ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.70.1
स नदीः पर्वतांश्चैव वनानि च सरांसि च ।
अचिरेणातिचक्राम स्वेचरः खे चरन्निव ॥ ३.७०.१ ॥
ਉਸ ਨੇ ਨਦੀਆਂ, ਪਰਬਤਾਂ, ਬਨਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਚਰਦਾ ਹੋਵੇ।
3.70.2
तथा प्रयाते तु रथे तदा भागस्वरिर्नृपः ।
उत्तरीयमधोपश्यद्धष्टं परपुरंजयः ॥ ३.७०.२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਥ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ ਤਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਗਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਭਾਗਸਵਰੀ ਨੇ ਹੇਠਾਂ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰੀਯ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖਿਆ।
3.70.3
ततः स त्वरमाणस्तु पटे निपतिते तदा ।
ग्रहीष्यामीति तं राजा नलमाह महामनाः ॥ ३.७०.३ ॥
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਕੱਪੜਾ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਨਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਇਹ ਚੁੱਕ ਲਵਾਂਗਾ।'
3.70.4
निगृह्णीष्व महाबुद्धे हयानेतान्महाजवान् ।
वार्ष्णेयो यावदेनं मे पटमानयतामिह ॥ ३.७०.४ ॥
'ਹੇ ਮਹਾਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰੱਖ; ਜਦ ਤੱਕ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ ਮੇਰਾ ਕੱਪੜਾ ਇੱਥੇ ਲਿਆਵੇ।'
3.70.5
नलस्तं प्रत्युवाचाथ दूरे भ्रष्टः पटस्तव ।
योजनं समतिक्रान्तो नाहर्तुं शक्यते पुनः ॥ ३.७०.५ ॥
ਤਦ ਨਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਤੇਰਾ ਕੱਪੜਾ ਦੂਰ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੈ; ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਲਿਆਉਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।'
3.70.6
एवमुक्ते नलेनाथ नातिप्रीतमना नृपः ।
आससाद वने राजन्फलवन्तं बिभीतकम् ॥ ३.७०.६ ॥
ਨਲ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਬਨ ਵਿੱਚ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਬਿਭੀਤਕ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।
3.70.7
तं दृष्ट्वा बाहुकं राजा त्वरमाणोऽभ्यभापत ।
ममापि सूत पश्य त्वं संख्याने परमं बलम् ॥ ३.७०.७ ॥
ਉਸ ਬਾਹੁਕ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, ਹੇ ਸੂਤ, ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਬਲ ਵੀ ਤੂੰ ਵੇਖ।
3.70.8
सर्वः सर्वं न जानाति सर्वज्ञो नास्ति कश्चन ।
नैकत्र परिनिष्ठाऽस्ति ज्ञानस्य पुरुषे क्वचित् ॥ ३.७०.८ ॥
ਹਰ ਕੋਈ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਸਰਬਗਿਆਨੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪੂਰਨ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
3.70.9
वृक्षेऽस्मिन्यानि पर्णानि फलामेकं च बाहुक ।
पतितान्यपि यान्यत्रतत्रैकमधिकं कृतम् ॥ ३.७०.९ ॥
ਹੇ ਬਾਹੁਕ, ਇਸ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਫਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੱਧ ਗਿਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
3.70.10
एवपत्राधिकं चात्र फलमेकं च बाहुक ।
फलकोट्यपि पत्राणां द्वयोरपि च शाखयोः।
प्रवक्ष्यामि फलान्यत्र यानि संख्यास्यते भवान् ॥ ३.७०.१० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਥੇ ਪੱਤੇ ਇੱਕ ਵੱਧ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਲ ਵੀ ਇੱਕ। ਹੇ ਬਾਹੁਕ, ਦੋਵੇਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕਰੋੜਾਂ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਜੋ ਫਲ ਗਿਣੇਂਗਾ ਉਹ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
3.70.11
प्रचिनुह्यस्य शाखे द्वे याश्चाप्यन्याः प्रशाखिकाः ।
आभ्यां फलसहस्रे द्वे पञ्चोनं शतमेव च ॥ ३.७०.११ ॥
ਇਸ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਦੋ ਟਹਿਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਛੋਟੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਗਿਣ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਫਲ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਘੱਟ ਸੌ ਵੀ।
3.70.12
