁ ଗଲେ, ନଗର ଓ ରାଜ୍ୟରେ ଖୋଜିଲେ; କିନ୍ତୁ ପତ୍ନୀ ସହ ନିଷଧାଧିପତି ନଳ କିମ୍ବା ଭୀମଙ୍କ କନ୍ୟା ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ କେଉଁଠି ହେଁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
3.65.10
ततश्चेदिपुरीं रम्यां सुदेवो नाम वै द्विजः ।
विचिन्वानोऽथ वैदर्भीमपश्यद्राजवेश्मनि ॥ ३.६५.१० ॥
ତାପରେ ସୁଦେବ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସୁନ୍ଦର ଚେଦିପୁରୀରେ ଖୋଜୁ ଖୋଜୁ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ବୈଦର୍ଭୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
3.65.11
तयैव राजमाता च ब्राह्मणान्पर्यवेषयत् ।
भोजनार्थे सुदेवोऽपि तत्रैव प्रविवेश ह ॥ ३.६५.११ ॥
ତାଙ୍କ ସହିତ ରାଜମାତା ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ ପରିବେଷଣ କଲେ; ଭୋଜନ ପାଇଁ ସୁଦେବ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
3.65.12
कृशां विवर्णां मलिनां भर्तृशोकपरायणाम् ।
पुण्याहवाचने राज्ञः सुनन्दासहितां स्थिताम् ॥ ३.६५.१२ ॥
କୃଶା, ବିବର୍ଣ୍ଣା, ମଳିନା, ସ୍ୱାମୀ ଶୋକରେ ଲୀନ, ରାଜାଙ୍କ ପୁଣ୍ୟାହ ବାଚନ ସମୟରେ ସୁନନ୍ଦା ସହିତ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ (ଦେଖିଲେ)।
3.65.13
मन्दं प्रख्यायमानेन रूपेणाप्रतिमेन ताम् ।
निबद्धां धूमजालेन प्रभामिव विभावसोः ॥ ३.६५.१३ ॥
ମନ୍ଦ ପ୍ରକାଶିତ, ଅତୁଳନୀୟ ରୂପବତୀ ସେ ଧୂଆଁ ଜାଲରେ ବନ୍ଧା ଅଗ୍ନିର ପ୍ରଭା ପରି ଥିଲେ।
3.65.14
तां समीक्ष्य विशालाक्षीमधिकं मलिनां कृशाम् ।
तर्कयामास भैमीति कारणैरुपपादयन् ॥ ३.६५.१४ ॥
ବିଶାଳନୟନା ସେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଳିନା ଓ କୃଶା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏ ଭୈମୀ ବୋଲି କାରଣ ସହ ଅନୁମାନ କଲେ।
3.65.15
यथेयं मे पुरा दृष्टा तथारूपेयमङ्गना ।
कृतार्थोस्म्यद्य दृष्ट्वेमां लोककान्तामिव श्रियं ॥ ३.६५.१५ ॥
ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଯେପରି ଦେଖିଥିଲି, ସେପରି ରୂପର ଏହି ନାରୀ। ଆଜି ଏହାକୁ ଦେଖି ମୁଁ କୃତାର୍ଥ ହେଲି, ଯେମିତି ଲୋକପ୍ରିୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀ।
3.65.16
पूर्णचन्द्राननां श्यामां चारुवृत्तपयोधराम् ।
कुर्वन्तीं प्रभया देवीं सर्वावितिमिरा दिशः ॥ ३.६५.१६ ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୁଖୀ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣା, ସୁନ୍ଦର ଗୋଲ ପୟୋଧରା, ନିଜ ପ୍ରଭାରେ ସବୁ ଦିଗର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରୁଥିବା ଦେବୀ।
3.65.17
चारुपद्मविशालाक्षीं मन्मथस्य रतीमिव ।
इष्टां समस्तलोकस्य पूर्णचन्द्रप्रभामिव ॥ ३.६५.१७ ॥
ସୁନ୍ଦର ପଦ୍ମ ପରି ବିଶାଳ ନୟନା, ମନ୍ମଥଙ୍କ ରତି ପରି, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରଭା ପରି।
3.65.18
विदर्भसरसस्तस्माद्दैवदोषादिवोद्धृताम् ।
मलपङ्कानुलिप्ताङ्गीं प्रम्लानां नलिनीमिव ॥ ३.६५.१८ ॥
ବିଦର୍ଭ ସରୋବରରୁ ଦୈବଦୋଷରେ ଉତ୍ପାଟିତ ପରି, ମଳ ପଙ୍କରେ ଲିପ୍ତ ଅଙ୍ଗଯୁକ୍ତ, ମଲାଯାଇଥିବା ନଳିନୀ ପରି।
3.65.19
