మహాభారతం · అధ్యాయం 3.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.76.1
स मासमुष्य कौन्तेय भीममामन्त्र्य नैषधः ।
पुरादल्पपरीवारो जगाम निषधान्प्रति ॥ ३.७६.१ ॥
ఆయన ఒక నెల అక్కడ ఉండి, కౌంతేయుడు భీముని వద్ద సెలవు తీసుకొని, నిషధుడైన నలుడు కొద్ది పరివారంతో నగరం నుండి నిషధ దేశం వైపు వెళ్లాడు.
3.76.2
रथेनैकेन शुभ्रेण दन्तिभिः परिषोडशै ।
पञ्चाशद्भिर्हयैश्चैव षट्शतैश्च पदातिभिः ॥ ३.७६.२ ॥
ఒక ప్రకాశవంతమైన రథం, పదహారు ఏనుగులు, యాభై గుర్రాలు, ఆరు వందల కాలిబాటసైనికులు.
3.76.3
स कम्पयन्निव महीं त्वरमाणो महापुरीम् ।
प्रविवेशाथ संरब्धस्तरसैव महामनाः ॥ ३.७६.३ ॥
అతడు భూమిని కంపింపజేస్తున్నట్లుగా త్వరగా ఆ మహానగరంలో ప్రవేశించాడు; అతడు ఆగ్రహంతో, మహామనస్కుడుగా ఉన్నాడు.
3.76.4
ततः पुष्करमासाद्य वीरसेनसुतो नलः ।
उवाच दीव्याव पुनर्बहुवित्तं मयाऽर्जितम् ॥ ३.७६.४ ॥
అప్పుడు పుష్కరుని వద్దకు చేరి, వీరసేనుని కుమారుడైన నలుడు ఇలా అన్నాడు: "మరోసారి జూదం ఆడుదాం; నేను ఎంతో ధనం సంపాదించాను."
3.76.5
दमयन्ती च यच्चान्यन्मम किंचन विद्यते ।
एष वै मम संन्यासस्तव राज्यंतु पुष्कर ॥ ३.७६.५ ॥
దమయంతి, నా వద్ద ఉన్న మరేదైనా — ఇదే నా పందెం; ఓ పుష్కరా, నీ రాజ్యమే.
3.76.6
पुनः प्रवर्ततां द्यूतमिति मे निश्चिता मतिः ।
एकपाणेन भद्रं ते प्राणयोश्च पणावहे ॥ ३.७६.६ ॥
"మరోసారి జూదం మొదలవ్వాలి — ఇది నా నిశ్చయమైన అభిప్రాయం. ఒకే పాచికతో, నీకు శుభం కలుగుగాక; మన ప్రాణాలనే పందెంగా పెడదాం."
3.76.7
जित्वा परस्वमाहृत् राज्यंवा यदि वा वसु ।
प्रतिपाणः प्रदातव्यः प्राणो हि पणमुच्यते ॥ ३.७६.७ ॥
గెలిచి ఇతరుల ధనాన్ని, రాజ్యాన్ని లేదా మరేదైనా సంపదను తీసుకుంటే, దానికి ప్రతిగా ఇవ్వాలి; ప్రాణమే పణం అని చెప్పబడుతుంది.
3.76.8
न चेद्वाञ्छसि तद्द्यूतं युद्धद्यूतं प्रवर्तताम् ।
द्वैरथेनास्तु वै शान्तिस्तव वा मम वा नृप ॥ ३.७६.८ ॥
నీవు ఆ జూదాన్ని కోరకపోతే, యుద్ధమనే జూదం జరగాలి; ఓ రాజా, నీకూ నాకూ మధ్య ద్వంద్వ యుద్ధంతోనే శాంతి కలగాలి.
