มหาภารตะ · อัธยายะ 3.70

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

3.70.1

स नदीः पर्वतांश्चैव वनानि च सरांसि च ।
अचिरेणातिचक्राम स्वेचरः खे चरन्निव ॥ ३.७०.१ ॥

เขาข้ามแม่น้ำ ภูเขา ป่า และทะเลสาบไปอย่างรวดเร็ว ดุจผู้ที่เคลื่อนที่ไปในอากาศได้ตามปรารถนา

3.70.2

तथा प्रयाते तु रथे तदा भागस्वरिर्नृपः ।
उत्तरीयमधोपश्यद्धष्टं परपुरंजयः ॥ ३.७०.२ ॥

ขณะที่รถศึกแล่นไปเช่นนั้น พระเจ้าภาคสวริ ผู้พิชิตนครของศัตรู ทอดพระเนตรเห็นผ้าคลุมเบื้องบนของพระองค์หล่นลงมาอยู่เบื้องล่าง

3.70.3

ततः स त्वरमाणस्तु पटे निपतिते तदा ।
ग्रहीष्यामीति तं राजा नलमाह महामनाः ॥ ३.७०.३ ॥

แล้วเมื่อผ้านั้นหล่นลงไปแล้ว พระราชาผู้มีใจยิ่งใหญ่จึงรีบตรัสกับนละว่า ข้าจะเก็บมันขึ้นเอง

3.70.4

निगृह्णीष्व महाबुद्धे हयानेतान्महाजवान् ।
वार्ष्णेयो यावदेनं मे पटमानयतामिह ॥ ३.७०.४ ॥

ผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่เอ๋ย จงรั้งม้าที่วิ่งเร็วเหล่านี้ไว้ จนกว่าบุตรแห่งวฤษณีจะนำผ้าของข้ามาที่นี่

3.70.5

नलस्तं प्रत्युवाचाथ दूरे भ्रष्टः पटस्तव ।
योजनं समतिक्रान्तो नाहर्तुं शक्यते पुनः ॥ ३.७०.५ ॥

ครั้นแล้วนละจึงกล่าวตอบว่า ผ้าของพระองค์หล่นไปไกลแล้ว มันลอยห่างไปเกินหนึ่งโยชน์ จะนำกลับคืนมาอีกไม่ได้

3.70.6

एवमुक्ते नलेनाथ नातिप्रीतमना नृपः ।
आससाद वने राजन्फलवन्तं बिभीतकम् ॥ ३.७०.६ ॥

เมื่อนละกล่าวดังนี้แล้ว พระราชาซึ่งมิได้ทรงพอพระทัยนัก จึงเสด็จเข้าไปใกล้ต้นพิภีตกะที่มีผลดกอยู่ในป่า

3.70.7

तं दृष्ट्वा बाहुकं राजा त्वरमाणोऽभ्यभापत ।
ममापि सूत पश्य त्वं संख्याने परमं बलम् ॥ ३.७०.७ ॥

เมื่อทอดพระเนตรเห็นพาหุกะ พระราชาจึงตรัสอย่างรีบร้อนว่า นายสารถีเอ๋ย แม้เจ้าก็จงดูความชำนาญอันยอดเยี่ยมของข้าในการนับเถิด

3.70.8

सर्वः सर्वं न जानाति सर्वज्ञो नास्ति कश्चन ।
नैकत्र परिनिष्ठाऽस्ति ज्ञानस्य पुरुषे क्वचित् ॥ ३.७०.८ ॥

ทุกคนย่อมไม่รู้ทุกสิ่ง และไม่มีผู้ใดรู้แจ้งทุกอย่าง ความชำนาญอย่างสมบูรณ์ในความรู้นั้นย่อมไม่เคยพบอยู่ในบุคคลใดบุคคลหนึ่งเลย

3.70.9

वृक्षेऽस्मिन्यानि पर्णानि फलामेकं च बाहुक ।
पतितान्यपि यान्यत्रतत्रैकमधिकं कृतम् ॥ ३.७०.९ ॥

พาหุกะเอ๋ย บนต้นไม้นี้มีใบและผลเท่าใด และที่ร่วงหล่นอยู่ตรงนั้นตรงนี้ ข้าได้นับรวมไว้เกินหนึ่งอย่าง

