മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.75.1
अथ तां व्युषितो रात्रिं नलो राजा स्वलंकृतः ।
वैदर्भ्या सहितः काल्यं ददर्श वसुधाधिपम् ॥ ३.७५.१ ॥
അപ്പോൾ ആ രാത്രി കഴിച്ച്, നന്നായി അലങ്കരിച്ച രാജാവായ നളൻ വൈദർഭിയോടൊപ്പം പ്രഭാതത്തിൽ ഭൂമിയുടെ അധിപനെ കണ്ടു.
3.75.2
ततोऽभिवादयामास प्रयतः श्वशुरं नलः ।
ततो नु दमयन्ती च ववन्दे पितरं शुभा ॥ ३.७५.२ ॥
അപ്പോൾ നളൻ വിനയത്തോടെ തന്റെ അമ്മാവനെ വന്ദിച്ചു; പിന്നെ ശുഭയായ ദമയന്തിയും പിതാവിനെ വന്ദിച്ചു.
3.75.3
तं भीमः प्रतिजग्राह पुत्रवत्परया मुदा ।
यथार्हं पूजयित्वा च समाश्वासयत प्रभुः ॥ ३.७५.३ ॥
ഭീമൻ അവനെ മകനെപ്പോലെ അത്യധികമായ സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു; യോഗ്യമായി സത്കരിച്ച് ആ പ്രഭു അവനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
3.75.4
नलेन सहितां तत्रदमयन्तीं पतिव्रताम् ।
अनुजग्राह महता सत्कारेण क्षितीश्वरः ॥ ३.७५.४ ॥
അവിടെ നളനോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്ന പതിവ്രതയായ ദമയന്തിയെയും ഭൂപതി മഹാസത്കാരത്തോടെ അനുഗ്രഹിച്ചു.
3.75.5
तामर्हणां नलो राजा प्रतिगृह्य यथाविधि ।
परिचर्यां स्वकां तस्मै यथावत्प्रत्यवेदयत् ॥ ३.७५.५ ॥
രാജാവായ നളൻ ആ ആദരവ് യഥാവിധി സ്വീകരിച്ച്, തന്റെ സേവനം അദ്ദേഹത്തിന് യഥാവിധി അറിയിച്ചു.
3.75.6
ततो बभूव नमरे सुमहान्हर्षजः स्वनः ।
जनस्य संप्रहृष्टस्य नलं दृष्ट्वा तथाऽऽगतम् ॥ ३.७५.६ ॥
പിന്നെ നഗരത്തിൽ നളൻ ഇപ്രകാരം വന്നത് കണ്ട് ആഹ്ലാദിച്ച ജനങ്ങളുടെ മഹത്തായ ആനന്ദാരവം ഉയർന്നു.
3.75.7
अशोभयच्च नगरीं पताकाध्वजमालिनीम् ।
सिक्ताः सुमृष्टपुष्पाढ्या राजमार्गाः स्वलंकृताः ॥ ३.७५.७ ॥
പതാകകളും ധ്വജങ്ങളും മാലകളായി അണിഞ്ഞ ആ നഗരത്തെ അവർ അലങ്കരിച്ചു; രാജവീഥികൾ വെള്ളം തളിച്ച്, നന്നായി തൂത്തുവൃത്തിയാക്കി പൂക്കൾ നിറഞ്ഞ് മനോഹരമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു.
3.75.8
द्वारिद्वारि च पौराणां पुष्पभङ्गः प्रकल्पितः ।
अर्चितानि च सर्वाणि देवतायतनानि च ॥ ३.७५.८ ॥
ഓരോ വാതിലിലും നഗരവാസികൾ പൂവലങ്കാരം ഒരുക്കി; എല്ലാ ദേവാലയങ്ങളും പൂജിക്കപ്പെട്ടു.
3.75.9
ऋतुपर्णोऽपिशुश्राव बाहुकच्छद्मिनं नलम् ।
दमयन्त्या समायुक्तं जहृषे च नराधिपः ॥ ३.७५.९ ॥
ബാഹുകന്റെ വേഷത്തിൽ മറഞ്ഞിരുന്ന നളൻ ദമയന്തിയോടു ചേർന്നുവെന്ന് ഋതുപർണൻ കേട്ടു; ആ രാജാവ് സന്തോഷിച്ചു.
3.75.10
तमानाय्य नलं राजा क्षमयामास पार्थिवः ।
स च तं क्षमयामास हेतुभिर्बुद्धिसंमितः ॥ ३.७५.१० ॥
രാജാവ് നളനെ കൊണ്ടുവന്ന് അവനോട് ക്ഷമ ചോദിച്ചു; നളനും യുക്തികളാൽ, ബുദ്ധിക്കിണങ്ങുംവിധം അവനോട് ക്ഷമിച്ചു.