पौर्णमासीमिव निशां राहुग्रस्तनिशाकराम् ।
पतिशोकाकुलां दीनां कृशस्त्रोतां नदीमिव ॥ ३.६५.१९ ॥
ରାହୁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗ୍ରାସିଥିବା ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତ୍ରି ପରି, ସ୍ୱାମୀ ଶୋକରେ ବ୍ୟାକୁଳ, ଦୀନ, କ୍ଷୀଣ ସ୍ରୋତ ନଦୀ ପରି ସେ ଥିଲେ।
3.65.20
विध्वस्तपर्णकमलां वित्रासितविहंगमाम् ।
हस्तिहस्तपरिक्लिष्टां व्याकुलामिव पद्मिनीम् ॥ ३.६५.२० ॥
ପତ୍ର ଓ କମଳ ବିଧ୍ୱସ୍ତ, ପକ୍ଷୀମାନେ ତ୍ରସ୍ତ, ହାତୀଙ୍କ ଶୁଣ୍ଡରେ ପୀଡ଼ିତ, ବ୍ୟାକୁଳ ପଦ୍ମସରୋବର ପରି ସେ ଥିଲେ।
3.65.21
सुकुमारीं सुजाताङ्गीं रत्नगर्भगृहोचिताम् ।
दह्यमानामिवार्केण मृणालीमिव चोद्धृताम् ॥ ३.६५.२१ ॥
ସେ ସୁକୁମାରୀ, ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟା, ରତ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୃହ ଉପଯୁକ୍ତା; ସୂର୍ଯ୍ୟତାପରେ ଦଗ୍ଧ, ଉତ୍ପାଟିତ ପଦ୍ମନାଳ ପରି ଥିଲେ।
3.65.22
रूपौदार्यगुणोपेतां मण्डनार्हाममण्डिताम् ।
चन्द्रलेखामिव नवांव्योम्नि नीलाभ्रसंवृताम् ॥ ३.६५.२२ ॥
ସେ ରୂପ, ଉଦାରତା ଓ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତା; ଅଳଙ୍କାର ଯୋଗ୍ୟା, କିନ୍ତୁ ଅଳଙ୍କାରହୀନା; ଆକାଶରେ ନୀଳ ମେଘରେ ଆବୃତ ନୂତନ ଚନ୍ଦ୍ରରେଖା ପରି ଥିଲେ।
3.65.23
कामभोगैः प्रियैर्हीनां हीनां बन्धुजनेन च ।
देहं धारयतीं दीनं भर्तृदर्शनकाङ्क्षया ॥ ३.६५.२३ ॥
ପ୍ରିୟ କାମଭୋଗ ଓ ବନ୍ଧୁଜନଙ୍କଠାରୁ ବଞ୍ଚିତା, ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଦୀନ ହୋଇ ଦେହ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ।
3.65.24
भर्ता नाम परं नार्या भूषणं भूषणैर्विना ।
एषा हि रहिता तेन शोभमाना न शोभते ॥ ३.६५.२४ ॥
ସ୍ୱାମୀ ହିଁ ନାରୀର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣ, ସବୁ ଅଳଙ୍କାରଠାରୁ ଉପରେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ବିଛିନ୍ନ ସେ ସଜିଲେ ମଧ୍ୟ ଶୋଭା ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
3.65.25
दुष्करं कुरुतेऽत्यन्तं हीनो यदनया नलः ।
धारयत्यात्मनो देहं न शोकेनापि सीदति ॥ ३.६५.२५ ॥
ଏହାଙ୍କ ବିନା ମଧ୍ୟ ନଳ ଅତି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି; ସେ ନିଜ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଶୋକରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ।
3.65.26
इमामसितकेशान्तां शतपत्रायतेक्षणाम् ।
सुखार्हां दुःखितां दृष्ट्वा ममापि व्यथते मनः ॥ ३.६५.२६ ॥
କଳା କେଶ-ଅଗ୍ର ଥିବା, ପଦ୍ମ ପାଖୁଡ଼ା ପରି ଲମ୍ବା ନୟନ ଥିବା, ସୁଖର ଯୋଗ୍ୟା ଏହି ନାରୀକୁ ଦୁଃଖିତା ଦେଖି ମୋ ମନ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟଥିତ ହେଉଛି।
3.65.27
कदा नु खलुः दुःखस्य पारं यास्यति वै शुभा ।
भर्तुः समागमात्साध्वीरोहिणी शशिनो यथा ॥ ३.६५.२७ ॥
ଏହି ଶୁଭା କେବେ ଦୁଃଖର ପାରକୁ ଯିବେ? ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ରୋହିଣୀ ପରି, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସମାଗମରେ ଏହି ସାଧ୍ବୀ।
3.65.28
अस्या नूनं पुनर्लाभान्नैषधः प्रीतिमेष्यति ।
