മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.70

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

3.70.1

स नदीः पर्वतांश्चैव वनानि च सरांसि च ।
अचिरेणातिचक्राम स्वेचरः खे चरन्निव ॥ ३.७०.१ ॥

അവൻ നദികളെയും പർവതങ്ങളെയും വനങ്ങളെയും തടാകങ്ങളെയും പെട്ടെന്നു കടന്നു; ആകാശത്തിൽ സ്വേച്ഛപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നവനെപ്പോലെ.

3.70.2

तथा प्रयाते तु रथे तदा भागस्वरिर्नृपः ।
उत्तरीयमधोपश्यद्धष्टं परपुरंजयः ॥ ३.७०.२ ॥

അങ്ങനെ രഥം പോയപ്പോൾ, ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിച്ച രാജാവായ ഭാഗസ്വരി തന്റെ ഉത്തരീയം താഴെ വീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ടു.

3.70.3

ततः स त्वरमाणस्तु पटे निपतिते तदा ।
ग्रहीष्यामीति तं राजा नलमाह महामनाः ॥ ३.७०.३ ॥

അപ്പോൾ വസ്ത്രം വീണപ്പോൾ, മഹാമനസ്കനായ രാജാവ് ധൃതിയോടെ നളനോട് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ അത് എടുക്കാം.'

3.70.4

निगृह्णीष्व महाबुद्धे हयानेतान्महाजवान् ।
वार्ष्णेयो यावदेनं मे पटमानयतामिह ॥ ३.७०.४ ॥

'ഹേ മഹാബുദ്ധിമാനേ, ഈ വേഗമേറിയ കുതിരകളെ പിടിച്ചുനിർത്തുക; വാർഷ്ണേയൻ എന്റെ വസ്ത്രം ഇവിടെ കൊണ്ടുവരുന്നതുവരെ.'

3.70.5

नलस्तं प्रत्युवाचाथ दूरे भ्रष्टः पटस्तव ।
योजनं समतिक्रान्तो नाहर्तुं शक्यते पुनः ॥ ३.७०.५ ॥

അപ്പോൾ നളൻ അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ വസ്ത്രം ദൂരെ വീണുപോയി; ഒരു യോജന കടന്നുപോയി, ഇനി അത് തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയില്ല.'

3.70.6

एवमुक्ते नलेनाथ नातिप्रीतमना नृपः ।
आससाद वने राजन्फलवन्तं बिभीतकम् ॥ ३.७०.६ ॥

നളൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവ് വലിയ സന്തോഷമില്ലാത്ത മനസ്സോടെ, കാട്ടിൽ ഫലസമൃദ്ധമായ ബിഭീതകവൃക്ഷത്തിനരികെ എത്തി.

3.70.7

तं दृष्ट्वा बाहुकं राजा त्वरमाणोऽभ्यभापत ।
ममापि सूत पश्य त्वं संख्याने परमं बलम् ॥ ३.७०.७ ॥

ആ ബാഹുകനെ കണ്ട് രാജാവ് തിടുക്കത്തിൽ പറഞ്ഞു: ഹേ സൂതാ, എണ്ണുന്നതിൽ എന്റെ പരമമായ കഴിവും നീ കാണുക.

3.70.8

सर्वः सर्वं न जानाति सर्वज्ञो नास्ति कश्चन ।
नैकत्र परिनिष्ठाऽस्ति ज्ञानस्य पुरुषे क्वचित् ॥ ३.७०.८ ॥

ആരും എല്ലാം അറിയുന്നില്ല; സർവജ്ഞനായി ആരുമില്ല. ഒരു മനുഷ്യനിൽ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പൂർണത ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകുന്നില്ല.

3.70.9

वृक्षेऽस्मिन्यानि पर्णानि फलामेकं च बाहुक ।
पतितान्यपि यान्यत्रतत्रैकमधिकं कृतम् ॥ ३.७०.९ ॥

ഹേ ബാഹുക, ഈ വൃക്ഷത്തിലെ ഇലകളും ഫലങ്ങളും, ഇവിടെയും അവിടെയും വീണവയും എണ്ണപ്പെട്ടു; അവയിൽ ഒന്ന് അധികമാക്കപ്പെട്ടു.

