മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.76.1
स मासमुष्य कौन्तेय भीममामन्त्र्य नैषधः ।
पुरादल्पपरीवारो जगाम निषधान्प्रति ॥ ३.७६.१ ॥
ഒരു മാസം അവിടെ താമസിച്ച്, കൗന്തേയനായ ഭീമനോട് യാത്ര ചോദിച്ച്, നിഷധനായ നളൻ ചെറിയ പരിവാരത്തോടെ നഗരത്തിൽ നിന്ന് നിഷധ ദേശത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
3.76.2
रथेनैकेन शुभ्रेण दन्तिभिः परिषोडशै ।
पञ्चाशद्भिर्हयैश्चैव षट्शतैश्च पदातिभिः ॥ ३.७६.२ ॥
ഒരു തിളങ്ങുന്ന രഥം, പതിനാറ് ആനകൾ, അമ്പത് കുതിരകൾ, ആറുനൂറ് കാലാൾപ്പടയാളികൾ.
3.76.3
स कम्पयन्निव महीं त्वरमाणो महापुरीम् ।
प्रविवेशाथ संरब्धस्तरसैव महामनाः ॥ ३.७६.३ ॥
ഭൂമി കുലുക്കുന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ അവൻ ആ മഹാനഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; ക്രുദ്ധനും മഹാമനസ്കനുമായിരുന്നു അവൻ.
3.76.4
ततः पुष्करमासाद्य वीरसेनसुतो नलः ।
उवाच दीव्याव पुनर्बहुवित्तं मयाऽर्जितम् ॥ ३.७६.४ ॥
പിന്നീട് പുഷ്കരന്റെ അടുത്തെത്തി, വീരസേനന്റെ പുത്രനായ നളൻ പറഞ്ഞു: "നമുക്ക് വീണ്ടും ചൂതാടാം; ഞാൻ വളരെ ധനം നേടിയിട്ടുണ്ട്."
3.76.5
दमयन्ती च यच्चान्यन्मम किंचन विद्यते ।
एष वै मम संन्यासस्तव राज्यंतु पुष्कर ॥ ३.७६.५ ॥
ദമയന്തിയും എനിക്കുള്ള മറ്റെന്തും — ഇതാണ് എന്റെ പണയം; പുഷ്കരാ, നിന്റെ രാജ്യമാണ്.
3.76.6
पुनः प्रवर्ततां द्यूतमिति मे निश्चिता मतिः ।
एकपाणेन भद्रं ते प्राणयोश्च पणावहे ॥ ३.७६.६ ॥
"വീണ്ടും ചൂത് തുടങ്ങട്ടെ — ഇതാണ് എന്റെ ഉറച്ച തീരുമാനം. ഒറ്റ എറിച്ചിലിൽ നിനക്ക് ശുഭം ഭവിക്കട്ടെ; നമ്മുടെ പ്രാണനെ പണയമാക്കാം."
3.76.7
जित्वा परस्वमाहृत् राज्यंवा यदि वा वसु ।
प्रतिपाणः प्रदातव्यः प्राणो हि पणमुच्यते ॥ ३.७६.७ ॥
മറ്റൊരാളുടെ സമ്പത്തോ രാജ്യമോ മറ്റു ധനമോ ജയിച്ചെടുത്താൽ, അതിനു പകരം നൽകണം; പ്രാണനാണ് പണയം എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
3.76.8
न चेद्वाञ्छसि तद्द्यूतं युद्धद्यूतं प्रवर्तताम् ।
द्वैरथेनास्तु वै शान्तिस्तव वा मम वा नृप ॥ ३.७६.८ ॥
ആ ചൂതാട്ടം നിനക്ക് ഇഷ്ടമല്ലെങ്കിൽ, യുദ്ധമെന്ന ചൂതാട്ടം നടക്കട്ടെ; രാജാവേ, നിനക്കും എനിക്കും ഇടയിലെ ദ്വന്ദ്വയുദ്ധത്താൽ ശാന്തി ഉണ്ടാകട്ടെ.
3.76.9
वंशभोज्यमिदं राज्यमर्थितव्यं यथा तथा ।
येनकेनाप्युपायेन वृद्धानामिति शासनम् ॥ ३.७६.९ ॥
ഈ രാജ്യം വംശം അനുഭവിക്കേണ്ടതാണ്; എങ്ങനെയെങ്കിലും, ഏതെങ്കിലും ഉപായത്താലും അത് നേടാൻ ശ്രമിക്കണം; ഇതാണ് വൃദ്ധരുടെ കല്പന.
