మహాభారతం · అధ్యాయం 3.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.68.1
अथ दीर्घस्य कालस्य पर्णादो नाम वै द्विजः ।
प्रत्येत्य नगरं भैमीमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.६८.१ ॥
చాలా కాలం తర్వాత పర్ణాదుడనే ద్విజుడు నగరానికి తిరిగి వచ్చి భైమితో ఈ మాట అన్నాడు.
3.68.2
नैषधं मृगयाणेन दमयन्ति दिवानिशम् ।
अयोध्यां नगरीं गत्वा भागस्वरिरुपस्थितः ॥ ३.६८.२ ॥
దమయంతీ, నైషధుడు (నలుడు) వేటలో పగలూ రాత్రీ మునిగి ఉన్నాడు. అయోధ్యా నగరానికి వెళ్లి భాగస్వరి ఎదుట నిలిచాడు.
3.68.3
श्रावितश्च मया वाक्यं त्वदीयं स महाजने ।
ऋतुपर्णो महाभागो यथोक्तं वरवर्णिनि ॥ ३.६८.३ ॥
నీ సందేశాన్ని ఆ మహా సభలో నేను వినిపించాను, వరవర్ణినీ. మహాభాగుడైన ఋతుపర్ణుడికి చెప్పినట్లే.
3.68.4
तच्छ्रुत्वा नाब्रवीत्किंचिदृतुपर्णो नराधिपः ।
न च पारिषदः कश्चिद्भाष्यमाणो मयाऽसकृत् ॥ ३.६८.४ ॥
అది విని నరాధిపతి ఋతుపర్ణుడు ఏమీ మాట్లాడలేదు. నేను పదేపదే చెప్పినా ఏ సభికుడూ మాట్లాడలేదు.
3.68.5
अनुज्ञातं तु मां राज्ञा विजने कश्चिदब्रवीत् ।
ऋतुपर्णस्य पुरुषो बाहुको नाम नामतः ॥ ३.६८.५ ॥
రాజు అనుమతి పొందిన తర్వాత, ఏకాంతంలో ఋతుపర్ణుని ఒక సేవకుడు నాతో మాట్లాడాడు. అతని పేరు బాహుకుడు.
3.68.6
सूतस्तस्य नरेन्द्रस्य विरूपो ह्रस्वबाहुकः ।
शीघ्रयानेषु कुशलो मृष्टकर्ता च भोजने ॥ ३.६८.६ ॥
అతడు ఆ నరేంద్రుని సారథి; అందవిహీనుడు, పొట్టి బాహువులు కలవాడు, వేగవంతమైన రథాలు నడపడంలో నిపుణుడు, రుచికరమైన వంట చేయడంలోనూ సమర్థుడు.
3.68.7
स विनिःश्वस्य बंहुशो रुदित्वा च षुनःपुनः ।
कुशलं चैव मां पृष्ट्वा पश्चादिदमभाषत ॥ ३.६८.७ ॥
అతడు అనేకసార్లు నిట్టూర్చి, మళ్లీ మళ్లీ ఏడ్చి, నా క్షేమాన్ని అడిగిన తర్వాత ఇలా అన్నాడు.
3.68.8
वैषम्यमपि संप्राप्ता गोपायन्ति कुलस्त्रियः ।
आत्मानमात्मना सत्यो जितः स्वर्गो न संशयः ॥ ३.६८.८ ॥
కష్టంలో పడినా ఉత్తమ కులస్త్రీలు తమను తామే కాపాడుకుంటారు; సత్యనిష్ఠ కలవారు స్వర్గాన్ని గెలుచుకుంటారు, ఇందులో సందేహం లేదు.
3.68.9
रहिता भर्तृभिश्चैव न कुप्यन्ति कदाचन ।
्राणांश्चारित्रकवचान्धारयन्ति वरस्त्रियः ॥ ३.६८.९ ॥
భర్తలకు దూరంగా ఉన్నా శ్రేష్ఠ స్త్రీలు ఎప్పుడూ కోపించరు; వారు తమ ప్రాణాలను సచ్చీలమనే కవచంగా ధరిస్తారు.
