ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.77.1
प्रशान्ते तु पुरे हृष्टे संप्रवृत्ते महोत्सवे ।
महत्या सेनया राजा दमयन्तीमुपानयत् ॥ ३.७७.१ ॥
ਨਗਰ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਉਤਸਵ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਤਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਦਮਯੰਤੀ ਨੂੰ ਲਿਆਂਦਾ।
3.77.2
पुण्यश्लोकं तु राज्यस्थं श्रुत्वा भीमो महीपतिः ।
मुदा परमया युक्तो बभूव भरतर्षभ ॥ ३.७७.२ ॥
ਪੁੰਨਯਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਭੀਮ ਪਰਮ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
3.77.3
अथ हृष्टमना राजा महत्या सेनया सह ।
सुतां प्रस्थापयामास पुण्यश्लोकाय धीमते ॥ ३.७७.३ ॥
ਫਿਰ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਪੁੰਨਯਸ਼ਲੋਕ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨਲ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ।
3.77.4
दमयन्तीमपि पिता सत्कृत्यपरवीरहा ।
प्रास्थापयदमेयात्मा भीमो भीमपराक्रमः ॥ ३.७७.४ ॥
ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਮ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮੀ ਪਿਤਾ ਭੀਮ ਨੇ ਦਮਯੰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ।
3.77.5
आगतायां तु वैदर्भ्यां सपुत्रायां नलो नृपः ।
वर्तयामास मुदितो दोवराडिव नन्दने ॥ ३.७७.५ ॥
ਵੈਦਰਭੀ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਆਈ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨੰਦਨ ਵਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਰਾਜ ਵਾਂਗ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ।
3.77.6
तथा प्रकाशतां यातो जम्बूद्वीपे स राजसु ।
पुनः स्वे चावसद्राज्ये प्रत्याहृत्य महायशाः ॥ ३.७७.६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਜੰਬੂਦ੍ਵੀਪ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਨਲ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ।
3.77.7
ईजे च विविधैर्यज्ञैर्विधिवच्चाप्तदक्षिणैः ।
तथा त्वमपि राजेन्द्र ससुहृद्वक्ष्यसे चिरात् ॥ ३.७७.७ ॥
ਉਸਨੇ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ, ਭਰਪੂਰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇ ਕੇ ਅਨੇਕ ਯੱਗ ਕੀਤੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਤੂੰ ਵੀ ਮਿੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ (ਫਲ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।
3.77.8
दुःखमेतादृशंप्राप्तो नलः परपुरंजयः ।
देवनेन नरश्रेष्ठ सभार्यो भरतर्षभ ॥ ३.७७.८ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਨਲ ਨੇ ਜੂਏ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਅਜਿਹਾ ਦੁੱਖ ਪਾਇਆ।
3.77.9
एकाकिनैव सुमहन्नलेन पृथिवीपते ।
दुःखमासादितं घोरं प्राप्तश्चाभ्युदयः पुनः ॥ ३.७७.९ ॥
ਇਕੱਲੇ ਨਲ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ, ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖ ਸਹਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਪਤੀ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਉੱਨਤੀ ਵੀ ਮਿਲੀ।
3.77.10
त्वं पुनर्भ्रातृसहितः कृष्णया चैव पाण्डव ।
कथाश्चापि समाकर्ण्य धर्ममेवानुचिन्तयन् ॥ ३.७७.१० ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਤੂੰ ਵੀ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਮੇਤ ਇਹ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਮ ਦਾ ਹੀ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
3.77.11
ब्राह्मणैश्च महाभागैर्वेदवेदाङ्गपारगैः ।
नित्यमन्वास्यसे राजंस्तत्र का परिदेवना ॥ ३.७७.११ ॥
ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰੰਗਤ ਮਹਾਭਾਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤੂੰ ਸਦਾ ਸੇਵਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਵਿਰਲਾਪ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ?