ततो रथादवप्लुत्य राजानं बाहुकोऽब्रवीत् ।
परोक्षमिव मे राजन्कत्थसे शत्रुकर्शन ॥ ३.७०.१२ ॥
ਫਿਰ ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਬਾਹੁਕ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਛੁਪੀ ਗੱਲ ਵਾਂਗ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
3.70.13
प्रत्यक्षमेतत्कर्ताऽस्मि शातयित्वा विभीतकम् ।
अथ ते गणिते राजन्द्विजामाम्यपरोक्षताम् ॥ ३.७०.१३ ॥
ਇਹ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ; ਮੈਂ ਵਿਭੀਤਕ ਰੁੱਖ ਕੱਟ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਅਪਰੋਕਸ਼ ਨਿਪੁਣਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ।
3.70.14
प्रत्यक्षं ते महाराज् गणयिष्ये विभीतकम् ।
अहं हि नाभिजानामि भवेदेव नवेति वा ॥ ३.७०.१४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਵਿਭੀਤਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਫਲ ਗਿਣਾਂਗਾ। ਉਹ ਨੌਂ ਹਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ।
3.70.15
संख्यास्यामि फलान्यस्य पशय्तस्ते जनाधिप ।
मुहूर्तमपि वार्ष्णेयो रश्मीन्यच्छतु वाजिनाम् ॥ ३.७०.१५ ॥
ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਦਿਆਂ ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਫਲ ਗਿਣਾਂਗਾ। ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਗਾਮਾਂ ਫੜੇ।
3.70.16
तमब्रवीन्नृपः सूतं नायं कालो विलम्बितुम् ।
बाहुकस्त्वब्रवीदेनं परं यत्नं समास्थितः ॥ ३.७०.१६ ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਦੇਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ।" ਪਰ ਬਾਹੁਕ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
3.70.17
प्रतीक्षस्व मुहूर्तं त्वमथवा त्वरते भवान् ।
एष याति शिवः पन्था याहि वार्ष्णेयसारथिः ॥ ३.७०.१७ ॥
ਇੱਕ ਪਲ ਉਡੀਕ ਕਰੋ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋ? ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਰਾਹ ਹੈ; ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ ਸਾਰਥੀ ਨਾਲ ਚਲੋ।
3.70.18
अब्रवीदृतुपर्णस्तं सान्त्वयन्कुरुनन्दन ।
त्वभेव यन्ता नान्योस्ति पृथिव्यामपि बाहुक ॥ ३.७०.१८ ॥
ਤਦ ਰਿਤੂਪਰਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਹੇ ਬਾਹੁਕ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਾਰਥੀ ਨਹੀਂ।"
3.70.19
त्वत्कृतेयातुमिच्छामि विदर्भान्हयकोविद ।
शरणं त्वांप्रपन्नोस्मि न विघ्नं कर्तुमर्हसि ॥ ३.७०.१९ ॥
ਹੇ ਘੋੜਾ-ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਵਿਦਰਭ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਪਾਓ।
3.70.20
कामं च ते करिष्यामि यन्मां वक्ष्यसि बाहुक ।
विदर्भान्यदि यात्वाऽद्य सूर्यं दर्शयितासि मे। ॥ ३.७०.२० ॥
ਹੇ ਬਾਹੁਕ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਕਹੇਂਗਾ ਉਹ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੇ ਅੱਜ ਹੀ ਤੂੰ ਵਿਦਰਭ ਪਹੁੰਚਾਏਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸੂਰਜ ਵਿਖਾਏਂਗਾ।
3.70.21
अथाब्रवीद्बाहुकस्तं संख्यायच बिभीतकम् ।
ततो विदर्भान्यास्यामि कुरुष्वैवं वचो मम ॥ ३.७०.२१ ॥
ਫਿਰ ਬਾਹੁਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਬਿਭੀਤਕ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਗਿਣ ਲੈ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਵਿਦਰਭ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨ।"
3.70.22
अकाम इव तं राजा गणयस्वेत्युवाच ह ।
एकदेशं च शाखायाः समादिष्टं मयाऽनघ ॥ ३.७०.२२ ॥
ਜਿਵੇਂ ਮਨੋਂ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਗਿਣ।" ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੇਰੇ ਦੱਸੇ ਟਾਹਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਗਿਣ।
3.70.23
गणयस्वाश्वतत्वज्ञ ततस्त्वंप्रीतिमावह ।
सोऽवतीर्य रथात्तूर्णं शातयामास तं द्रुमम् ॥ ३.७०.२३ ॥
ਹੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਗਿਣ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾ। ਉਹ ਰਥ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਉੱਤਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
3.70.24
