ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.74.1
सर्वं विकारं दृष्ट्वा तु पुण्यश्लोकस्य धीमतः ।
आगत्य केशिनी क्षिप्रं दमयन्त्यै न्यवेदयत् ॥ ३.७४.१ ॥
ପୁଣ୍ୟଶ୍ଲୋକ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ନଳଙ୍କ ସମସ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖି କେଶିନୀ ଶୀଘ୍ର ଫେରି ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ଜଣାଇଲା।
3.74.2
दमयन्ती ततो भूयः प्रेषयामास केशिनीम् ।
मातुः सकाशं दुःखार्ता नलशङ्कासमुत्सुका ॥ ३.७४.२ ॥
ତା'ପରେ ଦୁଃଖାର୍ତ୍ତା ଦମୟନ୍ତୀ ନଳଙ୍କ ପ୍ରତି ସନ୍ଦେହରେ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ କେଶିନୀଙ୍କୁ ପୁଣି ମାଆ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ।
3.74.3
परीक्षितो मे बहुशो बाहुको नलशङ्कया ।
रूपे मे संशयस्त्वेकः स्वयमिच्छमि वेदितुम् ॥ ३.७४.३ ॥
ନଳଙ୍କ ସନ୍ଦେହରେ ମୁଁ ବାହୁକଙ୍କୁ ଅନେକ ଥର ପରୀକ୍ଷା କରିଛି; ତାଙ୍କ ରୂପ ବିଷୟରେ ମୋର ଗୋଟିଏ ସନ୍ଦେହ ଅଛି, ଯାହା ମୁଁ ନିଜେ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
3.74.4
स वा प्रवेश्यतां मातर्मां वाऽनुज्ञातुमर्हसि ।
विदितं वाऽथवाऽज्ञातं पितुर्मे संविधीयताम् ॥ ३.७४.४ ॥
ମାଆ, ତାଙ୍କୁ ଭିତରକୁ ଆଣାଯାଉ, କିମ୍ବା ମୋତେ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅ; କିମ୍ବା ମୋ ପିତା ଜାଣିଥିବା କିମ୍ବା ନ ଜାଣିଥିବା ବିଷୟଟି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉ।
3.74.5
एवमुक्ता तु वैदर्भ्या सा देवी भीममब्रवीत् ।
दुहितुस्तमभिप्रायमन्वजानात्स पार्थिवः ॥ ३.७४.५ ॥
ବୈଦର୍ଭୀ (ଦମୟନ୍ତୀ) ଏପରି କହିବାରୁ ସେହି ଦେବୀ ଭୀମଙ୍କୁ କହିଲେ; ସେହି ରାଜା ନିଜ କନ୍ୟାର ସେହି ଇଚ୍ଛାରେ ସମ୍ମତି ଦେଲେ।
3.74.6
सा चै पित्राऽभ्यनुज्ञाता मात्रा च भरतर्षभ ।
तयोर्नियोगात्कौरव्य केशिनीमिदमब्रवीत् ॥ ३.७४.६ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ କୌରବ୍ୟ! ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ, ସେମାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେ କେଶିନୀଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
3.74.7
गच्छ केशिनि शीघ्रं त्वंबाहुकं पितृशासनात् ।
आनयस्व यथा माता त्वं तथा कुरु मे प्रियम् ॥ ३.७४.७ ॥
ହେ କେଶିନି, ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ବାହୁକଙ୍କୁ ଆଣ; ମାତା ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ସେପରି ମୋର ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
3.74.8
गत्वा तु केशिनी शिघ्रं बाहुकं वाक्यमब्रवीत् ।
भीमस्य शासनात्सूतागताहं विद्धि बाहुक ॥ ३.७४.८ ॥
ତା'ପରେ କେଶିନି ଶୀଘ୍ର ବାହୁକଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲା: ଭୀମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ଆସିଛି; ହେ ସୂତ ବାହୁକ, ଏହା ଜାଣ।
3.74.9
प्रविश्यतां राजवेश्म इत्युक्तो भरतर्षभ ।
बाहुकस्तु चिरं ध्यात्वा केशिन्या सह भारत।