3.76.9
वंशभोज्यमिदं राज्यमर्थितव्यं यथा तथा ।
येनकेनाप्युपायेन वृद्धानामिति शासनम् ॥ ३.७६.९ ॥
ఈ రాజ్యం వంశం అనుభవించవలసినది; ఏ విధంగానైనా, ఏ ఉపాయంతోనైనా దీన్ని పొందడానికి ప్రయత్నించాలి; ఇది పెద్దల ఆజ్ఞ.
3.76.10
द्वयोरेकतरे बुद्धिः क्रियतामद्य पुष्कर ।
कैतवेनाक्षवत्यां वा युद्धे वा नाम्यतां धनुः ॥ ३.७६.१० ॥
ఓ పుష్కరా, రెండింటిలో ఒకదానికి ఈ రోజే నిర్ణయించుకో; కపటంతో పాచికల ఆటలోనో, లేదా యుద్ధంలో ధనుస్సును వంచడంలోనో.
3.76.11
नैषधेनैवमुक्तस्तु पुष्करः प्रहसन्निव ।
ध्रुवमात्मजयं मत्वा प्रत्याह निषधाधिपम् ॥ ३.७६.११ ॥
నైషధుడు ఈ విధంగా అనగా, పుష్కరుడు నవ్వుతున్నట్లుగా, తనకు విజయం ఖాయమని భావించి, నిషధాధిపతికి బదులిచ్చాడు.
3.76.12
दिष्ट्या त्वयाऽर्जितं वित्तं प्रतिपाणाय नैषध ।
दिष्ट्या च दुष्कृतंकर्म दमयन्त्याः क्षयं गतम् ॥ ३.७६.१२ ॥
ఓ నైషధా, అదృష్టవశాత్తు నీవు పణానికి ప్రతిగా ధనం సంపాదించావు; అదృష్టవశాత్తు దమయంతి చేసిన దుష్కర్మ కూడా నశించింది.
3.76.13
दिष्ट्या वै प्रीसे राजन्मम लाभाय नैषध ।
पुनर्द्यूते च ते बुद्धिर्दिष्ट्या पुरुषसत्तम ॥ ३.७६.१३ ॥
ఓ రాజా, ఓ నైషధా, నాకు లాభం కలగడం వలన నేను విధివశాత్తు సంతోషిస్తున్నాను. ఓ పురుషోత్తమా, విధివశాత్తు నీ బుద్ధి మళ్ళీ జూదం వైపు మళ్ళింది.
3.76.14
धनेनानेन वै भैमी जितेन समलंकृता ।
मामुपस्थास्यति व्यक्तं दिवि शक्रमिवाप्सराः ॥ ३.७६.१४ ॥
ఈ జయించిన ధనంతో అలంకరించబడిన భైమి (దమయంతి) స్వర్గంలో అప్సరస ఇంద్రుడిని సేవించినట్లు నన్ను స్పష్టంగా సేవిస్తుంది.
3.76.15
नित्यशो हि स्मरामि त्वां प्रतीक्षेऽपि च नैषध ।
देवने च मभ प्रीतिर्भवत्येवासुहृद्गणैः ॥ ३.७६.१५ ॥
ఓ నైషధా, నేను ఎల్లప్పుడూ నిన్ను స్మరిస్తాను, నీ కోసం ఎదురుచూస్తాను కూడా. జూదంలో శత్రుగణాలతో నాకు ఆనందం కలుగుతుంది.
3.76.16
जित्वात्वद्य वरारोहां दमयन्तीमनिन्दिताम् ।
कतकृत्यो भविष्यामि सा हिमे नित्यशो हृदि ॥ ३.७६.१६ ॥
ఈ రోజు సుందరమైన నడుముగల, నిందారహితురాలైన దమయంతిని జయించి నేను కృతకృత్యుడనవుతాను. ఆమె నిశ్చయంగా ఎల్లప్పుడూ నా హృదయంలో ఉంది.
3.76.17
श्रुत्वा तु तस् ता वाचो बह्वबद्धप्रलापिनः ।
इयेष स शिरश्छेत्तुं खङ्गेन कुपितो नलः ॥ ३.७६.१७ ॥
అతని ఆ అసంబద్ధమైన అనేక మాటలు విని, కోపించిన నలుడు ఖడ్గంతో అతని తలను నరకాలనుకున్నాడు.
