మహాభారతం · అధ్యాయం 3.70

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

పదార్థాలతో చదవండి

3.70.1

स नदीः पर्वतांश्चैव वनानि च सरांसि च ।
अचिरेणातिचक्राम स्वेचरः खे चरन्निव ॥ ३.७०.१ ॥

అతడు నదులను, పర్వతాలను, అడవులను, సరస్సులను అతి త్వరగా దాటాడు; ఆకాశంలో స్వేచ్ఛగా సంచరించేవాడిలా.

3.70.2

तथा प्रयाते तु रथे तदा भागस्वरिर्नृपः ।
उत्तरीयमधोपश्यद्धष्टं परपुरंजयः ॥ ३.७०.२ ॥

ఆ విధంగా రథం వేగంగా సాగిపోతుండగా, శత్రు నగరాలను జయించే రాజు భాగస్వరి తన ఉత్తరీయం కింద పడిపోవడాన్ని చూశాడు.

3.70.3

ततः स त्वरमाणस्तु पटे निपतिते तदा ।
ग्रहीष्यामीति तं राजा नलमाह महामनाः ॥ ३.७०.३ ॥

అప్పుడు వస్త్రం పడిపోగా, మహామనస్కుడైన రాజు త్వరగా నలునితో, 'నేను దాన్ని తీసుకుంటాను' అన్నాడు.

3.70.4

निगृह्णीष्व महाबुद्धे हयानेतान्महाजवान् ।
वार्ष्णेयो यावदेनं मे पटमानयतामिह ॥ ३.७०.४ ॥

'ఓ మహాబుద్ధిమంతుడా, ఈ వేగవంతమైన గుర్రాలను ఆపు; వార్ష్ణేయుడు నా వస్త్రాన్ని ఇక్కడికి తెచ్చేంతవరకు.'

3.70.5

नलस्तं प्रत्युवाचाथ दूरे भ्रष्टः पटस्तव ।
योजनं समतिक्रान्तो नाहर्तुं शक्यते पुनः ॥ ३.७०.५ ॥

అప్పుడు నలుడు అతనికి ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: 'నీ వస్త్రం దూరంగా పడిపోయింది; ఒక యోజనం దాటిపోయింది, ఇక దాన్ని తిరిగి తేవడం సాధ్యం కాదు.'

3.70.6

एवमुक्ते नलेनाथ नातिप्रीतमना नृपः ।
आससाद वने राजन्फलवन्तं बिभीतकम् ॥ ३.७०.६ ॥

నలుడు ఇలా అన్నప్పుడు, రాజు అంతగా సంతోషం లేని మనస్సుతో, అడవిలో ఫలించిన బిభీతక వృక్షం దగ్గరకు చేరాడు.

3.70.7

तं दृष्ट्वा बाहुकं राजा त्वरमाणोऽभ्यभापत ।
ममापि सूत पश्य त्वं संख्याने परमं बलम् ॥ ३.७०.७ ॥

ఆ బాహుకుడిని చూసి రాజు త్వరగా ఇలా అన్నాడు: ఓ సూతా, లెక్కించడంలో నా పరమ నైపుణ్యాన్ని కూడా నీవు చూడు.

3.70.8

सर्वः सर्वं न जानाति सर्वज्ञो नास्ति कश्चन ।
नैकत्र परिनिष्ठाऽस्ति ज्ञानस्य पुरुषे क्वचित् ॥ ३.७०.८ ॥

ఎవరూ అన్నీ తెలుసుకోలేరు; సర్వజ్ఞుడు ఎవరూ లేరు. ఒక్క మనిషిలో జ్ఞానం పరిపూర్ణంగా ఉండదు.

3.70.9

वृक्षेऽस्मिन्यानि पर्णानि फलामेकं च बाहुक ।
पतितान्यपि यान्यत्रतत्रैकमधिकं कृतम् ॥ ३.७०.९ ॥

ఓ బాహుకా, ఈ వృక్షంపై ఉన్న ఆకులు, పండ్లు, అక్కడక్కడ రాలిపడినవి, అన్నీ లెక్కించబడ్డాయి; వాటిలో ఒకటి అధికంగా చేయబడింది.