प्रविवेश महाबाहुर्दमयन्तीनिवेशनम् ॥ ३.७४.९ ॥
'ରାଜଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କର' ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବାହୁକ ବହୁ ସମୟ ଚିନ୍ତା କଲା; ତା'ପରେ କେଶିନୀ ସହିତ ସେଇ ମହାବାହୁ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ନିବାସରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
3.74.10
नलं प्रवेशयामास यत्रतस्याः प्रतिश्रयः ॥ ३.७४.१० ॥
ଯେଉଁଠି ତା'ର ବାସସ୍ଥାନ ଥିଲା, ସେଠାରେ ସେ ନଳଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କରାଇଲା।
3.74.11
तां स्म दृष्ट्वैव सहसा दमयन्तीं नलो नृपः ।
आविष्टः शोकदुःखाभ्यां बभूवाश्रुपरिप्लुतः ॥ ३.७४.११ ॥
ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ରାଜା ନଳ ହଠାତ୍ ଶୋକ ଓ ଦୁଃଖରେ ଆଚ୍ଛନ୍ନ ହୋଇ ଅଶ୍ରୁରେ ପ୍ଳାବିତ ହେଲେ।
3.74.12
तं तु दृष्ट्वातथायुक्तं दमयन्ती नलं तदा ।
तीव्रशोकसमाविष्टा बभूव वरवर्णिनी ॥ ३.७४.१२ ॥
ସେତେବେଳେ ସେପରି ବିଚଳିତ ନଳଙ୍କୁ ଦେଖି, ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣା ଦମୟନ୍ତୀ ତୀବ୍ର ଶୋକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
3.74.13
ततः काषायवसना जटिला मलपङ्किनी ।
दमयन्ती महाराज बाहुकं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.७४.१३ ॥
ତା'ପରେ କଷାୟ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତା, ଜଟାଧାରିଣୀ ଓ ମଇଳାରେ ମଳିନା ଦମୟନ୍ତୀ, ହେ ମହାରାଜ, ବାହୁକଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.74.14
पूर्वं दृष्टस्त्वया कश्चिद्धर्मज्ञो नाम बाहुक ।
सुप्तामुत्सृज्यविपिने गतो यः पुरुषः स्त्रियम् ॥ ३.७४.१४ ॥
ବାହୁକ, ତୁମେ କ'ଣ ପୂର୍ବେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ନାମକ କୌଣସି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଛ, ଯିଏ ବନରେ ଶୋଉଥିବା ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଇଥିଲା?
3.74.15
अनागसं प्रियां भार्यां विजने श्रममोहिताम् ।
अपहाय तु को गच्चेत्पुण्यश्लोकमृतेनलम् ॥ ३.७४.१५ ॥
ନିରପରାଧା, ପ୍ରିୟ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ, ନିର୍ଜନ ବନରେ ଶ୍ରମରେ ମୋହିତ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ, ପୁଣ୍ୟଶ୍ଲୋକ ନଳଙ୍କ ବିନା ଆଉ କିଏ ଛାଡ଼ି ଯିବ?
3.74.16
किमु तस्य मया बाल्यादपराद्धं महीपतेः ।
यो मामुत्सृज्य विपिने गतवान्निद्रयाऽर्दिताम् ॥ ३.७४.१६ ॥
ବାଲ୍ୟବଶତଃ ମୁଁ ସେହି ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତି କ'ଣ ଅପରାଧ କରିଛି, ଯେ ନିଦ୍ରାରେ ପୀଡ଼ିତ ମୋତେ ବନରେ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲା?
3.74.17
साक्षाद्देवानपाहाय वृतो यः स पुरा मया ।
अनुव्रतामभिमतां पुत्रिणीं त्यक्तवान्कथम् ॥ ३.७४.१७ ॥
ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି ମୁଁ ପୂର୍ବେ ଯାହାକୁ ବରଣ କରିଥିଲି, ସେ ଅନୁରକ୍ତା, ପ୍ରିୟା, ପୁତ୍ରବତୀ ମୋତେ କିପରି ତ୍ୟାଗ କଲା?
