ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.77.1
प्रशान्ते तु पुरे हृष्टे संप्रवृत्ते महोत्सवे ।
महत्या सेनया राजा दमयन्तीमुपानयत् ॥ ३.७७.१ ॥
ନଗର ଶାନ୍ତ ଓ ହର୍ଷିତ ହେଲେ, ମହୋତ୍ସବ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ, ରାଜା ବିଶାଳ ସେନା ସହିତ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ଆଣିଲେ।
3.77.2
पुण्यश्लोकं तु राज्यस्थं श्रुत्वा भीमो महीपतिः ।
मुदा परमया युक्तो बभूव भरतर्षभ ॥ ३.७७.२ ॥
ପୁଣ୍ୟଶ୍ଲୋକ (ନଳ) ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ ବୋଲି ଶୁଣି ରାଜା ଭୀମ ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ହେ ଭରତର୍ଷଭ।
3.77.3
अथ हृष्टमना राजा महत्या सेनया सह ।
सुतां प्रस्थापयामास पुण्यश्लोकाय धीमते ॥ ३.७७.३ ॥
ତା'ପରେ ହର୍ଷିତ ମନ ରାଜା ବିଶାଳ ସେନା ସହିତ ନିଜ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଲୋକ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ନଳଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ।
3.77.4
दमयन्तीमपि पिता सत्कृत्यपरवीरहा ।
प्रास्थापयदमेयात्मा भीमो भीमपराक्रमः ॥ ३.७७.४ ॥
ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ, ଅସୀମ ଆତ୍ମାବାନ୍, ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ପିତା ଭୀମ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ସହିତ ପଠାଇଲେ।
3.77.5
आगतायां तु वैदर्भ्यां सपुत्रायां नलो नृपः ।
वर्तयामास मुदितो दोवराडिव नन्दने ॥ ३.७७.५ ॥
ବୈଦର୍ଭୀ ପୁତ୍ର ସହିତ ଆସିବାରୁ ରାଜା ନଳ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ନନ୍ଦନ ବନରେ ଦେବରାଜଙ୍କ ପରି ବାସ କଲେ।
3.77.6
तथा प्रकाशतां यातो जम्बूद्वीपे स राजसु ।
पुनः स्वे चावसद्राज्ये प्रत्याहृत्य महायशाः ॥ ३.७७.६ ॥
ଏହିପରି ସେ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପରେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ; ମହାଯଶସ୍ୱୀ ନଳ ପୁନଶ୍ଚ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ପାଇ ସେଥିରେ ବାସ କଲେ।
3.77.7
ईजे च विविधैर्यज्ञैर्विधिवच्चाप्तदक्षिणैः ।
तथा त्वमपि राजेन्द्र ससुहृद्वक्ष्यसे चिरात् ॥ ३.७७.७ ॥
ସେ ବିଧିବତ୍ ଭାବରେ, ପ୍ରଚୁର ଦକ୍ଷିଣା ସହ ବିବିଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ସେହିପରି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ସହିତ ଦୀର୍ଘକାଳ ପରେ (ଫଳ) ପାଇବ।
3.77.8
दुःखमेतादृशंप्राप्तो नलः परपुरंजयः ।
देवनेन नरश्रेष्ठ सभार्यो भरतर्षभ ॥ ३.७७.८ ॥
ଶତ୍ରୁ ନଗର ଜୟୀ ନଳ ଦ୍ୟୂତ ଯୋଗୁଁ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ପତ୍ନୀ ସହିତ ଏପରି ଦୁଃଖ ପାଇଥିଲେ।
3.77.9
एकाकिनैव सुमहन्नलेन पृथिवीपते ।
दुःखमासादितं घोरं प्राप्तश्चाभ्युदयः पुनः ॥ ३.७७.९ ॥
ଏକାକୀ ନଳ ଅତି ମହାନ୍ ଓ ଘୋର ଦୁଃଖ ସହିଥିଲେ, ହେ ପୃଥିବୀପତି; ଏବଂ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ଉନ୍ନତି ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା।
3.77.10
त्वं पुनर्भ्रातृसहितः कृष्णया चैव पाण्डव ।
कथाश्चापि समाकर्ण्य धर्ममेवानुचिन्तयन् ॥ ३.७७.१० ॥
ହେ ପାଣ୍ଡବ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଭାଇମାନଙ୍କ ଓ କୃଷ୍ଣା ସହିତ ଏହି କଥା ଶୁଣି କେବଳ ଧର୍ମର ଚିନ୍ତା କରୁଛ।
3.77.11
ब्राह्मणैश्च महाभागैर्वेदवेदाङ्गपारगैः ।
नित्यमन्वास्यसे राजंस्तत्र का परिदेवना ॥ ३.७७.११ ॥
ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ମହାଭାଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ନିତ୍ୟ ସେବିତ ହେଉଛ, ହେ ରାଜନ୍; ସେଠାରେ ବିଳାପ କ'ଣ?
