マハーバーラタ · 章 3.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.77.1
प्रशान्ते तु पुरे हृष्टे संप्रवृत्ते महोत्सवे ।
महत्या सेनया राजा दमयन्तीमुपानयत् ॥ ३.७७.१ ॥
町が静まり喜びに満ち、大きな祭りが始まったとき、王は大軍とともにダマヤンティーを迎え入れた。
3.77.2
पुण्यश्लोकं तु राज्यस्थं श्रुत्वा भीमो महीपतिः ।
मुदा परमया युक्तो बभूव भरतर्षभ ॥ ३.७७.२ ॥
聖なる名声の人（ナラ）が王国に定着したと聞き、王ビーマは無上の喜びに満たされた。バラタの牡牛よ。
3.77.3
अथ हृष्टमना राजा महत्या सेनया सह ।
सुतां प्रस्थापयामास पुण्यश्लोकाय धीमते ॥ ३.७७.३ ॥
そこで喜びの心を持つ王は、大軍とともに娘を、聖なる名声の賢者のもとへ送った。
3.77.4
दमयन्तीमपि पिता सत्कृत्यपरवीरहा ।
प्रास्थापयदमेयात्मा भीमो भीमपराक्रमः ॥ ३.७७.४ ॥
敵の英雄を倒す者、無量の心を持つ、恐るべき勇猛の父ビーマもまた、ダマヤンティーを敬って送り出した。
3.77.5
आगतायां तु वैदर्भ्यां सपुत्रायां नलो नृपः ।
वर्तयामास मुदितो दोवराडिव नन्दने ॥ ३.७७.५ ॥
ヴァイダルビーの王女が息子とともに到着すると、王ナラは喜びに満ち、ナンダナの園で神々の王のように暮らした。
3.77.6
तथा प्रकाशतां यातो जम्बूद्वीपे स राजसु ।
पुनः स्वे चावसद्राज्ये प्रत्याहृत्य महायशाः ॥ ३.७७.६ ॥
こうして彼はジャンブドゥヴィーパの王たちの間で名高くなり、大いなる名声のナラは再び王国を取り戻して、そこに住んだ。
3.77.7
ईजे च विविधैर्यज्ञैर्विधिवच्चाप्तदक्षिणैः ।
तथा त्वमपि राजेन्द्र ससुहृद्वक्ष्यसे चिरात् ॥ ३.७७.७ ॥
彼は規定どおりに、豊かな布施をもって種々の祭祀を行った。王中の王よ、あなたも友とともに長い時の後にそれを得るであろう。
3.77.8
दुःखमेतादृशंप्राप्तो नलः परपुरंजयः ।
देवनेन नरश्रेष्ठ सभार्यो भरतर्षभ ॥ ३.७७.८ ॥
敵の都市を征服したナラは、賭博のために妻とともにこのような苦しみに陥った。人の中の最上者よ、バラタの牡牛よ。
3.77.9
एकाकिनैव सुमहन्नलेन पृथिवीपते ।
दुःखमासादितं घोरं प्राप्तश्चाभ्युदयः पुनः ॥ ३.७७.९ ॥
ナラはただ一人で非常に大きく恐ろしい苦しみに耐えた、大地の主よ。そして再び繁栄を得たのである。
3.77.10
त्वं पुनर्भ्रातृसहितः कृष्णया चैव पाण्डव ।
कथाश्चापि समाकर्ण्य धर्ममेवानुचिन्तयन् ॥ ३.७७.१० ॥
パーンドゥの子よ、あなたも兄弟たちやクリシュナーとともに、これらの物語を聞いて、ただ法のみを思うであろう。
3.77.11
ब्राह्मणैश्च महाभागैर्वेदवेदाङ्गपारगैः ।
नित्यमन्वास्यसे राजंस्तत्र का परिदेवना ॥ ३.७७.११ ॥
ヴェーダとヴェーダーンガに通じた大福徳のバラモンたちに、王よ、あなたは常に仕えられている。ならば、そこに嘆きがあろうか。
3.77.12