3.74.18
अग्नौ पाणिगृहीता च हंसानां वचने स्थिताम् ।
भरिष्यामीति सत्यं तु प्रतिश्रुत्य क्व तद्गतम् ॥ ३.७४.१८ ॥
ଅଗ୍ନି ଆଗରେ ମୋ ହାତ ଧରିଥିବା, ହଂସଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ସ୍ଥିର ରହିଥିବା, 'ମୁଁ ତୁମକୁ ପୋଷଣ କରିବି' ବୋଲି ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିବା ସେ କେଉଁଠି ଗଲା?
3.74.19
दमयन्त्या ब्रुवन्त्यास्तु सर्वमेतदरिदम ।
शोकजं वारिनेत्राभ्यामसुखं प्रास्रवद्बहु ॥ ३.७४.१९ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ଦମୟନ୍ତୀ ଏସବୁ କହୁଥିବା ସମୟରେ, ଶୋକରୁ ଜାତ ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କର ଜଳଭରା ଆଖିରୁ ବହୁତ ଲୁହ ବହିଗଲା ।
3.74.20
अतीव कृष्णताराभ्यां रक्तान्ताभ्यां जलंतु तत् ।
परिस्रवन्नलो राजा शोकार्तइदमब्रवीत् ॥ ३.७४.२० ॥
ଅତି କଳା ତାରା ଓ ଲାଲ କୋଣ ଥିବା ଆଖିରୁ ସେହି ଜଳ ବହୁଥିବା ବେଳେ, ଶୋକପୀଡ଼ିତ ରାଜା ନଳ ଏହା କହିଲେ ।
3.74.21
नलोऽहं विपुलश्रोणि त्वामुत्सृज्य यतो गतः ।
आविष्टः कलिना भद्रे तेन मोहवशं गतः ॥ ३.७४.२१ ॥
ହେ ବିପୁଳ କଟିଦେଶ ବିଶିଷ୍ଟା, ମୁଁ ନଳ; ହେ ଭଦ୍ରେ, କଳିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ ମୋହବଶ ହୋଇ ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଇଥିଲି ।
3.74.22
मम राज्यं प्रनष्टं यन्नाहं तत्कृतवान्स्वयम् ।
कलिना तत्कृतं भीरु यच्च त्वामहमत्यजम् ॥ ३.७४.२२ ॥
ମୋ ରାଜ୍ୟ ଯାହା ନଷ୍ଟ ହେଲା, ତାହା ମୁଁ ନିଜେ କରି ନ ଥିଲି; ହେ ଭୀରୁ, ତାହା କଳି କରିଥିଲା; ଏବଂ ଯାହା ମୁଁ ତୁମକୁ ତ୍ୟାଗ କଲି, ତାହା ମଧ୍ୟ କଳିରେ କରାଯାଇଥିଲା ।
3.74.23
यत्त्वया धर्मकृच्छ्रे तु शापेनाभिहतः पुरा ।
वनस्थया दुःखितया शोचन्त्या मांदिवानिशम् ॥ ३.७४.२३ ॥
ଧର୍ମସଙ୍କଟ ସମୟରେ, ପୂର୍ବରୁ ବନରେ ରହି, ଦୁଃଖିତା ହୋଇ, ଦିନରାତି ଶୋକ କରୁଥିବା ତୁମେ ଅଭିଶାପରେ ମୋତେ ଆଘାତ କରିଥିଲ ।
3.74.24
स मच्छरीरे त्वच्छापाद्दह्यमानोऽवसत्कलिः ।
त्वच्छापदग्धः सततं सोऽग्नावग्निरिवाहितः ॥ ३.७४.२४ ॥
ସେ କଳି ମୋ ଶରୀରରେ ତୁମ ଅଭିଶାପରେ ଦହିଁ ହେଉ ହେଉ ବାସ କଲା; ତୁମ ଅଭିଶାପରେ ସତତ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ଅଗ୍ନିରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ସେ ରହିଲା ।
3.74.25
मम च व्यवसायेन तपसा चैव निर्जितः ।
दुःखस्यान्तेन चानेन भवितव्यं हि नौ शुभे ॥ ३.७४.२५ ॥
ମୋ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ସେ ପରାଜିତ ହୋଇଛି; ହେ ଶୁଭେ, ଏଥିରେ ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କ ଦୁଃଖର ଅନ୍ତ ହେବ।
3.74.26
विमुच्य मां गतः पापस्ततोऽहमिह चागतः ।
त्वदर्थं विपुलश्रोणि न हि मेऽन्यत्प्रयोजनम् ॥ ३.७४.२६ ॥