3.70.10

एवपत्राधिकं चात्र फलमेकं च बाहुक ।
फलकोट्यपि पत्राणां द्वयोरपि च शाखयोः।
प्रवक्ष्यामि फलान्यत्र यानि संख्यास्यते भवान् ॥ ३.७०.१० ॥

ഇങ്ങനെ ഇവിടെ ഇലകൾ ഒന്ന് അധികം, പഴവും ഒന്ന്. ഹേ ബാഹുക, രണ്ടു ശാഖകളിലെയും ഇലകളുടെ കോടിയും, നീ ഇവിടെ എണ്ണുന്ന ഫലങ്ങളും ഞാൻ പറയാം.

3.70.11

प्रचिनुह्यस्य शाखे द्वे याश्चाप्यन्याः प्रशाखिकाः ।
आभ्यां फलसहस्रे द्वे पञ्चोनं शतमेव च ॥ ३.७०.११ ॥

ഈ വൃക്ഷത്തിന്റെ രണ്ട് ശാഖകളും മറ്റ് ചെറു ശാഖകളും എണ്ണുക. ഇവയിൽനിന്ന് രണ്ടായിരം ഫലങ്ങളും, അഞ്ച് കുറഞ്ഞ നൂറും.

3.70.12

ततो रथादवप्लुत्य राजानं बाहुकोऽब्रवीत् ।
परोक्षमिव मे राजन्कत्थसे शत्रुकर्शन ॥ ३.७०.१२ ॥

അപ്പോൾ രഥത്തിൽനിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി ബാഹുകൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: ഹേ രാജാവേ, ശത്രുക്കളെ തകർക്കുന്നവനേ, എനിക്ക് അറിയാത്തതുപോലെ നീ പ്രശംസിക്കുന്നു.

3.70.13

प्रत्यक्षमेतत्कर्ताऽस्मि शातयित्वा विभीतकम् ।
अथ ते गणिते राजन्द्विजामाम्यपरोक्षताम् ॥ ३.७०.१३ ॥

ഇത് പ്രത്യക്ഷമാണ്; വിഭീതകവൃക്ഷം വെട്ടി അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ എണ്ണിക്കാണിക്കാം. രാജാവേ, എണ്ണലിൽ നിനക്ക് ആ അപരോക്ഷ വൈദഗ്ധ്യം ലഭിക്കും.

3.70.14

प्रत्यक्षं ते महाराज् गणयिष्ये विभीतकम् ।
अहं हि नाभिजानामि भवेदेव नवेति वा ॥ ३.७०.१४ ॥

മഹാരാജാവേ, നിന്റെ മുന്നിൽ വിഭീതകവൃക്ഷത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ ഞാൻ എണ്ണാം. അവ ഒമ്പതാണോ അതോ മറ്റെന്തെങ്കിലുമാണോ എന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പില്ല.

3.70.15

संख्यास्यामि फलान्यस्य पशय्तस्ते जनाधिप ।
मुहूर्तमपि वार्ष्णेयो रश्मीन्यच्छतु वाजिनाम् ॥ ३.७०.१५ ॥

ജനാധിപാ, നീ കാണെ ഇതിന്റെ ഫലങ്ങൾ ഞാൻ എണ്ണാം. വാർഷ്ണേയൻ ഒരു നിമിഷം കുതിരകളുടെ കടിഞ്ഞാൺ പിടിക്കട്ടെ.

3.70.16

तमब्रवीन्नृपः सूतं नायं कालो विलम्बितुम् ।
बाहुकस्त्वब्रवीदेनं परं यत्नं समास्थितः ॥ ३.७०.१६ ॥

രാജാവ് ആ സാരഥിയോട് പറഞ്ഞു: "ഇത് താമസിക്കേണ്ട സമയമല്ല." എന്നാൽ ബാഹുകൻ വലിയ ശ്രമത്തോടെ അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.

3.70.17

प्रतीक्षस्व मुहूर्तं त्वमथवा त्वरते भवान् ।
एष याति शिवः पन्था याहि वार्ष्णेयसारथिः ॥ ३.७०.१७ ॥

ഒരു നിമിഷം കാത്തിരിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ നീ തിടുക്കത്തിലാണോ. ഇതാണ് ശുഭമായ വഴി; വാർഷ്ണേയൻ സാരഥിയായി പോകൂ.

