Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.7

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

3.7.1

श्रुत्वा च विदुरं प्राप्तं राज्ञा च परिसान्त्वितम् ।
धृताराष्ट्रात्मजो राजा पर्यतप्यत दुर्मतिः ॥ ३.७.१ ॥

ਵਿਦੁਰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਾਰਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਦੁਰਮਤੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ-ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਸੰਤਪਤ ਹੋਇਆ।

3.7.2

स सौबलेयमानाय्य कर्णदुःशासनौ तथा ।
अब्रवीद्वचनं राजा प्रविश्याबुद्धिजं तमः ॥ ३.७.२ ॥

ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ), ਕਰਣ ਅਤੇ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

3.7.3

एष प्रत्यागतो मन्त्री धृतराष्ट्रस्य संमतः ।
विदुरः पाण्डुपुत्राणां सुहृद्विद्वान्हिते रतः ॥ ३.७.३ ॥

ਇਹ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਮੰਤਰੀ ਵਿਦੁਰ ਹੈ, ਜੋ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਮਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਪਾਂਡੂ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

3.7.4

यावदस्य पुनर्बुद्धिं विदुरो नापकर्षति ।
पाण्डवानयने तावन्मन्त्रयध्वं हितं मम ॥ ३.७.४ ॥

ਜਦ ਤੱਕ ਵਿਦੁਰ ਉਸਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮੋੜਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਹਿਤ ਲਈ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।

3.7.5

अथ पश्याम्यहं पार्थान्प्राप्तानिह कथंचन ।
पुनः शोषं गमिष्यामि निरसुर्निष्परिग्रहः ॥ ३.७.५ ॥

ਜੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਏ ਵੇਖਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸੁੱਕ ਜਾਵਾਂਗਾ—ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਤੇ ਨਿਰਧਨ ਹੋ ਕੇ।

3.7.6

विषमुद्बन्धनं चैव शस्त्रमग्निप्रवेशनम् ।
करिष्ये न हि तानृद्धान्पुनर्द्रष्टुमिहोत्सहे ॥ ३.७.६ ॥

ਮੈਂ ਜ਼ਹਿਰ, ਫਾਹਾ, ਸ਼ਸਤਰ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਵੇਖਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।

3.7.7

किं बालिशमतिं राजन्नास्थितोसि विशांपते ।
गतास्ते समयं कृत्वा नैतदेवं भविष्यति ॥ ३.७.७ ॥

ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਮੂਰਖ ਮਤ ਕਿਉਂ ਅਪਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਉਹ ਸਮਾਂ ਮੰਨ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

3.7.8

सत्यवाक्येः स्विताः सर्वे पाण्डवा भरतषभ ।
पितुस्ते वचनं तात न ग्रहीष्यन्ति कर्हिचिति ॥ ३.७.८ ॥

ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਸੱਚੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਬਚਨ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣਗੇ।

3.7.9

अथवा ते ग्रहीष्यन्ति पुनरेष्यन्ति वा पुरम् ।
निरस्य समयं सर्वे पणोऽस्माकं भविष्यति ॥ ३.७.९ ॥

ਜਾਂ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਮੰਨਣਗੇ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਆਉਣਗੇ। ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬਾਜ਼ੀ ਸਾਡੀ ਹੋਵੇਗੀ।

3.7.10

सर्वे भवामो मध्यस्था राज्ञश्छन्दानुवर्तिनः ।
छिद्रं बहु प्रपश्यन्तः पाण्डवानां सुसंवृताः । ॥ ३.७.१० ॥

ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਵਿਚੋਲੇ ਬਣਾਂਗੇ; ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਕੇ ਰਹਾਂਗੇ।

3.7.11

एवमेतन्महाप्राज्ञ यथा वदसि मातुल ।
नित्यं हि मे कथयतस्तव बुद्धिर्विरोचते ॥ ३.७.११ ॥

ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਯ, ਮਾਮਾ, ਤੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੂੰ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

3.7.12

काममीक्षामहे सर्वे दुर्योधन तवेप्सितम् ।
ऐकमत्यं हि नो राजन्सर्वेषामेव लक्षये ॥ ३.७.१२ ॥

ਹੇ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਵੱਲ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕਮਤ ਹੈ।