ମୋତେ ଛାଡ଼ି ସେ ପାପୀ ଚାଲିଗଲା; ତାପରେ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ହେ ବିପୁଳଶ୍ରୋଣୀ, ତୁମ ପାଇଁ ହିଁ ଆସିଛି; ମୋର ଅନ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ।
3.74.27
कथं नु नारी भर्तारमनुरक्तमनुव्रतम् ।
उत्सृज्य वरयेदन्यं यथा त्वं भीरु कर्हिचित् ॥ ३.७४.२७ ॥
ଅନୁରକ୍ତ ଓ ବ୍ରତନିଷ୍ଠ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନାରୀ କିପରି ଅନ୍ୟକୁ ବରିବ? ହେ ଭୀରୁ, ତୁମେ କେବେ ବି ସେପରି କରିବ ନାହିଁ।
3.74.28
दूताश्चरन्ति पृथिवीं कृत्स्नां नृपतिशासनात् ।
भैमी किल स्म भर्तारं द्वितीयं वरयिष्यति ॥ ३.७४.२८ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦୂତମାନେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ବୁଲୁଛନ୍ତି; କୁହାଯାଏ ଯେ ଭୈମୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ୱାମୀ ବରଣ କରିବେ।
3.74.29
स्वैरवृत्ता यथाकाममनुरूपमिवात्मनः ।
श्रुत्वैव चैवं त्वरितो भागस्वरिरुपस्थितः ॥ ३.७४.२९ ॥
ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଚଳିବ, ଯେପରି ନିଜ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ୱାମୀ ବାଛିବ। ଏହା ଶୁଣିବା ମାତ୍ରେ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି।
3.74.30
दमयन्ती तु तच्छ्रुत्वा नलस्य परिदेवितम् ।
प्राञ्जलिर्वेपमाना च भीता वचनमब्रवीत् ॥ ३.७४.३० ॥
କିନ୍ତୁ ନଳଙ୍କ ସେହି ବିଳାପ ଶୁଣି ଦମୟନ୍ତୀ ହାତଯୋଡ଼ି, କମ୍ପି ଓ ଭୀତ ହୋଇ ଏହା କହିଲେ।
3.74.31
न मामर्हसि कल्याण पापेन परिशङ्कितुम् ।
मया हि देवानुत्सृज्य वृतस्त्वं निषधाधिप ॥ ३.७४.३१ ॥
ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ପାପର ଆଶଙ୍କାରେ ତୁମେ ମୋତେ ସନ୍ଦେହ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି ମୁଁ ତୁମକୁ ବରଣ କରିଛି, ହେ ନିଷଧାଧିପତି।
3.74.32
तवाभिगमनार्थं तु सर्वतो ब्राह्मणा गताः ।
वाक्यानि मम गाथाभिर्गायमाना दिशो दश ॥ ३.७४.३२ ॥
ତୁମ ନିକଟକୁ ଯିବା ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସବୁ ଦିଗକୁ ଗଲେ; ମୋର ବାକ୍ୟକୁ ଗାଥାରେ ଗାଇ ଦଶ ଦିଗରେ।
3.74.33
ततस्त्वां ब्राह्मणो विद्वान्पर्णादो नाम पार्थिव ।
अभ्यगच्छत्कोसलायामृतुपर्णनिवेशने ॥ ३.७४.३३ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ପର୍ଣାଦ ନାମକ ଜଣେ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୋଶଳରେ ଋତୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଗୃହକୁ ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
3.74.34
तेन वाक्ये कृतेसम्यक्प्रतिवाक्ये तथा हृते ।
उपायोऽयंमया दृष्टो नैषधानयने तव ॥ ३.७४.३४ ॥
ସେ ବାକ୍ୟ ଯଥାଯଥ କହିଲେ ଓ ସେହିପରି ପ୍ରତିବାକ୍ୟ ପାଇଲେ, ନିଷଧରାଜଙ୍କୁ ଆଣିବାର ଏହି ଉପାୟ ମୁଁ ଦେଖିଲି।
3.74.35
त्वामृते नहि लोकेऽन्य एकाह्ना पृथिवीपते ।
समर्थो योजनशतं गन्तुमश्वैर्नराधिप ॥ ३.७४.३५ ॥
ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଏ ଜଗତରେ ଅନ୍ୟ କେହି ଏକ ଦିନରେ ଘୋଡ଼ାରେ ଶହେ ଯୋଜନ ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି, ହେ ନରାଧିପ।
3.74.36
तथापि मां महीपाल भजेतां चरणौ तव ।
स्पृशेयं तेन सत्येन पादावेतौ महीपते।
यथा नासत्कृतं किंचिन्मनसाऽपि चराम्यहम् ॥ ३.७४.३६ ॥
ତଥାପି, ହେ ମହୀପାଳ, ମୁଁ ତୁମ ଚରଣର ସେବା କରିବି। ହେ ମହୀପତି, ସେହି ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମ ଏହି ଚରଣକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଛି, ଯେପରି ମନରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ କୌଣସି ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ନ କରେ।
3.74.37
अयं चरति लोकेऽस्मिन्भूतसाक्षी सदागतिः ।
एष मे मुञ्चतु प्राणान्यदि पापं चराम्यहम् ॥ ३.७४.३७ ॥
ଏହି ଲୋକରେ ଭୂତମାନଙ୍କର ସାକ୍ଷୀ ହୋଇ ସଦା ବିଚରଣ କରୁଥିବା — ମୁଁ ପାପ କରିଥିଲେ ସେ ମୋ ପ୍ରାଣ ନେଉ।
3.74.38
यथा चरति तिग्मांशुः परितो भुवनं सदा ।
स मुञ्चतु मम प्राणान्यदि पापं चराम्यहम् ॥ ३.७४.३८ ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ କିରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ସଦା ଜଗତ ଚାରିପଟେ ବୁଲନ୍ତି — ମୁଁ ପାପ କରିଥିଲେ ସେ ମୋ ପ୍ରାଣ ନେଉ।
3.74.39
चन्द्रमाः सर्वभूतानामन्तश्चरति साक्षिवत् ।
स मुञ्चतु मम प्राणान्यदि पापं चराम्यहम् ॥ ३.७४.३९ ॥
ଚନ୍ଦ୍ରମା ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ଭିତରେ ସାକ୍ଷୀ ପରି ବିଚରଣ କରନ୍ତି — ମୁଁ ପାପ କରିଥିଲେ ସେ ମୋ ପ୍ରାଣ ନେଉ।
3.74.40
एते देवास्त्रयः कृत्स्नं त्रैलोक्यं धारयन्ति वै ।
विब्रुवन्तु यथा सत्यमेतद्देवास्त्यजन्तु माम् ॥ ३.७४.४० ॥
ଏହି ତିନି ଦେବତା ସମସ୍ତ ତ୍ରିଲୋକକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି — ଏହା ସତ୍ୟ ହେଲେ ଦେବତାମାନେ କହନ୍ତୁ, ଓ ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ।
3.74.41
एवमुक्ते ततो वायुरन्तरिक्षादभाषत ।
नैषा कृतवती पापं नल सत्यं ब्रवीमि ते ॥ ३.७४.४१ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ ଆକାଶରୁ ବାୟୁ କହିଲେ — ହେ ନଳ, ସେ ପାପ କରିନାହାଁନ୍ତି; ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।
3.74.42
राजञ्शीलनिधिः स्फीतो दमयन्त्या सुरक्षितः ।
साक्षिणो रक्षिणश्चास्या वयं त्रीन्परिवत्सरान् ॥ ३.७४.४२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଦମୟନ୍ତୀ ଶୀଳର ସମୃଦ୍ଧ ନିଧି, ଭଲ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷିତ; ଆମେ ତିନି ବର୍ଷ ତାଙ୍କର ସାକ୍ଷୀ ଓ ରକ୍ଷକ ଥିଲୁ।
3.74.43
उपायो विहितश्चायं त्वदर्थमतुलोऽनया ।
न ह्येकाह्ना शतं गन्ता त्वामृतेऽन्यः पुमानिह ॥ ३.७४.४३ ॥
ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଏହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଅତୁଳନୀୟ ଉପାୟ। ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଏଠାରେ ଆଉ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ଏକ ଦିନରେ ଶହେ ଯୋଜନ ଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ।
3.74.44
उपपन्ना त्वया भैमी त्वं च भैम्या महीपते ।
नात्र शङ्का त्वया कार्या संगच्छ सह भार्यया ॥ ३.७४.४४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଭୈମୀ ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ତୁମେ ଭୈମୀ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ଏଥିରେ ତୁମେ ସନ୍ଦେହ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ମିଳିତ ହୁଅ।
3.74.45
तथा ब्रुवति वायौ तु पुष्पवृष्टिः पपात ह ।
देवदुन्दुभयो नेदुर्ववौ च पवनः शिवः ॥ ३.७४.४५ ॥
ବାୟୁ ଏପରି କହିବାମାତ୍ରେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲା; ଦେବଦୁନ୍ଦୁଭି ବାଜିଲା; ଏବଂ ଶୁଭ ପବନ ବହିଲା।
3.74.46
तदद्भुतमयं दृष्ट्वा नलो राजाऽथ भारत ।
दमयन्त्यां विशङ्कां तामुपाकर्षदरिंदमः ॥ ३.७४.४६ ॥
ହେ ଭାରତ, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖି ଶତ୍ରୁଦମନ ରାଜା ନଳଙ୍କ ମନରେ ଦମୟନ୍ତୀ ପ୍ରତି ସେହି ସନ୍ଦେହ ଉଠିଲା।
3.74.47
ततस्तद्वस्त्रमरजः प्रावृणोद्वसुधाधिपः ।
संस्मृत्य नागराजं तं ततो लेभे स्वकं वपुः ॥ ३.७४.४७ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଭୂପତି ସେହି ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କଲେ, ଏବଂ ସେହି ନାଗରାଜଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ପୁଣି ନିଜ ରୂପ ପାଇଲେ।
3.74.48
स्वरूपिणं तु भर्तारं दृष्ट्वा भीमसुता तदा ।
प्राक्रोशदुच्चैरालिङ्ग्य पुण्यश्लोकमनिन्दिता ॥ ३.७४.४८ ॥
ନିଜ ପ୍ରକୃତ ରୂପର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୀମକନ୍ୟା, ସେହି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା, ପୁଣ୍ୟଶ୍ଲୋକଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
3.74.49
भैमीमपि नलो राजा भ्राजमानो यथा पुरा ।
सस्वजे स्वसुतौ चापि यथावत्प्रत्यनन्दत ॥ ३.७४.४९ ॥
ଭୀମକନ୍ୟା ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ପୂର୍ବ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରାଜା ନଳ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ; ନିଜର ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଯଥାବତ୍ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
3.74.50
ततः स्वोरसि विन्यस्य वक्रं तस्य शुभानना ।
परीता तेन दुःखेन निशश्वासायतेक्षणा ॥ ३.७४.५० ॥
