ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.76.1
स मासमुष्य कौन्तेय भीममामन्त्र्य नैषधः ।
पुरादल्पपरीवारो जगाम निषधान्प्रति ॥ ३.७६.१ ॥
ಅವನು ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದು, ಕೌಂತೇಯ ಭೀಮನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ನಿಷಧನಾದ ನಳನು ಸಣ್ಣ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ನಗರದಿಂದ ನಿಷಧ ದೇಶದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
3.76.2
रथेनैकेन शुभ्रेण दन्तिभिः परिषोडशै ।
पञ्चाशद्भिर्हयैश्चैव षट्शतैश्च पदातिभिः ॥ ३.७६.२ ॥
ಒಂದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ರಥ, ಹದಿನಾರು ಆನೆಗಳು, ಐವತ್ತು ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರು ನೂರು ಕಾಲಾಳುಗಳು.
3.76.3
स कम्पयन्निव महीं त्वरमाणो महापुरीम् ।
प्रविवेशाथ संरब्धस्तरसैव महामनाः ॥ ३.७६.३ ॥
ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಡುಗಿಸುವಂತೆ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಆ ಮಹಾನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡ, ಮಹಾಮನಸ್ಕನಾಗಿದ್ದನು.
3.76.4
ततः पुष्करमासाद्य वीरसेनसुतो नलः ।
उवाच दीव्याव पुनर्बहुवित्तं मयाऽर्जितम् ॥ ३.७६.४ ॥
ಬಳಿಕ ಪುಷ್ಕರನ ಬಳಿ ಬಂದು, ವೀರಸೇನನ ಮಗ ನಳನು ಹೇಳಿದನು: "ನಾವು ಮತ್ತೆ ಜೂಜಾಡೋಣ; ನಾನು ಬಹಳ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದೇನೆ."
3.76.5
दमयन्ती च यच्चान्यन्मम किंचन विद्यते ।
एष वै मम संन्यासस्तव राज्यंतु पुष्कर ॥ ३.७६.५ ॥
ದಮಯಂತಿ ಮತ್ತು ನನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೇನಾದರೂ — ಇದೇ ನನ್ನ ಪಣ; ಓ ಪುಷ್ಕರ, ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯವೇ ಪಣ.
3.76.6
पुनः प्रवर्ततां द्यूतमिति मे निश्चिता मतिः ।
एकपाणेन भद्रं ते प्राणयोश्च पणावहे ॥ ३.७६.६ ॥
"ಮತ್ತೆ ಜೂಜು ಆರಂಭವಾಗಲಿ — ಇದೇ ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಒಂದೇ ದಾಳದಿಂದ, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ; ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನೇ ಪಣವಾಗಿಡೋಣ."
3.76.7
जित्वा परस्वमाहृत् राज्यंवा यदि वा वसु ।
प्रतिपाणः प्रदातव्यः प्राणो हि पणमुच्यते ॥ ३.७६.७ ॥
ಗೆದ್ದು ಇತರರ ಧನವನ್ನು, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು; ಪ್ರಾಣವೇ ಪಣ ಎನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
3.76.8
न चेद्वाञ्छसि तद्द्यूतं युद्धद्यूतं प्रवर्तताम् ।
द्वैरथेनास्तु वै शान्तिस्तव वा मम वा नृप ॥ ३.७६.८ ॥
ನೀನು ಆ ಜೂಜನ್ನು ಬಯಸದಿದ್ದರೆ, ಯುದ್ಧವೆಂಬ ಜೂಜು ನಡೆಯಲಿ; ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಮತ್ತು ನನ್ನ ನಡುವಿನ ದ್ವಂದ್ವ ಯುದ್ಧದಿಂದಲೇ ಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಗಲಿ.
3.76.9
वंशभोज्यमिदं राज्यमर्थितव्यं यथा तथा ।
येनकेनाप्युपायेन वृद्धानामिति शासनम् ॥ ३.७६.९ ॥
ಈ ರಾಜ್ಯ ವಂಶವು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾದದ್ದು; ಹೇಗಾದರೂ, ಯಾವುದೇ ಉಪಾಯದಿಂದಾದರೂ ಇದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಶ್ರಮಿಸಬೇಕು; ಇದು ಹಿರಿಯರ ಆಜ್ಞೆ.