3.76.10
द्वयोरेकतरे बुद्धिः क्रियतामद्य पुष्कर ।
कैतवेनाक्षवत्यां वा युद्धे वा नाम्यतां धनुः ॥ ३.७६.१० ॥
പുഷ്കരാ, രണ്ടിലൊന്നിന് ഇന്നുതന്നെ തീരുമാനമെടുക്കൂ; വഞ്ചനയോടെ ചൂതുകളിയിലോ, അല്ലെങ്കിൽ യുദ്ധത്തിൽ വില്ലു വളച്ചോ.
3.76.11
नैषधेनैवमुक्तस्तु पुष्करः प्रहसन्निव ।
ध्रुवमात्मजयं मत्वा प्रत्याह निषधाधिपम् ॥ ३.७६.११ ॥
നൈഷധൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പുഷ്കരൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ, തനിക്ക് ജയം ഉറപ്പെന്നു കരുതി, നിഷധരുടെ രാജാവിനോടു മറുപടി പറഞ്ഞു.
3.76.12
दिष्ट्या त्वयाऽर्जितं वित्तं प्रतिपाणाय नैषध ।
दिष्ट्या च दुष्कृतंकर्म दमयन्त्याः क्षयं गतम् ॥ ३.७६.१२ ॥
ഓ നൈഷധാ, ഭാഗ്യത്താൽ നീ പണത്തിനു പകരമായി ധനം നേടിയിരിക്കുന്നു; ഭാഗ്യത്താൽ ദമയന്തിയുടെ ദുഷ്കർമ്മവും നശിച്ചിരിക്കുന്നു.
3.76.13
दिष्ट्या वै प्रीसे राजन्मम लाभाय नैषध ।
पुनर्द्यूते च ते बुद्धिर्दिष्ट्या पुरुषसत्तम ॥ ३.७६.१३ ॥
ഓ രാജാവേ, ഓ നൈഷധാ, എനിക്കു ലാഭമുണ്ടാകുന്നതിനാൽ ഞാൻ വിധിവശാൽ സന്തുഷ്ടനാണ്. ഓ പുരുഷോത്തമാ, വിധിവശാൽ നിന്റെ മനസ്സ് വീണ്ടും ചൂതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
3.76.14
धनेनानेन वै भैमी जितेन समलंकृता ।
मामुपस्थास्यति व्यक्तं दिवि शक्रमिवाप्सराः ॥ ३.७६.१४ ॥
ഈ ജയിച്ച ധനത്താൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഭൈമി (ദമയന്തി) സ്വർഗ്ഗത്തിൽ അപ്സരസ്സ് ഇന്ദ്രനെ സേവിക്കുന്നതുപോലെ എന്നെ സേവിക്കും.
3.76.15
नित्यशो हि स्मरामि त्वां प्रतीक्षेऽपि च नैषध ।
देवने च मभ प्रीतिर्भवत्येवासुहृद्गणैः ॥ ३.७६.१५ ॥
ഓ നൈഷധാ, ഞാൻ എപ്പോഴും നിന്നെ ഓർക്കുന്നു, നിനക്കായി കാത്തിരിക്കുന്നു. ചൂതിൽ ശത്രുസംഘങ്ങളോടൊപ്പം എനിക്കു സന്തോഷം ഉണ്ടാകുന്നു.
3.76.16
जित्वात्वद्य वरारोहां दमयन्तीमनिन्दिताम् ।
कतकृत्यो भविष्यामि सा हिमे नित्यशो हृदि ॥ ३.७६.१६ ॥
ഇന്ന് മനോഹരമായ അരക്കെട്ടുള്ള കുറ്റമറ്റ ദമയന്തിയെ ജയിച്ച് ഞാൻ കൃതകൃത്യനാകും. അവൾ എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ എപ്പോഴും ഉണ്ട്.