3.70.18

अब्रवीदृतुपर्णस्तं सान्त्वयन्कुरुनन्दन ।
त्वभेव यन्ता नान्योस्ति पृथिव्यामपि बाहुक ॥ ३.७०.१८ ॥

അപ്പോൾ ഋതുപർണൻ അവനെ സമാധാനിപ്പിച്ച് പറഞ്ഞു: "കുരുനന്ദനാ, ബാഹുകാ, ഭൂമിയിലും നിനക്ക് തുല്യനായ സാരഥി വേറെയില്ല."

3.70.19

त्वत्कृतेयातुमिच्छामि विदर्भान्हयकोविद ।
शरणं त्वांप्रपन्नोस्मि न विघ्नं कर्तुमर्हसि ॥ ३.७०.१९ ॥

അശ്വവിദ്യയിൽ വിദഗ്ദ്ധനേ, നിങ്ങളുടെ നിമിത്തം ഞാൻ വിദർഭത്തിലേക്ക് പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു; തടസ്സം വരുത്തരുതേ.

3.70.20

कामं च ते करिष्यामि यन्मां वक्ष्यसि बाहुक ।
विदर्भान्यदि यात्वाऽद्य सूर्यं दर्शयितासि मे। ॥ ३.७०.२० ॥

ബാഹുകാ, നീ എന്നോട് പറയുന്നതെന്തും ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ ചെയ്യാം. ഇന്നുതന്നെ നീ വിദർഭത്തിലെത്തിച്ചാൽ എനിക്ക് സൂര്യനെ കാണിച്ചുതന്നതുപോലെയാകും.

3.70.21

अथाब्रवीद्बाहुकस्तं संख्यायच बिभीतकम् ।
ततो विदर्भान्यास्यामि कुरुष्वैवं वचो मम ॥ ३.७०.२१ ॥

അപ്പോൾ ബാഹുകൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: "ബിഭീതകവൃക്ഷത്തെ എണ്ണുക. പിന്നെ ഞാൻ വിദർഭത്തിലേക്ക് പോകും; എന്റെ വാക്ക് ഇങ്ങനെ അനുസരിക്കുക."

3.70.22

अकाम इव तं राजा गणयस्वेत्युवाच ह ।
एकदेशं च शाखायाः समादिष्टं मयाऽनघ ॥ ३.७०.२२ ॥

ഇഷ്ടമില്ലാത്തവനെപ്പോലെ രാജാവ് അവനോട് "എണ്ണുക" എന്ന് പറഞ്ഞു. നിഷ്കളങ്കനേ, ഞാൻ നിർദ്ദേശിച്ച ശാഖയുടെ ഒരു ഭാഗം എണ്ണുക.

3.70.23

गणयस्वाश्वतत्वज्ञ ततस्त्वंप्रीतिमावह ।
सोऽवतीर्य रथात्तूर्णं शातयामास तं द्रुमम् ॥ ३.७०.२३ ॥

അശ്വതത്ത്വമറിയുന്നവനേ, എണ്ണുക; അപ്പോൾ നീ സന്തോഷം പ്രാപിക്കുക. അവൻ വേഗം രഥത്തിൽ നിന്നിറങ്ങി ആ വൃക്ഷത്തെ വീഴ്ത്തി.

3.70.24

ततः स विस्मयाविष्टो राजानमिदमब्रवीत् ।
गणयित्वायथोक्तानि तावन्त्येव फलानि तु ॥ ३.७०.२४ ॥

അപ്പോൾ അവൻ വിസ്മയം നിറഞ്ഞവനായി രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: "പറഞ്ഞതുപോലെ അത്രയും ഫലങ്ങൾ എണ്ണിനോക്കിയിരിക്കുന്നു."

3.70.25

अत्युद्भुतमिदं राजन्दृष्टवानस्मि ते बलम् ।
श्रोतुमिच्छामि तां विद्यां ययैतज्ज्ञायते नृप ॥ ३.७०.२५ ॥

രാജാവേ, നിന്റെ ഈ അത്യത്ഭുതമായ ശക്തി ഞാൻ കണ്ടു. നൃപാ, ഇതിനാൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആ വിദ്യ കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

3.70.26

तमुवाच ततो राजा त्वरितो गमने नृप ।
विद्ध्यक्षहृदयज्ञं मां संख्याने च विशारदम् ॥ ३.७०.२६ ॥

അപ്പോൾ രാജാവ് വേഗത്തിൽ അവനോട് പറഞ്ഞു: നൃപാ, പകിടയുടെ ഹൃദയമറിയുന്നവനും എണ്ണലിൽ വിദഗ്ധനുമായ എന്നെ അറിയുക.