3.70.10

एवपत्राधिकं चात्र फलमेकं च बाहुक ।
फलकोट्यपि पत्राणां द्वयोरपि च शाखयोः।
प्रवक्ष्यामि फलान्यत्र यानि संख्यास्यते भवान् ॥ ३.७०.१० ॥

พาหุกะเอ๋ย ที่นี่มีใบเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งใบและผลหนึ่งผลเช่นนี้ แม้ใบนับได้สิบล้านบนกิ่งทั้งสองข้าง ข้าจะบอกผลทั้งหลายที่นี่ซึ่งท่านจะนับเช่นกัน

3.70.11

प्रचिनुह्यस्य शाखे द्वे याश्चाप्यन्याः प्रशाखिकाः ।
आभ्यां फलसहस्रे द्वे पञ्चोनं शतमेव च ॥ ३.७०.११ ॥

จงนับกิ่งสองกิ่งของต้นนี้ และกิ่งย่อยอื่น ๆ ด้วย จากกิ่งทั้งสองนี้มีผลสองพันผล และยังมีอีกร้อยหนึ่งลบด้วยห้า

3.70.12

ततो रथादवप्लुत्य राजानं बाहुकोऽब्रवीत् ।
परोक्षमिव मे राजन्कत्थसे शत्रुकर्शन ॥ ३.७०.१२ ॥

ครั้นแล้วพาหุกะก็กระโดดลงจากรถศึกและกล่าวกับพระราชาว่า ข้าแต่พระราชา ผู้ปราบศัตรูเอ๋ย พระองค์ทรงคุยโอ้อวดในสิ่งที่ข้ามองไม่เห็นเช่นนั้นหรือ

3.70.13

प्रत्यक्षमेतत्कर्ताऽस्मि शातयित्वा विभीतकम् ।
अथ ते गणिते राजन्द्विजामाम्यपरोक्षताम् ॥ ३.७०.१३ ॥

นี่คือสิ่งที่อยู่ต่อหน้า ข้าจะโค่นต้นพิภีตกะลงแล้วนับให้พระองค์ดู ข้าแต่พระราชา เมื่อนั้นพระองค์จะได้ความชำนาญในการนับที่มองไม่เห็นนั้น

3.70.14

प्रत्यक्षं ते महाराज् गणयिष्ये विभीतकम् ।
अहं हि नाभिजानामि भवेदेव नवेति वा ॥ ३.७०.१४ ॥

ข้าแต่มหาราช ข้าจะนับผลของต้นพิภีตกะต่อหน้าพระองค์ ข้าไม่รู้แน่ชัดว่ามันมีเก้าผลหรือจำนวนอื่น

3.70.15

संख्यास्यामि फलान्यस्य पशय्तस्ते जनाधिप ।
मुहूर्तमपि वार्ष्णेयो रश्मीन्यच्छतु वाजिनाम् ॥ ३.७०.१५ ॥

ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ขณะที่พระองค์ทอดพระเนตรอยู่ ข้าจะนับผลของมัน ขอให้บุตรแห่งวฤษณีจงถือบังเหียนม้าไว้สักครู่หนึ่งเถิด

3.70.16

तमब्रवीन्नृपः सूतं नायं कालो विलम्बितुम् ।
बाहुकस्त्वब्रवीदेनं परं यत्नं समास्थितः ॥ ३.७०.१६ ॥

พระราชาตรัสกับนายสารถีนั้นว่า "บัดนี้ไม่ใช่เวลาที่จะรอช้า" แต่พาหุกะซึ่งทุ่มเทความพยายามอย่างยิ่งก็กล่าวตอบพระองค์

3.70.17

प्रतीक्षस्व मुहूर्तं त्वमथवा त्वरते भवान् ।
एष याति शिवः पन्था याहि वार्ष्णेयसारथिः ॥ ३.७०.१७ ॥

ขอพระองค์รอสักครู่เถิด หรือพระองค์กำลังรีบร้อนอยู่ นี่คือทางอันเป็นมงคล ขอให้เสด็จไปเถิด โดยมีบุตรแห่งวารษณียะเป็นสารถี

