മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.77.1
प्रशान्ते तु पुरे हृष्टे संप्रवृत्ते महोत्सवे ।
महत्या सेनया राजा दमयन्तीमुपानयत् ॥ ३.७७.१ ॥
നഗരം ശാന്തമായി സന്തോഷത്തോടെ മഹോത്സവം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ രാജാവ് മഹത്തായ സേനയോടുകൂടി ദമയന്തിയെ കൊണ്ടുവന്നു.
3.77.2
पुण्यश्लोकं तु राज्यस्थं श्रुत्वा भीमो महीपतिः ।
मुदा परमया युक्तो बभूव भरतर्षभ ॥ ३.७७.२ ॥
പുണ്യശ്ലോകൻ രാജ്യത്ത് സ്ഥിരപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്ന് കേട്ട് ഭീമരാജാവ് പരമമായ സന്തോഷത്താൽ നിറഞ്ഞു, ഹേ ഭരതർഷഭാ.
3.77.3
अथ हृष्टमना राजा महत्या सेनया सह ।
सुतां प्रस्थापयामास पुण्यश्लोकाय धीमते ॥ ३.७७.३ ॥
പിന്നെ സന്തോഷമനസ്സോടെ രാജാവ് മഹത്തായ സേനയോടുകൂടി തന്റെ മകളെ പുണ്യശ്ലോകനായ ബുദ്ധിമാനായ നളന്റെ അടുത്തേക്ക് അയച്ചു.
3.77.4
दमयन्तीमपि पिता सत्कृत्यपरवीरहा ।
प्रास्थापयदमेयात्मा भीमो भीमपराक्रमः ॥ ३.७७.४ ॥
ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനും അളവറ്റ മനസ്സുള്ളവനും ഭയങ്കര പരാക്രമിയുമായ പിതാവ് ഭീമൻ ദമയന്തിയെയും ആദരപൂർവ്വം അയച്ചു.
3.77.5
आगतायां तु वैदर्भ्यां सपुत्रायां नलो नृपः ।
वर्तयामास मुदितो दोवराडिव नन्दने ॥ ३.७७.५ ॥
വൈദർഭി മകനോടൊപ്പം എത്തിയപ്പോൾ നളരാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ നന്ദനവനത്തിൽ ദേവേന്ദ്രനെപ്പോലെ വാണു.
3.77.6
तथा प्रकाशतां यातो जम्बूद्वीपे स राजसु ।
पुनः स्वे चावसद्राज्ये प्रत्याहृत्य महायशाः ॥ ३.७७.६ ॥
അങ്ങനെ അദ്ദേഹം ജംബുദ്വീപിൽ രാജാക്കന്മാർക്കിടയിൽ പ്രസിദ്ധനായി; മഹായശസ്വിയായ അദ്ദേഹം വീണ്ടും തന്റെ രാജ്യം തിരികെ നേടി അതിൽ വസിച്ചു.
3.77.7
ईजे च विविधैर्यज्ञैर्विधिवच्चाप्तदक्षिणैः ।
तथा त्वमपि राजेन्द्र ससुहृद्वक्ष्यसे चिरात् ॥ ३.७७.७ ॥
അവൻ വിധിപ്രകാരം, സമൃദ്ധമായ ദക്ഷിണകളോടെ വിവിധ യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്തു. അതുപോലെ, രാജേന്ദ്രാ, നീയും സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ദീർഘകാലത്തിനുശേഷം (ഫലം) നേടും.
3.77.8
दुःखमेतादृशंप्राप्तो नलः परपुरंजयः ।
देवनेन नरश्रेष्ठ सभार्यो भरतर्षभ ॥ ३.७७.८ ॥
ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിച്ച നളൻ ചൂതുകളിയാൽ, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, ഹേ ഭരതർഷഭാ, ഭാര്യയോടൊപ്പം ഇത്തരം ദുഃഖം പ്രാപിച്ചു.