3.76.17
श्रुत्वा तु तस् ता वाचो बह्वबद्धप्रलापिनः ।
इयेष स शिरश्छेत्तुं खङ्गेन कुपितो नलः ॥ ३.७६.१७ ॥
അവന്റെ ആ അർത്ഥരഹിതമായ ഏറെ പുലമ്പലുകൾ കേട്ട് കോപിച്ച നളൻ വാളുകൊണ്ട് അവന്റെ തല വെട്ടാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
3.76.18
स्मयंस्तु रोषताम्राक्षस्तमुवाच नलो नृपः ।
पणावः किं व्याहरसे जितो न व्याहरिष्यसि ॥ ३.७६.१८ ॥
എന്നാൽ കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് നൃപനായ നളൻ അവനോടു പറഞ്ഞു: "ചൂതുകാരാ, നീ എന്തു പറയുന്നു? തോറ്റു, ഇനി സംസാരിക്കുകയില്ല."
3.76.19
ततः प्रावर्तत द्यूतं पुष्करस्य नलस्य च ।
एकपाणेन भद्रं ते नलेन स पराजितः ॥ ३.७६.१९ ॥
അപ്പോൾ പുഷ്കരനും നളനും തമ്മിൽ ചൂതുകളി ആരംഭിച്ചു. നിനക്ക് ശുഭം ഭവിക്കട്ടെ, ഒറ്റ എറിൽ നളൻ അവനെ പരാജയപ്പെടുത്തി.
3.76.20
स रत्नकोशनिचयैः प्राणेन पणितोपि च ।
जित्वा च पुष्करं राजा प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ ३.७६.२० ॥
രത്നകോശങ്ങളും പണയമായ ജീവനും സഹിതം പുഷ്കരനെ ജയിച്ച്, രാജാവായ നളൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.76.21
मम सर्वमिदं राज्यमव्यग्रं हतकण्ठकम् ।
वैदर्भी न त्वया शक्या राजापशद वीक्षितम्।
तस्यास्त्वं सपरीवारो मूढ दासत्वमागतः ॥ ३.७६.२१ ॥
ഈ രാജ്യം മുഴുവൻ ഇപ്പോൾ എനിക്കുള്ളതാണ്, മുള്ളുകളെല്ലാം നീക്കി നിശ്ചിന്തമായി. അധമനേ, വൈദർഭിയെ നിനക്ക് കാണാൻ പോലും കഴിയില്ല. മൂഢാ, പരിവാരത്തോടെ നീ അവൾക്ക് ദാസനായി.
3.76.22
न त्वया तत्कृतंकर्म येनाहं विजितः पुरा ।
कलिना तत्कृतं कर्म त्वं च मूढ न बुध्यसे ॥ ३.७६.२२ ॥
മുമ്പ് എന്നെ പരാജയപ്പെടുത്തിയ ആ കർമം നീ ചെയ്തതല്ല. ആ കർമം കലി ചെയ്തതാണ്; മൂഢാ, നീ അത് മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല.
3.76.23
नाहं परकृतं दोषं त्वय्याधास्ये कथंचन ।
यथासुखं वै जीवत्वंप्राणानवसृजामि ते ॥ ३.७६.२३ ॥
മറ്റൊരാൾ ചെയ്ത കുറ്റം ഞാൻ ഒരു വിധത്തിലും നിന്റെ മേൽ ചുമത്തുകയില്ല. നീ സുഖമായി ജീവിക്കുക; നിന്റെ പ്രാണൻ ഞാൻ നിനക്ക് വിട്ടുതരുന്നു.
3.76.24
तथैव सर्वसंभारं स्वमंशं वितरामि ते ।
तथैव च मम प्रीतिस्त्वयि वीर न संशयः ॥ ३.७६.२४ ॥
അതുപോലെ നിന്റെ സമസ്ത സാമഗ്രികളും നിന്റെ സ്വന്തം ഓഹരിയും ഞാൻ നിനക്ക് തിരിച്ചുതരുന്നു. വീരാ, നിന്നോടുള്ള എന്റെ സ്നേഹവും അതുപോലെ തന്നെ; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
3.76.25
सौहार्दं चापि मे त्वत्तो न कदाचित्प्रहास्यति ।
पुष्कर त्वं हि मे भ्राता संजीव शरदः शतम् ॥ ३.७६.२५ ॥
നിന്നോടുള്ള എന്റെ സൗഹാർദ്ദം ഒരിക്കലും നഷ്ടപ്പെടില്ല. പുഷ്കരാ, നീ എന്റെ സഹോദരനാണ്; നൂറു ശരത്കാലങ്ങൾ ജീവിക്കുക.