3.76.10
द्वयोरेकतरे बुद्धिः क्रियतामद्य पुष्कर ।
कैतवेनाक्षवत्यां वा युद्धे वा नाम्यतां धनुः ॥ ३.७६.१० ॥
ಓ ಪುಷ್ಕರಾ, ಎರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಇಂದೇ ನಿರ್ಧರಿಸು; ವಂಚನೆಯಿಂದ ದಾಳದ ಆಟದಲ್ಲೋ, ಅಥವಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸುವುದರಲ್ಲೋ.
3.76.11
नैषधेनैवमुक्तस्तु पुष्करः प्रहसन्निव ।
ध्रुवमात्मजयं मत्वा प्रत्याह निषधाधिपम् ॥ ३.७६.११ ॥
ನೈಷಧನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಪುಷ್ಕರನು ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ, ತನಗೆ ಗೆಲುವು ಖಚಿತವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ನಿಷಧರ ಒಡೆಯನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
3.76.12
दिष्ट्या त्वयाऽर्जितं वित्तं प्रतिपाणाय नैषध ।
दिष्ट्या च दुष्कृतंकर्म दमयन्त्याः क्षयं गतम् ॥ ३.७६.१२ ॥
ಓ ನೈಷಧ, ಅದೃಷ್ಟದಿಂದ ನೀನು ಪಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಧನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದೀ; ಅದೃಷ್ಟದಿಂದ ದಮಯಂತಿಯ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವೂ ನಾಶವಾಯಿತು.
3.76.13
दिष्ट्या वै प्रीसे राजन्मम लाभाय नैषध ।
पुनर्द्यूते च ते बुद्धिर्दिष्ट्या पुरुषसत्तम ॥ ३.७६.१३ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಓ ನೈಷಧನೇ, ನನಗೆ ಲಾಭವಾಗುವುದರಿಂದ ನಾನು ದೈವಾನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸಂತೋಷಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಓ ಪುರುಷೋತ್ತಮನೇ, ದೈವದಿಂದ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತೆ ಜೂಜಿನತ್ತ ಹೊರಳಿದೆ.
3.76.14
धनेनानेन वै भैमी जितेन समलंकृता ।
मामुपस्थास्यति व्यक्तं दिवि शक्रमिवाप्सराः ॥ ३.७६.१४ ॥
ಈ ಗೆದ್ದ ಧನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದ ಭೈಮಿ (ದಮಯಂತಿ) ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರೆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸೇವಿಸುವಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸುವಳು.
3.76.15
नित्यशो हि स्मरामि त्वां प्रतीक्षेऽपि च नैषध ।
देवने च मभ प्रीतिर्भवत्येवासुहृद्गणैः ॥ ३.७६.१५ ॥
ಓ ನೈಷಧನೇ, ನಾನು ಸದಾ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ, ನಿನಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಲೂ ಇದ್ದೇನೆ. ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನನಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತದೆ.
3.76.16
जित्वात्वद्य वरारोहां दमयन्तीमनिन्दिताम् ।
कतकृत्यो भविष्यामि सा हिमे नित्यशो हृदि ॥ ३.७६.१६ ॥
ಇಂದು ಸುಂದರ ಸೊಂಟದ, ನಿರ್ದೋಷಿ ದಮಯಂತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದು ನಾನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗುವೆನು. ಅವಳು ಸದಾ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ.
3.76.17
श्रुत्वा तु तस् ता वाचो बह्वबद्धप्रलापिनः ।
इयेष स शिरश्छेत्तुं खङ्गेन कुपितो नलः ॥ ३.७६.१७ ॥
ಅವನ ಆ ಅರ್ಥಹೀನ ಬಡಬಡಿಕೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೋಪಗೊಂಡ ನಳನು ಖಡ್ಗದಿಂದ ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಬಯಸಿದನು.