कर्कोटकस्य नागस् दमयन्त्या नलस्य च ।
ऋतुपर्णस्य राजर्षेः कीर्तनं कलिनाशनम् ॥ ३.७७.१२ ॥
蛇のカルコータカ、ダマヤンティー、ナラ、そして王仙リトゥパルナの賛美は、カリを滅ぼす。
3.77.13
इतिहासमिमं चापि कलिनाशनमच्युत ।
शक्यमाश्वसितुं श्रुत्वा त्वद्विधेन विशांपते ॥ ३.७७.१३ ॥
アチュタよ、カリを滅ぼすこの物語を聞けば、あなたのような者も慰めを得ることができる、人の主よ。
3.77.14
अस्थिरत्वं च संचिन्त्य पुरुषार्थस् नित्यदा ।
तस्योदये व्यये चापि न चिन्तयितुमर्हसि ॥ ३.७७.१४ ॥
人の努力の無常を常に省みて、その興隆にも衰退にも、あなたは憂えるべきではない。
3.77.15
श्रुत्वेतिहासं नृषते समाश्वसिहि मा शुचः ।
व्यसने त्वं महाराज न विषीदितुमर्हसि ॥ ३.७७.१५ ॥
人の主よ、この物語を聞いて心を慰め、嘆くな。偉大な王よ、災厄の中であなたは落ち込むべきではない。
3.77.16
विषमावस्थिते दैवे पौरुषेऽफलतां गते ।
विषादयन्ति नात्मानं सत्त्वापाश्रयिणो नराः ॥ ३.७७.१६ ॥
運命が逆境となり、人の努力が実を結ばなくなっても、確固たる心に拠り所を持つ人々は、自らを悲嘆に沈めることはない。
3.77.17
ये चेदं कथयिष्यन्ति नलस् चरितं महत् ।
श्रोष्यन्ति चाप्यभीक्ष्णं वै नालक्ष्मीस्तान्भजिष्यति ॥ ३.७७.१७ ॥
ナラのこの偉大な物語を語り、絶えず聞く者たちには、不運は近づかないであろう。
3.77.18
अर्थास्तस्योपपत्स्यन्ते धन्यतां च गमिष्यति ।
इतिहासमिमं श्रुत्वा पुराणं शश्वदुत्तमम् ॥ ३.७७.१८ ॥
彼は富と目的を得、幸福に至るであろう。この物語、常に最上の古い伝承を聞いたならば。
3.77.19
पुत्रान्पौत्रान्पशूंश्चापि लभते नृषु चाग्र्यताम् ।
आरोग्यप्रीतिमांश्चैव भविष्ति न संशयः ॥ ३.७७.१९ ॥
彼は息子、孫、家畜を得て、人々の中で第一の地位に至り、健康と喜びに恵まれる。疑いはない。
3.77.20
भयात्रस्यसि यच्च त्वमाह्वयिष्यति मां पुनः ।
अक्षज्ञ इति तत्तेऽहं नाशयिष्यामि पार्थिव ॥ ३.७७.२० ॥
王よ、あなたは恐怖に震えている。再び「私は賽の目に通じている」と言って私に挑むなら、その言葉を私はあなたのために打ち砕こう。
3.77.21
वेदाक्षहृदयं कृत्स्नमहं सत्यपराक्रम ।
उपपद्यस्व कौन्तेय प्रसन्नोऽहं ब्रवीमि ते ॥ ३.७७.२१ ॥
真の勇者よ、賽の学問の心髄をすべてあなたに語ろう。クンティーの子よ、安らかであれ。私は喜んで語るのだ。
3.77.22
ततो हृष्टमना राजा बृहदश्वमुवाच ह ।
भगवन्नक्षहृदयं ज्ञातुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ ३.७७.२२ ॥
そこで喜びに満ちた王はブリハダシュヴァに言った。「尊き方よ、賽の学の心髄を真に知りたいのです。」
3.77.23
कौन्तेयेनैवमुक्तस्तु बृहदश्वो महामुनिः ।