ततः स विस्मयाविष्टो राजानमिदमब्रवीत् ।
गणयित्वायथोक्तानि तावन्त्येव फलानि तु ॥ ३.७०.२४ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਨੇ ਹੀ ਫਲ ਮੈਂ ਗਿਣ ਲਏ ਹਨ।"
3.70.25
अत्युद्भुतमिदं राजन्दृष्टवानस्मि ते बलम् ।
श्रोतुमिच्छामि तां विद्यां ययैतज्ज्ञायते नृप ॥ ३.७०.२५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਇਹ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਮੈਂ ਵੇਖੀ ਹੈ। ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਜਿਸ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਇਹ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਸੁਣਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
3.70.26
तमुवाच ततो राजा त्वरितो गमने नृप ।
विद्ध्यक्षहृदयज्ञं मां संख्याने च विशारदम् ॥ ३.७०.२६ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਮੈਨੂੰ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਜਾਣੋ।
3.70.27
बाहुकस्तमुवाचाथ देहि विद्याद्वयं च मे ।
मत्तोऽपि चाश्वहृदयं गृहाण पुरुपर्पभ ॥ ३.७०.२७ ॥
ਫਿਰ ਬਾਹੁਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਮੈਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੀ ਅਸ਼ਵ-ਹਿਰਦਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੋ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
3.70.28
ऋतुपर्णस्ततो राजा बाहुकं कार्यगौरवात् ।
हयज्ञानस्य लोभाच् तं तथेत्यब्रवीद्वचः ॥ ३.७०.२८ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਰਿਤੁਪਰਣ ਨੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵ-ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਲੋਭ ਕਾਰਨ ਬਾਹੁਕ ਨੂੰ "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ" ਕਹਿ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।
3.70.29
यथोक्तं त्वं गृहाणेदमक्षाणां हृदयं परम् ।
निक्षेपो मेऽश्वहृदयं त्वयि तिष्ठतु बाहुक।
एवमुक्त्वा ददौ विद्यामृतुपर्णो नलाय वै ॥ ३.७०.२९ ॥
ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਪਰਮ ਹਿਰਦਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੋ। ਮੇਰਾ ਅਸ਼ਵ-ਹਿਰਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਅਮਾਨਤ ਰਹੇ, ਹੇ ਬਾਹੁਕ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਰਿਤੁਪਰਣ ਨੇ ਨਲ ਨੂੰ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਦਿੱਤੀ।
3.70.30
तस्याक्षहृदयज्ञस्य शरीरान्निःसृतः कलिः ।
कर्कोटकविषं तीक्ष्णं मुखात्सततमुद्वमन्।
कलेस्तस्य तदार्तस्य शापाग्निः स विनिःसृतः ॥ ३.७०.३० ॥
ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕਲੀ ਨਿਕਲਿਆ; ਉਹ ਮੂੰਹੋਂ ਕਰਕੋਟਕ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਵਿਸ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਉਗਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਪੀੜਤ ਕਲੀ ਤੋਂ ਸਰਾਪ ਦੀ ਅਗਨੀ ਨਿਕਲੀ।
3.70.31
सातेन कर्शितो राजादीर्घकालमनात्मवान् ॥ ३.७०.३१ ॥
ਕਲਿ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਤਮ-ਸੰਜਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਿਹਾ।
3.70.32
तं भ्राम्तरूपं निःशोभं संक्लिष्टमकरोत्कलिः ।
ततो विषविमुक्तात्मा स्वंरूपमकरोत्कलिः।
तं शप्तुमैच्छत्कुपितो निषधाधिपतिर्नलः ।
ततो विषविमुक्तात्मा स्वंरूपमकरोत्कलिः।
तं शप्तुमैच्छत्कुपितो निषधाधिपतिर्नलः ॥ ३.७०.३२ ॥
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਭਟਕੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਰੌਣਕਹੀਣ, ਦੁਖੀ ਕਲਿ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ। ਫਿਰ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਕਲਿ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣਾ ਚਾਹਿਆ। ਫਿਰ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਕਲਿ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣਾ ਚਾਹਿਆ।
3.70.33
तमुवाच कलिर्भीतो वेपमानः कृताञ्जलिः ।
कोपं संयच्छ नृपते कीर्तिं दास्यामि ते पराम् ॥ ३.७०.३३ ॥
ਡਰਿਆ ਤੇ ਕੰਬਦਾ ਕਲਿ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰਮ ਕੀਰਤੀ ਦਿਆਂਗਾ।
3.70.34
