Mahābhārata · Adhyāya 3.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.72.1
गच्छ केशिनि जानीहि क एष रथवाहकः ।
उपविष्टो रथोपस्थे विकृतो ह्रस्वबाहुकः ॥ ३.७२.१ ॥
Ve, Keśinī, y averigua quién es este auriga sentado en el asiento del carro, deforme y de brazos cortos.
3.72.2
अभ्येत्य कुशलं भद्रे मृदुपूर्वंसमाहिता ।
पृच्छेथाः पुरुषे ह्येनं यथातत्त्वमनिन्दिते ॥ ३.७२.२ ॥
Acércate con calma, oh bondadosa, y primero pregúntale con suavidad por su bienestar; oh irreprochable, interroga a ese hombre con verdad.
3.72.3
अत्र मे महती शङ्का भवेदेष नलो नृपः ।
यथाच मनसस्तुष्टिर्हृदयस्य च निर्वृतिः ॥ ३.७२.३ ॥
Aquí tengo una gran duda: ¿será este hombre el rey Nala? Si lo es, mi mente hallará satisfacción y mi corazón paz.
3.72.4
ब्रूयाश्चैनं कथान्ते त्वं पर्णादवचनं यथा ।
प्रतिवाक्यं च सुश्रोणि बुद्ध्येथास्त्वमनिन्दिते ॥ ३.७२.४ ॥
Y al final de tu conversación, oh de bella cintura, dile las palabras de Parṇa, y observa bien su respuesta, oh irreprochable.
3.72.5
एवं समाहिता गत्वा दूती बाहुकमब्रवीत् ।
दमयन्त्यपि कल्याणी प्रासादस्थाऽनव्वैक्षत ॥ ३.७२.५ ॥
Así, serena, la mensajera fue y habló a Bāhuka; y también la auspiciosa Damayantī, de pie en el palacio, observaba.
3.72.6
स्वागतं ते मनुष्येन्द्र कुशलं ते ब्रवीम्यहम् ।
दमयन्त्या वचः साधु निबोध पुरुषर्षभ ॥ ३.७२.६ ॥
Bienvenido, señor de los hombres; pregunto por tu bienestar. Toro entre los hombres, escucha las buenas palabras de Damayantī.
3.72.7
कदा वै प्रस्थिता यूयं किमर्थमिह चागताः ।
तत्त्वं ब्रूहि यथान्यायं वैदर्भी श्रोतुमिच्छति ॥ ३.७२.७ ॥
¿Cuándo partisteis y con qué propósito habéis venido aquí? Contadlo según la justicia; la princesa de Vidarbha desea oírlo.
3.72.8
श्रुतः स्वयंवरो राज्ञा कोसलेन महात्मना ।
द्वितीयो दमयन्त्या वै भविता श्व इति द्विजात् ॥ ३.७२.८ ॥
El rey de Kosala, de gran alma, lo oyó de un brahmán: el segundo svayaṃvara de Damayantī tendría lugar mañana.
3.72.9
श्रुत्वैतत्प्रस्थितो राजा शतयोजनयायिभिः ।
हयैर्वातजवैर्मुख्यैरहमस्य च सारथिः ॥ ३.७२.९ ॥
Al oír esto, el rey partió con caballos excelentes capaces de recorrer cien yojanas, veloces como el viento; y yo soy su cochero.
3.72.10
अथ योसौ तृतीयो वः स कुतः कस्य वा पुनः ।
त्वं च कस्य कथं चेदंत्वयि कर्म समाहितम् ॥ ३.७२.१० ॥
Ahora, ¿quién es ese tercero entre vosotros, de dónde es y de quién? ¿Y de quién eres tú, y cómo se te ha confiado esta tarea?
3.72.11
पुण्यश्लोकस्य वै सूतो वार्ष्णेय इति विश्रतः ।
स नले विद्रुते भद्रेभागस्वरिमुपस्थितः ॥ ३.७२.११ ॥
El auriga del de santa fama (Nala) era conocido como Vārṣṇeya. Oh, bienhadada, cuando Nala huyó, entró al servicio de Bhāgasvari.
3.72.12
अहमप्यश्वकुशलः सूतत्वे च प्रतिष्ठितः ।
ऋतुपर्णेन सारथ्ये भोजने च वृतः स्वयम् ॥ ३.७२.१२ ॥
Yo también soy diestro con los caballos y experto en el arte del cochero. Ṛtuparṇa mismo me ha contratado como cochero y cocinero.
3.72.13
अथ जानाति वार्ष्णेयः क्वनु राजा नलो गतः ।
कथं च त्वयि वा तेन कथितं स्यात्तु बाहुक ॥ ३.७२.१३ ॥
¿Acaso el Vārṣṇeya sabe adónde se fue el rey Nala? ¿O cómo te lo habría contado él, Bāhuka?
3.72.14
इहैव पुत्रौ निक्षिप्य नलस्य प्रियदर्शनौ ।
गतस्ततो यथाकामं नैष जानाति नैषधम् ॥ ३.७२.१४ ॥
Tras dejar aquí a los dos hijos de Nala, de hermoso aspecto, se marchó adonde quiso; él no conoce a Nala el Niṣadha.
3.72.15
न चान्यः पुरुषः कश्चिन्नलं वेत्ति यशस्विनि ।
गूढश्चरति लोकेऽस्मिन्नष्टरूपो महीपतिः ॥ ३.७२.१५ ॥
Y, oh gloriosa, ningún otro hombre conoce a Nala; en este mundo el señor de la tierra vaga oculto, con la forma alterada.
