มหาภารตะ · อัธยายะ 3.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.68.1
अथ दीर्घस्य कालस्य पर्णादो नाम वै द्विजः ।
प्रत्येत्य नगरं भैमीमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.६८.१ ॥
ต่อมาเมื่อกาลเวลาผ่านไปนาน พราหมณ์ชื่อปรรณาทได้กลับถึงนครแล้วกล่าววาจานี้แก่ภัยมี
3.68.2
नैषधं मृगयाणेन दमयन्ति दिवानिशम् ।
अयोध्यां नगरीं गत्वा भागस्वरिरुपस्थितः ॥ ३.६८.२ ॥
ดมยันตี นั้นไษธะ (นล) ยุ่งอยู่กับการล่าสัตว์ทั้งกลางวันกลางคืน ส่วนภาคัสวริได้ไปยังนครอโยธยาแล้วเข้าเฝ้า
3.68.3
श्रावितश्च मया वाक्यं त्वदीयं स महाजने ।
ऋतुपर्णो महाभागो यथोक्तं वरवर्णिनि ॥ ३.६८.३ ॥
ข้าพเจ้าได้ให้ถ้อยคำของเจ้าไปถึงหมู่ชนผู้ยิ่งใหญ่นั้นแล้ว ดูก่อนหญิงงามผู้มีผิวพรรณงดงาม ถึงฤตุปรรณผู้มีบุญยิ่งใหญ่ ตามที่กล่าวไว้ทุกประการ
3.68.4
तच्छ्रुत्वा नाब्रवीत्किंचिदृतुपर्णो नराधिपः ।
न च पारिषदः कश्चिद्भाष्यमाणो मयाऽसकृत् ॥ ३.६८.४ ॥
เมื่อได้ฟังดังนั้นแล้ว พระราชาฤตุปรรณก็มิได้ตรัสสิ่งใด และแม้ข้าพเจ้าจะกล่าวซ้ำแล้วซ้ำอีก ก็ไม่มีข้าราชบริพารแม้คนใดกล่าวตอบ
3.68.5
अनुज्ञातं तु मां राज्ञा विजने कश्चिदब्रवीत् ।
ऋतुपर्णस्य पुरुषो बाहुको नाम नामतः ॥ ३.६८.५ ॥
เมื่อได้รับอนุญาตจากพระราชาแล้ว ในที่สงัดได้มีผู้หนึ่งกล่าวกับข้าพเจ้า คือบาหุกะ บุรุษของฤตุปรรณ ผู้มีชื่อตามนามนั้น
3.68.6
सूतस्तस्य नरेन्द्रस्य विरूपो ह्रस्वबाहुकः ।
शीघ्रयानेषु कुशलो मृष्टकर्ता च भोजने ॥ ३.६८.६ ॥
เขาเป็นสารถีของพระราชาพระองค์นั้น รูปร่างอัปลักษณ์ แขนสั้น ชำนาญในการขับรถศึกที่วิ่งเร็ว และชำนาญในการปรุงอาหารรสเลิศด้วย
3.68.7
स विनिःश्वस्य बंहुशो रुदित्वा च षुनःपुनः ।
कुशलं चैव मां पृष्ट्वा पश्चादिदमभाषत ॥ ३.६८.७ ॥
เขาถอนใจยาวและร่ำไห้ซ้ำแล้วซ้ำอีก ครั้นถามถึงความสุขสบายของข้าพเจ้าแล้ว จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ต่อไป
3.68.8
वैषम्यमपि संप्राप्ता गोपायन्ति कुलस्त्रियः ।
आत्मानमात्मना सत्यो जितः स्वर्गो न संशयः ॥ ३.६८.८ ॥
แม้ตกอยู่ในความยากลำบาก สตรีผู้สูงศักดิ์ก็ย่อมคุ้มครองตนเองด้วยกำลังของตน สตรีผู้ซื่อสัตย์และสัตย์จริงย่อมได้ชัยชนะและได้สวรรค์ไม่ต้องสงสัย
3.68.9
रहिता भर्तृभिश्चैव न कुप्यन्ति कदाचन ।
्राणांश्चारित्रकवचान्धारयन्ति वरस्त्रियः ॥ ३.६८.९ ॥
แม้ต้องพรากจากสามี สตรีผู้ประเสริฐก็ไม่เคยโกรธเคือง พวกนางรักษาชีวิตไว้ด้วยความประพฤติดีดุจเกราะป้องกัน
3.68.10