3.76.18
स्मयंस्तु रोषताम्राक्षस्तमुवाच नलो नृपः ।
पणावः किं व्याहरसे जितो न व्याहरिष्यसि ॥ ३.७६.१८ ॥
ಆದರೆ ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನಗುತ್ತಾ ರಾಜ ನಳನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಪಣಾವನೇ, ನೀನು ಏನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವೆ? ಸೋತಿರುವೆ, ಇನ್ನು ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ."
3.76.19
ततः प्रावर्तत द्यूतं पुष्करस्य नलस्य च ।
एकपाणेन भद्रं ते नलेन स पराजितः ॥ ३.७६.१९ ॥
ಆಗ ಪುಷ್ಕರ ಮತ್ತು ನಳನ ನಡುವೆ ಜೂಜು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ, ಒಂದೇ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ನಳನು ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು.
3.76.20
स रत्नकोशनिचयैः प्राणेन पणितोपि च ।
जित्वा च पुष्करं राजा प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ ३.७६.२० ॥
ರತ್ನಕೋಶಗಳ ರಾಶಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಣವಾಗಿ ಇಟ್ಟ ಪ್ರಾಣದೊಂದಿಗೆ ಪುಷ್ಕರನನ್ನು ಗೆದ್ದು, ರಾಜ ನಳನು ನಗುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.76.21
मम सर्वमिदं राज्यमव्यग्रं हतकण्ठकम् ।
वैदर्भी न त्वया शक्या राजापशद वीक्षितम्।
तस्यास्त्वं सपरीवारो मूढ दासत्वमागतः ॥ ३.७६.२१ ॥
ಈ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯವು ಈಗ ನನ್ನದು, ಮುಳ್ಳುಗಳಿಲ್ಲದೆ ನಿಶ್ಚಿಂತವಾಗಿ. ಅಧಮನೇ, ವೈದರ್ಭಿಯನ್ನು ನೀನು ನೋಡಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮೂಢನೇ, ನಿನ್ನ ಪರಿವಾರ ಸಹಿತ ನೀನು ಅವಳ ದಾಸನಾದೆ.
3.76.22
न त्वया तत्कृतंकर्म येनाहं विजितः पुरा ।
कलिना तत्कृतं कर्म त्वं च मूढ न बुध्यसे ॥ ३.७६.२२ ॥
ಹಿಂದೆ ನನ್ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೀನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ಕಲಿ ಮಾಡಿದನು; ಮೂಢನೇ, ನೀನು ಅದನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
3.76.23
नाहं परकृतं दोषं त्वय्याधास्ये कथंचन ।
यथासुखं वै जीवत्वंप्राणानवसृजामि ते ॥ ३.७६.२३ ॥
ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಮಾಡಿದ ದೋಷವನ್ನು ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನೀನು ಸುಖವಾಗಿ ಬದುಕು; ನಿನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ನಿನಗೆ ಬಿಡುತ್ತೇನೆ.
3.76.24
तथैव सर्वसंभारं स्वमंशं वितरामि ते ।
तथैव च मम प्रीतिस्त्वयि वीर न संशयः ॥ ३.७६.२४ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿನ್ನದಾದ ಪಾಲನ್ನು ನಿನಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತೇನೆ. ವೀರನೇ, ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
3.76.25
सौहार्दं चापि मे त्वत्तो न कदाचित्प्रहास्यति ।
पुष्कर त्वं हि मे भ्राता संजीव शरदः शतम् ॥ ३.७६.२५ ॥
ನಿನ್ನ ಕಡೆಗಿನ ನನ್ನ ಸೌಹಾರ್ದ ಎಂದಿಗೂ ಮುರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಪುಷ್ಕರ, ನೀನು ನನ್ನ ಸಹೋದರ; ನೂರು ಶರತ್ಕಾಲಗಳ ಕಾಲ ಬಾಳು.
3.76.26
एवं नलः सान्त्वयित्वा भ्रातरं सत्यविक्रमः ।
वचनैस्तोषयामास परिष्वज्य पुनः पुनः ॥ ३.७६.२६ ॥
ಹೀಗೆ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿ ನಳನು ತನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸಿದನು.
3.76.27
सान्त्वितो नैषधेनैवं पुष्ररः प्रत्युवाच तम् ।
पुण्यश्लोकं तदा राजन्नभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ ३.७६.२७ ॥
ನೈಷಧನಿಂದ ಹೀಗೆ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ ಪುಷ್ಕರನು ಪುಣ್ಯಕೀರ್ತಿಯಾದ ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ಓ ರಾಜನೇ, ಆಗ ಕೈಮುಗಿದು ವಂದಿಸುತ್ತ.
3.76.28
कीर्तिरस्तु तवाक्षय्या जीव वर्षायुतं सुखी ।
यो मे वितरसि प्राणानधिष्ठानं च पार्थिव ॥ ३.७६.२८ ॥
ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿ ಅಕ್ಷಯವಾಗಲಿ; ಸುಖಿಯಾಗಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಬಾಳು, ಓ ಪಾರ್ಥಿವನೇ, ನೀನು ನನಗೆ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ಆಶ್ರಯವನ್ನೂ ಕೊಡುವವನು.
3.76.29
स तथा सत्कृतो राज्ञा मासमुष्य तदा नृपः ।
प्रययौ पुषरो हृष्टः स्वपुरं स्वजनावृतः ॥ ३.७६.२९ ॥
ರಾಜನಿಂದ ಹೀಗೆ ಸತ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಅರಸನು ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದು, ಆಗ ಹರ್ಷಿತ ಪುಷ್ಕರನು ಸ್ವಜನರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದು ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
3.76.30
महत्या सेनया सार्धंविनीतैः परिचारकैः ।
भ्राजमान इवादित्यो वपुषा पुरुषर्षभ ॥ ३.७६.३० ॥
ಮಹಾ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ, ವಿನಯಶೀಲ ಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ, ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ದೇಹದಿಂದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತ.
3.76.31
प्रस्थाप्य पुष्करं राजा वित्तवन्तमनामयम् ।
प्रविवेश पुरं श्रीमानत्यर्थमुपशोभिताम् ॥ ३.७६.३१ ॥
ರಾಜನು ಧನವಂತನೂ ಆರೋಗ್ಯವಂತನೂ ಆದ ಪುಷ್ಕರನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಅಲಂಕೃತವಾದ ನಗರವನ್ನು ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
3.76.32
प्रविश्य सान्त्वयामास पौरांश्च निषधाधिपः ।
हितेषु चैषां सततं पितेवावहितोऽभवत् ॥ ३.७६.३२ ॥
ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನಿಷಧಾಧಿಪತಿಯು ಪೌರರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು; ಅವರ ಹಿತದಲ್ಲಿ ಸದಾ ತಂದೆಯಂತೆ ಜಾಗರೂಕನಾಗಿದ್ದನು.
3.76.33
पौरा जानपदाश्चापि संप्रहृष्टतनूरुहाः ।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे सामात्यप्रमुखा जनाः ॥ ३.७६.३३ ॥
ಪೌರರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮವಾಸಿಗಳೂ, ಹರ್ಷದಿಂದ ರೋಮಾಂಚಿತರಾಗಿ, ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮುಖ್ಯರಾದ ಎಲ್ಲರೂ ಕೈಮುಗಿದು ಹೇಳಿದರು.
3.76.34
अद्यस्म निर्वृता राजन्पुरे जनपदेऽपि च ।
उपासितुं पुनः प्राप्ता देवा इव शतक्रतुम् ॥ ३.७६.३४ ॥
ರಾಜನೇ! ಇಂದು ನಗರದಲ್ಲಿಯೂ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ನಾವು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದಿದ್ದೇವೆ; ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಶತಕ್ರತುವನ್ನು (ಇಂದ್ರನನ್ನು) ಉಪಾಸಿಸಿದಂತೆ ಇದೆ.