ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.68.1
अथ दीर्घस्य कालस्य पर्णादो नाम वै द्विजः ।
प्रत्येत्य नगरं भैमीमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.६८.१ ॥
ଦୀର୍ଘକାଳ ପରେ ପର୍ଣାଦ ନାମକ ଦ୍ୱିଜ ନଗରକୁ ଫେରି ଭୈମୀଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
3.68.2
नैषधं मृगयाणेन दमयन्ति दिवानिशम् ।
अयोध्यां नगरीं गत्वा भागस्वरिरुपस्थितः ॥ ३.६८.२ ॥
ଦମୟନ୍ତୀ, ନୈଷଧ (ନଳ) ଶିକାରରେ ଦିନରାତି ମଗ୍ନ ଅଛନ୍ତି। ଅଯୋଧ୍ୟା ନଗରକୁ ଯାଇ ଭାଗସ୍ୱରି ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
3.68.3
श्रावितश्च मया वाक्यं त्वदीयं स महाजने ।
ऋतुपर्णो महाभागो यथोक्तं वरवर्णिनि ॥ ३.६८.३ ॥
ତୁମ ବାର୍ତ୍ତା ସେହି ମହାସଭାରେ ମୁଁ ଶୁଣାଇଲି, ହେ ବରବର୍ଣିନୀ। ମହାଭାଗ ଋତୁପର୍ଣଙ୍କୁ ଯେପରି କୁହାଯାଇଥିଲା ସେହିପରି।
3.68.4
तच्छ्रुत्वा नाब्रवीत्किंचिदृतुपर्णो नराधिपः ।
न च पारिषदः कश्चिद्भाष्यमाणो मयाऽसकृत् ॥ ३.६८.४ ॥
ତାହା ଶୁଣି ନରାଧିପ ଋତୁପର୍ଣ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ମୁଁ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପାରିଷଦ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।
3.68.5
अनुज्ञातं तु मां राज्ञा विजने कश्चिदब्रवीत् ।
ऋतुपर्णस्य पुरुषो बाहुको नाम नामतः ॥ ३.६८.५ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ନିର୍ଜନରେ ଋତୁପର୍ଣଙ୍କ ଜଣେ ଭୃତ୍ୟ ମୋତେ କହିଲେ, ଯାହାର ନାମ ବାହୁକ।
3.68.6
सूतस्तस्य नरेन्द्रस्य विरूपो ह्रस्वबाहुकः ।
शीघ्रयानेषु कुशलो मृष्टकर्ता च भोजने ॥ ३.६८.६ ॥
ସେ ସେହି ନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାରଥି; ବିରୂପ, ଛୋଟ ବାହୁଥିବା, ଦ୍ରୁତଗାମୀ ରଥ ଚଳାଇବାରେ ନିପୁଣ ଏବଂ ସୁସ୍ୱାଦୁ ରନ୍ଧନରେ ମଧ୍ୟ କୁଶଳୀ।
3.68.7
स विनिःश्वस्य बंहुशो रुदित्वा च षुनःपुनः ।
कुशलं चैव मां पृष्ट्वा पश्चादिदमभाषत ॥ ३.६८.७ ॥
ସେ ବାରମ୍ବାର ଦୀର୍ଘଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ଓ ପୁନଃପୁନଃ କାନ୍ଦି, ମୋର କୁଶଳ ପଚାରି ପରେ ଏହା କହିଲା।
3.68.8
वैषम्यमपि संप्राप्ता गोपायन्ति कुलस्त्रियः ।
आत्मानमात्मना सत्यो जितः स्वर्गो न संशयः ॥ ३.६८.८ ॥
ବିପଦରେ ପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ କୁଳସ୍ତ୍ରୀମାନେ ନିଜକୁ ନିଜେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ସ୍ୱର୍ଗ ଜିତନ୍ତି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
3.68.9
रहिता भर्तृभिश्चैव न कुप्यन्ति कदाचन ।
्राणांश्चारित्रकवचान्धारयन्ति वरस्त्रियः ॥ ३.६८.९ ॥
ସ୍ୱାମୀଙ୍କଠାରୁ ବିଛିନ୍ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କେବେ ହେଲେ କ୍ରୋଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସଚ୍ଚରିତ୍ରତାର କବଚ ଧାରଣ କରି ସେମାନେ ପ୍ରାଣ ଧରନ୍ତି।
3.68.10
विषमस्थेन मूढेन परिभ्रष्टसुखेन च ।
यत्सा तेन परित्यक्ता तत्र न क्रोद्धुमर्हति ॥ ३.६८.१० ॥
ବିପଦରେ ପଡ଼ି, ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ଓ ସୁଖଚ୍ୟୁତ ସେ ତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବାରୁ ସେ କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
