Mahābhārata · Adhyāya 3.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.78.1
भगवान्काम्यकात्पार्थे गते मे प्रपितामहे ।
पाण्डवाः किमकुर्वंस्ते तमृते सव्यसाचिनम् ॥ ३.७८.१ ॥
Venerable señor, cuando Pārtha se marchó del bosque de Kāmyaka, ¿qué hicieron mis bisabuelos los Pāṇḍavas sin aquel Savyasācin?
3.78.2
स हि तेषां महेष्वासो गतिरासीदनीकजित् ।
आदित्यानां यथा विष्णुस्तथैव प्रतिभाति मे ॥ ३.७८.२ ॥
Él, gran arquero, era su refugio, el conquistador de ejércitos. Como Viṣṇu entre los Ādityas, así me parece a mí.
3.78.3
तेनेन्द्रसमवीर्येण संग्रामेष्वनिवर्तिना ।
विनाभूता वने वीराः कथमासन्पितामहाः ॥ ३.७८.३ ॥
Sin aquel héroe, igual en valor a Indra, que nunca retrocedía en batalla, ¿cómo estaban aquellos heroicos abuelos en el bosque?
3.78.4
गते तु पाण्डवेतात काम्यकात्सव्यसाचिनि ।
बभूवुः कौरवेयास्ते दुःखशोकपरायणाः ॥ ३.७८.४ ॥
Cuando el amado hijo de Pāṇḍu, Savyasācin, se marchó del bosque de Kāmyaka, aquellos descendientes de los Kurus quedaron sumidos en dolor y pena.
3.78.5
आक्षिप्तसूत्रा मणयश्छिन्नपक्षा इवाण्डजाः ।
अप्रीतमनसः सर्वे बभूवुरथ पाण्डवाः ॥ ३.७८.५ ॥
Como joyas con el hilo roto, como aves con las alas cortadas, todos los Pāṇḍavas quedaron con el ánimo abatido.
3.78.6
वनं तु तदभूत्तेन हीनमक्लिष्टकर्मणा ।
कुबेरेण यथाहीनं वनं चैत्ररथं तथा ॥ ३.७८.६ ॥
Aquel bosque quedó privado de él, de hazañas sin esfuerzo, tal como el bosque de Caitraratha queda sin Kubera.
3.78.7
तमृते ते नरव्याघ्राः पाण्डवा जनमेजय ।
मुदमप्राप्नुवन्तो वै काम्यके न्यवसंस्तदा ॥ ३.७८.७ ॥
Oh Janamejaya, sin él, los pāṇḍavas, tigres entre los hombres, no hallando alegría, habitaron entonces en el bosque de Kāmyaka.
3.78.8
ब्राह्मणार्थे पराक्रान्ताः शुद्धैर्वाणैर्महारथाः ।
निघ्नन्तो भरतश्रेष्ठ मेध्यान्बहुविधान्मृगान् ॥ ३.७८.८ ॥
Oh mejor de los Bharatas, aquellos grandes guerreros de carro, esforzándose por los brahmanes, abatieron con flechas puras muchas clases de ciervos aptos para el sacrificio.
3.78.9
नित्यंहि पुरुषव्याघ्रा वन्याहारमरिंदमाः ।
प्रविसृत्य समाहृत्य ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयन् ॥ ३.७८.९ ॥
Aquellos tigres entre los hombres, domadores de enemigos, salían siempre, reunían alimento del bosque y lo ofrecían a los brahmanes.
3.78.10
एवं ते न्यवसंस्तत्रसोत्कणअठाः पुरुषर्षभाः ।
अहृष्टमनसः सर्वेगते राजन्धनंजये ॥ ३.७८.१० ॥
Así los toros entre los hombres moraban allí con añoranza; oh rey, con Dhanaṃjaya ido, todas sus mentes estaban infelices.
3.78.11
अथ विप्रोषितं राजन्पाञ्चाली मध्यमं पतिम् ।
स्मरन्ती पाण्डवश्रेष्ठमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.७८.११ ॥
Entonces, oh rey, Draupadī, recordando a su esposo del medio, que se había alejado, pronunció estas palabras sobre el mejor de los pāṇḍavas.