3.75.11
स सत्कृतोमहीपालो नैषधं विस्मिताननः ।
दिष्ट्या समेतो दारैः स्वैर्भवानित्यभ्यनन्दत ॥ ३.७५.११ ॥
സത്കരിക്കപ്പെട്ട ആ രാജാവ്, വിസ്മയിച്ച മുഖത്തോടെ നിഷധന്റെ പുത്രനായ നളനോട്, 'ഭാഗ്യവശാൽ അങ്ങ് അങ്ങയുടെ ഭാര്യയോടു ചേർന്നു' എന്നു പറഞ്ഞ് അഭിനന്ദിച്ചു.
3.75.12
कच्चित्तु नापराधं ते कृतवानस्मि नैषध ।
अज्ञातवासे वसतो मद्गृहेवसुधाधिप ॥ ३.७५.१२ ॥
നിഷധന്റെ പുത്രാ! ഞാൻ അങ്ങയോട് വല്ല കുറ്റവും ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ? ഭൂമിപതേ, അജ്ഞാതവാസത്തിൽ എന്റെ ഗൃഹത്തിൽ വസിച്ചപ്പോൾ.
3.75.13
यदि वाऽबुद्धिपूर्वाणि यदि बुद्ध्याऽपि कानिचित् ।
मया कृतान्यकार्याणि तानि त्वं क्षन्तुमर्हसि ॥ ३.७५.१३ ॥
ഞാൻ അറിയാതെയോ അറിഞ്ഞുകൊണ്ടോ ചില അനുചിതമായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അവ നീ ക്ഷമിക്കാൻ യോഗ്യനാണ്.
3.75.14
न मेऽपराधं कृतवांस्त्वं स्वल्पमपि पार्थिव ।
कृतेऽपि च न मे कोपः क्षन्तव्यं हि मया तव ॥ ३.७५.१४ ॥
രാജാവേ, നീ എന്നോട് ചെറിയൊരു അപരാധം പോലും ചെയ്തിട്ടില്ല. ചെയ്തിരുന്നാലും എനിക്ക് കോപമില്ല; ഞാൻ നിന്നോട് ക്ഷമിക്കണം.
3.75.15
पूर्वं ह्यापि सखा मेऽसि संबन्धी च जनाधिप ।
अत ऊर्ध्वं तु भूयस्त्वं प्रीतिमाहर्तुमर्हसि ॥ ३.७५.१५ ॥
ജനാധിപാ, നീ മുമ്പും എന്റെ സുഹൃത്തും ബന്ധുവും ആണ്. അതിനാൽ ഇനി വീണ്ടും എന്നോടുള്ള സ്നേഹം നീ വീണ്ടെടുക്കണം.
3.75.16
सर्वकामैः सुविहितैः सुखमस्म्युषितस्त्वयि ।
न तथा स्वगृहेराजन्यथा तव गृहे सदा ॥ ३.७५.१६ ॥
നിന്റെ അടുത്ത് എന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നന്നായി ഒരുക്കപ്പെട്ടിരുന്നതിനാൽ ഞാൻ സുഖമായി വസിച്ചു. രാജാവേ, സ്വന്തം ഭവനത്തിലും നിന്റെ ഭവനത്തിലെന്നപോലെ ഞാൻ എപ്പോഴും സുഖിച്ചിരുന്നില്ല.
3.75.17
इदं चैव हयज्ञानं त्वदीयं मयि तिष्ठति ।
तदुपाकर्तुमिच्छामि मन्यसे यदि पार्थिव ॥ ३.७५.१७ ॥
നിന്റേതായ ഈ അശ്വവിദ്യ എന്നിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. രാജാവേ, നീ സമ്മതിക്കുന്നെങ്കിൽ അത് നിനക്കായി തിരികെ നൽകാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
3.75.18
एवमुक्त्वा ददौ विद्यामृतुपर्णाय नैषधः ।
स च तां प्रतिजग्राह विधिदृष्टेन क्रमणा ॥ ३.७५.१८ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് നൈഷധൻ (നളൻ) ഋതുപർണ്ണന് ആ വിദ്യ നൽകി. അദ്ദേഹം വിധിപ്രകാരം പറഞ്ഞ ക്രമത്തിൽ അത് സ്വീകരിച്ചു.
3.75.19
गृहीत्वा चाश्वहृदयं प्रीतो भागस्वरिर्नृप ।
निषधाधिपतेश्चापि दत्ताऽक्षहृदयं नृपः।
सूतमन्यमुपादाय ययौ स्वपुरमेव ह ॥ ३.७५.१९ ॥
രാജാവേ, അശ്വഹൃദയം സ്വീകരിച്ച് സന്തുഷ്ടനായ ഭാഗസ്വരി; നിഷധാധിപതിക്കും അക്ഷഹൃദയം നൽകപ്പെട്ടു; രാജാവ് മറ്റൊരു സാരഥിയെ കൂട്ടി സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്കുതന്നെ പോയി.
3.75.20
ऋतुपर्णे गते राजन्नलो राजा विशांपते ।
नगरे कुण्डिने कालं नातिदीर्गमिवावसत् ॥ ३.७५.२० ॥
രാജാവേ, ഋതുപർണൻ പോയശേഷം, ജനപതേ, രാജാവായ നളൻ കുണ്ഡിനനഗരത്തിൽ ദീർഘകാലം കഴിയാത്തതുപോലെ വസിച്ചു.