ତା'ପରେ ଶୁଭମୁଖୀ, ବିଶାଳନୟନା ସେ ତାଙ୍କର ମୁଖ ନିଜ ବକ୍ଷରେ ରଖି, ସେ ଦୁଃଖରେ ଘେରି ହୋଇ ଦୀର୍ଘ ନିଃଶ୍ୱାସ ପକାଇଲେ।
3.74.51
तथैव मलदिग्धाङ्गीं परिष्वज्य शुचिस्मिताम् ।
सुचिरं पुरुषव्याघ्रस्तस्थौ शोकपरिप्लुतः ॥ ३.७४.५१ ॥
ସେହିପରି ମଇଳାରେ ଲିପ୍ତ ଶରୀର, ପବିତ୍ର ହସର ସେ ନାରୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଶୋକରେ ବୁଡ଼ିଥିବା ସେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଠିଆ ହୋଇ ରହିଲେ।
3.74.52
ततः सर्वं यथावृत्तं दमयन्त्या नलस्य च ।
भीमायाकथयत्प्रीत्या वैदर्भ्या जननी नृप ॥ ३.७४.५२ ॥
ତା'ପରେ ହେ ନୃପ! ବୈଦର୍ଭୀ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ମାତା ପ୍ରୀତିପୂର୍ବକ ଦମୟନ୍ତୀ ଓ ନଳଙ୍କ ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା ସେପରି ଭୀମଙ୍କୁ କହିଲେ।
3.74.53
ततोऽब्रवीन्महाराजः कृतशौचमहंनलम् ।
दमयन्त्या सहोपेतं कल्ये द्रष्टा सुखोषितम् ॥ ३.७४.५३ ॥
ତା'ପରେ ମହାରାଜ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ନଳଙ୍କୁ କହିଲେ; ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ସହ ଆସିଥିବା ନଳ ସୁଖରେ ରାତି କଟାଇଥିଲେ; ସକାଳେ ଦେଖିବା ଲୋକ ହେଲେ।
3.74.54
ततस्तौ सहितौ रात्रिं कथयन्तौ पुरातनम् ।
वने विचरितं सर्वमूषतुर्मुदितौ नृप ॥ ३.७४.५४ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଦୁଇଜଣ ଏକାଠି ରାତି ସାରା ପୁରୁଣା କଥା ଓ ବନରେ ବୁଲିଥିବା ସବୁ କହି, ହେ ନୃପ, ଆନନ୍ଦରେ ସେଠାରେ ରହିଲେ।
3.74.55
गृहे भीमस्य नृपतेः परस्परसुखैषिणौ ।
वसेतां हृष्टसंकल्पौ वैदर्भी च नलश् ह ॥ ३.७४.५५ ॥
ଭୀମଙ୍କ ଗୃହରେ, ପରସ୍ପରର ସୁଖ ଇଚ୍ଛା କରି, ହୃଷ୍ଟ ସଂକଳ୍ପରେ ବୈଦର୍ଭୀ ଓ ନଳ ବାସ କଲେ।
3.74.56
स चतुर्थे ततो वर्षे संगम्य सह भार्यया ।
सर्वकामैः सुसिद्धार्थो लब्धवान्परमां मुदम् ॥ ३.७४.५६ ॥
ତା'ପରେ ଚତୁର୍ଥ ବର୍ଷରେ ପତ୍ନୀ ସହିତ ପୁନର୍ମିଳନ କରି, ସର୍ବକାମନା ସିଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କଲେ।
3.74.57
दमयन्त्यपि भर्तारमासाद्याप्यायिता भृशम् ।
अर्धसंजातसस्येव तोयं प्राप्य वसुंधरा ॥ ३.७४.५७ ॥
ଦମୟନ୍ତୀ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପାଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁନର୍ଜୀବିତ ହେଲେ, ଅର୍ଦ୍ଧ ବଢ଼ିଥିବା ଶସ୍ୟବିଶିଷ୍ଟ ଭୂମି ଜଳ ପାଇଲା ପରି।
3.74.58
सैवं समेत्य व्यपनीय तन्द्रां ।
शान्तज्वरा हर्षविवृद्धसत्त्वा।
रराज भैमी समवाप्तकामा ।
शीतांशुना रात्रिरिवोदितेन ॥ ३.७४.५८ ॥
ଏହିପରି ମିଳିତ ହୋଇ, କ୍ଳାନ୍ତି ଦୂର ହୋଇ, ଜ୍ୱର ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ହର୍ଷରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ସତ୍ତ୍ୱା ଭୈମୀ କାମନା ସିଦ୍ଧ ହୋଇ ଉଦିତ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ରାତ୍ରି ପରି ଶୋଭିଲେ।