ततोऽक्षहृदयं प्रादात्पाण्डवाय महात्मने।
लब्ध्वा च पाण्डवो राजा विशोकः समपद्यत ॥ ३.७७.२३ ॥
クンティーの子がこう言うと、大仙ブリハダシュヴァは気高き魂のパーンダヴァに賽の学の心髄を授けた。それを得てパーンダヴァの王は憂いを離れた。
3.77.24
पुनरेव तु वक्ष्यामि यस्त्वत्तो दुःखितो नृपः ।
तं शृणुष्व महाराज सर्वदुःखापनुत्तये ॥ ३.७७.२४ ॥
それでも再び語ろう。偉大な王よ、あなたのせいで悲しんだ王の物語を聞きなさい。すべての苦しみを取り除くために。
3.77.25
इक्ष्वाकूणां कुले जातो महात्मा पृथिवीपतिः ।
त्रिशङ्कुरिति विख्यातोराजराजो महाद्युतिः ॥ ३.७७.२५ ॥
イクシュヴァーク族に、トリシャンク として名高い、高潔な大地の王が生まれた。王の中の王、大いなる輝きを持つ人である。
3.77.26
हरिश्चन्द्रस्ततो जज्ञे गुणरत्नाकरो नृपात् ।
ततो विशेषैर्विविधैर्यज्ञैर्विपुलदक्षिणैः ॥ ३.७७.२६ ॥
その後、王から美徳の宝の海ハリシュチャンドラが生まれた。彼は多くの特別な供犠を、豊かな布施とともに行った。
3.77.27
स तु लोके वरः पुंसां पुण्यश्लोको महायशाः ।
सत्यवादी मधुरवाक्सत्येन बहुभाषिता ॥ ३.७७.२७ ॥
彼は世の人々の中で最もすぐれ、聖なる名声と大きな誉れを持っていた。真実を語り、言葉は甘く、真実ゆえに大いに称えられた。
3.77.28
तस्य भार्याऽभवद्भूमौ सौशील्यसमलंकृता ।
उशीनरस्य राजर्षेर्दुहिता पुण्यलक्षणा ॥ ३.७७.२८ ॥
地上で彼の妻となったのは、温和さで飾られた女性であった。王仙ウシーナラの娘で、吉兆の相を備えていた。
3.77.29
स्वयंवरे महाभागं वरयामास भामिनी ।
हरिश्चन्द्रं समेतानां राज्ञां मद्ये पतिं विभुम् ॥ ३.७७.२९ ॥
自ら夫を選ぶ式で、その輝く女性は集まった王たちの中から、大いなる幸運と力を持つハリシュチャンドラを夫に選んだ。
3.77.30
तया सह महीपालः सत्यवत्या मनोज्ञया ।
रेमे च सुचिरं कालं राजा राज्यमवाप्य च ॥ ३.७७.३० ॥
その美しいサティヤヴァティーとともに、大地の守護者である王は王国を得て、長いあいだ喜びを味わった。
3.77.31
तस्यां देव्यां हरिश्चन्द्राज्जज्ञे राजीवलोचनः ।
पुत्रः पुण्यवतां श्रेष्ठो लोहिताश्व इति श्रुतः ॥ ३.७७.३१ ॥
ハリシュチャンドラとその王妃との間に、蓮華の目をした息子が生まれた。善人の中で最もすぐれた彼は、ローヒターシュヴァとして知られた。
3.77.32
देव्या पुत्रेण सहितः पुण्यश्लोको महायशाः ।
वसिष्ठयाज्यो नृपतिरीजे शुण्यैर्महाध्वरैः ॥ ३.७७.३२ ॥
王妃と息子とともに、功徳で名高く大いに誉れ高い王は、ヴァシシュタを祭官として、シュンヤと呼ばれる大祭によって祭祀を行った。
3.77.33
एतस्मिन्नेव काले तु विश्वामित्रो दिवं गतः ।
पुरुहूतपुरीं रम्यामाजगामेन्द्रसेवया ॥ ३.७७.३३ ॥
ちょうどその頃、ヴィシュヴァーミトラは天界に赴いていたが、インドラに仕えるため、麗しいプルフータの都にやって来た。