3.68.11
प्राणयात्रां परिप्रेप्सोः शकुनैर्हृतवाससः ।
आधिभिर्दह्यमानस्य श्यामा न क्रोद्धुमर्हति ॥ ३.६८.११ ॥
ଜୀବିକା ଖୋଜୁଥିବା, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବସ୍ତ୍ର ହରାଇଥିବା, ମାନସିକ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଜଳୁଥିବା ତା ଉପରେ ଶ୍ୟାମା କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
3.68.12
सत्कृताऽसत्कृता वाऽपि पतिं दृष्ट्वा तथागतम् ।
भ्रष्टराज्यं श्रित्या हीनं श्यामा न क्रोद्धुमर्हति ॥ ३.६८.१२ ॥
ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, ରାଜ୍ୟଚ୍ୟୁତ ଓ ଦୀନ ଦେଖି, ସେ ତାକୁ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ ବା ଅପମାନ କରିଥିଲେ, ଶ୍ୟାମା କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
3.68.13
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा त्वरितोऽहमिहागतः ।
श्रुत्वा प्रमाणं भवती राज्ञश्चैव निवेदयः ॥ ३.६८.१३ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ମୁଁ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ଆପଣ ପ୍ରମାଣ ରୂପେ ଶୁଣି ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜଣାନ୍ତୁ।
3.68.14
एतच्छ्रुत्वाऽश्रुपूर्णाक्षी पर्णादस्य विशांपते ।
दमयन्ती रहोऽभ्येत्य मातरं प्रत्यभापत ॥ ३.६८.१४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏହା ଶୁଣି ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ନୟନା ଦମୟନ୍ତୀ ନିର୍ଜନରେ ମାତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
3.68.15
अयमर्थौ न संवेद्यो भीमे मातः कदाचन ।
त्वत्सन्निधौ नियोक्ष्येऽहंसुदेवं द्विजसत्तमम् ॥ ३.६८.१५ ॥
ମାତା, ଏହି କଥା ଭୀମଙ୍କୁ କେବେ ହେଲେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଆପଣଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସୁଦେବଙ୍କୁ ପଠାଇବି।
3.68.16
यथा न नृपतिर्भीमः प्रतिपद्येत मे मतम् ।
यथा त्वया प्रकर्तव्यं मम चेत्प्रियमिच्छसि ॥ ३.६८.१६ ॥
ରାଜା ଭୀମ ମୋର ଅଭିପ୍ରାୟ ଗ୍ରହଣ ନ କରନ୍ତି, ସେଥିପାଇଁ ଯଦି ଆପଣ ମୋର ପ୍ରିୟ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ତେବେ ସେପରି କରିବା ଉଚିତ।
3.68.17
यथा चाहं समानीता सुदेवेनाशु बान्धवान् ।
तेनैव मङ्गलेनाद्य सुदेवो यातु मा चिरम् ॥ ३.६८.१७ ॥
ସୁଦେବ ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହ ମିଳାଇଥିବାରୁ, ସେହି ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆଜି ହିଁ ସୁଦେବ ବିଳମ୍ବ ନ କରି ଯାଉନ୍ତୁ।
3.68.18
समानेतुं नलं मातरयोध्यां नगरीमितः ।
ऋतुपर्णस्य नगरे निवसन्तमरिन्दमम् ॥ ३.६८.१८ ॥
ମାତା, ଏଠାରୁ ଅଯୋଧ୍ୟା ନଗରୀରେ, ଋତୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ନଗରରେ ରହୁଥିବା ଶତ୍ରୁଦମନ ନଳଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ।
3.68.19
विश्रान्तं तु ततः पश्चात्पर्णादं द्विजसत्तमम् ।
अर्चयामास वैदर्भी धनेनातीव भामिनी ॥ ३.६८.१९ ॥