3.77.12
कर्कोटकस्य नागस् दमयन्त्या नलस्य च ।
ऋतुपर्णस्य राजर्षेः कीर्तनं कलिनाशनम् ॥ ३.७७.१२ ॥
ନାଗ କର୍କୋଟକ, ଦମୟନ୍ତୀ, ନଳ ଓ ରାଜର୍ଷି ଋତୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତନ କଳି ନାଶକ।
3.77.13
इतिहासमिमं चापि कलिनाशनमच्युत ।
शक्यमाश्वसितुं श्रुत्वा त्वद्विधेन विशांपते ॥ ३.७७.१३ ॥
ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, କଳିନାଶକ ଏହି ଇତିହାସ ଶୁଣି ତୁମ ପରି ଲୋକ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହେବା ସମ୍ଭବ, ହେ ବିଶାଂପତି।
3.77.14
अस्थिरत्वं च संचिन्त्य पुरुषार्थस् नित्यदा ।
तस्योदये व्यये चापि न चिन्तयितुमर्हसि ॥ ३.७७.१४ ॥
ପୁରୁଷାର୍ଥର ଅସ୍ଥିରତା ସର୍ବଦା ଚିନ୍ତା କରି, ତାହାର ଉଦୟ ଓ କ୍ଷୟରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
3.77.15
श्रुत्वेतिहासं नृषते समाश्वसिहि मा शुचः ।
व्यसने त्वं महाराज न विषीदितुमर्हसि ॥ ३.७७.१५ ॥
ହେ ନରପତି, ଏହି ଇତିହାସ ଶୁଣି ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୁଅ, ଶୋକ କର ନାହିଁ। ହେ ମହାରାଜ, ବିପଦରେ ତୁମେ ବିଷାଦ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
3.77.16
विषमावस्थिते दैवे पौरुषेऽफलतां गते ।
विषादयन्ति नात्मानं सत्त्वापाश्रयिणो नराः ॥ ३.७७.१६ ॥
ଦୈବ ପ୍ରତିକୂଳ ହେଲେ ଏବଂ ପୌରୁଷ ନିଷ୍ଫଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସତ୍ତ୍ୱର ଆଶ୍ରୟ ନେଉଥିବା ଲୋକେ ନିଜକୁ ବିଷାଦରେ ପକାନ୍ତି ନାହିଁ।
3.77.17
ये चेदं कथयिष्यन्ति नलस् चरितं महत् ।
श्रोष्यन्ति चाप्यभीक्ष्णं वै नालक्ष्मीस्तान्भजिष्यति ॥ ३.७७.१७ ॥
ଯେଉଁମାନେ ନଳଙ୍କର ଏହି ମହାନ ଚରିତ୍ର କହିବେ ଓ ନିରନ୍ତର ଶୁଣିବେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ ଆଶ୍ରୟ କରିବ ନାହିଁ।
3.77.18
अर्थास्तस्योपपत्स्यन्ते धन्यतां च गमिष्यति ।
इतिहासमिमं श्रुत्वा पुराणं शश्वदुत्तमम् ॥ ३.७७.१८ ॥
ତା'ର ଧନ ଓ ଇଚ୍ଛିତ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ; ସେ ଧନ୍ୟତା ପାଇବ। ଏହି ଇତିହାସ, ଯାହା ସର୍ବଦା ଉତ୍ତମ ପୁରାଣ, ତାହା ଶୁଣି।
3.77.19
पुत्रान्पौत्रान्पशूंश्चापि लभते नृषु चाग्र्यताम् ।
आरोग्यप्रीतिमांश्चैव भविष्ति न संशयः ॥ ३.७७.१९ ॥
ସେ ପୁତ୍ର, ପୌତ୍ର ଓ ପଶୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରସ୍ଥାନ ପାଇବ, ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ପ୍ରୀତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।
3.77.20
भयात्रस्यसि यच्च त्वमाह्वयिष्यति मां पुनः ।
अक्षज्ञ इति तत्तेऽहं नाशयिष्यामि पार्थिव ॥ ३.७७.२० ॥
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଭୟରେ ତ୍ରସ୍ତ; ଆଉ ତୁମେ ମୋତେ 'ମୁଁ ପଶାରେ ନିପୁଣ' ବୋଲି ପୁନର୍ବାର ଆହ୍ବାନ କଲେ, ତାହା ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ନଷ୍ଟ କରିବି।
3.77.21
वेदाक्षहृदयं कृत्स्नमहं सत्यपराक्रम ।