3.76.18
स्मयंस्तु रोषताम्राक्षस्तमुवाच नलो नृपः ।
पणावः किं व्याहरसे जितो न व्याहरिष्यसि ॥ ३.७६.१८ ॥
కానీ కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్ళతో నవ్వుతూ రాజు నలుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు: "పణావా, నువ్వు ఏమి మాట్లాడుతున్నావు? ఓడిపోయావు, ఇక మాట్లాడవు."
3.76.19
ततः प्रावर्तत द्यूतं पुष्करस्य नलस्य च ।
एकपाणेन भद्रं ते नलेन स पराजितः ॥ ३.७६.१९ ॥
అప్పుడు పుష్కరుడు మరియు నలుడి మధ్య జూదం ప్రారంభమైంది. నీకు శుభం కలుగుగాక, ఒకే పాచికతో నలుడు అతన్ని ఓడించాడు.
3.76.20
स रत्नकोशनिचयैः प्राणेन पणितोपि च ।
जित्वा च पुष्करं राजा प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ ३.७६.२० ॥
రత్నకోశాలు, పందెంగా పెట్టిన ప్రాణం సహా పుష్కరుడిని గెలిచి, రాజు నలుడు నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు.
3.76.21
मम सर्वमिदं राज्यमव्यग्रं हतकण्ठकम् ।
वैदर्भी न त्वया शक्या राजापशद वीक्षितम्।
तस्यास्त्वं सपरीवारो मूढ दासत्वमागतः ॥ ३.७६.२१ ॥
ఈ రాజ్యమంతా ఇప్పుడు నాది, కంటకాలు తొలగి నిశ్చింతగా. అధముడా, వైదర్భిని నువ్వు చూడలేవు. మూర్ఖుడా, నీ పరివారంతో సహా నువ్వు ఆమెకు దాసుడివయ్యావు.
3.76.22
न त्वया तत्कृतंकर्म येनाहं विजितः पुरा ।
कलिना तत्कृतं कर्म त्वं च मूढ न बुध्यसे ॥ ३.७६.२२ ॥
గతంలో నన్ను ఓడించిన ఆ కర్మను నువ్వు చేయలేదు. ఆ కర్మను కలి చేశాడు, మూర్ఖుడా, నువ్వు దానిని గ్రహించలేవు.
3.76.23
नाहं परकृतं दोषं त्वय्याधास्ये कथंचन ।
यथासुखं वै जीवत्वंप्राणानवसृजामि ते ॥ ३.७६.२३ ॥
ఇతరుడు చేసిన దోషాన్ని నేను ఏ విధంగానూ నీపై మోపను. నువ్వు సుఖంగా జీవించు; నీ ప్రాణాలను నీకు విడుస్తున్నాను.
3.76.24
तथैव सर्वसंभारं स्वमंशं वितरामि ते ।
तथैव च मम प्रीतिस्त्वयि वीर न संशयः ॥ ३.७६.२४ ॥
అలాగే నీ సమస్త సామగ్రిని, నీ స్వంత భాగాన్ని కూడా నీకు తిరిగి ఇస్తున్నాను. అలాగే, వీరుడా, నీ పట్ల నాకున్న ప్రేమ కూడా అలాగే ఉంది; సందేహం లేదు.
3.76.25
सौहार्दं चापि मे त्वत्तो न कदाचित्प्रहास्यति ।
पुष्कर त्वं हि मे भ्राता संजीव शरदः शतम् ॥ ३.७६.२५ ॥
నీ పట్ల నా స్నేహం ఎప్పటికీ తగ్గదు. పుష్కరా, నీవు నా సోదరుడివి; నూరు శరత్తుల వరకు జీవించు.