ତା'ପରେ ବିଶ୍ରାମ ନେଇଥିବା ସେହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ଣାଦଙ୍କୁ ବୈଦର୍ଭୀ ଭାମିନୀ ଧନ ଦେଇ ଅତ୍ୟଧିକ ସମ୍ମାନ କଲେ।
3.68.20
लवाच चैनं महता संपूज्य द्रविणेन वै ।
नले चेहागते विप्र भूयो दास्याभि ते वसु ॥ ३.६८.२० ॥
ସେ ତାଙ୍କୁ ଧନରେ ବହୁତ ସମ୍ମାନ କରି କହିଲେ, "ହେ ବିପ୍ର, ନଳ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁଣି ଧନ ଦେବି।"
3.68.21
त्वया हि मे बहुकृतंयदन्यो न करिष्यति ।
यद्भर्त्राऽहं समेष्यामि शीघ्रमेव द्विजोत्तम ॥ ३.६८.२१ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଆପଣ ମୋ ପାଇଁ ବହୁତ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଅନ୍ୟ କେହି କରିବେ ନାହିଁ; ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଭେଟିବି।
3.68.22
स एवमुक्तोऽथाश्वास्य आशीर्वादैः सुमङ्गलैः ।
गृहानुपययौ चापि कृतार्थः सुमहामनाः ॥ ३.६८.२२ ॥
ଏହିପରି କହିବାରୁ, ମଙ୍ଗଳ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ, କୃତାର୍ଥ ଓ ମହାମନା ସେ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
3.68.23
ततः सुदेवमानाय्य दमयन्ती युधिष्ठिर ।
अब्रवीत्सन्निदौ मातुर्दुःखशोकसमन्विता ॥ ३.६८.२३ ॥
ତା'ପରେ ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଦମୟନ୍ତୀ ସୁଦେବଙ୍କୁ ଡାକି, ମାତାଙ୍କ ନିକଟରେ, ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ କହିଲେ।
3.68.24
गत्वा सुदेव नगरीमयोध्यावासिनं नृपम् ।
ऋतुपर्णं वचो ब्रूहि पतिमन्यं चिकीर्षती ॥ ३.६८.२४ ॥
ହେ ସୁଦେବ, ଅଯୋଧ୍ୟା ନଗରକୁ ଯାଇ, ସେଠାରେ ବାସ କରୁଥିବା ରାଜା ଋତୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଏହି ବାର୍ତ୍ତା କୁହ; ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ୱାମୀ ବାଛିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।
3.68.25
आस्थास्यति पुनर्भैमी दमयन्ती स्वयंवरम् ।
तत्र गच्छन्ति राजानो राजपुत्राश्च सर्वशः ॥ ३.६८.२५ ॥
ଭୀମଙ୍କ କନ୍ୟା ଦମୟନ୍ତୀ ପୁଣି ସ୍ବୟଂବରରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ। ସେଠାକୁ ସବୁ ଦିଗରୁ ରାଜା ଓ ରାଜକୁମାରମାନେ ଯିବେ।
3.68.26
तथा च गणितः कालः श्वोभूते स भविष्यति ।
यदि संभाविनीयं ते गच्छ शीघ्रमरिंदम ॥ ३.६८.२६ ॥
ସମୟ ଗଣନା ହୋଇଛି; ତାହା ଆସନ୍ତାକାଲି ହେବ। ଯଦି ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ସମ୍ଭବ, ତେବେ ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ଶୀଘ୍ର ଯାଅ।
3.68.27
सूर्योदये द्वतीयं सा भर्तारं वरयिष्यति ।
न हि स ज्ञायते वीरो नलो जीवन्मृतोपि वा ॥ ३.६८.२७ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ସ୍ବାମୀ ବରଣ କରିବେ। ବୀର ନଳ ଜୀବିତ ନା ମୃତ, ତାହା ଜଣାପଡ଼ୁନାହିଁ।
3.68.28
एवं तथा यथोक्तो वै गत्वा राजानमब्रवीत् ।
ऋतुपर्णं महाराज सुदेवो ब्राह्मणस्तदा ॥ ३.६८.२८ ॥
ଏହିପରି, କୁହାଯାଇଥିବା ପରି, ସେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସୁଦେବ ଯାଇ ରାଜା ଋତୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ମହାରାଜ!"