3.77.9
एकाकिनैव सुमहन्नलेन पृथिवीपते ।
दुःखमासादितं घोरं प्राप्तश्चाभ्युदयः पुनः ॥ ३.७७.९ ॥
ഒറ്റയ്ക്കുതന്നെ നളൻ വലിയതും ഘോരവുമായ ദുഃഖം സഹിച്ചു, ഹേ പൃഥ്വീപതേ; പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന് വീണ്ടും ഉയർച്ചയും ലഭിച്ചു.
3.77.10
त्वं पुनर्भ्रातृसहितः कृष्णया चैव पाण्डव ।
कथाश्चापि समाकर्ण्य धर्ममेवानुचिन्तयन् ॥ ३.७७.१० ॥
ഹേ പാണ്ഡവാ, നീയും സഹോദരന്മാരോടും കൃഷ്ണയോടുമൊപ്പം ഈ കഥകൾ കേട്ട് ധർമ്മത്തെത്തന്നെ ചിന്തിച്ചിരിക്കുന്നു.
3.77.11
ब्राह्मणैश्च महाभागैर्वेदवेदाङ्गपारगैः ।
नित्यमन्वास्यसे राजंस्तत्र का परिदेवना ॥ ३.७७.११ ॥
വേദങ്ങളിലും വേദാംഗങ്ങളിലും പാരംഗതരായ മഹാഭാഗ്യരായ ബ്രാഹ്മണരാൽ നീ നിത്യവും സേവിക്കപ്പെടുന്നു, ഹേ രാജാവേ; അവിടെ എന്തു വിലാപം?
3.77.12
कर्कोटकस्य नागस् दमयन्त्या नलस्य च ।
ऋतुपर्णस्य राजर्षेः कीर्तनं कलिनाशनम् ॥ ३.७७.१२ ॥
നാഗൻ കർക്കോടകൻ, ദമയന്തി, നളൻ, രാജർഷി ഋതുപർണൻ എന്നിവരെ കീർത്തിക്കുന്നത് കലിയെ നശിപ്പിക്കുന്നു.
3.77.13
इतिहासमिमं चापि कलिनाशनमच्युत ।
शक्यमाश्वसितुं श्रुत्वा त्वद्विधेन विशांपते ॥ ३.७७.१३ ॥
അച്യുതാ, കലിയെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ ഇതിഹാസം കേട്ട് നിന്നെപ്പോലുള്ളവർക്ക് ആശ്വാസം നേടുന്നത് സാധ്യമാണ്, വിശാംപതേ.
3.77.14
अस्थिरत्वं च संचिन्त्य पुरुषार्थस् नित्यदा ।
तस्योदये व्यये चापि न चिन्तयितुमर्हसि ॥ ३.७७.१४ ॥
പുരുഷാർത്ഥത്തിന്റെ അസ്ഥിരത എപ്പോഴും ചിന്തിച്ച്, അതിന്റെ ഉദയത്തിലും ക്ഷയത്തിലും നീ ചിന്തിച്ചു വ്യാകുലപ്പെടേണ്ടതില്ല.
3.77.15
श्रुत्वेतिहासं नृषते समाश्वसिहि मा शुचः ।
व्यसने त्वं महाराज न विषीदितुमर्हसि ॥ ३.७७.१५ ॥
നരപതേ, ഈ ഇതിഹാസം കേട്ട് സമാധാനിക്കൂ, ദുഃഖിക്കരുത്. മഹാരാജാവേ, വിപത്തിൽ നീ വിഷാദിക്കരുത്.
3.77.16
विषमावस्थिते दैवे पौरुषेऽफलतां गते ।
विषादयन्ति नात्मानं सत्त्वापाश्रयिणो नराः ॥ ३.७७.१६ ॥
ദൈവം പ്രതികൂലമായി പൌരുഷം ഫലശൂന്യമായപ്പോഴും, സത്ത്വത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന മനുഷ്യർ സ്വയം വിഷാദത്തിലാഴ്ത്തുന്നില്ല.