3.77.12
कर्कोटकस्य नागस् दमयन्त्या नलस्य च ।
ऋतुपर्णस्य राजर्षेः कीर्तनं कलिनाशनम् ॥ ३.७७.१२ ॥
ਨਾਗ ਕਰਕੋਟਕ, ਦਮਯੰਤੀ, ਨਲ ਅਤੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਰਿਤੁਪਰਣ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਲਿ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
3.77.13
इतिहासमिमं चापि कलिनाशनमच्युत ।
शक्यमाश्वसितुं श्रुत्वा त्वद्विधेन विशांपते ॥ ३.७७.१३ ॥
ਹੇ ਅਚੁੱਤ, ਕਲਿ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਲਈ ਦਿਲਾਸਾ ਪਾਉਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ।
3.77.14
अस्थिरत्वं च संचिन्त्य पुरुषार्थस् नित्यदा ।
तस्योदये व्यये चापि न चिन्तयितुमर्हसि ॥ ३.७७.१४ ॥
ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਉਦੈ ਅਤੇ ਵਿਅ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
3.77.15
श्रुत्वेतिहासं नृषते समाश्वसिहि मा शुचः ।
व्यसने त्वं महाराज न विषीदितुमर्हसि ॥ ३.७७.१५ ॥
ਹੇ ਨਰਪਤੀ, ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਦਿਲਾਸਾ ਪਾ, ਸ਼ੋਕ ਨਾ ਕਰ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
3.77.16
विषमावस्थिते दैवे पौरुषेऽफलतां गते ।
विषादयन्ति नात्मानं सत्त्वापाश्रयिणो नराः ॥ ३.७७.१६ ॥
ਕਿਸਮਤ ਵਿਪਰੀਤ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਫਲਹੀਣ ਹੋ ਜਾਏ, ਤਦ ਵੀ ਸਤ੍ਵ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।
3.77.17
ये चेदं कथयिष्यन्ति नलस् चरितं महत् ।
श्रोष्यन्ति चाप्यभीक्ष्णं वै नालक्ष्मीस्तान्भजिष्यति ॥ ३.७७.१७ ॥
ਜੋ ਲੋਕ ਨਲ ਦਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਣਨਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਲਕਸ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਛੂਹੇਗੀ।
3.77.18
अर्थास्तस्योपपत्स्यन्ते धन्यतां च गमिष्यति ।
इतिहासमिमं श्रुत्वा पुराणं शश्वदुत्तमम् ॥ ३.७७.१८ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਧਨ ਅਤੇ ਮਨੋਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਗੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਧੰਨਤਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇਗਾ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਦਾ ਉੱਤਮ ਪੁਰਾਣ ਹੈ, ਸੁਣ ਕੇ।
3.77.19
पुत्रान्पौत्रान्पशूंश्चापि लभते नृषु चाग्र्यताम् ।
आरोग्यप्रीतिमांश्चैव भविष्ति न संशयः ॥ ३.७७.१९ ॥
ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਪੋਤਰੇ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਰਤਾ ਪਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਸਿਹਤ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।
3.77.20
भयात्रस्यसि यच्च त्वमाह्वयिष्यति मां पुनः ।
अक्षज्ञ इति तत्तेऽहं नाशयिष्यामि पार्थिव ॥ ३.७७.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਹੈਂ; ਅਤੇ ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ 'ਮੈਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਜਾਣੂ ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਵੇਂਗਾ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।
3.77.21
वेदाक्षहृदयं कृत्स्नमहं सत्यपराक्रम ।
उपपद्यस्व कौन्तेय प्रसन्नोऽहं ब्रवीमि ते ॥ ३.७७.२१ ॥
ਹੇ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਸਾਰਾ ਹਿਰਦਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾ; ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
3.77.22
ततो हृष्टमना राजा बृहदश्वमुवाच ह ।
भगवन्नक्षहृदयं ज्ञातुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ ३.७७.२२ ॥
ਫਿਰ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।'