3.70.10

एवपत्राधिकं चात्र फलमेकं च बाहुक ।
फलकोट्यपि पत्राणां द्वयोरपि च शाखयोः।
प्रवक्ष्यामि फलान्यत्र यानि संख्यास्यते भवान् ॥ ३.७०.१० ॥

ఈ విధంగా ఇక్కడ ఆకులు ఒకటి ఎక్కువ, పండు కూడా ఒకటి. ఓ బాహుకా, రెండు కొమ్మలలోని ఆకుల కోట్ల సంఖ్యనూ, నీవు ఇక్కడ లెక్కించే పండ్లనూ నేను చెబుతాను.

3.70.11

प्रचिनुह्यस्य शाखे द्वे याश्चाप्यन्याः प्रशाखिकाः ।
आभ्यां फलसहस्रे द्वे पञ्चोनं शतमेव च ॥ ३.७०.११ ॥

ఈ వృక్షపు రెండు కొమ్మలను, ఇతర చిన్న కొమ్మలను లెక్కించు. వీటి నుండి రెండు వేల పండ్లు, మరియు ఐదు తక్కువ వంద కూడా.

3.70.12

ततो रथादवप्लुत्य राजानं बाहुकोऽब्रवीत् ।
परोक्षमिव मे राजन्कत्थसे शत्रुकर्शन ॥ ३.७०.१२ ॥

అప్పుడు రథం నుండి దూకి బాహుకుడు రాజుతో ఇలా అన్నాడు: ఓ రాజా, ఓ శత్రుసంహారకా, నీవు నాకు తెలియని దానిలా గొప్పలు చెబుతున్నావు.

3.70.13

प्रत्यक्षमेतत्कर्ताऽस्मि शातयित्वा विभीतकम् ।
अथ ते गणिते राजन्द्विजामाम्यपरोक्षताम् ॥ ३.७०.१३ ॥

ఇది ప్రత్యక్షమే; విభీతక వృక్షాన్ని నరికి దాని ఫలాలను లెక్కించి చూపుతాను. ఓ రాజా, లెక్కింపులో నీకు ఆ అపరోక్ష నైపుణ్యం కలుగుతుంది.

3.70.14

प्रत्यक्षं ते महाराज् गणयिष्ये विभीतकम् ।
अहं हि नाभिजानामि भवेदेव नवेति वा ॥ ३.७०.१४ ॥

మహారాజా, నీ ఎదుటే విభీతక వృక్ష ఫలాలను లెక్కిస్తాను. అవి తొమ్మిదా లేక మరొక సంఖ్యా అన్నది నాకు ఖచ్చితంగా తెలియదు.

3.70.15

संख्यास्यामि फलान्यस्य पशय्तस्ते जनाधिप ।
मुहूर्तमपि वार्ष्णेयो रश्मीन्यच्छतु वाजिनाम् ॥ ३.७०.१५ ॥

ఓ జనాధిపా, నీ చూపులోనే వీటి ఫలాలను లెక్కిస్తాను. వార్ష్ణేయుడు ఒక్క క్షణం గుర్రాల పగ్గాలు పట్టుకోనివ్వు.

3.70.16

तमब्रवीन्नृपः सूतं नायं कालो विलम्बितुम् ।
बाहुकस्त्वब्रवीदेनं परं यत्नं समास्थितः ॥ ३.७०.१६ ॥

రాజు ఆ సారథికి చెప్పాడు: "ఇది ఆలస్యం చేయవలసిన సమయం కాదు." కానీ బాహుకుడు గొప్ప ప్రయత్నంతో అతనికి బదులిచ్చాడు.

3.70.17

प्रतीक्षस्व मुहूर्तं त्वमथवा त्वरते भवान् ।
एष याति शिवः पन्था याहि वार्ष्णेयसारथिः ॥ ३.७०.१७ ॥

ఒక్క క్షణం వేచి ఉండు, లేదా నీవు తొందరపడుతున్నావా. ఇదే శుభప్రదమైన దారి; వార్ష్ణేయుడు సారథిగా ఉండగా వెళ్ళు.