3.77.17
ये चेदं कथयिष्यन्ति नलस् चरितं महत् ।
श्रोष्यन्ति चाप्यभीक्ष्णं वै नालक्ष्मीस्तान्भजिष्यति ॥ ३.७७.१७ ॥
നളന്റെ ഈ മഹത്തായ ചരിതം ആരെല്ലാം പറയുകയും നിരന്തരം കേൾക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവോ, അവരെ അലക്ഷ്മി ബാധിക്കില്ല.
3.77.18
अर्थास्तस्योपपत्स्यन्ते धन्यतां च गमिष्यति ।
इतिहासमिमं श्रुत्वा पुराणं शश्वदुत्तमम् ॥ ३.७७.१८ ॥
അവന് ധനവും ലക്ഷ്യങ്ങളും സിദ്ധിക്കും; അവൻ ധന്യത പ്രാപിക്കും. ഈ ഇതിഹാസം, എപ്പോഴും ഉത്തമമായ പുരാണം, കേട്ടാൽ.
3.77.19
पुत्रान्पौत्रान्पशूंश्चापि लभते नृषु चाग्र्यताम् ।
आरोग्यप्रीतिमांश्चैव भविष्ति न संशयः ॥ ३.७७.१९ ॥
അവൻ പുത്രന്മാരെയും പൗത്രന്മാരെയും പശുക്കളെയും നേടും; മനുഷ്യരിൽ അഗ്രസ്ഥാനം പ്രാപിക്കും; ആരോഗ്യവും സന്തോഷവും ഉള്ളവനാകും, സംശയമില്ല.
3.77.20
भयात्रस्यसि यच्च त्वमाह्वयिष्यति मां पुनः ।
अक्षज्ञ इति तत्तेऽहं नाशयिष्यामि पार्थिव ॥ ३.७७.२० ॥
രാജാവേ, നീ ഭയത്താൽ വിറയ്ക്കുന്നു; വീണ്ടും എന്നെ 'ഞാൻ ചൂതിൽ വിദഗ്ധൻ' എന്നു നീ വെല്ലുവിളിക്കുമെങ്കിൽ, അതു ഞാൻ നിനക്കായി നശിപ്പിക്കും.
3.77.21
वेदाक्षहृदयं कृत्स्नमहं सत्यपराक्रम ।
उपपद्यस्व कौन्तेय प्रसन्नोऽहं ब्रवीमि ते ॥ ३.७७.२१ ॥
സത്യപരാക്രമീ, ചൂതുവേദത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ ഹൃദയം ഞാൻ നിനക്കു പറഞ്ഞുതരാം; കൗന്തേയാ, സമാധാനമായിരിക്കുക; പ്രസന്നനായാണ് ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നത്.
3.77.22
ततो हृष्टमना राजा बृहदश्वमुवाच ह ।
भगवन्नक्षहृदयं ज्ञातुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ ३.७७.२२ ॥
അപ്പോൾ സന്തോഷിച്ച മനസ്സോടെ രാജാവ് ബൃഹദശ്വനോട് പറഞ്ഞു: 'ഭഗവാനേ, ചൂതിന്റെ ഹൃദയം യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
3.77.23
कौन्तेयेनैवमुक्तस्तु बृहदश्वो महामुनिः ।
ततोऽक्षहृदयं प्रादात्पाण्डवाय महात्मने।
लब्ध्वा च पाण्डवो राजा विशोकः समपद्यत ॥ ३.७७.२३ ॥
കൗന്തേയൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ മഹാമുനിയായ ബൃഹദശ്വൻ മഹാത്മാവായ പാണ്ഡവന് ചൂതിന്റെ ഹൃദയം നൽകി; അതു ലഭിച്ച് പാണ്ഡവരാജാവ് ദുഃഖരഹിതനായി.