3.70.27

बाहुकस्तमुवाचाथ देहि विद्याद्वयं च मे ।
मत्तोऽपि चाश्वहृदयं गृहाण पुरुपर्पभ ॥ ३.७०.२७ ॥

അപ്പോൾ ബാഹുകൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: എനിക്ക് ആ രണ്ടു വിദ്യകളും തരിക; എന്നിൽനിന്നും കുതിരകളുടെ ഹൃദയം സ്വീകരിക്കുക, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ.

3.70.28

ऋतुपर्णस्ततो राजा बाहुकं कार्यगौरवात् ।
हयज्ञानस्य लोभाच् तं तथेत्यब्रवीद्वचः ॥ ३.७०.२८ ॥

അപ്പോൾ രാജാവായ ഋതുപർണൻ കാര്യത്തിന്റെ ഗൗരവം കൊണ്ടും കുതിരവിദ്യയോടുള്ള ആഗ്രഹം കൊണ്ടും ബാഹുകനോട് "അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്ന് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.

3.70.29

यथोक्तं त्वं गृहाणेदमक्षाणां हृदयं परम् ।
निक्षेपो मेऽश्वहृदयं त्वयि तिष्ठतु बाहुक।
एवमुक्त्वा ददौ विद्यामृतुपर्णो नलाय वै ॥ ३.७०.२९ ॥

പറഞ്ഞതുപോലെ നീ പകിടകളുടെ ഈ പരമഹൃദയം സ്വീകരിക്കുക. എന്റെ കുതിരഹൃദയം നിന്റെ പക്കൽ നിക്ഷേപമായിരിക്കട്ടെ, ബാഹുകാ. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഋതുപർണൻ നളന് ആ വിദ്യ നൽകി.

3.70.30

तस्याक्षहृदयज्ञस्य शरीरान्निःसृतः कलिः ।
कर्कोटकविषं तीक्ष्णं मुखात्सततमुद्वमन्।
कलेस्तस्य तदार्तस्य शापाग्निः स विनिःसृतः ॥ ३.७०.३० ॥

പകിടയുടെ ഹൃദയമറിയുന്ന അവന്റെ ശരീരത്തിൽനിന്ന് കലി പുറത്തുവന്നു; അവൻ വായിൽനിന്ന് കർക്കോടകന്റെ കഠിനവിഷം നിരന്തരം ഛർദ്ദിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ആ വേദനിച്ച കലിയിൽനിന്ന് ശാപാഗ്നി പുറത്തുവന്നു.

3.70.31

सातेन कर्शितो राजादीर्घकालमनात्मवान् ॥ ३.७०.३१ ॥

കലിയുടെ പീഡയാൽ ക്ഷീണിച്ച രാജാവ് ദീർഘകാലം ആത്മനിയന്ത്രണമില്ലാതെ കഴിഞ്ഞു.

तं भ्राम्तरूपं निःशोभं संक्लिष्टमकरोत्कलिः ।
ततो विषविमुक्तात्मा स्वंरूपमकरोत्कलिः।
तं शप्तुमैच्छत्कुपितो निषधाधिपतिर्नलः ।
ततो विषविमुक्तात्मा स्वंरूपमकरोत्कलिः।
तं शप्तुमैच्छत्कुपितो निषधाधिपतिर्नलः ॥ ३.७०.३२ ॥

അവൻ ഭ്രാന്തരൂപവും പ്രഭയറ്റവനും പീഡിതനുമായ കലിയെ സൃഷ്ടിച്ചു. പിന്നീട് വിഷമുക്തനായ കലി തന്റെ സ്വരൂപം സ്വീകരിച്ചു. കുപിതനായ നിഷധാധിപതി നളൻ അവനെ ശപിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. പിന്നീട് വിഷമുക്തനായ കലി തന്റെ സ്വരൂപം സ്വീകരിച്ചു. കുപിതനായ നിഷധാധിപതി നളൻ അവനെ ശപിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.