3.70.18

अब्रवीदृतुपर्णस्तं सान्त्वयन्कुरुनन्दन ।
त्वभेव यन्ता नान्योस्ति पृथिव्यामपि बाहुक ॥ ३.७०.१८ ॥

ฤตุปรรณะจึงปลอบโยนพาหุกะและกล่าวว่า "ข้าแต่พาหุกะ ผู้เป็นที่รื่นรมย์ของกุรุเอ๋ย บนแผ่นดินนี้ไม่มีผู้ขับรถศึกคนอื่นนอกจากเจ้า"

3.70.19

त्वत्कृतेयातुमिच्छामि विदर्भान्हयकोविद ।
शरणं त्वांप्रपन्नोस्मि न विघ्नं कर्तुमर्हसि ॥ ३.७०.१९ ॥

ข้าแต่ผู้ชำนาญในม้า ข้าปรารถนาจะไปยังวิทรรภะเพราะเจ้า ข้าได้เข้าพึ่งพาเจ้าแล้ว ขอเจ้าอย่าได้ขัดขวางเลย

3.70.20

कामं च ते करिष्यामि यन्मां वक्ष्यसि बाहुक ।
विदर्भान्यदि यात्वाऽद्य सूर्यं दर्शयितासि मे। ॥ ३.७०.२० ॥

ข้าแต่พาหุกะ ข้าจะทำตามที่เจ้าสั่งทุกประการด้วยความยินดี หากวันนี้เจ้านำข้าไปถึงวิทรรภะ เจ้าก็จะได้ชื่อว่าได้ให้ข้าได้เห็นดวงอาทิตย์

3.70.21

अथाब्रवीद्बाहुकस्तं संख्यायच बिभीतकम् ।
ततो विदर्भान्यास्यामि कुरुष्वैवं वचो मम ॥ ३.७०.२१ ॥

จากนั้นพาหุกะกล่าวกับนลว่า นับผลของต้นพิภีตกะ แล้วข้าพเจ้าจะไปยังวิทรรภ ท่านจงทำตามคำของข้าพเจ้า

3.70.22

अकाम इव तं राजा गणयस्वेत्युवाच ह ।
एकदेशं च शाखायाः समादिष्टं मयाऽनघ ॥ ३.७०.२२ ॥

พระราชาตรัสกับเขาราวกับไม่เต็มใจว่า จงนับเถิด และดูก่อนผู้ไร้บาป จงนับส่วนหนึ่งของกิ่งที่ข้าพเจ้าได้ชี้ให้ดู

3.70.23

गणयस्वाश्वतत्वज्ञ ततस्त्वंप्रीतिमावह ।
सोऽवतीर्य रथात्तूर्णं शातयामास तं द्रुमम् ॥ ३.७०.२३ ॥

จงนับเถิด ผู้รู้จริงในเรื่องม้า แล้วท่านจะได้รับความยินดี เขารีบลงจากรถแล้วโค่นต้นไม้นั้น

3.70.24

ततः स विस्मयाविष्टो राजानमिदमब्रवीत् ।
गणयित्वायथोक्तानि तावन्त्येव फलानि तु ॥ ३.७०.२४ ॥

จากนั้น เขาเต็มไปด้วยความอัศจรรย์ จึงกล่าวกับพระราชาว่า เมื่อนับแล้ว ผลไม้มีจำนวนเท่ากับที่ท่านว่าไว้จริง ๆ

3.70.25

अत्युद्भुतमिदं राजन्दृष्टवानस्मि ते बलम् ।
श्रोतुमिच्छामि तां विद्यां ययैतज्ज्ञायते नृप ॥ ३.७०.२५ ॥

ข้าแต่พระราชา ข้าพเจ้าได้เห็นพลานุภาพอันน่าอัศจรรย์ยิ่งของพระองค์ ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังวิชานั้น ซึ่งทำให้รู้ได้ถึงเรื่องนี้ ข้าแต่พระราชา

3.70.26

तमुवाच ततो राजा त्वरितो गमने नृप ।
विद्ध्यक्षहृदयज्ञं मां संख्याने च विशारदम् ॥ ३.७०.२६ ॥