3.77.24
पुनरेव तु वक्ष्यामि यस्त्वत्तो दुःखितो नृपः ।
तं शृणुष्व महाराज सर्वदुःखापनुत्तये ॥ ३.७७.२४ ॥
എങ്കിലും വീണ്ടും പറയാം; നിന്നാൽ ദുഃഖിതനായ ആ രാജാവിനെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ, മഹാരാജാവേ, എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും അകറ്റാൻ.
3.77.25
इक्ष्वाकूणां कुले जातो महात्मा पृथिवीपतिः ।
त्रिशङ्कुरिति विख्यातोराजराजो महाद्युतिः ॥ ३.७७.२५ ॥
ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിൽ മഹാത്മാവായ ഒരു ഭൂപതി ജനിച്ചു; ത്രിശങ്കു എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ അദ്ദേഹം രാജാധിരാജനും മഹാതേജസ്വിയുമായിരുന്നു.
3.77.26
हरिश्चन्द्रस्ततो जज्ञे गुणरत्नाकरो नृपात् ।
ततो विशेषैर्विविधैर्यज्ञैर्विपुलदक्षिणैः ॥ ३.७७.२६ ॥
പിന്നീട് രാജാവിൽ നിന്ന് ഗുണരത്നാകരനായ ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ ജനിച്ചു; അദ്ദേഹം വിപുലദക്ഷിണകളോടെ വിവിധ വിശിഷ്ട യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി.
3.77.27
स तु लोके वरः पुंसां पुण्यश्लोको महायशाः ।
सत्यवादी मधुरवाक्सत्येन बहुभाषिता ॥ ३.७७.२७ ॥
അദ്ദേഹം ലോകത്തിൽ മനുഷ്യരിൽ ഉത്തമനും പുണ്യശ്ലോകനും മഹായശസ്വിയും ആയിരുന്നു; സത്യവാദിയും മധുരഭാഷിയുമായ അദ്ദേഹം സത്യത്താൽ ഏറെ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടു.
3.77.28
तस्य भार्याऽभवद्भूमौ सौशील्यसमलंकृता ।
उशीनरस्य राजर्षेर्दुहिता पुण्यलक्षणा ॥ ३.७७.२८ ॥
ഭൂമിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയായത് സൗശീല്യത്താൽ അലംകൃതയായവൾ; അവൾ രാജർഷി ഉശീനരന്റെ പുത്രി, പുണ്യലക്ഷണങ്ങളുള്ളവൾ.
3.77.29
स्वयंवरे महाभागं वरयामास भामिनी ।
हरिश्चन्द्रं समेतानां राज्ञां मद्ये पतिं विभुम् ॥ ३.७७.२९ ॥
സ്വയംവരത്തിൽ ആ ഭാമിനി സമ്മേളിച്ച രാജാക്കന്മാരുടെ മധ്യത്തിൽ മഹാഭാഗ്യവാനും ശക്തനുമായ ഹരിശ്ചന്ദ്രനെ ഭർത്താവായി വരിച്ചു.
3.77.30
तया सह महीपालः सत्यवत्या मनोज्ञया ।
रेमे च सुचिरं कालं राजा राज्यमवाप्य च ॥ ३.७७.३० ॥
മനോഹരിയായ സത്യവതിയോടൊപ്പം മഹീപാലനായ രാജാവ് രാജ്യം ലഭിച്ച് ദീർഘകാലം സന്തോഷിച്ചു.
3.77.31
तस्यां देव्यां हरिश्चन्द्राज्जज्ञे राजीवलोचनः ।
पुत्रः पुण्यवतां श्रेष्ठो लोहिताश्व इति श्रुतः ॥ ३.७७.३१ ॥
ആ രാജ്ഞിയിൽ ഹരിശ്ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് താമരക്കണ്ണുള്ള ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു; പുണ്യവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ ലോഹിതാശ്വൻ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി.
