マハーバーラタ · 章 3.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.70.1
स नदीः पर्वतांश्चैव वनानि च सरांसि च ।
अचिरेणातिचक्राम स्वेचरः खे चरन्निव ॥ ३.७०.१ ॥
彼は川や山々、森、湖を瞬く間に越えた。まるで空を思いのままに進む者のように。
3.70.2
तथा प्रयाते तु रथे तदा भागस्वरिर्नृपः ।
उत्तरीयमधोपश्यद्धष्टं परपुरंजयः ॥ ३.७०.२ ॥
戦車がそのように進んだとき、敵の城を征服した王バーガスヴァリは、自分の上衣が下に落ちているのを見た。
3.70.3
ततः स त्वरमाणस्तु पटे निपतिते तदा ।
ग्रहीष्यामीति तं राजा नलमाह महामनाः ॥ ३.७०.३ ॥
そして布が落ちると、度量の大きな王は急いでナラに言った。「それを拾おう。」
3.70.4
निगृह्णीष्व महाबुद्धे हयानेतान्महाजवान् ।
वार्ष्णेयो यावदेनं मे पटमानयतामिह ॥ ३.७०.४ ॥
「大いなる知恵の人よ、ヴリシュニの子が私の布を持ってくるまで、この速い馬を止めておいてくれ。」
3.70.5
नलस्तं प्रत्युवाचाथ दूरे भ्रष्टः पटस्तव ।
योजनं समतिक्रान्तो नाहर्तुं शक्यते पुनः ॥ ३.७०.५ ॥
するとナラは答えた。「あなたの布ははるか遠くに落ちた。一ヨージャナも越えてしまい、もう取り戻すことはできない。」
3.70.6
एवमुक्ते नलेनाथ नातिप्रीतमना नृपः ।
आससाद वने राजन्फलवन्तं बिभीतकम् ॥ ३.७०.६ ॥
ナラがこう言うと、王は心から喜ぶことなく、森の中で実をたわわにつけたビビータカの木へ近づいた。
3.70.7
तं दृष्ट्वा बाहुकं राजा त्वरमाणोऽभ्यभापत ।
ममापि सूत पश्य त्वं संख्याने परमं बलम् ॥ ३.७०.७ ॥
そのバーフカを見て、王は急いで言った。御者よ、計算における私の最高の技量も見るがよい。
3.70.8
सर्वः सर्वं न जानाति सर्वज्ञो नास्ति कश्चन ।
नैकत्र परिनिष्ठाऽस्ति ज्ञानस्य पुरुषे क्वचित् ॥ ३.७०.८ ॥
誰もすべてを知ってはいない。全知の者など存在しない。知識の完全な習熟は、一人の人間にけっして見いだされない。
3.70.9
वृक्षेऽस्मिन्यानि पर्णानि फलामेकं च बाहुक ।
पतितान्यपि यान्यत्रतत्रैकमधिकं कृतम् ॥ ३.७०.९ ॥
バーフカよ、この木の葉と実、そしてあちこちに落ちたものも数えられ、そのうち一つが多く数えられた。
3.70.10
एवपत्राधिकं चात्र फलमेकं च बाहुक ।
फलकोट्यपि पत्राणां द्वयोरपि च शाखयोः।
प्रवक्ष्यामि फलान्यत्र यानि संख्यास्यते भवान् ॥ ३.७०.१० ॥
このように、ここには葉が一枚多く、実も一つある。バーフカよ、両方の枝の葉の千万の数さえも私は告げよう。そしてあなたがここで数えようとする実も告げよう。
3.70.11
प्रचिनुह्यस्य शाखे द्वे याश्चाप्यन्याः प्रशाखिकाः ।
आभ्यां फलसहस्रे द्वे पञ्चोनं शतमेव च ॥ ३.७०.११ ॥
この木の二つの大枝と、そのほかの小枝を数えよ。この二つから二千の実があり、さらに百から五を引いた数もある。
3.70.12
ततो रथादवप्लुत्य राजानं बाहुकोऽब्रवीत् ।
परोक्षमिव मे राजन्कत्थसे शत्रुकर्शन ॥ ३.७०.१२ ॥