3.68.10
विषमस्थेन मूढेन परिभ्रष्टसुखेन च ।
यत्सा तेन परित्यक्ता तत्र न क्रोद्धुमर्हति ॥ ३.६८.१० ॥
కష్టంలో చిక్కుకుని, మోహంలో పడి, సుఖం కోల్పోయిన అతడు ఆమెను విడిచిపెట్టినందుకు ఆమె కోపించడం తగదు.
3.68.11
प्राणयात्रां परिप्रेप्सोः शकुनैर्हृतवाससः ।
आधिभिर्दह्यमानस्य श्यामा न क्रोद्धुमर्हति ॥ ३.६८.११ ॥
జీవనోపాధిని వెతుకుతూ, పక్షులు వస్త్రాన్ని అపహరించగా, మానసిక బాధతో దహించుకుపోతున్న అతనిపై శ్యామ కోపించడం తగదు.
3.68.12
सत्कृताऽसत्कृता वाऽपि पतिं दृष्ट्वा तथागतम् ।
भ्रष्टराज्यं श्रित्या हीनं श्यामा न क्रोद्धुमर्हति ॥ ३.६८.१२ ॥
భర్త ఈ స్థితిలో, రాజ్యం కోల్పోయి దీనంగా ఉండటం చూసి, ఆమె అతనిని గౌరవించినా అవమానించినా శ్యామ కోపించకూడదు.
3.68.13
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा त्वरितोऽहमिहागतः ।
श्रुत्वा प्रमाणं भवती राज्ञश्चैव निवेदयः ॥ ३.६८.१३ ॥
అతని ఆ మాటలు విని నేను త్వరగా ఇక్కడికి వచ్చాను. మీరు ఆధారంగా విని రాజుకు కూడా తెలియజేయండి.
3.68.14
एतच्छ्रुत्वाऽश्रुपूर्णाक्षी पर्णादस्य विशांपते ।
दमयन्ती रहोऽभ्येत्य मातरं प्रत्यभापत ॥ ३.६८.१४ ॥
ఓ రాజా, ఇది విని కన్నీళ్లతో నిండిన కళ్లతో దమయంతి ఏకాంతంగా తల్లి వద్దకు వెళ్లి సమాధానం చెప్పింది.
3.68.15
अयमर्थौ न संवेद्यो भीमे मातः कदाचन ।
त्वत्सन्निधौ नियोक्ष्येऽहंसुदेवं द्विजसत्तमम् ॥ ३.६८.१५ ॥
అమ్మా, ఈ విషయం భీముడికి ఎప్పుడూ తెలియకూడదు. మీ సమక్షంలో నేను ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు సుదేవుడిని పంపుతాను.
3.68.16
यथा न नृपतिर्भीमः प्रतिपद्येत मे मतम् ।
यथा त्वया प्रकर्तव्यं मम चेत्प्रियमिच्छसि ॥ ३.६८.१६ ॥
రాజు భీముడు నా ఉద్దేశాన్ని అంగీకరించకుండా ఉండేలా, నా ప్రియాన్ని మీరు కోరితే మీరు అలాగే చేయాలి.
3.68.17
यथा चाहं समानीता सुदेवेनाशु बान्धवान् ।
तेनैव मङ्गलेनाद्य सुदेवो यातु मा चिरम् ॥ ३.६८.१७ ॥
సుదేవుడు నన్ను బంధువులతో త్వరగా కలిపినట్లే, ఆ శుభకార్యం కోసం ఈరోజే సుదేవుడు ఆలస్యం చేయకుండా బయలుదేరాలి.
3.68.18
समानेतुं नलं मातरयोध्यां नगरीमितः ।
ऋतुपर्णस्य नगरे निवसन्तमरिन्दमम् ॥ ३.६८.१८ ॥
అమ్మా, ఇక్కడినుండి అయోధ్య నగరంలో, ఋతుపర్ణుని నగరంలో నివసిస్తున్న శత్రుదమనుడైన నలుడిని తిరిగి తీసుకురావడానికి.
3.68.19
विश्रान्तं तु ततः पश्चात्पर्णादं द्विजसत्तमम् ।
अर्चयामास वैदर्भी धनेनातीव भामिनी ॥ ३.६८.१९ ॥
అప్పుడు విశ్రాంతి తీసుకున్న తర్వాత, వైదర్భి భామిని ఆ ద్విజోత్తముడైన పర్ణాదుని ధనంతో అత్యధికంగా సత్కరించింది.
