Mahābhārata · Adhyāya 3.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.71.1
ततो विदर्भान्संप्राप्तं सायाह्ने सत्यविक्रमम् ।
ऋतुपर्णं जना राज्ञे भीमाय प्रत्यवेदयन् ॥ ३.७१.१ ॥
Entonces, al atardecer, la gente informó al rey Bhīma de que Ṛtuparṇa, de verdadero valor, había llegado a Vidarbha.
3.71.2
स भीमवचनाद्राजा कुण्डिनं प्राविशत्पुरम् ।
नादयन्रथघोषेण सर्वाः स विदिशो दिशः ॥ ३.७१.२ ॥
Por indicación de Bhīma, el rey entró en la ciudad de Kuṇḍina, llenando de estruendo de carro todas las direcciones y las direcciones intermedias.
3.71.3
ततस्तं रथनिर्घोषं नलाश्वास्तत्र शुश्रुवुः ।
श्रुत्वा तु समहृष्यन्त पुरेव नलसन्निधौ ॥ ३.७१.३ ॥
Allí los caballos de Nala oyeron el estruendo de aquel carro; al oírlo se regocijaron como si estuvieran en la ciudad, junto a Nala.
3.71.4
दमयन्ती तु शुश्राव रथघोषं नलस्य तम् ।
यथा मेघस्य नदतो गम्भीरं जलदागमे ॥ ३.७१.४ ॥
Damayantī oyó aquel estruendo del carro de Nala, profundo como el trueno de una nube al llegar las lluvias.
3.71.5
परं विस्मयमापन्ना श्रुत्वा नादं महास्वनम् ।
नलेन संगृहीतेषु पुरेव नलवाजिषु।
सदृशं रथनिर्घोषं मेने भैमी तथा हयाः ॥ ३.७१.५ ॥
Al oír aquel gran estruendo, Bhaimī quedó llena de asombro; pensó que el sonido del carro era semejante al de la ciudad, entre los caballos que Nala había sujetado.
3.71.6
प्रासादस्थाश्च शिखिनः शालास्थाश्चैव वारणाः ।
हयाश्च शुश्रुवुस्तस्य रथघोषं महीपतेः ॥ ३.७१.६ ॥
Los pavos reales de las terrazas del palacio, y los elefantes y caballos de las caballerizas, oyeron el estruendo del carro de aquel señor de la tierra.
3.71.7
तच्छ्रुत्वा रथनिर्घोषं वारणाः शिखिनस्तथा ।
प्रवेदुरुन्मुखा राजन्दृष्ट्वेव जलदोदयम् ॥ ३.७१.७ ॥
Al oír aquel estruendo del carro, los elefantes y los pavos reales, oh rey, como si vieran surgir una nube de lluvia, alzaron los rostros y gritaron.
3.71.8
यथाऽसौ रथनिर्घोषः पूरयन्निव मेदिनीम् ।
ममाह्लादयते चेतो नल एव महीपतिः ॥ ३.७१.८ ॥
Aquel estruendo del carro, como si llenara la tierra, alegra mi corazón: sin duda es el rey Nala.
3.71.9
अद्य नन्द्राभवक्रं तं न पश्यामि नलं यदि ।
असंख्येयगुणं वीरं विनङ्क्ष्यामि न संशयः ॥ ३.७१.९ ॥
Si hoy no veo a aquel héroe Nala, de virtudes innumerables, ciertamente pereceré, no hay duda.
3.71.10
यदि वै तस्य वीरस्य हाह्वोर्नाद्याहमन्तरम् ।
प्रविशामि सुखस्पर्शं नभविष्याम्यसंशयम् ॥ ३.७१.१० ॥
Si hoy no puedo entrar, en aquel dulce abrazo, entre los brazos de aquel héroe, no existiré; no hay duda.
3.71.11
यदि मां मेघनिर्घोषो नोपगच्छति नैषधः ।
अद्य चामीकरप्रख्यं प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् ॥ ३.७१.११ ॥
Si aquel Naiṣadha, cuya voz es como el trueno, no viene a mí, hoy entraré en el fuego, dorado en su brillo.
3.71.12
यदि मां सिंहविक्रान्तो मत्तवारणविक्रमः ।
नाभिगच्छतिराजेन्द्रो विनङ्क्ष्यामि न संशयः ॥ ३.७१.१२ ॥
Si aquel rey de reyes, que avanza como un león y tiene el valor de un elefante en celo, no viene a mí, pereceré; no hay duda.