उपपद्यस्व कौन्तेय प्रसन्नोऽहं ब्रवीमि ते ॥ ३.७७.२१ ॥
ହେ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମ, ପଶାବିଦ୍ୟାର ସମସ୍ତ ହୃଦୟ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି; ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୁଅ; ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତୁମକୁ କହୁଛି।
3.77.22
ततो हृष्टमना राजा बृहदश्वमुवाच ह ।
भगवन्नक्षहृदयं ज्ञातुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ ३.७७.२२ ॥
ତା'ପରେ ହୃଷ୍ଟ ମନ ରାଜା ବୃହଦଶ୍ୱଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ଭଗବନ୍, ପଶାବିଦ୍ୟାର ହୃଦୟ ଯଥାର୍ଥରେ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।'
3.77.23
कौन्तेयेनैवमुक्तस्तु बृहदश्वो महामुनिः ।
ततोऽक्षहृदयं प्रादात्पाण्डवाय महात्मने।
लब्ध्वा च पाण्डवो राजा विशोकः समपद्यत ॥ ३.७७.२३ ॥
କୌନ୍ତେୟ ଏପରି କହିବାରୁ ମହାମୁନି ବୃହଦଶ୍ୱ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ପଶାବିଦ୍ୟାର ହୃଦୟ ଦେଲେ; ତାହା ପାଇ ପାଣ୍ଡବ ରାଜା ଶୋକରହିତ ହେଲେ।
3.77.24
पुनरेव तु वक्ष्यामि यस्त्वत्तो दुःखितो नृपः ।
तं शृणुष्व महाराज सर्वदुःखापनुत्तये ॥ ३.७७.२४ ॥
ତଥାପି ମୁଁ ପୁଣି କହିବି; ତୁମ ଯୋଗୁଁ ଦୁଃଖିତ ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣ, ହେ ମହାରାଜ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାକୁ।
3.77.25
इक्ष्वाकूणां कुले जातो महात्मा पृथिवीपतिः ।
त्रिशङ्कुरिति विख्यातोराजराजो महाद्युतिः ॥ ३.७७.२५ ॥
ଇକ୍ଷ୍ବାକୁ ବଂଶରେ ମହାତ୍ମା ପୃଥିବୀପତି ଜନ୍ମିଲେ; ତ୍ରିଶଙ୍କୁ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ, ରାଜାଧିରାଜ ଓ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସେ।
3.77.26
हरिश्चन्द्रस्ततो जज्ञे गुणरत्नाकरो नृपात् ।
ततो विशेषैर्विविधैर्यज्ञैर्विपुलदक्षिणैः ॥ ३.७७.२६ ॥
ତା'ପରେ ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ଗୁଣରତ୍ନାକର ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଜନ୍ମିଲେ; ସେ ପ୍ରଚୁର ଦକ୍ଷିଣା ସହ ବିବିଧ ବିଶେଷ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
3.77.27
स तु लोके वरः पुंसां पुण्यश्लोको महायशाः ।
सत्यवादी मधुरवाक्सत्येन बहुभाषिता ॥ ३.७७.२७ ॥
ସେ ଜଗତରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁଣ୍ୟଶ୍ଲୋକ ଓ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଥିଲେ; ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ମଧୁରଭାଷୀ, ସତ୍ୟ ହେତୁ ବହୁଳ ପ୍ରଶଂସିତ।
3.77.28
तस्य भार्याऽभवद्भूमौ सौशील्यसमलंकृता ।
उशीनरस्य राजर्षेर्दुहिता पुण्यलक्षणा ॥ ३.७७.२८ ॥
ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ ସୌଶୀଲ୍ୟରେ ଅଳଙ୍କୃତା; ସେ ରାଜର୍ଷି ଉଶୀନରଙ୍କ କନ୍ୟା, ଶୁଭଲକ୍ଷଣା।
3.77.29
स्वयंवरे महाभागं वरयामास भामिनी ।
हरिश्चन्द्रं समेतानां राज्ञां मद्ये पतिं विभुम् ॥ ३.७७.२९ ॥
