મહાભારત · અધ્યાય 3.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.75.1
अथ तां व्युषितो रात्रिं नलो राजा स्वलंकृतः ।
वैदर्भ्या सहितः काल्यं ददर्श वसुधाधिपम् ॥ ३.७५.१ ॥
પછી તે રાત્રિ વિતાવીને, સુસજ્જ રાજા નળે વૈદર્ભી સાથે પ્રભાતે પૃથ્વીના અધિપતિને જોયા.
3.75.2
ततोऽभिवादयामास प्रयतः श्वशुरं नलः ।
ततो नु दमयन्ती च ववन्दे पितरं शुभा ॥ ३.७५.२ ॥
પછી નળે વિનયપૂર્વક પોતાના સસરાને પ્રણામ કર્યા; પછી શુભા દમયંતીએ પણ પોતાના પિતાને વંદન કર્યા.
3.75.3
तं भीमः प्रतिजग्राह पुत्रवत्परया मुदा ।
यथार्हं पूजयित्वा च समाश्वासयत प्रभुः ॥ ३.७५.३ ॥
ભીમે તેને પુત્રની જેમ અત્યંત આનંદથી સ્વીકાર્યો; યોગ્ય સત્કાર કરીને તે પ્રભુએ તેને આશ્વાસન આપ્યું.
3.75.4
नलेन सहितां तत्रदमयन्तीं पतिव्रताम् ।
अनुजग्राह महता सत्कारेण क्षितीश्वरः ॥ ३.७५.४ ॥
ત્યાં નળ સાથે રહેલી પતિવ્રતા દમયંતીને પણ પૃથ્વીના સ્વામીએ મોટા સત્કારથી અનુગ્રહ કર્યો.
3.75.5
तामर्हणां नलो राजा प्रतिगृह्य यथाविधि ।
परिचर्यां स्वकां तस्मै यथावत्प्रत्यवेदयत् ॥ ३.७५.५ ॥
રાજા નળે તે સન્માન વિધિપૂર્વક સ્વીકાર્યું અને પોતાની સેવા તેમને યથાર્થ રીતે નિવેદિત કરી.
3.75.6
ततो बभूव नमरे सुमहान्हर्षजः स्वनः ।
जनस्य संप्रहृष्टस्य नलं दृष्ट्वा तथाऽऽगतम् ॥ ३.७५.६ ॥
પછી નગરમાં નળને આ રીતે આવતા જોઈને આનંદિત થયેલા લોકોનો મહાન હર્ષનાદ ઊઠ્યો.
3.75.7
अशोभयच्च नगरीं पताकाध्वजमालिनीम् ।
सिक्ताः सुमृष्टपुष्पाढ्या राजमार्गाः स्वलंकृताः ॥ ३.७५.७ ॥
તેમણે પતાકા અને ધ્વજની માળાથી શોભતા તે નગરને સજાવ્યું; રાજમાર્ગો પાણીથી છાંટેલા, સારી રીતે સાફ કરેલા ફૂલોથી ભરેલા અને સુંદર રીતે શણગારેલા હતા.
3.75.8
द्वारिद्वारि च पौराणां पुष्पभङ्गः प्रकल्पितः ।
अर्चितानि च सर्वाणि देवतायतनानि च ॥ ३.७५.८ ॥
દરેક દ્વાર પર નગરજનોએ ફૂલોની સજાવટ ગોઠવી; અને બધાં દેવાલયોની પૂજા કરવામાં આવી.
3.75.9
ऋतुपर्णोऽपिशुश्राव बाहुकच्छद्मिनं नलम् ।
दमयन्त्या समायुक्तं जहृषे च नराधिपः ॥ ३.७५.९ ॥
બાહુકના વેશમાં છુપાયેલો નળ દમયંતી સાથે મળ્યો છે એમ ઋતુપર્ણે સાંભળ્યું; તે નરાધિપ હર્ષિત થયો.
3.75.10
तमानाय्य नलं राजा क्षमयामास पार्थिवः ।
स च तं क्षमयामास हेतुभिर्बुद्धिसंमितः ॥ ३.७५.१० ॥
રાજાએ નળને લાવીને તેની પાસે ક્ષમા માંગી; અને નળે પણ કારણો સહિત, બુદ્ધિને અનુરૂપ રીતે તેને ક્ષમા આપી.