3.71.13
न स्मराम्यनृतं किंचिन्न स्मराम्यपकारताम् ।
न च पर्युषितं वाक्यं स्वैरेष्वपि महात्मनः ॥ ३.७१.१३ ॥
No recuerdo ninguna mentira de aquel magnánimo, ni agravio alguno, ni palabra vana pronunciada ni siquiera en broma.
3.71.14
प्रभुः क्षमावान्वीरश्च दाता चाप्यधिको नृपैः ।
अहो नीचानुवर्ती च क्लीबवन्मम नैषध ॥ ३.७१.१४ ॥
Era poderoso, paciente, valiente y generoso, incluso superior a otros reyes. ¡Ay, Naiṣadha! Ahora sigue a los viles y para mí se ha vuelto como un eunuco.
3.71.15
गुणांस्तस्य स्मरन्त्या मे तत्पराया दिवानिशम् ।
हृदयं दीर्यत इदं शोकात्प्रियविनाकृतम् ॥ ३.७१.१५ ॥
Recordando sus virtudes, entregada a él día y noche, este corazón mío se rompe de dolor por estar separada del amado.
3.71.16
एवं विलपमाना सा नष्टसंज्ञेव भारत ।
आरुरोह महद्वेश्म पुण्यश्लोकदिदृक्षया ॥ ३.७१.१६ ॥
Así lamentándose, como si hubiera perdido el sentido, oh Bhārata, subió a un gran palacio, deseando ver al de renombre sagrado.
3.71.17
ततो मध्यमकक्षायां ददर्श रथमास्थितम् ।
ऋतुपर्णं महीपालं सहवार्ष्णेयबाहुकम् ॥ ३.७१.१७ ॥
Entonces vio en el patio central al rey Ṛtuparṇa de pie sobre su carro, junto al Vārṣṇeya, Bāhuka.
3.71.18
ततोऽवतीर्य वार्ष्णएयो बाहुकश्च रथोत्तमात् ।
हयांस्तानवमुच्याथ स्थापयामासतू रथम् ॥ ३.७१.१८ ॥
Entonces el Vārṣṇeya, Bāhuka, descendió de aquel excelente carro, desunció aquellos caballos y luego detuvo el carro.
3.71.19
सोऽवतीर्य रथोपस्थादृतुपर्णो नराधिपः ।
उपतस्थे महाराजं भीमं भीमपराक्रमम् ॥ ३.७१.१९ ॥
Ṛtuparṇa, señor de los hombres, descendió del asiento del carro y se presentó ante el gran rey Bhīma, de terrible valor.
3.71.20
तं भीमः प्रतिजग्राह पूजया परया मुदा ।
स तेन पूजितो राज्ञा ऋतुपर्णो नराधिपः ॥ ३.७१.२० ॥
Bhīma lo recibió con suprema honra y alegría; Ṛtuparṇa, señor de los hombres, fue honrado por el rey Bhīma.
3.71.21
स तत्र कुण्डिने रम्ये वसमानो महीपतिः ।
न च किंचित्तदाऽपश्यत्प्रेक्षमाणो मुहुर्मुहुः।
स तु राज्ञा समागम्य विदर्भपतिना तदा ॥ ३.७१.२१ ॥
Mientras residía en el agradable Kuṇḍina, el señor de la tierra miraba una y otra vez, pero entonces no veía nada; y tras encontrarse con el rey, señor de Vidarbha,
3.71.22
किं कार्यं स्वागतं तेऽस्तु राज्ञा पृष्टः स भारत ।
नाभिजज्ञे स नृपतिर्दुहित्रर्थे समागतम् ॥ ३.७१.२२ ॥
Cuando el rey preguntó: «¿Cuál es tu propósito? Bienvenido», oh Bhārata, aquel señor de hombres no lo reconoció, pues había venido por causa de la hija.
3.71.23
ऋतुपर्णोपि राजा स धीमान्सत्यपराक्रमः ।
राजानं राजपुत्रं वा न स्म पश्यति कंचन ॥ ३.७१.२३ ॥
También Ṛtuparṇa, aquel rey sabio y de valor veraz, no veía a ningún rey ni príncipe.
3.71.24
नैव स्वयंवरकथां न च विप्रसमागमम् ।
न चान्यं कंचिदारम्भं स्वयंवरविधिं प्रति ॥ ३.७१.२४ ॥
No conocía ni la historia del svayaṃvara, ni la reunión de brahmanes, ni ninguna otra iniciativa relativa al rito del svayaṃvara.
