మహాభారతం · అధ్యాయం 3.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.75.1
अथ तां व्युषितो रात्रिं नलो राजा स्वलंकृतः ।
वैदर्भ्या सहितः काल्यं ददर्श वसुधाधिपम् ॥ ३.७५.१ ॥
అప్పుడు ఆ రాత్రిని గడిపి, చక్కగా అలంకరించుకున్న రాజు నలుడు విదర్భ కుమార్తెతో కలిసి ఉదయాన భూమికి అధిపతిని చూశాడు.
3.75.2
ततोऽभिवादयामास प्रयतः श्वशुरं नलः ।
ततो नु दमयन्ती च ववन्दे पितरं शुभा ॥ ३.७५.२ ॥
అప్పుడు నలుడు వినయంగా తన మామగారికి నమస్కరించాడు; తరువాత శుభవతి దమయంతి కూడా తన తండ్రికి వందనం చేసింది.
3.75.3
तं भीमः प्रतिजग्राह पुत्रवत्परया मुदा ।
यथार्हं पूजयित्वा च समाश्वासयत प्रभुः ॥ ३.७५.३ ॥
భీముడు అతన్ని కొడుకులా అత్యంత ఆనందంతో స్వీకరించాడు; తగినట్లు సత్కరించి ఆ ప్రభువు అతనికి ఓదార్పు ఇచ్చాడు.
3.75.4
नलेन सहितां तत्रदमयन्तीं पतिव्रताम् ।
अनुजग्राह महता सत्कारेण क्षितीश्वरः ॥ ३.७५.४ ॥
అక్కడ నలునితో ఉన్న పతివ్రత దమయంతిని కూడా భూపతి గొప్ప సత్కారంతో అనుగ్రహించాడు.
3.75.5
तामर्हणां नलो राजा प्रतिगृह्य यथाविधि ।
परिचर्यां स्वकां तस्मै यथावत्प्रत्यवेदयत् ॥ ३.७५.५ ॥
రాజు నలుడు ఆ గౌరవాన్ని విధిప్రకారం స్వీకరించి, తన సేవను అతనికి యథావిధిగా నివేదించాడు.
3.75.6
ततो बभूव नमरे सुमहान्हर्षजः स्वनः ।
जनस्य संप्रहृष्टस्य नलं दृष्ट्वा तथाऽऽगतम् ॥ ३.७५.६ ॥
అప్పుడు నగరంలో నలుడు ఇలా వచ్చినట్లు చూసి సంతోషించిన ప్రజల గొప్ప ఆనంద ధ్వని ఎగసింది.
3.75.7
अशोभयच्च नगरीं पताकाध्वजमालिनीम् ।
सिक्ताः सुमृष्टपुष्पाढ्या राजमार्गाः स्वलंकृताः ॥ ३.७५.७ ॥
వారు పతాకలు, ధ్వజాల మాలలతో ఉన్న ఆ నగరాన్ని అలంకరించారు; రాజమార్గాలు నీటితో తడపబడి, బాగా ఊడ్చిన పూలతో నిండి, చక్కగా అలంకరించబడ్డాయి.
3.75.8
द्वारिद्वारि च पौराणां पुष्पभङ्गः प्रकल्पितः ।
अर्चितानि च सर्वाणि देवतायतनानि च ॥ ३.७५.८ ॥
ప్రతి ద్వారం దగ్గర పౌరులు పూల అలంకరణ ఏర్పాటు చేశారు; అన్ని దేవాలయాలూ పూజింపబడ్డాయి.
3.75.9
ऋतुपर्णोऽपिशुश्राव बाहुकच्छद्मिनं नलम् ।
दमयन्त्या समायुक्तं जहृषे च नराधिपः ॥ ३.७५.९ ॥
బాహుకుని వేషంలో దాగిన నలుడు దమయంతితో కలిశాడని ఋతుపర్ణుడు విన్నాడు; ఆ నరాధిపతి సంతోషించాడు.
3.75.10
तमानाय्य नलं राजा क्षमयामास पार्थिवः ।
स च तं क्षमयामास हेतुभिर्बुद्धिसंमितः ॥ ३.७५.१० ॥
రాజు నలుని తీసుకువచ్చి అతనిని క్షమాపణ కోరాడు; నలుడు కారణాలతో, బుద్ధికి తగినట్లు అతడిని క్షమించాడు.
3.75.11
स सत्कृतोमहीपालो नैषधं विस्मिताननः ।
दिष्ट्या समेतो दारैः स्वैर्भवानित्यभ्यनन्दत ॥ ३.७५.११ ॥
సత్కారం పొందిన ఆ రాజు, విస్మయముఖంతో నిషధుని కుమారుడైన నలునితో, 'అదృష్టవశాత్తు మీరు మీ భార్యతో కలిశారు' అని అభినందించాడు.