3.75.11
स सत्कृतोमहीपालो नैषधं विस्मिताननः ।
दिष्ट्या समेतो दारैः स्वैर्भवानित्यभ्यनन्दत ॥ ३.७५.११ ॥
સત્કાર પામેલા તે રાજાએ વિસ્મિત મુખે નિષધના પુત્ર નળને, 'સદ્ભાગ્યે આપ આપની પત્ની સાથે મળ્યા' એમ કહીને અભિનંદન આપ્યાં.
3.75.12
कच्चित्तु नापराधं ते कृतवानस्मि नैषध ।
अज्ञातवासे वसतो मद्गृहेवसुधाधिप ॥ ३.७५.१२ ॥
હે નિષધના પુત્ર! શું મેં આપનો કોઈ અપરાધ કર્યો છે? હે પૃથ્વીપતિ, અજ્ઞાતવાસમાં મારા ઘરમાં રહેતા.
3.75.13
यदि वाऽबुद्धिपूर्वाणि यदि बुद्ध्याऽपि कानिचित् ।
मया कृतान्यकार्याणि तानि त्वं क्षन्तुमर्हसि ॥ ३.७५.१३ ॥
જો મેં અજાણતાં અથવા જાણીબૂજીને કોઈ અયોગ્ય કાર્યો કર્યાં હોય, તો તે તું ક્ષમા કરવા યોગ્ય છે.
3.75.14
न मेऽपराधं कृतवांस्त्वं स्वल्पमपि पार्थिव ।
कृतेऽपि च न मे कोपः क्षन्तव्यं हि मया तव ॥ ३.७५.१४ ॥
હે રાજન, તમે મારા પ્રત્યે થોડો પણ અપરાધ કર્યો નથી. કર્યો હોય તોપણ મને ક્રોધ નથી; હું તમને ક્ષમા કરું છું.
3.75.15
पूर्वं ह्यापि सखा मेऽसि संबन्धी च जनाधिप ।
अत ऊर्ध्वं तु भूयस्त्वं प्रीतिमाहर्तुमर्हसि ॥ ३.७५.१५ ॥
હે જનાધિપ, તમે પહેલાંથી પણ મારા મિત્ર અને સંબંધી છો. તેથી હવે ફરી મારા પ્રત્યેનો પ્રેમ પાછો લાવવો તમને યોગ્ય છે.
3.75.16
सर्वकामैः सुविहितैः सुखमस्म्युषितस्त्वयि ।
न तथा स्वगृहेराजन्यथा तव गृहे सदा ॥ ३.७५.१६ ॥
તમારી પાસે મારી બધી ઇચ્છાઓ સારી રીતે પૂરી કરવામાં આવતી હતી, અને હું સુખેથી રહ્યો. હે રાજન, મારા પોતાના ઘરમાં પણ તમારા ઘરમાં હતો એમ હું સદા સુખી રહ્યો નથી.
3.75.17
इदं चैव हयज्ञानं त्वदीयं मयि तिष्ठति ।
तदुपाकर्तुमिच्छामि मन्यसे यदि पार्थिव ॥ ३.७५.१७ ॥
તમારું આ અશ્વજ્ઞાન મારી પાસે છે. હે પાર્થિવ, જો તમને યોગ્ય લાગે તો હું તે તમને પાછું આપવા ઇચ્છું છું.
3.75.18
एवमुक्त्वा ददौ विद्यामृतुपर्णाय नैषधः ।
स च तां प्रतिजग्राह विधिदृष्टेन क्रमणा ॥ ३.७५.१८ ॥
આમ કહીને નૈષધે (નળે) ઋતુપર્ણને તે વિદ્યા આપી. તેમણે પણ વિધિપૂર્વક બતાવેલા ક્રમે તે ગ્રહણ કરી.
3.75.19
गृहीत्वा चाश्वहृदयं प्रीतो भागस्वरिर्नृप ।
निषधाधिपतेश्चापि दत्ताऽक्षहृदयं नृपः।
सूतमन्यमुपादाय ययौ स्वपुरमेव ह ॥ ३.७५.१९ ॥
હે રાજન, અશ્વહૃદય ગ્રહણ કરીને પ્રસન્ન ભાગસ્વરિ; નિષધાધિપતિને પણ અક્ષહૃદય અપાયું; રાજા બીજા સારથિને લઈને પોતાના નગરે ગયો.
3.75.20
ऋतुपर्णे गते राजन्नलो राजा विशांपते ।
नगरे कुण्डिने कालं नातिदीर्गमिवावसत् ॥ ३.७५.२० ॥
હે રાજન્, ઋતુપર્ણ ગયા પછી, હે વિશાંપતિ, રાજા નલ કુંડિન નગરમાં લાંબો સમય ન વીત્યો હોય તેમ રહ્યો.