ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.68.1
अथ दीर्घस्य कालस्य पर्णादो नाम वै द्विजः ।
प्रत्येत्य नगरं भैमीमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.६८.१ ॥
ಬಹಳ ಕಾಲದ ನಂತರ ಪರ್ಣಾದ ಎಂಬ ದ್ವಿಜನು ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಭೈಮಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.68.2
नैषधं मृगयाणेन दमयन्ति दिवानिशम् ।
अयोध्यां नगरीं गत्वा भागस्वरिरुपस्थितः ॥ ३.६८.२ ॥
ದಮಯಂತಿ, ನೈಷಧನು (ನಳನು) ಬೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಗಲಿರುಳು ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಭಾಗಸ್ವರಿ ಮುಂದೆ ನಿಂತನು.
3.68.3
श्रावितश्च मया वाक्यं त्वदीयं स महाजने ।
ऋतुपर्णो महाभागो यथोक्तं वरवर्णिनि ॥ ३.६८.३ ॥
ನಿನ್ನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಆ ಮಹಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಕೇಳಿಸಿದೆನು, ವರವರ್ಣಿನಿ. ಮಹಾಭಾಗ ಋತುಪರ್ಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ.
3.68.4
तच्छ्रुत्वा नाब्रवीत्किंचिदृतुपर्णो नराधिपः ।
न च पारिषदः कश्चिद्भाष्यमाणो मयाऽसकृत् ॥ ३.६८.४ ॥
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ನರಾಧಿಪ ಋತುಪರ್ಣನು ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳಿದರೂ ಯಾವ ಪರಿಷದನೂ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ.
3.68.5
अनुज्ञातं तु मां राज्ञा विजने कश्चिदब्रवीत् ।
ऋतुपर्णस्य पुरुषो बाहुको नाम नामतः ॥ ३.६८.५ ॥
ರಾಜನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಋತುಪರ್ಣನ ಒಬ್ಬ ಸೇವಕನು ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು. ಅವನ ಹೆಸರು ಬಾಹುಕ.
3.68.6
सूतस्तस्य नरेन्द्रस्य विरूपो ह्रस्वबाहुकः ।
शीघ्रयानेषु कुशलो मृष्टकर्ता च भोजने ॥ ३.६८.६ ॥
ಅವನು ಆ ನರೇಂದ್ರನ ಸಾರಥಿ; ವಿರೂಪನು, ಕುಳ್ಳು ಬಾಹುಗಳುಳ್ಳವನು, ವೇಗದ ರಥಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು, ರುಚಿಕರ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಕುಶಲನು.
3.68.7
स विनिःश्वस्य बंहुशो रुदित्वा च षुनःपुनः ।
कुशलं चैव मां पृष्ट्वा पश्चादिदमभाषत ॥ ३.६८.७ ॥
ಅವನು ಹಲವು ಬಾರಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅತ್ತು, ನನ್ನ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.68.8
वैषम्यमपि संप्राप्ता गोपायन्ति कुलस्त्रियः ।
आत्मानमात्मना सत्यो जितः स्वर्गो न संशयः ॥ ३.६८.८ ॥
ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದರೂ ಕುಲಸ್ತ್ರೀಯರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಸತ್ಯನಿಷ್ಠರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
3.68.9
रहिता भर्तृभिश्चैव न कुप्यन्ति कदाचन ।
्राणांश्चारित्रकवचान्धारयन्ति वरस्त्रियः ॥ ३.६८.९ ॥
ಗಂಡರಿಂದ ಅಗಲಿದ್ದರೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಎಂದಿಗೂ ಕೋಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯದ ಕವಚವಾಗಿ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
3.68.10
विषमस्थेन मूढेन परिभ्रष्टसुखेन च ।
यत्सा तेन परित्यक्ता तत्र न क्रोद्धुमर्हति ॥ ३.६८.१० ॥
ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ, ಮೋಹಗೊಂಡು, ಸುಖ ತಪ್ಪಿದ ಅವನು ಅವಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳು ಕೋಪಿಸಲು ಅರ್ಹಳಲ್ಲ.
3.68.11
प्राणयात्रां परिप्रेप्सोः शकुनैर्हृतवाससः ।
आधिभिर्दह्यमानस्य श्यामा न क्रोद्धुमर्हति ॥ ३.६८.११ ॥
ಜೀವನೋಪಾಯ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ, ಪಕ್ಷಿಗಳು ವಸ್ತ್ರ ಅಪಹರಿಸಿದ, ಮಾನಸಿಕ ನೋವಿನಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಶ್ಯಾಮೆ ಕೋಪಿಸಬಾರದು.
3.68.12
सत्कृताऽसत्कृता वाऽपि पतिं दृष्ट्वा तथागतम् ।
भ्रष्टराज्यं श्रित्या हीनं श्यामा न क्रोद्धुमर्हति ॥ ३.६८.१२ ॥
ಗಂಡನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ತಪ್ಪಿ ದೀನನಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಆಕೆ ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದ್ದರೂ ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದರೂ ಶ್ಯಾಮೆ ಕೋಪಿಸಬಾರದು.
3.68.13
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा त्वरितोऽहमिहागतः ।
श्रुत्वा प्रमाणं भवती राज्ञश्चैव निवेदयः ॥ ३.६८.१३ ॥
ಅವನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ನೀವು ಅದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಕೇಳಿ ರಾಜನಿಗೂ ತಿಳಿಸಿರಿ.