राजा राज्यपरिभ्रष्टः पुनर्लब्ध्वेव मेदिनीम् ॥ ३.६५.२८ ॥
ଏହାଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ପାଇ ନିଶ୍ଚୟ ନୈଷଧ ଆନନ୍ଦ ପାଇବେ; ରାଜ୍ୟଚ୍ୟୁତ ରାଜା ପୁନଃ ପୃଥିବୀ ପାଇ ଯେପରି ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି।
3.65.29
तुल्यशीलवयोयुक्तां तुल्याभिजनसंवृतम् ।
नैषधोऽर्हति वैदर्भीं तं चेयमसितेक्षणा ॥ ३.६५.२९ ॥
ସମାନ ଶୀଳ ଓ ବୟସର, ସମାନ କୁଳରେ ଘେରା ବୈଦର୍ଭୀ ନୈଷଧଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟା; ଏହି କୃଷ୍ଣନୟନା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟା।
3.65.30
युक्तं तस्याप्रमेयस्य वीर्यसत्ववतो मया ।
समाश्वासयितुं भार्यां पतिदर्शनलालसाम् ॥ ३.६५.३० ॥
ଅପ୍ରମେୟ, ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ସତ୍ତ୍ୱଶାଳୀ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ, ପତି ଦର୍ଶନର ଲାଳସାରେ ଥିବା ତାଙ୍କୁ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବା ଉଚିତ।
3.65.31
अहमाश्वासयाम्येनां पूर्णचन्द्रनिभाननाम् ।
अदृष्टदुःखां दुःखार्तां ध्यानरोदनतत्पराम् ॥ ३.६५.३१ ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ମୁଖବିଶିଷ୍ଟା, ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତା, ଧ୍ୟାନ ଓ ରୋଦନରେ ନିମଗ୍ନ ଏହି ନାରୀକୁ ମୁଁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଉଛି।
3.65.32
एवं विमृश्य विविधैः कारणैर्लक्षणैश्च ताम् ।
उपगम्य ततो भैमीं सुदेवो ब्राह्मणोऽब्रवीत् ॥ ३.६५.३२ ॥
ଏହିପରି ବିବିଧ କାରଣ ଓ ଲକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ବିଚାର କରି ସୁଦେବ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୈମୀ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ।
3.65.33
अहं सुदेवो वैदर्भि भ्रातुस्ते दयितः सखा ।
भीमस्य वचनाद्राज्ञस्त्वामन्वेष्टुमिहागतः ॥ ३.६५.३३ ॥
ହେ ବୈଦର୍ଭୀ, ମୁଁ ସୁଦେବ। ତୁମ ଭାଇଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସଖା। ଭୀମଙ୍କ କଥାରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ତୁମକୁ ଖୋଜି ଏଠାକୁ ଆସିଛି।
3.65.34
कुशली ते पिता राज्ञि जननी भ्रातरश्च ते ।
आयुष्मन्तौ कुशलिनौ तत्रस्थौ दारकौ च ते ॥ ३.६५.३४ ॥
ହେ ରାଣୀ, ତୁମ ପିତା କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି; ମାତା ଓ ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟ କୁଶଳରେ। ସେଠାରେ ଥିବା ତୁମର ଦୁଇ ଦୀର୍ଘାୟୁ ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି।
3.65.35
त्वत्कृतेबन्धुवर्गाश्च गतसत्वा इवासते ।
अन्वेष्टारो ब्राह्मणाश्च भ्रमन्ति शतशो महीम् ॥ ३.६५.३५ ॥
ତୁମ ଲାଗି ବନ୍ଧୁବର୍ଗ ପ୍ରାଣହୀନ ପରି ବସିଛନ୍ତି; ତୁମକୁ ଖୋଜୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶହ ଶହ ସଂଖ୍ୟାରେ ପୃଥିବୀରେ ବୁଲୁଛନ୍ତି।
3.65.36
अभिज्ञाय सुदेवं तं दमयन्ती युधिष्ठिर ।
पर्यपृच्छत तान्सर्वान्क्रमेण सुहृदः स्वकान् ॥ ३.६५.३६ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସୁଦେବଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ଦମୟନ୍ତୀ ନିଜ ସମସ୍ତ ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ପଚାରିଲେ।