そこでバーフカは戦車から飛び降り、王に言った。王よ、敵を打ち砕く者よ、あなたは私には見えないものを誇るかのようだ。
3.70.13
प्रत्यक्षमेतत्कर्ताऽस्मि शातयित्वा विभीतकम् ।
अथ ते गणिते राजन्द्विजामाम्यपरोक्षताम् ॥ ३.७०.१३ ॥
これは目の前のこと。私はビビータカの木を切り倒して数えてお見せしましょう。王よ、そうすれば数えることにおいて、あの隠れなき技を得られるでしょう。
3.70.14
प्रत्यक्षं ते महाराज् गणयिष्ये विभीतकम् ।
अहं हि नाभिजानामि भवेदेव नवेति वा ॥ ३.७०.१४ ॥
偉大な王よ、あなたの目の前でビビータカの木の実を数えましょう。それが九つか別の数か、私は確かには知りません。
3.70.15
संख्यास्यामि फलान्यस्य पशय्तस्ते जनाधिप ।
मुहूर्तमपि वार्ष्णेयो रश्मीन्यच्छतु वाजिनाम् ॥ ३.७०.१५ ॥
人の主よ、あなたが見ている間に、私はその実を数えましょう。ヴリシュニの末裔よ、しばらく馬の手綱を取ってください。
3.70.16
तमब्रवीन्नृपः सूतं नायं कालो विलम्बितुम् ।
बाहुकस्त्वब्रवीदेनं परं यत्नं समास्थितः ॥ ३.७०.१६ ॥
王はその御者に言った。「今は遅れている時ではない。」しかしバーフカは大いに努力して、彼に答えた。
3.70.17
प्रतीक्षस्व मुहूर्तं त्वमथवा त्वरते भवान् ।
एष याति शिवः पन्था याहि वार्ष्णेयसारथिः ॥ ३.७०.१७ ॥
少しお待ちください。それとも急いでおられますか。これは吉祥の道です。ヴリシュニの末裔を御者としてお進みください。
3.70.18
अब्रवीदृतुपर्णस्तं सान्त्वयन्कुरुनन्दन ।
त्वभेव यन्ता नान्योस्ति पृथिव्यामपि बाहुक ॥ ३.७०.१८ ॥
するとリトゥパルナは彼をなだめて言った。「クルの喜び、バーフカよ、この大地にも、お前のほかに御者はいない。」
3.70.19
त्वत्कृतेयातुमिच्छामि विदर्भान्हयकोविद ।
शरणं त्वांप्रपन्नोस्मि न विघ्नं कर्तुमर्हसि ॥ ३.७०.१९ ॥
馬術に通じた方よ、あなたのためにヴィダルバへ行きたいと思います。私はあなたに庇護を求めました。妨げないでください。
3.70.20
कामं च ते करिष्यामि यन्मां वक्ष्यसि बाहुक ।
विदर्भान्यदि यात्वाऽद्य सूर्यं दर्शयितासि मे। ॥ ३.७०.२० ॥
バーフカよ、あなたが言うことは何でも喜んで行いましょう。もし今日ヴィダルバへ連れて行ってくれたなら、私に太陽を見せてくれたのと同じです。
3.70.21
अथाब्रवीद्बाहुकस्तं संख्यायच बिभीतकम् ।
ततो विदर्भान्यास्यामि कुरुष्वैवं वचो मम ॥ ३.७०.२१ ॥
するとバーフカは彼に言った。「ビビータカの木を数えなさい。そのあとで私はヴィダルバへ行こう。私の言うとおりにせよ。」
3.70.22
अकाम इव तं राजा गणयस्वेत्युवाच ह ।
एकदेशं च शाखायाः समादिष्टं मयाऽनघ ॥ ३.७०.२२ ॥
王は気乗りしないかのように彼に言った。「数えよ。」そして、罪なき者よ、私が示した枝の一部を数えなさい。
3.70.23
गणयस्वाश्वतत्वज्ञ ततस्त्वंप्रीतिमावह ।
सोऽवतीर्य रथात्तूर्णं शातयामास तं द्रुमम् ॥ ३.७०.२३ ॥
馬の真理に通じた方よ、数えなさい。そうすればあなたは喜ぶでしょう。彼は素早く戦車から降り、その木を切り倒した。