3.77.34
उपस्थाने च संवृत्ते देवेन्द्रस्य महात्मनः ।
आजगाम वसिष्ठोऽपि वामदेवसहायवान् ॥ ३.७७.३४ ॥
偉大なるインドラの集会が開かれたとき、ヴァシシュタもヴァーマデーヴァを伴って来た。
3.77.35
उपस्थाने च संवृत्ते सुखासीने पुरंदरे ।
वर्ण्यमानेषु च तदा सत्यवादिषु राजसु ॥ ३.७७.३५ ॥
集会が開かれ、プラマンダラ（インドラ）が安らかに座していたとき、真実を語る王たちが称えられていた。
3.77.36
तस्यां संसदिसर्वस्माद्धरिश्चन्द्रोऽपि पप्रथे ।
यज्ञदानतपःशीलसत्यवाक्यदृझव्रतैः ॥ ३.७७.३६ ॥
その集会で、とりわけハリシュチャンドラもまた、祭祀、布施、苦行、徳行、真実の言葉、堅固な誓いによって名を高めた。
3.77.37
वसिष्ठः परमप्रीतः स्वयाज्यपरिकीर्तनात् ।
तथापि विश्वामित्रस्तं न सेहे सत्यभूषितम् ॥ ३.७७.३७ ॥
ヴァシシュタは自分の供犠主の称賛に大いに喜んだ。しかしヴィシュヴァーミトラは、真実で飾られた彼を許容できなかった。
3.77.38
हरिश्चन्द्रं प्रति तदा विश्वामित्रवसिष्ठयोः ।
पणः कृतस्तदा पश्चाद्विश्वामित्रेण पार्थिवः ॥ ३.७७.३८ ॥
そのとき、ヴィシュヴァーミトラとヴァシシュタの間でハリシュチャンドラを巡る賭けがなされた。その後ヴィシュヴァーミトラがその王について(賭けを)置いた。
3.77.39
राज्याच्चापि सुखाच्चापि सहसा चावरोपितः ।
अवाप परमं दुःखं मरणादमनोहरम् ॥ ३.७७.३९ ॥
王国と幸福からも突然引き下ろされ、彼は死よりも不快な最高の苦しみに陥った。
3.77.40
तच्छ्रुत्वा परमप्रीतो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातृभिर्ब्राह्मणैश्चैव द्रौपद्या च समन्वितः।
विस्मयं परमं गत्वा साधुसाध्वित्यभाषत ॥ ३.७७.४० ॥
それを聞いて、法王ユディシュティラは大いに喜び、兄弟たちやバラモン、ドラウパディーとともに非常な驚嘆に達し、「善い、善い！」と言った。
3.77.41
ततो हरिश्चन्द्रकथां च सर्वे ।
श्रुत्वा तु राजा मनुजेन्द्रकेतुः।
विहाय शोकं विजहार भूयः ।
स्मरन्हरिश्चन्द्रमनन्तकीर्तिम् ॥ ३.७७.४१ ॥
それから皆がハリシュチャンドラの物語を聞いた。人の主の旗であるその王は悲しみを捨て、無限の名声を持つハリシュチャンドラを思いながら再び楽しんだ。
3.77.42
कथामेवं तथा कृत्वा हरिश्चन्द्रनलाश्रयाम् ।
आमन्त्र्य पाण्डवान्सर्वान्बृहदश्वो जगाम ह।
उक्त्वा चाशु सरोऽगच्छदुपस्प्रष्टुं महातपाः ॥ ३.७७.४२ ॥
このようにハリシュチャンドラとナラの物語を語り、すべてのパーンダヴァに別れを告げて、偉大な苦行者ブリハドアシュヴァは去った。そして急いで浄めの水を口にするため湖へ向かった。
3.77.43
बृहदश्व गते पार्थमश्रौषीत्सव्यसाचिनम् ।
वर्तमनं तपस्युग्रे वायुभक्षं मनीषिणम् ॥ ३.७७.४३ ॥