विषमस्थेन मूढेन परिभ्रष्टसुखेन च ।
यत्सा तेन परित्यक्ता तत्र न क्रोद्धुमर्हति ॥ ३.६८.१० ॥
ที่เขาผู้ตกอยู่ในความยากลำบาก หลงผิด และสิ้นความสุขนั้น ได้ทอดทิ้งนางไป ในเรื่องนี้นางไม่ควรโกรธเคือง
3.68.11
प्राणयात्रां परिप्रेप्सोः शकुनैर्हृतवाससः ।
आधिभिर्दह्यमानस्य श्यामा न क्रोद्धुमर्हति ॥ ३.६८.११ ॥
ต่อผู้ที่พยายามประคับประคองชีวิต ซึ่งเครื่องนุ่งห่มถูกนกคาบไปแล้ว และกำลังเร่าร้อนด้วยความทุกข์ใจ ศยามาไม่ควรโกรธเคือง
3.68.12
सत्कृताऽसत्कृता वाऽपि पतिं दृष्ट्वा तथागतम् ।
भ्रष्टराज्यं श्रित्या हीनं श्यामा न क्रोद्धुमर्हति ॥ ३.६८.१२ ॥
เมื่อเห็นสามีของตนต้องเสื่อมถอยเช่นนั้น ตกจากราชสมบัติและปราศจากสิ่งที่เคยมี ศยามาไม่ควรโกรธเคือง ไม่ว่าเขาจะเคยให้เกียรตินางหรือดูหมิ่นนางก็ตาม
3.68.13
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा त्वरितोऽहमिहागतः ।
श्रुत्वा प्रमाणं भवती राज्ञश्चैव निवेदयः ॥ ३.६८.१३ ॥
ข้าพเจ้าได้ฟังถ้อยคำของเขาแล้วจึงรีบมาที่นี่ ขอท่านจงรับฟังสิ่งนี้เป็นหลักฐาน และแจ้งแก่พระราชาด้วยเถิด
3.68.14
एतच्छ्रुत्वाऽश्रुपूर्णाक्षी पर्णादस्य विशांपते ।
दमयन्ती रहोऽभ्येत्य मातरं प्रत्यभापत ॥ ३.६८.१४ ॥
ดูก่อนพระราชา เมื่อดมยันตีได้ฟังเรื่องนี้จากปรรณาท ดวงตาของนางเต็มไปด้วยน้ำตา นางจึงเข้าไปหามารดาในที่ลับและกล่าวตอบ
3.68.15
अयमर्थौ न संवेद्यो भीमे मातः कदाचन ।
त्वत्सन्निधौ नियोक्ष्येऽहंसुदेवं द्विजसत्तमम् ॥ ३.६८.१५ ॥
เรื่องนี้อย่าให้ภีมะรู้เลยนะท่านแม่ ไม่ว่าเมื่อใด ลูกจะส่งสุเทพพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุดไปในที่ที่ท่านแม่อยู่ใกล้ด้วย
3.68.16
यथा न नृपतिर्भीमः प्रतिपद्येत मे मतम् ।
यथा त्वया प्रकर्तव्यं मम चेत्प्रियमिच्छसि ॥ ३.६८.१६ ॥
เพื่อให้พระราชาภีมะไม่รับรู้ความประสงค์ของลูก ท่านต้องดำเนินการในแนวทางนั้น หากท่านปรารถนาความเจริญของลูก
3.68.17
यथा चाहं समानीता सुदेवेनाशु बान्धवान् ।
तेनैव मङ्गलेनाद्य सुदेवो यातु मा चिरम् ॥ ३.६८.१७ ॥
เช่นเดียวกับที่สุเทพได้นำลูกไปพบญาติพี่น้องอย่างรวดเร็ว ขอให้สุเทพออกเดินทางในวันนี้โดยไม่รอช้า ด้วยมงคลกิจเดียวกันนั้นเถิด
3.68.18
समानेतुं नलं मातरयोध्यां नगरीमितः ।
ऋतुपर्णस्य नगरे निवसन्तमरिन्दमम् ॥ ३.६८.१८ ॥
เพื่อนำนลกลับมาจากนครอโยธยานี้ ผู้ปราบศัตรู ผู้พำนักอยู่ในนครของฤตุปรรณ ท่านแม่
3.68.19
विश्रान्तं तु ततः पश्चात्पर्णादं द्विजसत्तमम् ।
अर्चयामास वैदर्भी धनेनातीव भामिनी ॥ ३.६८.१९ ॥