3.77.32
देव्या पुत्रेण सहितः पुण्यश्लोको महायशाः ।
वसिष्ठयाज्यो नृपतिरीजे शुण्यैर्महाध्वरैः ॥ ३.७७.३२ ॥
രാജ്ഞിയോടും പുത്രനോടും കൂടിയ, പുണ്യശ്ലോകനും മഹായശസ്വിയുമായ രാജാവ്, വസിഷ്ഠനെ യാജകനാക്കി ശുണ്യങ്ങൾ എന്ന മഹായാഗങ്ങളാൽ യജിച്ചു.
3.77.33
एतस्मिन्नेव काले तु विश्वामित्रो दिवं गतः ।
पुरुहूतपुरीं रम्यामाजगामेन्द्रसेवया ॥ ३.७७.३३ ॥
അതേ കാലത്ത് വിശ്വാമിത്രൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയിരുന്നു; ഇന്ദ്രസേവയ്ക്കായി മനോഹരമായ പുരുഹൂതപുരിയിലേക്ക് അദ്ദേഹം വന്നു.
3.77.34
उपस्थाने च संवृत्ते देवेन्द्रस्य महात्मनः ।
आजगाम वसिष्ठोऽपि वामदेवसहायवान् ॥ ३.७७.३४ ॥
മഹാത്മാവായ ദേവേന്ദ്രന്റെ സഭ കൂടിയപ്പോൾ വസിഷ്ഠനും വാമദേവനോടൊപ്പം എത്തി.
3.77.35
उपस्थाने च संवृत्ते सुखासीने पुरंदरे ।
वर्ण्यमानेषु च तदा सत्यवादिषु राजसु ॥ ३.७७.३५ ॥
സഭ കൂടി പുരന്ദരൻ സുഖമായി ഇരിക്കുമ്പോൾ, സത്യവാദികളായ രാജാക്കന്മാരെ വർണിക്കുകയായിരുന്നു.
3.77.36
तस्यां संसदिसर्वस्माद्धरिश्चन्द्रोऽपि पप्रथे ।
यज्ञदानतपःशीलसत्यवाक्यदृझव्रतैः ॥ ३.७७.३६ ॥
ആ സഭയിൽ എല്ലാവരെക്കാളുമുപരിയായി ഹരിശ്ചന്ദ്രനും യജ്ഞം, ദാനം, തപസ്സ്, ശീലം, സത്യവാക്ക്, ദൃഢവ്രതങ്ങൾ എന്നിവയാൽ പ്രസിദ്ധനായി.
3.77.37
वसिष्ठः परमप्रीतः स्वयाज्यपरिकीर्तनात् ।
तथापि विश्वामित्रस्तं न सेहे सत्यभूषितम् ॥ ३.७७.३७ ॥
വസിഷ്ഠൻ തന്റെ യാജ്യന്റെ സ്തുതികേട്ട് അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു; എങ്കിലും വിശ്വാമിത്രൻ സത്യത്താൽ അലങ്കൃതനായ അവനെ സഹിച്ചില്ല.
3.77.38
हरिश्चन्द्रं प्रति तदा विश्वामित्रवसिष्ठयोः ।
पणः कृतस्तदा पश्चाद्विश्वामित्रेण पार्थिवः ॥ ३.७७.३८ ॥
അപ്പോൾ വിശ്വാമിത്രനും വസിഷ്ഠനും തമ്മിൽ ഹരിശ്ചന്ദ്രനെക്കുറിച്ച് ഒരു പന്തയം വെക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് വിശ്വാമിത്രനാൽ ആ രാജാവിനെക്കുറിച്ച് (പന്തയം) വെക്കപ്പെട്ടു.
3.77.39
राज्याच्चापि सुखाच्चापि सहसा चावरोपितः ।
अवाप परमं दुःखं मरणादमनोहरम् ॥ ३.७७.३९ ॥
രാജ്യത്തിൽ നിന്നും സുഖത്തിൽ നിന്നും പെട്ടെന്ന് താഴെയിറക്കപ്പെട്ട്, മരണത്തേക്കാളും അരോചകമായ പരമദുഃഖം അവൻ അനുഭവിച്ചു.