3.75.12
कच्चित्तु नापराधं ते कृतवानस्मि नैषध ।
अज्ञातवासे वसतो मद्गृहेवसुधाधिप ॥ ३.७५.१२ ॥
నిషధుని కుమారా! నేను నీకు ఏదైనా అపరాధం చేశానా? భూపతీ, అజ్ఞాతవాసంలో నా ఇంట్లో నివసిస్తున్నప్పుడు.
3.75.13
यदि वाऽबुद्धिपूर्वाणि यदि बुद्ध्याऽपि कानिचित् ।
मया कृतान्यकार्याणि तानि त्वं क्षन्तुमर्हसि ॥ ३.७५.१३ ॥
నేను తెలియకుండా లేదా తెలిసి ఏవైనా అనుచిత కార్యాలు చేసి ఉంటే, వాటిని నువ్వు క్షమించడానికి అర్హుడవు.
3.75.14
न मेऽपराधं कृतवांस्त्वं स्वल्पमपि पार्थिव ।
कृतेऽपि च न मे कोपः क्षन्तव्यं हि मया तव ॥ ३.७५.१४ ॥
ఓ రాజా, నువ్వు నా పట్ల చిన్న అపరాధం కూడా చేయలేదు. చేసినా నాకు కోపం లేదు; నేను నిన్ను క్షమించాలి.
3.75.15
पूर्वं ह्यापि सखा मेऽसि संबन्धी च जनाधिप ।
अत ऊर्ध्वं तु भूयस्त्वं प्रीतिमाहर्तुमर्हसि ॥ ३.७५.१५ ॥
ఓ జనాధిపా, నువ్వు పూర్వమే నాకు మిత్రుడవు, బంధువువు కూడా. కాబట్టి ఇప్పుడు మళ్లీ నా పట్ల ప్రేమను తిరిగి తెచ్చుకోవడం నీకు తగినది.
3.75.16
सर्वकामैः सुविहितैः सुखमस्म्युषितस्त्वयि ।
न तथा स्वगृहेराजन्यथा तव गृहे सदा ॥ ३.७५.१६ ॥
నీ దగ్గర నా కోరికలన్నీ చక్కగా సమకూర్చబడగా సుఖంగా నివసించాను. ఓ రాజా, నా స్వగృహంలో కూడా నీ గృహంలో ఉన్నట్లు నేను ఎప్పుడూ సుఖంగా లేను.
3.75.17
इदं चैव हयज्ञानं त्वदीयं मयि तिष्ठति ।
तदुपाकर्तुमिच्छामि मन्यसे यदि पार्थिव ॥ ३.७५.१७ ॥
నీదైన ఈ అశ్వవిద్య నాలో ఉంది. ఓ రాజా, నువ్వు అంగీకరిస్తే, దాన్ని నీకు తిరిగి అందించాలనుకుంటున్నాను.
3.75.18
एवमुक्त्वा ददौ विद्यामृतुपर्णाय नैषधः ।
स च तां प्रतिजग्राह विधिदृष्टेन क्रमणा ॥ ३.७५.१८ ॥
ఇలా చెప్పి, నైషధుడు (నలుడు) ఋతుపర్ణునికి ఆ విద్యను ఇచ్చాడు. అతడు విధిప్రకారం చెప్పిన క్రమంలో దాన్ని స్వీకరించాడు.
3.75.19
गृहीत्वा चाश्वहृदयं प्रीतो भागस्वरिर्नृप ।
निषधाधिपतेश्चापि दत्ताऽक्षहृदयं नृपः।
सूतमन्यमुपादाय ययौ स्वपुरमेव ह ॥ ३.७५.१९ ॥
రాజా, అశ్వహృదయాన్ని పొంది సంతోషించిన భాగస్వరి; నిషధాధిపతికి అక్షహృదయం ఇవ్వబడింది; రాజు మరొక సారథిని తీసుకుని తన నగరానికే వెళ్ళాడు.
3.75.20
ऋतुपर्णे गते राजन्नलो राजा विशांपते ।
नगरे कुण्डिने कालं नातिदीर्गमिवावसत् ॥ ३.७५.२० ॥
రాజా, ఋతుపర్ణుడు వెళ్ళిన తర్వాత, ప్రజాపతీ, రాజు నలుడు కుండిన నగరంలో చాలా కాలం గడవనట్లుగా నివసించాడు.