3.70.18

अब्रवीदृतुपर्णस्तं सान्त्वयन्कुरुनन्दन ।
त्वभेव यन्ता नान्योस्ति पृथिव्यामपि बाहुक ॥ ३.७०.१८ ॥

అప్పుడు ఋతుపర్ణుడు అతనిని ఓదారుస్తూ అన్నాడు: "కురునందనా, బాహుకా, భూమిపైనైనా నీవే సారథివి; నీకు సమానుడైనవాడు మరొకడు లేడు."

3.70.19

त्वत्कृतेयातुमिच्छामि विदर्भान्हयकोविद ।
शरणं त्वांप्रपन्नोस्मि न विघ्नं कर्तुमर्हसि ॥ ३.७०.१९ ॥

అశ్వవిద్యా నిపుణుడా, నేను మీ సహాయంతో విదర్భకు వెళ్ళాలనుకుంటున్నాను. నేను మీ శరణు పొందాను; అడ్డంకి కలిగించకండి.

3.70.20

कामं च ते करिष्यामि यन्मां वक्ष्यसि बाहुक ।
विदर्भान्यदि यात्वाऽद्य सूर्यं दर्शयितासि मे। ॥ ३.७०.२० ॥

బాహుకా, నీవు నాకు ఏది చెప్పినా నేను సంతోషంగా చేస్తాను. ఈ రోజే నీవు విదర్భకు చేరితే, నాకు సూర్యుడిని చూపినట్టే.

3.70.21

अथाब्रवीद्बाहुकस्तं संख्यायच बिभीतकम् ।
ततो विदर्भान्यास्यामि कुरुष्वैवं वचो मम ॥ ३.७०.२१ ॥

అప్పుడు బాహుకుడు అతనితో అన్నాడు: "బిభీతక వృక్షాన్ని లెక్కించు. తరువాత నేను విదర్భకు వెళ్తాను; నా మాట ఇలాగే చేయి."

3.70.22

अकाम इव तं राजा गणयस्वेत्युवाच ह ।
एकदेशं च शाखायाः समादिष्टं मयाऽनघ ॥ ३.७०.२२ ॥

ఇష్టం లేనట్లుగా రాజు అతనితో "లెక్కించు" అని అన్నాడు. ఓ నిర్దోషీ, నేను చెప్పిన కొమ్మలో ఒక భాగాన్ని లెక్కించు.

3.70.23

गणयस्वाश्वतत्वज्ञ ततस्त्वंप्रीतिमावह ।
सोऽवतीर्य रथात्तूर्णं शातयामास तं द्रुमम् ॥ ३.७०.२३ ॥

అశ్వతత్త్వం తెలిసినవాడా, లెక్కించు; అప్పుడు నీవు సంతోషం పొందు. అతడు వెంటనే రథం దిగి ఆ వృక్షాన్ని నేలకూల్చాడు.

3.70.24

ततः स विस्मयाविष्टो राजानमिदमब्रवीत् ।
गणयित्वायथोक्तानि तावन्त्येव फलानि तु ॥ ३.७०.२४ ॥

అప్పుడు అతడు ఆశ్చర్యంతో నిండి రాజుతో ఇలా అన్నాడు: "చెప్పినట్టే, అన్ని ఫలాలను లెక్కించి చూశాను."

3.70.25

अत्युद्भुतमिदं राजन्दृष्टवानस्मि ते बलम् ।
श्रोतुमिच्छामि तां विद्यां ययैतज्ज्ञायते नृप ॥ ३.७०.२५ ॥

రాజా, నీ ఈ అత్యద్భుతమైన బలాన్ని నేను చూశాను. నృపా, దీనిని తెలియజేసే ఆ విద్యను వినాలనుకుంటున్నాను.