3.7.13

नागमिष्यन्ति ते धीरा अकृत्वा कालसंविदम् ।
आगमिष्यन्ति चेन्मोहात्पुनर्द्यूतेन ताञ्जय ॥ ३.७.१३ ॥

ਸਮੇਂ ਦਾ ਕਰਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਧੀਰ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ; ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਉਹ ਫਿਰ ਜੂਏ ਲਈ ਆਉਣ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਣਾ।

3.7.14

एवमुक्तस्तु कर्णेन राजा दुर्योधनस्तदा ।
नातिहृष्टमनाः क्षिप्रमभवत्स पराङ्मुखः ॥ ३.७.१४ ॥

ਕਰਨ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਾ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਕੇ ਪਰ੍ਹੇ ਹੋ ਗਿਆ।

3.7.15

उपलभ्य ततः कर्णो विवृत्य नयने शुभे ।
रोषाद्दुःशासनं चैव सौबलं च तमेव च ॥ ३.७.१५ ॥

ਫਿਰ ਕਰਨ ਨੇ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਵੱਲ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।

3.7.16

उवाच परमक्रुद्ध उद्यम्यात्मानमात्मना ।
अथो मम मतं यत्तु तन्निबोधत भूमिपाः ॥ ३.७.१६ ॥

ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਉਹ ਬੋਲਿਆ: 'ਹੇ ਭੂਮੀਪਾਲੋ, ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਰਾਇ ਸੁਣੋ।'

3.7.17

प्रियं सर्वे करिष्यामो राज्ञः किं करवामहे ।
न चास्य शक्नुमः स्थातुं प्रिये सर्वे ह्यतन्द्रिताः ॥ ३.७.१७ ॥

'ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਕਾਰਜ ਕਰਾਂਗੇ; ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਉਸਦੇ ਪਿਆਰੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਥੱਕੇ ਖੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।'

3.7.18

वयं तु शस्त्राण्यादाय रथानास्थाय दंशिताः ।
गच्छामः सहिता हन्तुं पाण्डवान्वनगोचरान् ॥ ३.७.१८ ॥

'ਅਸੀਂ ਸ਼ਸਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਕਵਚ ਪਾ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਇਕੱਠੇ ਜਾਈਏ।'

3.7.19

तेषु सर्वेषु शान्तेषु गतेष्वविदितां गतिम् ।
निर्विवादा भविष्यन्ति धार्तराष्ट्रास्तथा वयम् ॥ ३.७.१९ ॥

ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਅਣਜਾਣ ਰਾਹ ਤੁਰ ਗਏ ਤਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੇ।

3.7.20

यावदेव परिद्यूना यावच्छोकपरायणाः ।
यावन्मित्रविहीनाश्च तावद्गच्छाम माचिरम् ॥ ३.७.२० ॥

ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣੇ ਹਨ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਦੇਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਚੱਲੀਏ।

3.7.21

तस्यतद्वचनं श्रुत्वा पूजयन्तः पुनः पुनः ।
प्रहृष्टमनसः सर्वे प्रत्यूचुः सूतजं तदा ॥ ३.७.२१ ॥

ਉਸ ਦੀ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਰਾਹਦੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

3.7.22

एवमुक्त्वा सुसंरब्धा रथैः सर्वे पृथक्पृथक् ।
निर्ययुः पाण्डवान्हन्तुं सहिताः कृतनिश्चयाः ॥ ३.७.२२ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਪੱਕੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਨਿਕਲ ਤੁਰੇ।

3.7.23

तान्प्रस्थितान्परिज्ञाय कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ।
आजगाम विशुद्धात्मा दृष्ट्वा दिव्येन चक्षुषा ॥ ३.७.२३ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰਦਿਆਂ ਜਾਣ ਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਦਿਵਿਆ ਨੇਤਰ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

3.7.24

प्रतिषिध्याथ तान्सर्वान्भगवाँल्लोकपूजितः ।
प्रज्ञाचक्षुषमासीनमुवाचाभ्येत्य सत्वरम् ॥ ३.७.२४ ॥

ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਲੋਕ-ਪੂਜਿਤ ਭਗਵਾਨ ਝਟਪਟ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ, ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਚਕਸ਼ੂ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।