3.72.16
आत्मैव तु नलं वेद या चास्य तदनन्तरा ।
न हि वै स्वानि लिङ्गानि नलं शंसन्ति कर्हिचित् ॥ ३.७२.१६ ॥
Solo su propio yo conoce a Nala, y después quien está más cerca de él; sus propias señas nunca revelan a Nala.
3.72.17
योसावयोध्यां प्रथमं गतोसौ ब्राह्मणस्तदा ।
इमानि नारीवाक्यानि कथयानः पुनःपुनः ॥ ३.७२.१७ ॥
Aquel brahmán que primero fue a Ayodhyā, repitiendo una y otra vez estas palabras de la mujer.
3.72.18
क्वनु त्वं कितव च्छित्त्वा वस्त्रार्धं प्रस्थितो मम ।
उत्सृज्य विपिने सुप्तामनुरक्तां प्रियां प्रिय ॥ ३.७२.१८ ॥
¿Adónde has ido, jugador? Tras cortar la mitad de mi vestido, partiste y abandonaste en el bosque a tu amada esposa, que duerme y te es devota, ¡oh querido!
3.72.19
सा वै यथा समादिष्टा तथाऽऽस्ते त्वत्प्रतीक्षिणी ।
दह्यमाना दिवारात्रौ वस्त्रार्धेनाभिसंवृता ॥ ३.७२.१९ ॥
Ella permanece tal como fue instruida, esperándote, ardiendo día y noche, cubierta con la mitad de una vestidura.
3.72.20
तस्या रुदनत्याः सततं तेन दुःखेन पार्थिव ।
प्रसादं कुरु मे वीर प्रतिवाक्यं वदस्व च ॥ ३.७२.२० ॥
Porque ella llora sin cesar por ese dolor, oh rey, oh héroe, muéstrame tu favor y responde.
3.72.21
तस्यास्तत्प्रियमाख्यानं प्रवदस्व महामते ।
तदेव वाक्यं वैदर्भी श्रोतुमिच्छन्त्यनिन्दिता ॥ ३.७२.२१ ॥
Oh sabio, dile a ella aquel mensaje querido; esas mismas palabras es lo que la irreprochable princesa de Vidarbha desea oír.
3.72.22
एतच्छ्रुत्वा प्रतिवचस्तस्य दत्तं त्वया किल ।
यत्पुरा तत्पुनस्त्वत्तो वैदर्भी श्रोतुमिच्छति ॥ ३.७२.२२ ॥
Al oír esto, la princesa de Vidarbha desea oírte repetir de nuevo la respuesta que le diste antes.
3.72.23
एवमुक्तस्य केशिन्या नलस्य कुरुनन्दन ।
हृदयं व्यथितं चासीदश्रुपूर्णे च लोचने ॥ ३.७२.२३ ॥
Cuando Keśinī habló así, oh deleite de los Kurus, el corazón de Nala se afligió y sus ojos se llenaron de lágrimas.
3.72.24
स निग्राह्यात्मनो दुःखं दह्यमानो महीपतिः ।
बाष्पसंदिग्धया वाचा पुनरेवेदमब्रवीत् ॥ ३.७२.२४ ॥
Reprimiendo su propio dolor, el rey ardiente volvió a hablar estas palabras, con la voz ahogada por las lágrimas.
3.72.25
वैषम्यमपि संप्राप्ता गोपायन्ति कुलस्त्रियः ।
आत्मानमात्मना सत्यो जितः स्वर्गो न संशयः ॥ ३.७२.२५ ॥
Aun caídas en la adversidad, las mujeres de buena familia se protegen a sí mismas; la mujer veraz conquista el cielo por sí misma, no hay duda.
3.72.26
रहिता भर्तृभिश्चापि न क्रुध्यन्ति कदाचन ।
प्राणांश्चारित्रकवचान्धारयन्ति वरस्त्रियः ॥ ३.७२.२६ ॥
Aun separadas de sus esposos, las mujeres excelentes nunca se enojan; sostienen su vida con la buena conducta como coraza.
3.72.27
विषमस्थेन मूढेन परिभ्रष्टसुखेन च ।
यत्सा तेन परित्यक्ता तत्रन क्रोद्धुमर्हति ॥ ३.७२.२७ ॥
Puesto que él, sumido en la desgracia, cegado y caído de la felicidad, la abandonó, ella no debe enojarse.
3.72.28
प्राणयात्रां परिप्रेप्सोः शकुनैर्हतवाससः ।
आधिभिर्दह्यमानस्य श्यामा न क्रोद्धुमर्हति ॥ ३.७२.२८ ॥
Hacia su esposo, que busca el sustento de la vida, a quien las aves quitaron la ropa y que arde en angustia mental, Śyāmā no debe enojarse.
3.72.29
सत्कृताऽसत्कृता वाऽपि पतिं दृष्ट्वा तथाविधम् ।
राज्यभ्रष्टं श्रिया हीनं क्षिधितं व्यसनाप्लुतम् ॥ ३.७२.२९ ॥
Honrada o deshonrada, al ver a su esposo en tal estado, caído de su reino, privado de fortuna, hambriento y sumido en la desgracia—
3.72.30
एवं ब्रुवाणस्तद्वाक्यं नलः परमदुर्मनाः ।
न बाष्पमशकत्सोढुं प्ररुरोद च भारत ॥ ३.७२.३० ॥
Al decir estas palabras, Nala, profundamente afligido, no pudo contener las lágrimas, y lloró, oh Bhārata.
3.72.31
ततः सा केशिनी गत्वा दमयन्त्यै न्यवेदयत् ।
तत्सर्वं कथितं चैव विकारं तस्य चैव तम् ॥ ३.७२.३१ ॥
Entonces Keśinī fue y le informó todo a Damayantī, y le contó también toda la perturbación de él.