3.76.26
एवं नलः सान्त्वयित्वा भ्रातरं सत्यविक्रमः ।
वचनैस्तोषयामास परिष्वज्य पुनः पुनः ॥ ३.७६.२६ ॥
ഇങ്ങനെ സത്യപരാക്രമിയായ നളൻ സഹോദരനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; വീണ്ടും വീണ്ടും ആലിംഗനം ചെയ്ത് വാക്കുകളാൽ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
3.76.27
सान्त्वितो नैषधेनैवं पुष्ररः प्रत्युवाच तम् ।
पुण्यश्लोकं तदा राजन्नभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ ३.७६.२७ ॥
നൈഷധനാൽ ഇങ്ങനെ ആശ്വസിപ്പിക്കപ്പെട്ട പുഷ്കരൻ പുണ്യകീർത്തിയായ അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു. രാജാവേ, അപ്പോൾ കൈകൂപ്പി വണങ്ങിക്കൊണ്ട്.
3.76.28
कीर्तिरस्तु तवाक्षय्या जीव वर्षायुतं सुखी ।
यो मे वितरसि प्राणानधिष्ठानं च पार्थिव ॥ ३.७६.२८ ॥
നിന്റെ കീർത്തി അക്ഷയമാകട്ടെ; സുഖിയായി പതിനായിരം വർഷം ജീവിക്കുക, ഹേ രാജാവേ, നീ എനിക്ക് പ്രാണനും ആശ്രയവും നൽകുന്നവനായതിനാൽ.
3.76.29
स तथा सत्कृतो राज्ञा मासमुष्य तदा नृपः ।
प्रययौ पुषरो हृष्टः स्वपुरं स्वजनावृतः ॥ ३.७६.२९ ॥
രാജാവിനാൽ ഇങ്ങനെ സത്കരിക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം ഒരു മാസം താമസിച്ചശേഷം, സന്തുഷ്ടനായ പുഷ്കരൻ ബന്ധുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
3.76.30
महत्या सेनया सार्धंविनीतैः परिचारकैः ।
भ्राजमान इवादित्यो वपुषा पुरुषर्षभ ॥ ३.७६.३० ॥
മഹത്തായ സേനയോടും വിനീതരായ പരിചാരകരോടുംകൂടി, പുരുഷർഷഭാ, ശരീരത്താൽ സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട്.
3.76.31
प्रस्थाप्य पुष्करं राजा वित्तवन्तमनामयम् ।
प्रविवेश पुरं श्रीमानत्यर्थमुपशोभिताम् ॥ ३.७६.३१ ॥
രാജാവ് ധനവാനും ആരോഗ്യവാനുമായ പുഷ്കരനെ അയച്ച ശേഷം, അത്യന്തം അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട നഗരത്തിൽ തേജസ്വിയായി പ്രവേശിച്ചു.
3.76.32
प्रविश्य सान्त्वयामास पौरांश्च निषधाधिपः ।
हितेषु चैषां सततं पितेवावहितोऽभवत् ॥ ३.७६.३२ ॥
പ്രവേശിച്ച് നിഷധാധിപതി പൗരന്മാരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; അവരുടെ ക്ഷേമത്തിൽ എപ്പോഴും പിതാവിനെപ്പോലെ ജാഗ്രതയുള്ളവനായി.
3.76.33
पौरा जानपदाश्चापि संप्रहृष्टतनूरुहाः ।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे सामात्यप्रमुखा जनाः ॥ ३.७६.३३ ॥
പൗരന്മാരും ഗ്രാമവാസികളും, സന്തോഷത്താൽ രോമാഞ്ചം കൊണ്ടവരായി, അമാത്യന്മാരെ മുൻനിർത്തിയ എല്ലാവരും കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു.
3.76.34
अद्यस्म निर्वृता राजन्पुरे जनपदेऽपि च ।
उपासितुं पुनः प्राप्ता देवा इव शतक्रतुम् ॥ ३.७६.३४ ॥
രാജാവേ! ഇന്ന് നഗരത്തിലും നാട്ടിലും ഞങ്ങൾ ആശ്വാസം പ്രാപിച്ചു; ദേവന്മാർ വീണ്ടും ശതക്രതുവിനെ (ഇന്ദ്രനെ) ഉപാസിച്ചതുപോലെ.