3.68.14
एतच्छ्रुत्वाऽश्रुपूर्णाक्षी पर्णादस्य विशांपते ।
दमयन्ती रहोऽभ्येत्य मातरं प्रत्यभापत ॥ ३.६८.१४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ದಮಯಂತಿ ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
3.68.15
अयमर्थौ न संवेद्यो भीमे मातः कदाचन ।
त्वत्सन्निधौ नियोक्ष्येऽहंसुदेवं द्विजसत्तमम् ॥ ३.६८.१५ ॥
ಅಮ್ಮಾ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಭೀಮನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ತಿಳಿಸಬಾರದು. ನಿಮ್ಮ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಾನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸುದೇವನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆ.
3.68.16
यथा न नृपतिर्भीमः प्रतिपद्येत मे मतम् ।
यथा त्वया प्रकर्तव्यं मम चेत्प्रियमिच्छसि ॥ ३.६८.१६ ॥
ರಾಜ ಭೀಮನು ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ, ನನ್ನ ಒಳಿತನ್ನು ನೀವು ಬಯಸಿದರೆ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕು.
3.68.17
यथा चाहं समानीता सुदेवेनाशु बान्धवान् ।
तेनैव मङ्गलेनाद्य सुदेवो यातु मा चिरम् ॥ ३.६८.१७ ॥
ಸುದೇವನು ನನ್ನನ್ನು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇಗನೆ ಸೇರಿಸಿದಂತೆಯೇ, ಆ ಮಂಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದೇ ಸುದೇವನು ತಡಮಾಡದೆ ಹೊರಡಲಿ.
3.68.18
समानेतुं नलं मातरयोध्यां नगरीमितः ।
ऋतुपर्णस्य नगरे निवसन्तमरिन्दमम् ॥ ३.६८.१८ ॥
ಅಮ್ಮಾ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ನಗರದಲ್ಲಿ, ಋತುಪರ್ಣನ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಶತ್ರುದಮನ ನಳನನ್ನು ಮರಳಿ ಕರೆತರಲು.
3.68.19
विश्रान्तं तु ततः पश्चात्पर्णादं द्विजसत्तमम् ।
अर्चयामास वैदर्भी धनेनातीव भामिनी ॥ ३.६८.१९ ॥
ನಂತರ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದ ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ಣಾದನನ್ನು ವೈದರ್ಭಿ ಭಾಮಿನಿ ಧನದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಿಸಿದಳು.
3.68.20
लवाच चैनं महता संपूज्य द्रविणेन वै ।
नले चेहागते विप्र भूयो दास्याभि ते वसु ॥ ३.६८.२० ॥
ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಧನದಿಂದ ಬಹಳ ಗೌರವಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು: "ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ನಳ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ ನಿನಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಧನ ಕೊಡುವೆನು."
3.68.21
त्वया हि मे बहुकृतंयदन्यो न करिष्यति ।
यद्भर्त्राऽहं समेष्यामि शीघ्रमेव द्विजोत्तम ॥ ३.६८.२१ ॥
ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ನೀನು ನನಗೆ ಬಹಳ ಮಾಡಿರುವೆ; ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಸೇರುವೆನು.
3.68.22
स एवमुक्तोऽथाश्वास्य आशीर्वादैः सुमङ्गलैः ।
गृहानुपययौ चापि कृतार्थः सुमहामनाः ॥ ३.६८.२२ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು, ಮಂಗಳಕರ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡು, ಕೃತಾರ್ಥನಾದ ಆ ಮಹಾಮನಸ್ಕನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು.
3.68.23
ततः सुदेवमानाय्य दमयन्ती युधिष्ठिर ।
अब्रवीत्सन्निदौ मातुर्दुःखशोकसमन्विता ॥ ३.६८.२३ ॥
ಆಗ ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ದಮಯಂತಿ ಸುದೇವನನ್ನು ಕರೆಸಿ, ತಾಯಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ, ದುಃಖ ಶೋಕದಿಂದ ತುಂಬಿ ಹೇಳಿದಳು.
3.68.24
गत्वा सुदेव नगरीमयोध्यावासिनं नृपम् ।
ऋतुपर्णं वचो ब्रूहि पतिमन्यं चिकीर्षती ॥ ३.६८.२४ ॥
ಓ ಸುದೇವ, ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ರಾಜ ಋತುಪರ್ಣನಿಗೆ ಈ ಮಾತು ಹೇಳು; ನಾನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
3.68.25
आस्थास्यति पुनर्भैमी दमयन्ती स्वयंवरम् ।
तत्र गच्छन्ति राजानो राजपुत्राश्च सर्वशः ॥ ३.६८.२५ ॥
ಭೀಮನ ಮಗಳು ದಮಯಂತಿ ಮತ್ತೆ ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಳು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ರಾಜರು ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರರು ಹೋಗುವರು.
3.68.26
तथा च गणितः कालः श्वोभूते स भविष्यति ।
यदि संभाविनीयं ते गच्छ शीघ्रमरिंदम ॥ ३.६८.२६ ॥
ಕಾಲವನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ; ಅದು ನಾಳೆಯೇ ಆಗುವುದು. ಇದು ನಿನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ಶತ್ರುದಮನನೇ, ಬೇಗನೆ ಹೋಗು.
3.68.27
सूर्योदये द्वतीयं सा भर्तारं वरयिष्यति ।
न हि स ज्ञायते वीरो नलो जीवन्मृतोपि वा ॥ ३.६८.२७ ॥
ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿ ಪತಿಯನ್ನು ಆರಿಸುವಳು. ವೀರ ನಳನು ಜೀವಂತನೋ ಮೃತನೋ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
3.68.28
एवं तथा यथोक्तो वै गत्वा राजानमब्रवीत् ।
ऋतुपर्णं महाराज सुदेवो ब्राह्मणस्तदा ॥ ३.६८.२८ ॥
ಹೀಗೆ, ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಆಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸುದೇವನು ಹೋಗಿ ರಾಜ ಋತುಪರ್ಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, "ಮಹಾರಾಜ!"