3.70.26

तमुवाच ततो राजा त्वरितो गमने नृप ।
विद्ध्यक्षहृदयज्ञं मां संख्याने च विशारदम् ॥ ३.७०.२६ ॥

అప్పుడు రాజు త్వరగా అతనితో ఇలా అన్నాడు: నృపా, నన్ను పాచికల హృదయం తెలిసినవాడిగా, లెక్కలో నిపుణుడిగా తెలుసుకో.

3.70.27

बाहुकस्तमुवाचाथ देहि विद्याद्वयं च मे ।
मत्तोऽपि चाश्वहृदयं गृहाण पुरुपर्पभ ॥ ३.७०.२७ ॥

అప్పుడు బాహుకుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు: నాకు ఆ రెండు విద్యలను ఇవ్వు; నా నుండి కూడా అశ్వహృదయాన్ని గ్రహించు, పురుషశ్రేష్ఠా.

3.70.28

ऋतुपर्णस्ततो राजा बाहुकं कार्यगौरवात् ।
हयज्ञानस्य लोभाच् तं तथेत्यब्रवीद्वचः ॥ ३.७०.२८ ॥

అప్పుడు రాజు ఋతుపర్ణుడు కార్య ప్రాధాన్యం వల్ల, అశ్వవిద్య పట్ల లోభంతో బాహుకునితో "అలాగే" అని ఈ మాట అన్నాడు.

3.70.29

यथोक्तं त्वं गृहाणेदमक्षाणां हृदयं परम् ।
निक्षेपो मेऽश्वहृदयं त्वयि तिष्ठतु बाहुक।
एवमुक्त्वा ददौ विद्यामृतुपर्णो नलाय वै ॥ ३.७०.२९ ॥

చెప్పినట్లే నీవు పాచికల ఈ పరమ హృదయాన్ని గ్రహించు. నా అశ్వహృదయం నీ వద్ద నిక్షేపంగా ఉండనీ, బాహుకా. ఇలా చెప్పి ఋతుపర్ణుడు నలునికి ఆ విద్యను ఇచ్చాడు.

3.70.30

तस्याक्षहृदयज्ञस्य शरीरान्निःसृतः कलिः ।
कर्कोटकविषं तीक्ष्णं मुखात्सततमुद्वमन्।
कलेस्तस्य तदार्तस्य शापाग्निः स विनिःसृतः ॥ ३.७०.३० ॥

పాచికల హృదయాన్ని తెలిసినవాని శరీరం నుండి కలి బయటకు వచ్చాడు; అతడు నోటి నుండి కర్కోటకుని తీవ్రమైన విషాన్ని నిరంతరం కక్కుతూ ఉన్నాడు. ఆ బాధితుడైన కలి నుండి శాపాగ్ని వెలువడింది.

3.70.31

सातेन कर्शितो राजादीर्घकालमनात्मवान् ॥ ३.७०.३१ ॥

కలి బాధతో క్షీణించిన రాజు చాలాకాలం ఆత్మనిగ్రహం లేనివాడై ఉన్నాడు.

तं भ्राम्तरूपं निःशोभं संक्लिष्टमकरोत्कलिः ।
ततो विषविमुक्तात्मा स्वंरूपमकरोत्कलिः।
तं शप्तुमैच्छत्कुपितो निषधाधिपतिर्नलः ।
ततो विषविमुक्तात्मा स्वंरूपमकरोत्कलिः।
तं शप्तुमैच्छत्कुपितो निषधाधिपतिर्नलः ॥ ३.७०.३२ ॥

అతడు ఆ భ్రాంత రూపంగల, కాంతిహీన, బాధితుడైన కలిని చేశాడు. అప్పుడు విషం నుండి విముక్తుడైన కలి తన స్వరూపాన్ని ధరించాడు. కోపించిన నిషధాధిపతి నలుడు అతన్ని శపించాలనుకున్నాడు. అప్పుడు విషం నుండి విముక్తుడైన కలి తన స్వరూపాన్ని ధరించాడు. కోపించిన నిషధాధిపతి నలుడు అతన్ని శపించాలనుకున్నాడు.