3.76.26
एवं नलः सान्त्वयित्वा भ्रातरं सत्यविक्रमः ।
वचनैस्तोषयामास परिष्वज्य पुनः पुनः ॥ ३.७६.२६ ॥
ఈ విధంగా సత్యపరాక్రమి అయిన నలుడు తన సోదరుడిని ఓదార్చి, మాటలతో సంతోషపెట్టాడు, పదేపదే కౌగిలించుకుని.
3.76.27
सान्त्वितो नैषधेनैवं पुष्ररः प्रत्युवाच तम् ।
पुण्यश्लोकं तदा राजन्नभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ ३.७६.२७ ॥
నైషధునిచే ఈ విధంగా ఓదార్చబడిన పుష్కరుడు, పుణ్యకీర్తి అయిన అతనికి ప్రత్యుత్తరమిచ్చాడు; ఓ రాజా, అప్పుడు చేతులు జోడించి నమస్కరిస్తూ.
3.76.28
कीर्तिरस्तु तवाक्षय्या जीव वर्षायुतं सुखी ।
यो मे वितरसि प्राणानधिष्ठानं च पार्थिव ॥ ३.७६.२८ ॥
నీ కీర్తి అక్షయమగుగాక; సుఖంగా పదివేల సంవత్సరాలు జీవించు, ఓ రాజా, నీవు నాకు ప్రాణాలను, ఆశ్రయాన్ని ఇస్తున్నావు కాబట్టి.
3.76.29
स तथा सत्कृतो राज्ञा मासमुष्य तदा नृपः ।
प्रययौ पुषरो हृष्टः स्वपुरं स्वजनावृतः ॥ ३.७६.२९ ॥
రాజు చేత ఈ విధంగా సత్కరింపబడిన ఆ రాజు ఒక నెల ఉండి, అప్పుడు సంతోషంగా పుష్కరుడు తన బంధువులతో చుట్టబడి తన పురానికి వెళ్లాడు.
3.76.30
महत्या सेनया सार्धंविनीतैः परिचारकैः ।
भ्राजमान इवादित्यो वपुषा पुरुषर्षभ ॥ ३.७६.३० ॥
మహా సేనతో, వినయశీలురైన సేవకులతో కూడి, ఓ పురుషర్షభా, శరీరంలో సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ.
3.76.31
प्रस्थाप्य पुष्करं राजा वित्तवन्तमनामयम् ।
प्रविवेश पुरं श्रीमानत्यर्थमुपशोभिताम् ॥ ३.७६.३१ ॥
రాజు ధనవంతుడు, ఆరోగ్యవంతుడు అయిన పుష్కరుడిని పంపి, అత్యంత అలంకరింపబడిన నగరంలో తేజస్వియై ప్రవేశించాడు.
3.76.32
प्रविश्य सान्त्वयामास पौरांश्च निषधाधिपः ।
हितेषु चैषां सततं पितेवावहितोऽभवत् ॥ ३.७६.३२ ॥
ప్రవేశించి నిషధాధిపతి పౌరులను ఓదార్చాడు; వారి హితంలో ఎల్లప్పుడూ తండ్రిలా జాగ్రత్తగా ఉన్నాడు.
3.76.33
पौरा जानपदाश्चापि संप्रहृष्टतनूरुहाः ।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे सामात्यप्रमुखा जनाः ॥ ३.७६.३३ ॥
పౌరులు, గ్రామవాసులు కూడా, ఆనందంతో రోమాంచితులై, మంత్రులు ముఖ్యులుగా గల అందరూ అంజలి ఘటించి ఇలా అన్నారు.
3.76.34
अद्यस्म निर्वृता राजन्पुरे जनपदेऽपि च ।
उपासितुं पुनः प्राप्ता देवा इव शतक्रतुम् ॥ ३.७६.३४ ॥
రాజా! నేడు నగరంలోనూ దేశంలోనూ మేము సంతృప్తి పొందాము; దేవతలు మళ్లీ శతక్రతువు (ఇంద్రుడు)ను సేవించినట్లుగా ఉంది.