3.71.25
ततो विगणयद्राजा मनसा कोसलाधिपः ।
आगतोस्मीत्युवाचैनं भवन्तमभिवादुकः ॥ ३.७१.२५ ॥
Entonces el señor de Kosala, reflexionando en su mente, le dijo: «He venido, deseoso de saludaros.»
3.71.26
राजापि च स्मयन्भीमो मनसा समचिन्तयत् ।
अधिकं योजनशतं तस्यागमनकारणम्।
ग्रामान्बहूनतिक्रम्य नाध्यगच्छद्यथातथम् ॥ ३.७१.२६ ॥
El rey Bhīma también sonrió y pensó en su mente: «La razón de su venida está a más de cien yojanas.» Aunque atravesó muchas aldeas, no averiguó la verdadera razón.
3.71.27
अल्पकार्यं विनिर्दिष्टं तस्यागमनकारणम् ।
पश्चादुदर्के ज्ञास्याप्रि कारणं यद्भविष्यति ॥ ३.७१.२७ ॥
«Se ha dicho que la razón de su venida es un asunto pequeño. Más tarde, en el futuro, conoceré la verdadera razón, sea cual sea.»
3.71.28
नैतदेवं स नृपतिस्तं सत्कृत्य व्यसर्जयत् ।
विश्राम्यतामित्युवाच क्लान्तोसीति पुनःपुनः ॥ ३.७१.२८ ॥
«No es así.» Aquel rey le honró y lo despidió, diciendo una y otra vez: «Descansad, pues estáis cansado.»
3.71.29
स सत्कृतः प्रहृष्टात्मा प्रीतः प्रीतेन पार्थिवः ।
राजप्रेष्यैरनुगतो दिष्टं वेश्म समाविशत् ॥ ३.७१.२९ ॥
Honrado y de ánimo alegre, aquel rey, complacido, fue conducido por los sirvientes del rey a la morada asignada.
3.71.30
ऋतुपर्णे गते राजन्वार्ष्णेयसहिते नृपे ।
बाहुको रथमादाय रथशालामुपागमत् ॥ ३.७१.३० ॥
¡Oh rey!, después de que Ṛtuparṇa se marchó junto con el Vārṣṇeya, Bāhuka tomó el carro y llegó a la cochera.
3.71.31
स मोचयित्वा तानश्वानुपचर्य च शास्त्रतः ।
स्वयं चैतान्समाश्वास्य रथोपस्थ उपाविशत् ॥ ३.७१.३१ ॥
Tras liberar a aquellos caballos y atenderlos según las reglas, y tras consolarlos él mismo, se sentó en el asiento del carro.
3.71.32
दमयन्त्यपि शोकार्ता दृष्ट्वा भागस्वरिं नृपम् ।
सूतपुत्रं च वार्ष्णेयं बाहुकं च तथाविधम् ॥ ३.७१.३२ ॥
También Damayantī, afligida por el dolor, vio al rey Bhāgasvari, al hijo del auriga Vārṣṇeya y a Bāhuka, tal como era.
3.71.33
चिन्तयामास वैदर्भी कस्यैष रथनिःस्वनः ।
नलस्येव महानासीन्न च पश्यामि नैषधम् ॥ ३.७१.३३ ॥
La princesa de Vidarbha reflexionó: '¿De quién es este estruendo de carro? Es grande, como el de Nala, pero no veo al Naiṣadha.'
3.71.34
वार्ष्णोयेन भवेन्नूनं विद्या सैवोपशिक्षिता ।
तेनाद्य रथनिर्घोषो नलस्येव महानभूत् ॥ ३.७१.३४ ॥
Sin duda Vārṣṇeya debe haber aprendido bien esa destreza; por eso hoy el rugido de su carro se ha vuelto grande, como el de Nala.
3.71.35
कआहोस्विदृतुपर्णोऽपि यथा राजा नलस्यथा ।
यथाऽयंरथनिर्घोषो नैषधस्येव लक्ष्यते ॥ ३.७१.३५ ॥
¿Es este el rey Ṛtuparṇa? O, así como el de Nala, este estruendo del carro parece ser el del Naiṣadha.
3.71.36
एवं सा तर्कयित्वा तु दमयन्ती विशांपते ।
दूतीं प्रस्थापयामास नैषधान्वेषणे शुभा ॥ ३.७१.३६ ॥
Así razonando, oh señor de los hombres, la auspiciosa Damayantī envió a una mensajera a buscar al Naiṣadha.