ต่อจากนั้น หลังจากปรรณาทพักผ่อนแล้ว ไวทรรภีผู้งดงามนัก ก็ได้บูชาพราหมณ์ผู้ประเสริฐนั้นด้วยทรัพย์สมบัติอย่างมากมาย
3.68.20
लवाच चैनं महता संपूज्य द्रविणेन वै ।
नले चेहागते विप्र भूयो दास्याभि ते वसु ॥ ३.६८.२० ॥
นางได้บูชาเขาอย่างยิ่งด้วยทรัพย์แล้วกล่าวว่า "ดูก่อนพราหมณ์ เมื่อนลมาถึงที่นี่แล้ว ข้าพเจ้าจะถวายทรัพย์แก่ท่านเพิ่มขึ้นอีก"
3.68.21
त्वया हि मे बहुकृतंयदन्यो न करिष्यति ।
यद्भर्त्राऽहं समेष्यामि शीघ्रमेव द्विजोत्तम ॥ ३.६८.२१ ॥
ท่านได้ทำสิ่งที่มากมายเพื่อข้า ซึ่งไม่มีใครอื่นจะทำได้ โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชา ข้าจะได้กลับไปพบกับสามีของข้าโดยเร็วเท่านั้น
3.68.22
स एवमुक्तोऽथाश्वास्य आशीर्वादैः सुमङ्गलैः ।
गृहानुपययौ चापि कृतार्थः सुमहामनाः ॥ ३.६८.२२ ॥
เมื่อได้รับการกล่าวเช่นนั้นและได้รับการปลอบโยนด้วยพรอันเป็นมงคลยิ่ง ท่านผู้มีจิตใจกว้างขวางและบรรลุผลสำเร็จแล้วจึงกลับไปยังเรือนของตน
3.68.23
ततः सुदेवमानाय्य दमयन्ती युधिष्ठिर ।
अब्रवीत्सन्निदौ मातुर्दुःखशोकसमन्विता ॥ ३.६८.२३ ॥
ครั้งนั้น โอ ยุธิษฐิระ ทมยันตีได้เรียกสุเทพมา แล้วด้วยความเศร้าโศกและทุกข์ระทม จึงกล่าวกับสุเทพใกล้มารดาของนาง
3.68.24
गत्वा सुदेव नगरीमयोध्यावासिनं नृपम् ।
ऋतुपर्णं वचो ब्रूहि पतिमन्यं चिकीर्षती ॥ ३.६८.२४ ॥
โอ สุเทพ จงไปยังนครอโยธยา แล้วบอกถ้อยคำนี้แก่พระราชาฤตุปรรณะผู้ประทับอยู่ที่นั่น ว่าข้าตั้งใจจะเลือกสามีอีกคนหนึ่ง
3.68.25
आस्थास्यति पुनर्भैमी दमयन्ती स्वयंवरम् ।
तत्र गच्छन्ति राजानो राजपुत्राश्च सर्वशः ॥ ३.६८.२५ ॥
ทมยันตีธิดาของภีมะ จะได้เข้าพิธีสยัมวรอีกครั้ง พระราชาและพระราชโอรสจากทุกทิศจะเสด็จไปยังที่นั่น
3.68.26
तथा च गणितः कालः श्वोभूते स भविष्यति ।
यदि संभाविनीयं ते गच्छ शीघ्रमरिंदम ॥ ३.६८.२६ ॥
กำหนดเวลาได้ถูกคำนวณไว้แล้ว และพิธีนั้นจะมีขึ้นในวันพรุ่งนี้ หากเป็นไปได้สำหรับท่าน โอ ผู้ปราบศัตรู จงรีบไปเถิด
3.68.27
सूर्योदये द्वतीयं सा भर्तारं वरयिष्यति ।
न हि स ज्ञायते वीरो नलो जीवन्मृतोपि वा ॥ ३.६८.२७ ॥
เมื่อพระอาทิตย์ขึ้น นางจะเลือกสามีเป็นครั้งที่สอง เพราะยังไม่มีใครรู้ว่าวีรบุรุษนละยังมีชีวิตอยู่หรือสิ้นชีวิตแล้ว
3.68.28
एवं तथा यथोक्तो वै गत्वा राजानमब्रवीत् ।
ऋतुपर्णं महाराज सुदेवो ब्राह्मणस्तदा ॥ ३.६८.२८ ॥
ดังนั้น ตามที่ได้รับบอก พราหมณ์สุเทพจึงไปเฝ้าพระราชาฤตุปรรณะแล้วกล่าวว่า "ข้าแต่มหาราช!"