ブリハドアシュヴァが去った後、（ユディシュティラは）激しい苦行に励み、風だけを食べて生きる賢者サヴィヤサーチン、パールタ（アルジュナ）のことを聞いた。
3.77.44
ब्राह्मणएभ्यस्तपस्विभ्यः संपतद्भ्यस्ततस्ततः ।
तीर्थशैलवनेभ्यश्च समेतेभ्यो दृढव्रतः ॥ ३.७७.४४ ॥
あちこちから集まって来るバラモンや苦行者たち、聖地の渡し場や山や森から集まった人々から、誓いを堅く守る（ユディシュティラ）はパールタのことを聞いた。
3.77.45
इतिपार्थो महाबाहुर्दुरापं तप आस्थितः ।
न तथा दृष्टपूर्वोऽन्यः कश्चिदुग्रतपा इति ॥ ३.७७.४५ ॥
このように大臂のパールタは得難い苦行に入った。以前にこれほど激しい苦行者は他に見られたことがなかった。
3.77.46
यथा धनंजयः पार्थस्तपस्वी नियतव्रतः ।
मुनिरेकचरः श्रीमान्धर्मो विग्रहवानिव ॥ ३.७७.४६ ॥
ダナンジャヤ（アルジュナ）のパールタは、誓いを堅く守る苦行者、孤独に歩む聖者、輝かしい方である。まるで実体を得た法そのもののようだ。
3.77.47
तं श्रुत्वा पाण्डवो राजंस्तप्यमानं महावने ।
अन्वशोचत कौन्तेयः प्रियं वै भ्रातरं जयम् ॥ ३.७७.४७ ॥
王よ、大森林で苦行に励む兄弟のことを聞き、クンティーの子、パーンドゥの子は、愛する兄弟ジャヤ（アルジュナ）のために嘆いた。
3.77.48
दह्यमानेन तु हृदा शरणार्थी महावने ।
ब्राह्मणान्विविधज्ञानान्पर्यपृच्छद्युधिष्ठिरः ॥ ३.७७.४८ ॥
燃える心を抱き、大森林に庇護を求めたユディシュティラは、多様な知識を持つバラモンたちに問いかけた。
3.77.49
प्रतिगृह्याक्षहृदयं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
आसीद्धृष्टमना राजन्भीमसेनादिभिर्युतः ॥ ३.७७.४९ ॥
王よ、賽の秘法を得たクンティーの子ユディシュティラは、ビーマセーナらとともに心が喜びに満ちた。
3.77.50
स्वभ्रातॄन्सहितान्पश्यन्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अपश्यन्नर्जुनं तत्रबभूवाश्रुपरिप्लुतः ॥ ३.७७.५० ॥
兄弟たちが集まっているのを見ても、そこにアルジュナの姿がないことに、クンティーの子ユディシュティラは涙にあふれた。
3.77.51
संतप्यमानः कौन्तेयो भीमसेनमुवाच ह ।
कदा द्रक्ष्यामि वै भीम पार्तमत्र तवानुजम् ॥ ३.७७.५१ ॥
悲嘆にくれたクンティーの子は、ビーマに言った。「ビーマよ、お前の弟のパールタ（アルジュナ）に、ここで再び会えるのはいつだろうか。」
3.77.52
मत्कृते हि कुरुश्रेष्ठ तष्यते परमं तपः ।
तस्याक्षहृदयज्ञानमाख्यास्यामि कदा न्बहम् ॥ ३.७७.५२ ॥
クルの最良の人よ、私のために彼は最高の苦行に苦しんでいる。ならば私はいつ、賽の心の知識を彼に伝えられるだろうか。
3.77.53
स हि श्रुत्वाऽक्षहृदयं समुपात्तं मया विभो ।
प्रहृष्टः पुरुषव्याघ्रो भविष्यति न संशयः ॥ ३.७७.५३ ॥
力ある方よ、私が得た賽の心の教えを聞けば、あの人中の虎は必ず喜ぶでしょう。疑いはありません。