3.78.12
योऽर्जुनेनार्जुनस्तुल्यो द्विबाहुर्बहुबाहुना ।
तमृते पाण्डवश्रेष्ठं वनं न प्रतिभाति मे ॥ ३.७८.१२ ॥
Aquel que es igual a Arjuna, y aunque de dos brazos es igual al de muchos brazos: sin ese mejor de los pāṇḍavas, este bosque no me parece agradable.
3.78.13
शून्यामिव प्रपश्यामि तत्रतत्र महीमिमाम् ।
बह्वाश्चर्यमिदं चापि वनं कुसुमितद्रुमम् ॥ ३.७८.१३ ॥
Veo esta tierra aquí y allá como si estuviera vacía, y este bosque con sus árboles en flor y tantas maravillas también me lo parece.
3.78.14
न तथा रमणीयं वै तमृते सव्यसाचिनम् ।
नीलाम्बुदसमप्रख्यं मत्तमातङ्गगामिनम् ॥ ३.७८.१४ ॥
Sin Savyasācin (Arjuna), que brilla como una nube azul oscura y camina con el paso de un elefante en celo, esto no parece tan encantador.
3.78.15
तमृते पुण्डरीकाक्षं काम्यकं नातिभाति मे ।
यस्य वा धनुषो घोषः श्रूयते चाशनिस्वनः।
न लभे शर्म वै राजन्स्मरन्ती सव्यसाचिनम् ॥ ३.७८.१५ ॥
Sin el de ojos de loto (Arjuna), el bosque de Kāmyaka no me resplandece; el zumbido de cuyo arco se oía como el trueno. Oh rey, al recordar a Savyasācin, no encuentro paz.
3.78.16
तथा लालप्यमानां तां निशाम्य परवीरहा ।
भीमसेनो महाराज द्रौपदीमिदमब्रवीत् ॥ ३.७८.१६ ॥
Al oír su lamento de ese modo, Bhīmasena, matador de héroes enemigos, dijo estas palabras a Draupadī, oh gran rey.
3.78.17
मनःप्रीतिकरं भद्रे यद्ब्रवीषि सुमध्यमे ।
तन्म प्रीणाति हृदयममृतप्राशनोपमम् ॥ ३.७८.१७ ॥
Oh afortunada, oh de cintura esbelta, lo que dices agrada a la mente; alegra mi corazón como beber néctar.
3.78.18
यस्य दीर्घौ समौ पीनौ भुजौ परिघसन्निभौ ।
मौर्वीकृतकिणौ वृत्तौ खङ्गायुधधनुर्धरौ ॥ ३.७८.१८ ॥
Aquellos brazos largos, parejos y robustos como mazas, callosos por la cuerda del arco, redondeados, que empuñan espada, arma y arco, son los suyos.
3.78.19
निष्काङ्गदकृतापीडौ पञ्चशीर्षाविवोरगौ ।
तमृते पुरुषव्याघ्रं नष्टसूर्यमिवाम्बरम् ॥ ३.७८.१९ ॥
Como dos serpientes de cinco cabezas adornadas con brazaletes y diademas, sin aquel tigre entre los hombres, como el cielo con el sol perdido.
3.78.20
यमाश्रित्य महाबाहुं पाञ्चालाः कुरवस्तथा ।
सुराणामपि यत्तानां पृतनासु न बिभ्यति ॥ ३.७८.२० ॥
Confiando en aquel de poderosos brazos, los Pāñcālas y también los Kurus no temen ni a los ejércitos de los dioses cuando están dispuestos para la batalla.
3.78.21
यस्य बाहू समाश्रित्य वयं सर्वेमहात्मनः ।
मन्यामहे जितानाजौ परान्प्राप्तां च मेदिनीम् ॥ ३.७८.२१ ॥
Confiando en cuyos brazos todos nosotros consideramos a los enemigos vencidos en batalla y la tierra conquistada.