3.70.24
ततः स विस्मयाविष्टो राजानमिदमब्रवीत् ।
गणयित्वायथोक्तानि तावन्त्येव फलानि तु ॥ ३.७०.२४ ॥
すると彼は驚きに満たされて王に言った。「数えてみたところ、言われたとおり、まさにその数の実がありました。」
3.70.25
अत्युद्भुतमिदं राजन्दृष्टवानस्मि ते बलम् ।
श्रोतुमिच्छामि तां विद्यां ययैतज्ज्ञायते नृप ॥ ३.७०.२५ ॥
王よ、私はあなたのこの上なく驚くべき力を見ました。王よ、これによって知られる学問を聞きたく思います。
3.70.26
तमुवाच ततो राजा त्वरितो गमने नृप ।
विद्ध्यक्षहृदयज्ञं मां संख्याने च विशारदम् ॥ ३.७०.२६ ॥
そこで王は急いで彼に言った。王よ、私はさいころの心を知り、計算に熟達している者だと知れ。
3.70.27
बाहुकस्तमुवाचाथ देहि विद्याद्वयं च मे ।
मत्तोऽपि चाश्वहृदयं गृहाण पुरुपर्पभ ॥ ३.७०.२७ ॥
そこでバーフカは彼に言った。二つの学問を私に与え、私からも馬の心を受け取りなさい、人の中で最も優れた方よ。
3.70.28
ऋतुपर्णस्ततो राजा बाहुकं कार्यगौरवात् ।
हयज्ञानस्य लोभाच् तं तथेत्यब्रवीद्वचः ॥ ३.७०.२८ ॥
そこで王ルトゥパルナは、事の重大さと馬の学問への欲のために、バーフカに「そのとおりにせよ」と言った。
3.70.29
यथोक्तं त्वं गृहाणेदमक्षाणां हृदयं परम् ।
निक्षेपो मेऽश्वहृदयं त्वयि तिष्ठतु बाहुक।
एवमुक्त्वा ददौ विद्यामृतुपर्णो नलाय वै ॥ ३.७०.२९ ॥
言われたとおり、お前はこのさいころの至上の心を受け取れ。私の馬の心はお前のもとに預けておこう、バーフカよ。こう言って、ルトゥパルナはナラにその学問を与えた。
3.70.30
तस्याक्षहृदयज्ञस्य शरीरान्निःसृतः कलिः ।
कर्कोटकविषं तीक्ष्णं मुखात्सततमुद्वमन्।
कलेस्तस्य तदार्तस्य शापाग्निः स विनिःसृतः ॥ ३.७०.३० ॥
さいころの心を知る者の身体からカリが現れ出た。彼は口からカルコータカの鋭い毒を絶え間なく吐き出していた。その苦しむカリから、呪いの火が現れ出た。
3.70.31
सातेन कर्शितो राजादीर्घकालमनात्मवान् ॥ ३.७०.३१ ॥
カリの苦しみに衰弱した王は、長い間自制心を失っていた。
3.70.32
तं भ्राम्तरूपं निःशोभं संक्लिष्टमकरोत्कलिः ।
ततो विषविमुक्तात्मा स्वंरूपमकरोत्कलिः।
तं शप्तुमैच्छत्कुपितो निषधाधिपतिर्नलः ।
ततो विषविमुक्तात्मा स्वंरूपमकरोत्कलिः।
तं शप्तुमैच्छत्कुपितो निषधाधिपतिर्नलः ॥ ३.७०.३२ ॥
彼は、惑わされた姿で光を失い苦しむカリを作り出した。すると毒から解放されたカリは本来の姿をとった。怒った二シャダ族の王ナラは彼を呪おうとした。すると毒から解放されたカリは本来の姿をとった。怒った二シャダ族の王ナラは彼を呪おうとした。
3.70.33
तमुवाच कलिर्भीतो वेपमानः कृताञ्जलिः ।
कोपं संयच्छ नृपते कीर्तिं दास्यामि ते पराम् ॥ ३.७०.३३ ॥
恐れおののき震えるカリは、合掌して彼に言った。王よ、怒りをお鎮めください。あなたに最高の名声を授けましょう。
3.70.34
इन्द्रसेनस्य जननी कुपिता माऽशपत्पुरा ।