3.68.20
लवाच चैनं महता संपूज्य द्रविणेन वै ।
नले चेहागते विप्र भूयो दास्याभि ते वसु ॥ ३.६८.२० ॥
ఆమె ఆయనను ధనంతో గౌరవించి ఇలా అన్నది: "ఓ విప్రుడా, నలుడు ఇక్కడికి వచ్చినప్పుడు నీకు మరింత ధనం ఇస్తాను."
3.68.21
त्वया हि मे बहुकृतंयदन्यो न करिष्यति ।
यद्भर्त्राऽहं समेष्यामि शीघ्रमेव द्विजोत्तम ॥ ३.६८.२१ ॥
ఓ ద్విజోత్తమా, నీవు నాకు ఎంతో చేశావు; మరెవరూ చేయలేనిది. నా భర్తతో నేను త్వరలోనే కలుస్తాను.
3.68.22
स एवमुक्तोऽथाश्वास्य आशीर्वादैः सुमङ्गलैः ।
गृहानुपययौ चापि कृतार्थः सुमहामनाः ॥ ३.६८.२२ ॥
ఈ విధంగా చెప్పబడి, శుభకరమైన ఆశీర్వాదాలతో ఓదార్చబడి, కృతార్థుడైన ఆ మహామనస్కుడు తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్ళాడు.
3.68.23
ततः सुदेवमानाय्य दमयन्ती युधिष्ठिर ।
अब्रवीत्सन्निदौ मातुर्दुःखशोकसमन्विता ॥ ३.६८.२३ ॥
అప్పుడు ఓ యుధిష్ఠిరా, దమయంతి సుదేవుని పిలిపించి, తల్లికి సమీపంలో, దుఃఖశోకాలతో నిండి ఇలా అన్నది.
3.68.24
गत्वा सुदेव नगरीमयोध्यावासिनं नृपम् ।
ऋतुपर्णं वचो ब्रूहि पतिमन्यं चिकीर्षती ॥ ३.६८.२४ ॥
ఓ సుదేవా, అయోధ్యా నగరానికి వెళ్ళి, అక్కడ నివసించే రాజు ఋతుపర్ణునితో ఈ మాట చెప్పు; నేను మరొక భర్తను ఎంచుకోవాలని అనుకుంటున్నాను.
3.68.25
आस्थास्यति पुनर्भैमी दमयन्ती स्वयंवरम् ।
तत्र गच्छन्ति राजानो राजपुत्राश्च सर्वशः ॥ ३.६८.२५ ॥
భీముని కుమార్తె దమయంతి మళ్లీ స్వయంవరానికి హాజరవుతుంది. అక్కడికి అన్ని వైపుల నుండి రాజులు, రాజకుమారులు వెళ్తారు.
3.68.26
तथा च गणितः कालः श्वोभूते स भविष्यति ।
यदि संभाविनीयं ते गच्छ शीघ्रमरिंदम ॥ ३.६८.२६ ॥
కాలం లెక్కించబడింది; అది రేపే జరుగుతుంది. ఇది నీకు సాధ్యమైతే, శత్రుదమనుడా, వేగంగా వెళ్ళు.
3.68.27
सूर्योदये द्वतीयं सा भर्तारं वरयिष्यति ।
न हि स ज्ञायते वीरो नलो जीवन्मृतोपि वा ॥ ३.६८.२७ ॥
సూర్యోదయంలో ఆమె రెండోసారి భర్తను ఎన్నుకుంటుంది. వీరుడైన నలుడు జీవించి ఉన్నాడో, మరణించాడో తెలియదు.
3.68.28
एवं तथा यथोक्तो वै गत्वा राजानमब्रवीत् ।
ऋतुपर्णं महाराज सुदेवो ब्राह्मणस्तदा ॥ ३.६८.२८ ॥
ఇలా, చెప్పినట్లుగా, అప్పుడు బ్రాహ్మణుడు సుదేవుడు వెళ్లి రాజు ఋతుపర్ణునితో ఇలా అన్నాడు, "మహారాజా!"