3.65.37
रुरोद च भृशं राजन्वैदर्भी शोककर्शिता ।
दृष्ट्वा सुदेवं सहसा भ्रातुरिष्टं द्विजोत्तमम् ॥ ३.६५.३७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶୋକରେ କୃଶ ହୋଇଥିବା ବିଦର୍ଭ ରାଜକୁମାରୀ, ନିଜ ଭାଇର ପ୍ରିୟ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସୁଦେବଙ୍କୁ ହଠାତ୍ ଦେଖି ଅତ୍ୟଧିକ କାନ୍ଦିଲେ।
3.65.38
ततो रुदन्तीं तां दृष्ट्वा सुनन्दा शोककर्शिता ।
सुदेवेन सहैकान्ते कथयन्तीं च भारत ॥ ३.६५.३८ ॥
ହେ ଭରତବଂଶଜ, ତାଙ୍କୁ କାନ୍ଦୁଥିବା ଏବଂ ସୁଦେବଙ୍କ ସହ ନିର୍ଜନରେ କଥା ହେଉଥିବା ଦେଖି, ଶୋକରେ କୃଶ ସୁନନ୍ଦା...
3.65.39
जनित्र्याः प्रेषयामास सैरन्ध्री रुदते भृशम् ।
ब्राह्मणेन सहागम्य तांविद्धि यदि मन्यसे ॥ ३.६५.३९ ॥
ମାତା ସୈରନ୍ଧ୍ରୀଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ; ସେ ଅତ୍ୟଧିକ କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ତୁମେ ଯଦି ମନେ କର, ଜାଣିବ ଯେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସହ ଆସି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲେ।
3.65.40
अथ चेदिपतेर्माता राज्ञश्चान्तःपुरात्तदा ।
जगाम यत्रसा बाला ब्राह्मणेन सहाभवत् ॥ ३.६५.४० ॥
ତା'ପରେ ଚେଦିରାଜଙ୍କ ମାତା, ରାଜାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରୁ, ସେହି ବାଳା ବ୍ରାହ୍ମଣ ସହ ଯେଉଁଠି ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲେ।
3.65.41
ततः सुदेवमानाय्य राजमाता विशांपते ।
पप्रच्छ भार्या कस्येयं सुता वा कस्य भामिनी ॥ ३.६५.४१ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ତା'ପରେ ରାଜମାତା ସୁଦେବଙ୍କୁ ଡକାଇ ପଚାରିଲେ, 'ଏହି ତେଜସ୍ୱିନୀ କାହାର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ନା କାହାର କନ୍ୟା?'
3.65.42
कथं च नष्टा ज्ञातिभ्यो भर्तुर्वा वामलोचना ।
त्वया च विदिता विप्र कथमेवंगता सती ॥ ३.६५.४२ ॥
ହେ ବିପ୍ର, ଏହି ସୁନେତ୍ରା କିପରି ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କଠାରୁ କିମ୍ବା ସ୍ୱାମୀଙ୍କଠାରୁ ହଜିଗଲେ? ତୁମେ ତାଙ୍କୁ କିପରି ଜାଣିଲ? ଏହି ପତିବ୍ରତା ଏପରି ଅବସ୍ଥାକୁ କିପରି ଆସିଲେ?
3.65.43
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं त्वत्तः सर्वमशेषतः ।
तत्त्वेन हि ममाचक्ष्व पृच्छन्त्यादेवरूपिणीम् ॥ ३.६५.४३ ॥
ଏହି ସବୁ କଥା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ, କିଛି ନ ଛାଡ଼ି ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ଦେବରୂପିଣୀ ଏ ପଚାରୁଛନ୍ତି; ତାହା ମୋତେ ଯଥାର୍ଥରେ କହନ୍ତୁ।
3.65.44
एवमुक्तस्तया राजन्सुदेवो द्विजसत्तमः ।
सुखोपविष्ट आचष्ट दमयन्त्या यथातथम् ॥ ३.६५.४४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ ଏପରି ପଚାରିବାରୁ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ସୁଦେବ ସୁଖରେ ବସି ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଯଥାଯଥ କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ।