มหาภารตะ · อัธยายะ 3.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.76.1
स मासमुष्य कौन्तेय भीममामन्त्र्य नैषधः ।
पुरादल्पपरीवारो जगाम निषधान्प्रति ॥ ३.७६.१ ॥
นลผู้เป็นบุตรของนิษธะ เมื่ออยู่ที่นั้นได้หนึ่งเดือนแล้ว ก็ลาภีมะบุตรของกุนตี ออกจากเมืองไปสู่แคว้นนิษธะพร้อมบริวารเพียงเล็กน้อย
3.76.2
रथेनैकेन शुभ्रेण दन्तिभिः परिषोडशै ।
पञ्चाशद्भिर्हयैश्चैव षट्शतैश्च पदातिभिः ॥ ३.७६.२ ॥
มีรถศึกคันเดียวอันสว่างไสว ช้างสิบหกเชือก ม้าห้าสิบตัว และทหารเดินเท้าหกร้อยนาย
3.76.3
स कम्पयन्निव महीं त्वरमाणो महापुरीम् ।
प्रविवेशाथ संरब्धस्तरसैव महामनाः ॥ ३.७६.३ ॥
ดุจทำให้แผ่นดินสั่นสะเทือน เขารีบเร่งเข้าสู่มหานครนั้น ด้วยใจที่ฮึกเหิมและมีจิตใจยิ่งใหญ่ จึงเข้าไปอย่างรวดเร็ว
3.76.4
ततः पुष्करमासाद्य वीरसेनसुतो नलः ।
उवाच दीव्याव पुनर्बहुवित्तं मयाऽर्जितम् ॥ ३.७६.४ ॥
ครั้นมาถึงปุษกระแล้ว นลบุตรของวีรเสน กล่าวว่า "ให้เราเล่นสกาอีกครั้งเถิด ข้าได้ทรัพย์สมบัติมากมายมาแล้ว"
3.76.5
दमयन्ती च यच्चान्यन्मम किंचन विद्यते ।
एष वै मम संन्यासस्तव राज्यंतु पुष्कर ॥ ३.७६.५ ॥
ทั้งทมยันตี และสิ่งอื่นใดที่ข้ามีอยู่ นี่คือเดิมพันของข้า และอาณาจักรของท่าน ปุษกระเอ๋ย
3.76.6
पुनः प्रवर्ततां द्यूतमिति मे निश्चिता मतिः ।
एकपाणेन भद्रं ते प्राणयोश्च पणावहे ॥ ३.७६.६ ॥
"ให้การเล่นสกาเริ่มขึ้นอีกครั้งเถิด นี่คือความตั้งใจที่แน่วแน่ของข้า ด้วยการทอดครั้งเดียว ขอให้ท่านโชคดี เราจงเดิมพันชีวิตของเราทั้งสอง"
3.76.7
जित्वा परस्वमाहृत् राज्यंवा यदि वा वसु ।
प्रतिपाणः प्रदातव्यः प्राणो हि पणमुच्यते ॥ ३.७६.७ ॥
ผู้ชนะย่อมได้ทรัพย์ของผู้อื่น อาณาจักรหรือสมบัติอื่นใดมา และต้องมอบเดิมพันตอบแทนให้ เพราะชีวิตนั้นเรียกว่าเดิมพัน
3.76.8
न चेद्वाञ्छसि तद्द्यूतं युद्धद्यूतं प्रवर्तताम् ।
द्वैरथेनास्तु वै शान्तिस्तव वा मम वा नृप ॥ ३.७६.८ ॥
หากท่านไม่ปรารถนาการเล่นสกานั้น ให้การเล่นสกาแห่งสงครามดำเนินต่อไป ข้าแต่พระราชา ให้สันติเกิดขึ้นด้วยการดวลตัวต่อตัวระหว่างท่านกับข้าเถิด
3.76.9
वंशभोज्यमिदं राज्यमर्थितव्यं यथा तथा ।
येनकेनाप्युपायेन वृद्धानामिति शासनम् ॥ ३.७६.९ ॥
อาณาจักรนี้ตกทอดแก่วงศ์ตระกูลเพื่อการครอบครอง ต้องแสวงหาไม่ว่าด้วยวิธีใดหรืออุบายใดก็ตาม นี่คือโองการของผู้เฒ่าทั้งหลาย
3.76.10
द्वयोरेकतरे बुद्धिः क्रियतामद्य पुष्कर ।
कैतवेनाक्षवत्यां वा युद्धे वा नाम्यतां धनुः ॥ ३.७६.१० ॥
ข้าแต่ปุษกระ วันนี้จงตัดสินใจเลือกหนึ่งในสองทาง คือโดยการหลอกลวงในการเล่นสกา หรือโดยการดึงคันธนูในการรบ
3.76.11
नैषधेनैवमुक्तस्तु पुष्करः प्रहसन्निव ।
ध्रुवमात्मजयं मत्वा प्रत्याह निषधाधिपम् ॥ ३.७६.११ ॥
เมื่อพระราชาแห่งนิษธะตรัสดังนี้ ปุษกระก็หัวเราะราวกับขบขัน คิดว่าชัยชนะของตนเป็นสิ่งแน่นอน จึงตอบพระราชาแห่งนิษธะ
3.76.12
दिष्ट्या त्वयाऽर्जितं वित्तं प्रतिपाणाय नैषध ।
दिष्ट्या च दुष्कृतंकर्म दमयन्त्याः क्षयं गतम् ॥ ३.७६.१२ ॥
โชคดีที่ท่านได้ทรัพย์สมบัติมาเป็นเดิมพันตอบแทน ข้าแต่นิษธะ และโชคดีที่การกระทำอันชั่วร้ายของทมยันตีได้จบสิ้นลงแล้ว
3.76.13
दिष्ट्या वै प्रीसे राजन्मम लाभाय नैषध ।
पुनर्द्यूते च ते बुद्धिर्दिष्ट्या पुरुषसत्तम ॥ ३.७६.१३ ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าแต่นิษธะ โชคดีที่ข้าดีใจเพราะได้ประโยชน์ ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐ โชคดีที่จิตใจของท่านหันกลับมายังการเล่นสกาอีกครั้ง
3.76.14
धनेनानेन वै भैमी जितेन समलंकृता ।
मामुपस्थास्यति व्यक्तं दिवि शक्रमिवाप्सराः ॥ ३.७६.१४ ॥
ทมยันตีผู้ถูกประดับด้วยทรัพย์สมบัตินี้ที่ข้าชนะมาได้ แน่นอนว่าจะมารับใช้ข้า ดุจนางอัปสรรับใช้พระศักระบนสวรรค์
3.76.15
नित्यशो हि स्मरामि त्वां प्रतीक्षेऽपि च नैषध ।
देवने च मभ प्रीतिर्भवत्येवासुहृद्गणैः ॥ ३.७६.१५ ॥
ข้าแต่นิษธะ ข้าระลึกถึงท่านอยู่เสมอ และยังคอยท่านอยู่ด้วย ในการเล่นสกานั้น ความยินดีของข้าย่อมเกิดขึ้นต่อหน้าฝูงศัตรู
3.76.16
जित्वात्वद्य वरारोहां दमयन्तीमनिन्दिताम् ।
कतकृत्यो भविष्यामि सा हिमे नित्यशो हृदि ॥ ३.७६.१६ ॥
เมื่อวันนี้ข้าชนะนางทมยันตีผู้มีสะโพกงาม ผู้ไร้ที่ติ ข้าก็จะบรรลุความสำเร็จ นางอยู่ในใจข้าเสมอ
3.76.17
श्रुत्वा तु तस् ता वाचो बह्वबद्धप्रलापिनः ।
इयेष स शिरश्छेत्तुं खङ्गेन कुपितो नलः ॥ ३.७६.१७ ॥
แต่เมื่อนลได้ยินถ้อยคำอันไร้ความหมายและพร่ำเพ้อของเขาเหล่านั้น ก็โกรธจัดและปรารถนาจะตัดศีรษะเขาด้วยดาบ
3.76.18
स्मयंस्तु रोषताम्राक्षस्तमुवाच नलो नृपः ।
पणावः किं व्याहरसे जितो न व्याहरिष्यसि ॥ ३.७६.१८ ॥
แต่พระราชานลยิ้มพลางตรัสกับเขา ดวงตาแดงก่ำด้วยความโกรธว่า "นักพนัน เจ้าพูดอะไร เจ้าแพ้แล้ว เจ้าจะไม่ได้พูดอีกต่อไป"
3.76.19
ततः प्रावर्तत द्यूतं पुष्करस्य नलस्य च ।
एकपाणेन भद्रं ते नलेन स पराजितः ॥ ३.७६.१९ ॥
จากนั้นการเล่นสการะหว่างปุษกระกับนลก็เริ่มขึ้น ขอให้เจ้าโชคดี ด้วยการทอดเพียงครั้งเดียว นลก็เอาชนะปุษกระได้
3.76.20
स रत्नकोशनिचयैः प्राणेन पणितोपि च ।
जित्वा च पुष्करं राजा प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ ३.७६.२० ॥
พระราชานล ผู้ชนะปุษกระพร้อมกองอัญมณีและคลังสมบัติ รวมทั้งชีวิตที่ถูกนำมาเป็นเดิมพัน ตรัสถ้อยคำนี้ด้วยเสียงหัวเราะ
3.76.21
मम सर्वमिदं राज्यमव्यग्रं हतकण्ठकम् ।
वैदर्भी न त्वया शक्या राजापशद वीक्षितम्।
तस्यास्त्वं सपरीवारो मूढ दासत्वमागतः ॥ ३.७६.२१ ॥
ราชอาณาจักรทั้งหมดนี้เป็นของข้าแล้ว ปราศจากความวุ่นวาย และกำจัดหนามไปหมดสิ้น ท่านกษัตริย์ต่ำช้า ท่านแม้แต่จะมองดูเจ้าหญิงวิทรรภีก็ทำไม่ได้ ท่านคนโง่เขลา ท่านและบริวารทั้งหมดได้ตกเป็นทาสของนางแล้ว
3.76.22
न त्वया तत्कृतंकर्म येनाहं विजितः पुरा ।
कलिना तत्कृतं कर्म त्वं च मूढ न बुध्यसे ॥ ३.७६.२२ ॥
การกระทำที่ทำให้ข้าพ่ายแพ้เมื่อก่อนนั้นไม่ได้ท่านเป็นผู้กระทำ กลีเป็นผู้กระทำ และท่านคนโง่เขลา ท่านก็ไม่เข้าใจเรื่องนี้
3.76.23
नाहं परकृतं दोषं त्वय्याधास्ये कथंचन ।
यथासुखं वै जीवत्वंप्राणानवसृजामि ते ॥ ३.७६.२३ ॥
ข้าจะไม่ยกความผิดที่คนอื่นกระทำมาใส่ท่านไม่ว่าด้วยวิธีใด จงมีชีวิตอยู่อย่างสุขสบายเถิด ข้าคืนชีวิตให้ท่าน
3.76.24
तथैव सर्वसंभारं स्वमंशं वितरामि ते ।
तथैव च मम प्रीतिस्त्वयि वीर न संशयः ॥ ३.७६.२४ ॥
ข้าจะคืนทรัพย์สินและส่วนแบ่งของท่านทั้งหมดให้เช่นเดียวกัน และความรักที่ข้ามีต่อท่าน ท่านวีระ ก็ยังคงเหมือนเดิม ไม่ต้องสงสัยเลย
3.76.25
सौहार्दं चापि मे त्वत्तो न कदाचित्प्रहास्यति ।
पुष्कर त्वं हि मे भ्राता संजीव शरदः शतम् ॥ ३.७६.२५ ॥
มิตรภาพที่ข้ามีต่อท่านจะไม่มีวันเสื่อมคลาย ปุษกระ ท่านคือพี่น้องของข้า ขอให้มีชีวิตอยู่ร้อยฤดูใบไม้ร่วง
3.76.26
एवं नलः सान्त्वयित्वा भ्रातरं सत्यविक्रमः ।
वचनैस्तोषयामास परिष्वज्य पुनः पुनः ॥ ३.७६.२६ ॥
นลผู้มีความกล้าหาญอันแท้จริงปลอบโยนพี่ชายดังนี้ และโอบกอดซ้ำแล้วซ้ำเล่า พร้อมทั้งทำให้พี่ชายพอใจด้วยถ้อยคำ
3.76.27
सान्त्वितो नैषधेनैवं पुष्ररः प्रत्युवाच तम् ।
पुण्यश्लोकं तदा राजन्नभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ ३.७६.२७ ॥
ปุษกระได้รับการปลอบโยนจากพระนัยษธะดังนี้ จึงตอบพระองค์ ท่านกษัตริย์ ผู้มีเกียรติคุณอันศักดิ์สิทธิ์ ประนมมือคำนับแล้วกล่าวว่า
3.76.28
कीर्तिरस्तु तवाक्षय्या जीव वर्षायुतं सुखी ।
यो मे वितरसि प्राणानधिष्ठानं च पार्थिव ॥ ३.७६.२८ ॥
ขอให้เกียรติยศของพระองค์คงอยู่ไม่มีวันสิ้นสุด ขอให้พระองค์มีชีวิตอยู่อย่างมีความสุขนับหมื่นปี ท่านกษัตริย์ เพราะพระองค์คืนชีวิตและที่อยู่อาศัยให้แก่หม่อมฉัน
3.76.29
स तथा सत्कृतो राज्ञा मासमुष्य तदा नृपः ।
प्रययौ पुषरो हृष्टः स्वपुरं स्वजनावृतः ॥ ३.७६.२९ ॥
ปุษกระได้รับการต้อนรับจากกษัตริย์เช่นนี้ และพำนักอยู่หนึ่งเดือน แล้วจึงเดินทางกลับนครของตนด้วยความยินดี พร้อมด้วยญาติพี่น้องแวดล้อม
3.76.30
महत्या सेनया सार्धंविनीतैः परिचारकैः ।
भ्राजमान इवादित्यो वपुषा पुरुषर्षभ ॥ ३.७६.३० ॥
พร้อมด้วยกองทัพอันยิ่งใหญ่และบริวารผู้อ่อนน้อม รุ่งโรจน์ดุจดวงอาทิตย์ด้วยรูปกาย ท่านผู้เป็นยอดบุรุษ
3.76.31
प्रस्थाप्य पुष्करं राजा वित्तवन्तमनामयम् ।
प्रविवेश पुरं श्रीमानत्यर्थमुपशोभिताम् ॥ ३.७६.३१ ॥
กษัตริย์ส่งปุษกระผู้มั่งคั่งและปลอดภัยไปก่อน แล้วพระองค์ผู้รุ่งเรืองก็เสด็จเข้าสู่นครที่งดงามอย่างยิ่ง
3.76.32
प्रविश्य सान्त्वयामास पौरांश्च निषधाधिपः ।
हितेषु चैषां सततं पितेवावहितोऽभवत् ॥ ३.७६.३२ ॥
เมื่อเสด็จเข้าแล้ว พระผู้เป็นใหญ่แห่งนิษธะได้ปลอบโยนชาวเมือง และทรงใส่พระทัยในประโยชน์สุขของพวกเขาอยู่เสมอ ดุจบิดาผู้หนึ่ง
3.76.33
पौरा जानपदाश्चापि संप्रहृष्टतनूरुहाः ।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे सामात्यप्रमुखा जनाः ॥ ३.७६.३३ ॥
ชาวเมืองและชาวชนบท ขนลุกชันด้วยความปีติยินดี ทุกคนประนมมือ นำโดยเหล่าอำมาตย์ ได้กราบทูลว่า
3.76.34
अद्यस्म निर्वृता राजन्पुरे जनपदेऽपि च ।
उपासितुं पुनः प्राप्ता देवा इव शतक्रतुम् ॥ ३.७६.३४ ॥
ท่านกษัตริย์ วันนี้พวกเราทั้งในนครและในชนบทต่างมีความสงบสุข เหมือนเทวดาที่ได้มีโอกาสเข้าเฝ้ารับใช้พระศตกรตุ คือพระอินทร์อีกครั้ง