3.77.40
तच्छ्रुत्वा परमप्रीतो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातृभिर्ब्राह्मणैश्चैव द्रौपद्या च समन्वितः।
विस्मयं परमं गत्वा साधुसाध्वित्यभाषत ॥ ३.७७.४० ॥
അത് കേട്ട് ധർമ്മരാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു; സഹോദരന്മാരോടും ബ്രാഹ്മണരോടും ദ്രൗപദിയോടും കൂടി പരമവിസ്മയം പൂണ്ട് 'സാധു, സാധു!' എന്ന് പറഞ്ഞു.
3.77.41
ततो हरिश्चन्द्रकथां च सर्वे ।
श्रुत्वा तु राजा मनुजेन्द्रकेतुः।
विहाय शोकं विजहार भूयः ।
स्मरन्हरिश्चन्द्रमनन्तकीर्तिम् ॥ ३.७७.४१ ॥
പിന്നെ എല്ലാവരും ഹരിശ്ചന്ദ്രന്റെ കഥ കേട്ടു; മനുജേന്ദ്രകേതുവായ ആ രാജാവ് ദുഃഖം വെടിഞ്ഞ് അനന്തകീർത്തിയായ ഹരിശ്ചന്ദ്രനെ സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് വീണ്ടും വിഹരിച്ചു.
3.77.42
कथामेवं तथा कृत्वा हरिश्चन्द्रनलाश्रयाम् ।
आमन्त्र्य पाण्डवान्सर्वान्बृहदश्वो जगाम ह।
उक्त्वा चाशु सरोऽगच्छदुपस्प्रष्टुं महातपाः ॥ ३.७७.४२ ॥
ഇങ്ങനെ ഹരിശ്ചന്ദ്രന്റെയും നളന്റെയും കഥ പറഞ്ഞ ശേഷം, എല്ലാ പാണ്ഡവരോടും യാത്ര ചോദിച്ച് മഹാതപസ്വിയായ ബൃഹദശ്വൻ പോയി; ഉടൻ ആചമനത്തിനായി ഒരു തടാകത്തിലേക്ക് പോയി.
3.77.43
बृहदश्व गते पार्थमश्रौषीत्सव्यसाचिनम् ।
वर्तमनं तपस्युग्रे वायुभक्षं मनीषिणम् ॥ ३.७७.४३ ॥
ബൃഹദശ്വൻ പോയ ശേഷം, കഠിന തപസ്സിൽ മുഴുകി വായു മാത്രം ഭക്ഷിച്ചു കഴിയുന്ന ജ്ഞാനിയായ സവ്യസാചി പാർത്ഥനെക്കുറിച്ച് (യുധിഷ്ഠിരൻ) കേട്ടു.
3.77.44
ब्राह्मणएभ्यस्तपस्विभ्यः संपतद्भ्यस्ततस्ततः ।
तीर्थशैलवनेभ्यश्च समेतेभ्यो दृढव्रतः ॥ ३.७७.४४ ॥
അവിടെയിവിടെ നിന്ന് എത്തിയ ബ്രാഹ്മണരിൽ നിന്നും തപസ്വികളിൽ നിന്നും, തീർത്ഥങ്ങളിൽ നിന്നും പർവതങ്ങളിൽ നിന്നും വനങ്ങളിൽ നിന്നും ഒത്തുചേർന്നവരിൽ നിന്നും (പാർത്ഥനെക്കുറിച്ച്) ദൃഢവ്രതനായ (യുധിഷ്ഠിരൻ) കേട്ടു.
3.77.45
इतिपार्थो महाबाहुर्दुरापं तप आस्थितः ।
न तथा दृष्टपूर्वोऽन्यः कश्चिदुग्रतपा इति ॥ ३.७७.४५ ॥
ഇങ്ങനെ മഹാബാഹുവായ പാർത്ഥൻ ദുർലഭമായ തപസ്സ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇതുപോലെ ഉഗ്രതപസ്സ് ചെയ്യുന്ന മറ്റൊരാളെ മുമ്പ് ആരും കണ്ടിട്ടില്ല.
3.77.46
यथा धनंजयः पार्थस्तपस्वी नियतव्रतः ।
मुनिरेकचरः श्रीमान्धर्मो विग्रहवानिव ॥ ३.७७.४६ ॥
ധനഞ്ജയനായ പാർത്ഥൻ തപസ്വിയും നിയതവ്രതനും ഒറ്റയ്ക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്ന മുനിയും ശ്രീമാനുമാണ്; ശരീരധാരിയായ ധർമ്മം പോലെയാണ്.
3.77.47
तं श्रुत्वा पाण्डवो राजंस्तप्यमानं महावने ।
अन्वशोचत कौन्तेयः प्रियं वै भ्रातरं जयम् ॥ ३.७७.४७ ॥
രാജാവേ! മഹാവനത്തിൽ തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന ആ സഹോദരനെക്കുറിച്ച് കേട്ട് പാണ്ഡവനായ കൗന്തേയൻ തന്റെ പ്രിയ സഹോദരനായ ജയനെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിച്ചു.
3.77.48
दह्यमानेन तु हृदा शरणार्थी महावने ।
ब्राह्मणान्विविधज्ञानान्पर्यपृच्छद्युधिष्ठिरः ॥ ३.७७.४८ ॥
എരിയുന്ന ഹൃദയത്തോടെ, മഹാവനത്തിൽ ശരണം തേടിയ യുധിഷ്ഠിരൻ വിവിധ ജ്ഞാനമുള്ള ബ്രാഹ്മണരോട് ചോദിച്ചു.
3.77.49
प्रतिगृह्याक्षहृदयं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
आसीद्धृष्टमना राजन्भीमसेनादिभिर्युतः ॥ ३.७७.४९ ॥
അക്ഷഹൃദയം സ്വീകരിച്ച കുന്തീപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ, രാജാവേ, ഭീമസേനാദികളോടൊപ്പം സന്തുഷ്ടചിത്തനായി.
3.77.50
स्वभ्रातॄन्सहितान्पश्यन्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अपश्यन्नर्जुनं तत्रबभूवाश्रुपरिप्लुतः ॥ ३.७७.५० ॥
സഹോദരന്മാർ ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നത് കണ്ടിട്ടും, അവിടെ അർജുനനെ കാണാതെ കുന്തീപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ കണ്ണീരിൽ മുങ്ങി.
3.77.51
संतप्यमानः कौन्तेयो भीमसेनमुवाच ह ।
कदा द्रक्ष्यामि वै भीम पार्तमत्र तवानुजम् ॥ ३.७७.५१ ॥
സന്താപപ്പെട്ട കുന്തീപുത്രൻ ഭീമസേനനോട് പറഞ്ഞു: "ഭീമാ, നിന്റെ അനുജൻ പാർത്ഥനെ ഇവിടെ ഞാൻ എന്നാണ് കാണുക?"
3.77.52
मत्कृते हि कुरुश्रेष्ठ तष्यते परमं तपः ।
तस्याक्षहृदयज्ञानमाख्यास्यामि कदा न्बहम् ॥ ३.७७.५२ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠാ, എന്റെ നിമിത്തം അവൻ വലിയ തപസ്സിൽ വേദനിക്കുന്നു. അക്ഷഹൃദയജ്ഞാനം ഞാൻ അവനോട് എപ്പോൾ പറയും?
3.77.53
स हि श्रुत्वाऽक्षहृदयं समुपात्तं मया विभो ।
प्रहृष्टः पुरुषव्याघ्रो भविष्यति न संशयः ॥ ३.७७.५३ ॥
ഓ പ്രഭോ, ഞാൻ നേടിയ അക്ഷഹൃദയം കേട്ട് ആ പുരുഷവ്യാഘ്രൻ സന്തോഷിക്കും, സംശയമില്ല.