3.78.22
तमृते फल्गुनं वीरं न लभे काम्यके धृतिम् ।
पश्यामि च दिशः सर्वास्तिमिरेणावृता इव ॥ ३.७८.२२ ॥
Sin aquel héroe Phālguna no encuentro serenidad en el bosque de Kāmyaka; veo todas las direcciones como cubiertas de oscuridad.
3.78.23
ततोऽब्रवीत्साश्रुकण्ठो नकुलः पाण्डुनन्दनः ।
यस्मिन्दिव्यानि कर्माणि कथयन्ति रणाजिरे।
देवा अपि युधांश्रेष्ठं तमृतेका रतिर्वने ॥ ३.७८.२३ ॥
Entonces Nakula, hijo de Pāṇḍu, con la garganta anudada por las lágrimas, dijo: «Sin aquel mejor de los guerreros, cuyas hazañas divinas los dioses mismos narran en el campo de batalla, no hallo en este bosque alegría alguna.»
3.78.24
उदीचीं चो दिशं गत्वा जित्वा युधि महाबलान् ।
गन्धर्वमुख्याञ्शतशो हर्याँल्लेबे महाद्युतिः ॥ ३.७८.२४ ॥
Yendo a la dirección norte y venciendo en batalla a cientos de poderosos jefes gandharvas, aquel de gran esplendor obtuvo excelentes caballos.
3.78.25
राज्ञे तित्तिरिकल्माषाञ्श्रीमतोऽनिलरंहसः ।
प्रादाद्भात्रे प्रियः प्रेम्णा राजसूये महाक्रतौ ॥ ३.७८.२५ ॥
En el gran sacrificio Rājasūya, el querido Arjuna, por afecto, regaló a su hermano el rey caballos excelentes, veloces como el viento y moteados como perdices.
3.78.26
तमृतेभीमधन्वानं भीमादवरजं वने ।
कामये काम्यके वासं नेदानीममरोपमम् ॥ ३.७८.२६ ॥
Sin aquel Arjuna, Bhīmadhanvan, el menor de Bhīma, ahora no deseo residir en el bosque de Kāmyaka, semejante a los inmortales.
3.78.27
यो धनानिन कन्याश्च युधि हित्वा महाबलान् ।
शतशो घातयित्वाऽरीन्पृतनामध्यगस्तदा।
आजहार पुरा राज्ञे राजसूये महाक्रतौ ॥ ३.७८.२७ ॥
Quien, dejando atrás a los poderosos guerreros en la batalla, tras hacer matar a cientos de enemigos y vencer al ejército, en otro tiempo trajo riquezas y doncellas y las ofreció al rey en el gran sacrificio Rājasūya.
3.78.28
यः समेतान्मृधे जित्वायादवानमितद्युतिः ।
सुभद्रामाजहारैको वासुदेवस्य संमते ॥ ३.७८.२८ ॥
Quien, tras vencer a los yadavas reunidos en batalla, de esplendor inmensurable, se llevó solo a Subhadrā con el consentimiento de Vāsudeva.
3.78.29
येनार्धराज्यमाच्छिद्य द्रुपदस्य महात्मनः ।
आचार्यदक्षिणा दत्ता रणे द्रोणश्यभारत ॥ ३.७८.२९ ॥
¡Oh Bhārata! Aquel por quien, en la batalla, fue arrebatado medio reino del magnánimo Drupada y entregado al maestro Droṇa como honorario de maestro.
3.78.30
तस्य जिष्णोर्बृसीं दृष्ट्वा सून्यत्रेव निवेशने ।
हृदयं मे महाराज न शाम्यात्रकदाचन ॥ ३.७८.३० ॥
¡Oh gran rey! Al ver el asiento del vencedor Arjuna vacío en su morada, mi corazón nunca se calma.
3.78.31
विनादस्माद्विवासं तु रोचयेऽहमरिंदम ।
न हि नस्तमृते वीरं रमणीयमिदं वनम् ॥ ३.७८.३१ ॥
¡Oh Arindama, subyugador de enemigos! Aun sin este destierro preferiría estar aquí; pero sin aquel héroe, este bosque delicioso no nos agrada.