ସ୍ୱୟଂବରରେ ସେଇ ଭାମିନୀ ସମବେତ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ସମର୍ଥ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପତି ରୂପେ ବରଣ କଲେ।
3.77.30
तया सह महीपालः सत्यवत्या मनोज्ञया ।
रेमे च सुचिरं कालं राजा राज्यमवाप्य च ॥ ३.७७.३० ॥
ସେଇ ମନୋହରା ସତ୍ୟବତୀ ସହ ମହୀପାଳ ରାଜା ରାଜ୍ୟ ପାଇ ଦୀର୍ଘକାଳ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ।
3.77.31
तस्यां देव्यां हरिश्चन्द्राज्जज्ञे राजीवलोचनः ।
पुत्रः पुण्यवतां श्रेष्ठो लोहिताश्व इति श्रुतः ॥ ३.७७.३१ ॥
ସେହି ରାଣୀଙ୍କଠାରୁ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କମଳନୟନ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ; ପୁଣ୍ୟବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ଲୋହିତାଶ୍ଵ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
3.77.32
देव्या पुत्रेण सहितः पुण्यश्लोको महायशाः ।
वसिष्ठयाज्यो नृपतिरीजे शुण्यैर्महाध्वरैः ॥ ३.७७.३२ ॥
ରାଣୀ ଓ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ରାଜା, ଯାଜକ ବଶିଷ୍ଠ ଥିବା ସେ, ଶୁଣ୍ୟ ନାମକ ମହାଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜନ କଲେ।
3.77.33
एतस्मिन्नेव काले तु विश्वामित्रो दिवं गतः ।
पुरुहूतपुरीं रम्यामाजगामेन्द्रसेवया ॥ ३.७७.३३ ॥
ଏହି ସମୟରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ ରମଣୀୟ ପୁରୁହୂତଙ୍କ ନଗରରେ ଆସିଲେ।
3.77.34
उपस्थाने च संवृत्ते देवेन्द्रस्य महात्मनः ।
आजगाम वसिष्ठोऽपि वामदेवसहायवान् ॥ ३.७७.३४ ॥
ମହାତ୍ମା ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଭା ଲାଗିବା ବେଳେ ବଶିଷ୍ଠ ମଧ୍ୟ ବାମଦେବଙ୍କ ସହ ଆସିଲେ।
3.77.35
उपस्थाने च संवृत्ते सुखासीने पुरंदरे ।
वर्ण्यमानेषु च तदा सत्यवादिषु राजसु ॥ ३.७७.३५ ॥
ସଭା ବସିଥିଲା ଓ ପୁରନ୍ଦର ସୁଖରେ ବସିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସତ୍ୟବାଦୀ ରାଜାମାନଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଉଥିଲା।
3.77.36
तस्यां संसदिसर्वस्माद्धरिश्चन्द्रोऽपि पप्रथे ।
यज्ञदानतपःशीलसत्यवाक्यदृझव्रतैः ॥ ३.७७.३६ ॥
ସେହି ସଭାରେ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପ, ଶୀଳ, ସତ୍ୟବାକ୍ୟ ଓ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
3.77.37
वसिष्ठः परमप्रीतः स्वयाज्यपरिकीर्तनात् ।
तथापि विश्वामित्रस्तं न सेहे सत्यभूषितम् ॥ ३.७७.३७ ॥
ନିଜ ଯାଜ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି ବଶିଷ୍ଠ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ତଥାପି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସତ୍ୟଭୂଷିତ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ।
3.77.38
हरिश्चन्द्रं प्रति तदा विश्वामित्रवसिष्ठयोः ।
पणः कृतस्तदा पश्चाद्विश्वामित्रेण पार्थिवः ॥ ३.७७.३८ ॥
ସେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ବିଷୟରେ ଏକ ପଣ ଧାର୍ଯ୍ୟ ହେଲା; ପରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ରାଜା ବିଷୟରେ (ପଣ) ରଖାଗଲା।
3.77.39
राज्याच्चापि सुखाच्चापि सहसा चावरोपितः ।
अवाप परमं दुःखं मरणादमनोहरम् ॥ ३.७७.३९ ॥
ରାଜ୍ୟ ଓ ସୁଖରୁ ମଧ୍ୟ ହଠାତ୍ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇ ସେ ମରଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ରିୟ ପରମ ଦୁଃଖ ପାଇଲେ।
3.77.40
तच्छ्रुत्वा परमप्रीतो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातृभिर्ब्राह्मणैश्चैव द्रौपद्या च समन्वितः।
विस्मयं परमं गत्वा साधुसाध्वित्यभाषत ॥ ३.७७.४० ॥
ତାହା ଶୁଣି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ଭାଇମାନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସହିତ ପରମ ବିସ୍ମୟ ପାଇ ସେ କହିଲେ — 'ସାଧୁ, ସାଧୁ!'
3.77.41
ततो हरिश्चन्द्रकथां च सर्वे ।
श्रुत्वा तु राजा मनुजेन्द्रकेतुः।
विहाय शोकं विजहार भूयः ।
स्मरन्हरिश्चन्द्रमनन्तकीर्तिम् ॥ ३.७७.४१ ॥
ତା'ପରେ ସମସ୍ତେ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଲେ; ମନୁଜେନ୍ଦ୍ରକେତୁ ସେହି ରାଜା ଶୋକ ତ୍ୟାଗ କରି ଅନନ୍ତକୀର୍ତ୍ତି ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ପୁଣି ବିହାର କଲେ।
3.77.42
कथामेवं तथा कृत्वा हरिश्चन्द्रनलाश्रयाम् ।
आमन्त्र्य पाण्डवान्सर्वान्बृहदश्वो जगाम ह।
उक्त्वा चाशु सरोऽगच्छदुपस्प्रष्टुं महातपाः ॥ ३.७७.४२ ॥
ଏହିପରି ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ନଳଙ୍କ କଥା କହି, ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ମହାତପା ବୃହଦଶ୍ୱ ଚାଲିଗଲେ; ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଆଚମନ ପାଇଁ ସରୋବର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
3.77.43
बृहदश्व गते पार्थमश्रौषीत्सव्यसाचिनम् ।
वर्तमनं तपस्युग्रे वायुभक्षं मनीषिणम् ॥ ३.७७.४३ ॥
ବୃହଦଶ୍ୱ ଚାଲିଯିବା ପରେ, କଠୋର ତପସ୍ୟାରେ ରତ, ବାୟୁ ଭକ୍ଷଣକାରୀ ଜ୍ଞାନୀ ସବ୍ୟସାଚୀ ପାର୍ଥଙ୍କ ବିଷୟରେ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ଶୁଣିଲେ।
3.77.44
ब्राह्मणएभ्यस्तपस्विभ्यः संपतद्भ्यस्ततस्ततः ।
तीर्थशैलवनेभ्यश्च समेतेभ्यो दृढव्रतः ॥ ३.७७.४४ ॥
ଏଠାସେଠାରୁ ଆସୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କଠାରୁ, ତୀର୍ଥ, ପର୍ବତ ଓ ବନରୁ ଏକତ୍ରିତ ଲୋକମାନଙ୍କଠାରୁ (ପାର୍ଥଙ୍କ ବିଷୟରେ) ଦୃଢ଼ବ୍ରତ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ଶୁଣିଲେ।
3.77.45
इतिपार्थो महाबाहुर्दुरापं तप आस्थितः ।
न तथा दृष्टपूर्वोऽन्यः कश्चिदुग्रतपा इति ॥ ३.७७.४५ ॥
ଏହିପରି ମହାବାହୁ ପାର୍ଥ ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି; ପୂର୍ବରୁ ଏପରି ଉଗ୍ର ତପସ୍ୱୀ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦେଖାଯାଇ ନାହିଁ।
3.77.46