3.77.23
कौन्तेयेनैवमुक्तस्तु बृहदश्वो महामुनिः ।
ततोऽक्षहृदयं प्रादात्पाण्डवाय महात्मने।
लब्ध्वा च पाण्डवो राजा विशोकः समपद्यत ॥ ३.७७.२३ ॥
ਕੌਂਤੇਯ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਪਾਂਡਵ ਰਾਜਾ ਸ਼ੋਕ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
3.77.24
पुनरेव तु वक्ष्यामि यस्त्वत्तो दुःखितो नृपः ।
तं शृणुष्व महाराज सर्वदुःखापनुत्तये ॥ ३.७७.२४ ॥
ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਕਹਾਂਗਾ; ਜਿਹੜਾ ਰਾਜਾ ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ।
3.77.25
इक्ष्वाकूणां कुले जातो महात्मा पृथिवीपतिः ।
त्रिशङ्कुरिति विख्यातोराजराजो महाद्युतिः ॥ ३.७७.२५ ॥
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਪ੍ਰਿਥਵੀਪਤੀ ਜਨਮੇ; ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ।
3.77.26
हरिश्चन्द्रस्ततो जज्ञे गुणरत्नाकरो नृपात् ।
ततो विशेषैर्विविधैर्यज्ञैर्विपुलदक्षिणैः ॥ ३.७७.२६ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਾਗਰ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਜਨਮੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਰਪੂਰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾਲ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੱਗ ਕੀਤੇ।
3.77.27
स तु लोके वरः पुंसां पुण्यश्लोको महायशाः ।
सत्यवादी मधुरवाक्सत्येन बहुभाषिता ॥ ३.७७.२७ ॥
ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪੁੰਨਯਸ਼ਲੋਕ ਅਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਸਨ; ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਸੱਚ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ।
3.77.28
तस्य भार्याऽभवद्भूमौ सौशील्यसमलंकृता ।
उशीनरस्य राजर्षेर्दुहिता पुण्यलक्षणा ॥ ३.७७.२८ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋਈ ਜੋ ਸੁਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ; ਉਹ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਉਸ਼ੀਨਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੀ।
3.77.29
स्वयंवरे महाभागं वरयामास भामिनी ।
हरिश्चन्द्रं समेतानां राज्ञां मद्ये पतिं विभुम् ॥ ३.७७.२९ ॥
ਸੁਅੰਬਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਭਾਮਿਨੀ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਾਭਾਗ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ।
3.77.30
तया सह महीपालः सत्यवत्या मनोज्ञया ।
रेमे च सुचिरं कालं राजा राज्यमवाप्य च ॥ ३.७७.३० ॥
ਉਸ ਮਨੋਹਰ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨਾਲ ਮਹੀਪਾਲ ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਰਿਹਾ।
3.77.31
तस्यां देव्यां हरिश्चन्द्राज्जज्ञे राजीवलोचनः ।
पुत्रः पुण्यवतां श्रेष्ठो लोहिताश्व इति श्रुतः ॥ ३.७७.३१ ॥
ਉਸ ਰਾਣੀ ਤੋਂ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੇ ਘਰ ਕਮਲ-ਨੈਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ; ਪੁੰਨਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਲੋਹਿਤਾਸ਼ਵ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
3.77.32
देव्या पुत्रेण सहितः पुण्यश्लोको महायशाः ।
वसिष्ठयाज्यो नृपतिरीजे शुण्यैर्महाध्वरैः ॥ ३.७७.३२ ॥
ਰਾਣੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਪੁੰਨ-ਕੀਰਤੀ ਮਹਾਯਸ਼ਸ੍ਵੀ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਯਾਜਕ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਸਨ, ਸ਼ੁਣਯ ਨਾਮਕ ਮਹਾਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕੀਤਾ।
3.77.33
एतस्मिन्नेव काले तु विश्वामित्रो दिवं गतः ।
पुरुहूतपुरीं रम्यामाजगामेन्द्रसेवया ॥ ३.७७.३३ ॥
ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਸਵਰਗ ਗਏ ਸਨ; ਇੰਦਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਰਮਣੀਕ ਪੁਰੂਹੂਤ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆਏ।
3.77.34
उपस्थाने च संवृत्ते देवेन्द्रस्य महात्मनः ।
आजगाम वसिष्ठोऽपि वामदेवसहायवान् ॥ ३.७७.३४ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਦੇਵੇਂਦਰ ਦੀ ਸਭਾ ਲੱਗਣ ਵੇਲੇ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਵੀ ਵਾਮਦੇਵ ਦੇ ਨਾਲ ਆਏ।
3.77.35
उपस्थाने च संवृत्ते सुखासीने पुरंदरे ।
वर्ण्यमानेषु च तदा सत्यवादिषु राजसु ॥ ३.७७.३५ ॥
ਸਭਾ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਪੁਰੰਦਰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਤਦ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
3.77.36
तस्यां संसदिसर्वस्माद्धरिश्चन्द्रोऽपि पप्रथे ।
यज्ञदानतपःशीलसत्यवाक्यदृझव्रतैः ॥ ३.७७.३६ ॥
ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਵੀ ਯੱਗ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਸ਼ੀਲ, ਸੱਚੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤਾਂ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
3.77.37
वसिष्ठः परमप्रीतः स्वयाज्यपरिकीर्तनात् ।
तथापि विश्वामित्रस्तं न सेहे सत्यभूषितम् ॥ ३.७७.३७ ॥
ਆਪਣੇ ਯਾਜਯ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣ ਕੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ; ਫਿਰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਸੱਚ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ।
3.77.38
हरिश्चन्द्रं प्रति तदा विश्वामित्रवसिष्ठयोः ।
पणः कृतस्तदा पश्चाद्विश्वामित्रेण पार्थिवः ॥ ३.७७.३८ ॥
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਵਿਚਕਾਰ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਲੱਗੀ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਬਾਰੇ (ਸ਼ਰਤ) ਰੱਖੀ।
3.77.39
राज्याच्चापि सुखाच्चापि सहसा चावरोपितः ।
अवाप परमं दुःखं मरणादमनोहरम् ॥ ३.७७.३९ ॥
ਰਾਜ ਅਤੇ ਸੁਖ ਤੋਂ ਵੀ ਅਚਾਨਕ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਅਪ੍ਰਿਯ ਪਰਮ ਦੁੱਖ ਪਾਇਆ।
3.77.40
तच्छ्रुत्वा परमप्रीतो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातृभिर्ब्राह्मणैश्चैव द्रौपद्या च समन्वितः।
विस्मयं परमं गत्वा साधुसाध्वित्यभाषत ॥ ३.७७.४० ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ; ਭਰਾਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਸਮੇਤ ਪਰਮ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਉਹ ਬੋਲੇ — 'ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ!'
3.77.41
ततो हरिश्चन्द्रकथां च सर्वे ।
श्रुत्वा तु राजा मनुजेन्द्रकेतुः।
विहाय शोकं विजहार भूयः ।
स्मरन्हरिश्चन्द्रमनन्तकीर्तिम् ॥ ३.७७.४१ ॥
ਫਿਰ ਸਭ ਨੇ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੀ; ਮਨੁਜੇਂਦ੍ਰਕੇਤੁ ਉਹ ਰਾਜਾ ਸੋਗ ਤਿਆਗ ਕੇ ਅਨੰਤ ਕੀਰਤੀ ਵਾਲੇ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮੁੜ ਵਿਚਰਿਆ।
3.77.42
कथामेवं तथा कृत्वा हरिश्चन्द्रनलाश्रयाम् ।
आमन्त्र्य पाण्डवान्सर्वान्बृहदश्वो जगाम ह।
उक्त्वा चाशु सरोऽगच्छदुपस्प्रष्टुं महातपाः ॥ ३.७७.४२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਅਤੇ ਨਲ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਚਲੇ ਗਏ; ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਆਚਮਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਗਏ।
3.77.43
बृहदश्व गते पार्थमश्रौषीत्सव्यसाचिनम् ।
वर्तमनं तपस्युग्रे वायुभक्षं मनीषिणम् ॥ ३.७७.४३ ॥
ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਕਠੋਰ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨੀ ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਪਾਰਥ ਬਾਰੇ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ) ਸੁਣਿਆ।
3.77.44
ब्राह्मणएभ्यस्तपस्विभ्यः संपतद्भ्यस्ततस्ततः ।
तीर्थशैलवनेभ्यश्च समेतेभ्यो दृढव्रतः ॥ ३.७७.४४ ॥
ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰੋਂ ਆ ਰਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਤੋਂ, ਤੀਰਥਾਂ, ਪਰਬਤਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ (ਪਾਰਥ ਬਾਰੇ) ਦ੍ਰਿੜਵ੍ਰਤੀ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ) ਸੁਣਿਆ।
3.77.45
इतिपार्थो महाबाहुर्दुरापं तप आस्थितः ।
न तथा दृष्टपूर्वोऽन्यः कश्चिदुग्रतपा इति ॥ ३.७७.४५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਬਾਹੂ ਪਾਰਥ ਦੁਰਲੱਭ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਗਰ ਤਪਸਵੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
3.77.46
यथा धनंजयः पार्थस्तपस्वी नियतव्रतः ।
मुनिरेकचरः श्रीमान्धर्मो विग्रहवानिव ॥ ३.७७.४६ ॥
ਧਨੰਜਯ ਪਾਰਥ ਤਪਸਵੀ, ਨਿਯਮਵ੍ਰਤੀ, ਇਕੱਲਾ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਾ ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਹੈ; ਮਾਨੋ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਧਰਮ ਹੋਵੇ।
3.77.47
तं श्रुत्वा पाण्डवो राजंस्तप्यमानं महावने ।
अन्वशोचत कौन्तेयः प्रियं वै भ्रातरं जयम् ॥ ३.७७.४७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮਹਾਵਨ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਉਸ ਭਰਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਕੌਂਤੇਯ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਭਰਾ ਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਲਈ ਸੋਗ ਕੀਤਾ।
3.77.48
दह्यमानेन तु हृदा शरणार्थी महावने ।
ब्राह्मणान्विविधज्ञानान्पर्यपृच्छद्युधिष्ठिरः ॥ ३.७७.४८ ॥
ਸੜਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਵਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
3.77.49
प्रतिगृह्याक्षहृदयं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
आसीद्धृष्टमना राजन्भीमसेनादिभिर्युतः ॥ ३.७७.४९ ॥
ਅਕਸ਼ਹ੍ਰਿਦਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭੀਮਸੇਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਚਿੱਤ ਹੋਏ।
3.77.50
स्वभ्रातॄन्सहितान्पश्यन्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अपश्यन्नर्जुनं तत्रबभूवाश्रुपरिप्लुतः ॥ ३.७७.५० ॥
ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਵੀ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਉੱਥੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
3.77.51
संतप्यमानः कौन्तेयो भीमसेनमुवाच ह ।
कदा द्रक्ष्यामि वै भीम पार्तमत्र तवानुजम् ॥ ३.७७.५१ ॥
ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਭੀਮ, ਤੇਰੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਕਦੋਂ ਦੇਖਾਂਗਾ?"
3.77.52
मत्कृते हि कुरुश्रेष्ठ तष्यते परमं तपः ।
तस्याक्षहृदयज्ञानमाख्यास्यामि कदा न्बहम् ॥ ३.७७.५२ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਤਪ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਕਸ਼ਹ੍ਰਿਦਯ ਦਾ ਗਿਆਨ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਦੋਂ ਦੱਸਾਂਗਾ?
3.77.53
स हि श्रुत्वाऽक्षहृदयं समुपात्तं मया विभो ।
प्रहृष्टः पुरुषव्याघ्रो भविष्यति न संशयः ॥ ३.७७.५३ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਕਸ਼ਹ੍ਰਿਦਯ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ ਜ਼ਰੂਰ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।