यदा त्वया परित्यक्ता ततोऽहं भृशपीडितः ॥ ३.७०.३४ ॥
インドラセーナーの母は怒って、以前私を呪った。あなたがこの者に見捨てられたとき、私はひどく苦しむだろうと。
3.70.35
अवसं त्वयि राजेन्द्र सुदुःखभपराजित ।
विषेण नागराजस्य दह्यमानो दिवानिशम् ॥ ३.७०.३५ ॥
王の中の王よ、無敵の方よ。私は蛇王の毒に昼夜焼かれながら、大きな苦しみのうちにあなたの内に住んでいた。
3.70.36
शरणं त्वां प्रपन्नोस्मि शृणु चेदं वचो मम ।
ये च त्वां मनुजा लोके कीर्तयिष्यन्त्यतन्द्रिताः।
मत्प्रत्सूतं भयं तेषां न कदाचिद्भविष्यति ॥ ३.७०.३६ ॥
私はあなたに帰依しました。どうか私の言葉を聞いてください。世の中で倦むことなくあなたの名を称える人々は、私から生じる恐れを決して受けることはないでしょう。
3.70.37
न तेषां मानसं किंचिच्छारीरं वाचिकं तथा ।
भविष्यति महाराज कीर्तयिष्यन्ति ये नलम्।
भयार्तं शरणं यातं यदि मां त्वं न शप्स्यसे ॥ ३.७०.३७ ॥
大王よ、ナラを讃えるものは、心にも身体にも言葉にも何の苦しみも受けないでしょう。恐怖に苦しみ庇護を求めて来た私を、あなたが呪わないならば。
3.70.38
एवमुक्तो नलो राजा न्ययच्छत्कोपमात्मनः ।
ततो बीतः कलिः क्षिप्रं प्रविवेश विभीतकम्।
कलिस्त्वन्येन नो दृष्टः कथयन्नैषधेन वै ॥ ३.७०.३८ ॥
そう言われて、ナラ王は自らの怒りを抑えた。するとカリは素早く逃げ去り、ビビータカの木に入った。ナイシャダが語っている間、カリは他の誰にも見られなかった。
3.70.39
ततो गतत्वरो राजा नैषधः परवीरहा ।
संप्रनष्टे कलौ राजा संख्यायास्य फलान्युत ॥ ३.७०.३९ ॥
その時、急ぎ去った敵の英雄を殺すナイシャダ王は、カリが完全に去った後、その結果を数えて……
3.70.40
मुदा परमया युक्तस्तेजसाऽथ परेण वै ।
रथमारुह्य तेजस्वी प्रययौ जवनैर्हयैः ॥ ३.७०.४० ॥
無上の喜びと無上の輝きに満ちたその輝かしい王は、戦車に乗り、駿馬を駆って出発した。
3.70.41
बिभीतकश्चाप्रशस्तः संवृत्तः कलिसंश्रयात् ।
ततः प्रभृतिराजेन्द्र लोकेऽस्मिन्पाण्डुनन्दन ॥ ३.७०.४१ ॥
カリに身を寄せたため、ビビータカの木は不吉なものとなった。王の中の王よ、パーンドゥの子よ、その時から、この世界ではそのようになっているのだ。
3.70.42
हयोत्तभानुत्पततो द्विजानिव पुनः पुनः ।
नलः संचोदयामास प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ ३.७०.४२ ॥
馬の手綱を握り、鳥のように何度も空へ舞い上がりながら、ナラは喜ぶ心で馬を駆り立てた。
3.70.43
विदर्भाभिमुखो राजा प्रययौ स महायशाः ।
नले तु समतिक्रान्ते कलिरप्यगमद्गृहम् ॥ ३.७०.४३ ॥
ナラが去ると、その大いなる名声の王はヴィダルバへ向かい、カリもまた自分の家へ帰っていった。
3.70.44
ततो गतज्वरो राजा नलोऽभूत्पृथिवीपतिः ।
विमुक्तः कलिना राजन्रूपमात्रवियोजितः ॥ ३.७०.४४ ॥
その後、熱病から解放された王ナラは大地の主となった。王よ、カリから解放され、ただ姿形においてのみ離れたのである。