यथा धनंजयः पार्थस्तपस्वी नियतव्रतः ।
मुनिरेकचरः श्रीमान्धर्मो विग्रहवानिव ॥ ३.७७.४६ ॥
ଧନଞ୍ଜୟ ପାର୍ଥ ତପସ୍ୱୀ, ନିୟତବ୍ରତ, ଏକାକୀ ବିଚରଣକାରୀ ମୁନି ଓ ଶ୍ରୀମାନ; ଯେପରି ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ଧର୍ମ।
3.77.47
तं श्रुत्वा पाण्डवो राजंस्तप्यमानं महावने ।
अन्वशोचत कौन्तेयः प्रियं वै भ्रातरं जयम् ॥ ३.७७.४७ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ମହାବନରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ସେହି ଭାଇଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣି ପାଣ୍ଡବ କୌନ୍ତେୟ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଭାଇ ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ପାଇଁ ଶୋକ କଲେ।
3.77.48
दह्यमानेन तु हृदा शरणार्थी महावने ।
ब्राह्मणान्विविधज्ञानान्पर्यपृच्छद्युधिष्ठिरः ॥ ३.७७.४८ ॥
ଜଳୁଥିବା ହୃଦୟରେ, ମହାବନରେ ଆଶ୍ରୟ ଖୋଜୁଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବିବିଧ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
3.77.49
प्रतिगृह्याक्षहृदयं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
आसीद्धृष्टमना राजन्भीमसेनादिभिर्युतः ॥ ३.७७.४९ ॥
ଅକ୍ଷହୃଦୟ ଗ୍ରହଣ କରି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ହେ ରାଜନ, ଭୀମସେନ ଆଦି ସହିତ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।
3.77.50
स्वभ्रातॄन्सहितान्पश्यन्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अपश्यन्नर्जुनं तत्रबभूवाश्रुपरिप्लुतः ॥ ३.७७.५० ॥
ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର ଦେଖିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେଠାରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ଲୁହରେ ଭାସିଗଲେ।
3.77.51
संतप्यमानः कौन्तेयो भीमसेनमुवाच ह ।
कदा द्रक्ष्यामि वै भीम पार्तमत्र तवानुजम् ॥ ३.७७.५१ ॥
ସନ୍ତପ୍ତ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଭୀମସେନଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ଭୀମ, ତୁମ ସାନ ଭାଇ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଏଠାରେ ମୁଁ କେବେ ଦେଖିବି?"
3.77.52
मत्कृते हि कुरुश्रेष्ठ तष्यते परमं तपः ।
तस्याक्षहृदयज्ञानमाख्यास्यामि कदा न्बहम् ॥ ३.७७.५२ ॥
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ପାଇଁ ସେ ପରମ ତପସ୍ୟାରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହେଉଛି। ଅକ୍ଷହୃଦୟର ଜ୍ଞାନ ମୁଁ ତାକୁ କେବେ କହିବି?
3.77.53
स हि श्रुत्वाऽक्षहृदयं समुपात्तं मया विभो ।
प्रहृष्टः पुरुषव्याघ्रो भविष्यति न संशयः ॥ ३.७७.५३ ॥
ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ଅକ୍ଷହୃଦୟ ଶୁଣି ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ହର୍ଷିତ ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।