จากนั้นพระราชาตรัสกับเขาด้วยความรีบร้อนที่จะเดินทางว่า ข้าแต่พระราชา จงรู้เถิดว่าข้าพเจ้าเป็นผู้รู้ใจของลูกเต๋า และเชี่ยวชาญในการคำนวณ

3.70.27

बाहुकस्तमुवाचाथ देहि विद्याद्वयं च मे ।
मत्तोऽपि चाश्वहृदयं गृहाण पुरुपर्पभ ॥ ३.७०.२७ ॥

จากนั้นพาหุกะกล่าวกับนลว่า จงให้วิชาทั้งสองแก่ข้าพเจ้า และจงรับใจของม้าจากข้าพเจ้าด้วย ข้าแต่ผู้เป็นยอดแห่งบุรุษ

3.70.28

ऋतुपर्णस्ततो राजा बाहुकं कार्यगौरवात् ।
हयज्ञानस्य लोभाच् तं तथेत्यब्रवीद्वचः ॥ ३.७०.२८ ॥

ครั้นนั้น พระราชาฤตุปรรณะ เพราะเห็นแก่เรื่องสำคัญ และด้วยความปรารถนาในวิชาม้า จึงกล่าวถ้อยคำกับพาหุกะว่า ก็ให้เป็นเช่นนั้นเถิด

3.70.29

यथोक्तं त्वं गृहाणेदमक्षाणां हृदयं परम् ।
निक्षेपो मेऽश्वहृदयं त्वयि तिष्ठतु बाहुक।
एवमुक्त्वा ददौ विद्यामृतुपर्णो नलाय वै ॥ ३.७०.२९ ॥

ดังที่ได้กล่าวไว้ ท่านจงรับหัวใจอันยอดเยี่ยมของลูกเต๋านี้ไปเถิด ให้ใจของม้าของข้าพเจ้าพักอยู่กับท่านเป็นเหมือนของฝาก ดูก่อนพาหุกะ เมื่อตรัสดังนี้แล้ว ฤตุปรรณะก็ประทานวิชานั้นแก่นล

3.70.30

तस्याक्षहृदयज्ञस्य शरीरान्निःसृतः कलिः ।
कर्कोटकविषं तीक्ष्णं मुखात्सततमुद्वमन्।
कलेस्तस्य तदार्तस्य शापाग्निः स विनिःसृतः ॥ ३.७०.३० ॥

จากร่างของผู้รู้ใจของลูกเต๋านั้น กลีได้ออกมา คายพิษอันร้ายกาจของกรรโกฏกะออกจากปากอยู่เนือง ๆ จากกลีผู้ถูกทรมานนั้น ไฟแห่งคำสาปก็พวยพุ่งออกมา

3.70.31

सातेन कर्शितो राजादीर्घकालमनात्मवान् ॥ ३.७०.३१ ॥

พระราชาผู้ถูกความทุกข์ทรมานของกลีบั่นทอน เป็นเวลานานไม่อาจควบคุมตนเองได้

तं भ्राम्तरूपं निःशोभं संक्लिष्टमकरोत्कलिः ।
ततो विषविमुक्तात्मा स्वंरूपमकरोत्कलिः।
तं शप्तुमैच्छत्कुपितो निषधाधिपतिर्नलः ।
ततो विषविमुक्तात्मा स्वंरूपमकरोत्कलिः।
तं शप्तुमैच्छत्कुपितो निषधाधिपतिर्नलः ॥ ३.७०.३२ ॥

กลีทำให้เขาหลงผิดในรูปร่าง ไร้รัศมี และเดือดร้อนลำบาก จากนั้น กลีผู้หลุดพ้นจากพิษในใจ จึงกลับเป็นรูปของตน พระนลผู้เป็นเจ้าแห่งนิษธะ โกรธจัด ปรารถนาจะสาปกลี จากนั้น กลีผู้หลุดพ้นจากพิษในใจ จึงกลับเป็นรูปของตน พระนลผู้เป็นเจ้าแห่งนิษธะ โกรธจัด ปรารถนาจะสาปกลี