इन्द्रसेनस्य जननी कुपिता माऽशपत्पुरा ।
यदा त्वया परित्यक्ता ततोऽहं भृशपीडितः ॥ ३.७०.३४ ॥
ਇੰਦਰਸੇਨਾ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ: ਜਦੋਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਦੋਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋਵਾਂਗਾ।
3.70.35
अवसं त्वयि राजेन्द्र सुदुःखभपराजित ।
विषेण नागराजस्य दह्यमानो दिवानिशम् ॥ ३.७०.३५ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਹੇ ਅਪਰਾਜਿਤ, ਨਾਗਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਸੜਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
3.70.36
शरणं त्वां प्रपन्नोस्मि शृणु चेदं वचो मम ।
ये च त्वां मनुजा लोके कीर्तयिष्यन्त्यतन्द्रिताः।
मत्प्रत्सूतं भयं तेषां न कदाचिद्भविष्यति ॥ ३.७०.३६ ॥
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਲਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੇਰੀ ਕੀਰਤੀ ਗਾਉਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਕਦੇ ਵੀ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
3.70.37
न तेषां मानसं किंचिच्छारीरं वाचिकं तथा ।
भविष्यति महाराज कीर्तयिष्यन्ति ये नलम्।
भयार्तं शरणं यातं यदि मां त्वं न शप्स्यसे ॥ ३.७०.३७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਲੋਕ ਨਲ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨ, ਸਰੀਰ ਜਾਂ ਬੋਲ ਦਾ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਮੈਨੂੰ ਸਰਾਪ ਨਾ ਦੇਵੇਂ।
3.70.38
एवमुक्तो नलो राजा न्ययच्छत्कोपमात्मनः ।
ततो बीतः कलिः क्षिप्रं प्रविवेश विभीतकम्।
कलिस्त्वन्येन नो दृष्टः कथयन्नैषधेन वै ॥ ३.७०.३८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਨਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਕਲਿ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਕੇ ਬਿਭੀਤਕ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਨੈਸ਼ਧ ਦੇ ਬੋਲਦੇ ਸਮੇਂ ਕਲਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਖਿਆ।
3.70.39
ततो गतत्वरो राजा नैषधः परवीरहा ।
संप्रनष्टे कलौ राजा संख्यायास्य फलान्युत ॥ ३.७०.३९ ॥
ਫਿਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੁਰਿਆ ਵੈਰੀ-ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ ਨੈਸ਼ਧ ਰਾਜਾ, ਕਲਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਾ ਕੇ...
3.70.40
मुदा परमया युक्तस्तेजसाऽथ परेण वै ।
रथमारुह्य तेजस्वी प्रययौ जवनैर्हयैः ॥ ३.७०.४० ॥
ਪਰਮ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪਰਮ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਜਾ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਚੱਲ ਪਿਆ।
3.70.41
बिभीतकश्चाप्रशस्तः संवृत्तः कलिसंश्रयात् ।
ततः प्रभृतिराजेन्द्र लोकेऽस्मिन्पाण्डुनन्दन ॥ ३.७०.४१ ॥
ਕਲਿ ਦੇ ਆਸਰੇ ਨਾਲ ਬਿਭੀਤਕ ਰੁੱਖ ਅਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਿਆ।
3.70.42
हयोत्तभानुत्पततो द्विजानिव पुनः पुनः ।
नलः संचोदयामास प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ ३.७०.४२ ॥
ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਲਗਾਮ ਫੜ ਕੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਡਦਿਆਂ, ਖ਼ੁਸ਼ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨਾਲ ਨਲ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਚਲਾਇਆ।
3.70.43
विदर्भाभिमुखो राजा प्रययौ स महायशाः ।
नले तु समतिक्रान्ते कलिरप्यगमद्गृहम् ॥ ३.७०.४३ ॥
ਨਲ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਜਾ ਵਿਦਰਭ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਕਲਿ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
3.70.44
ततो गतज्वरो राजा नलोऽभूत्पृथिवीपतिः ।
विमुक्तः कलिना राजन्रूपमात्रवियोजितः ॥ ३.७०.४४ ॥
ਫਿਰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਨਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਤੀ ਬਣ ਗਿਆ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਲਿ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਕੇਵਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਛੜਿਆ।