മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.78.1
भगवान्काम्यकात्पार्थे गते मे प्रपितामहे ।
पाण्डवाः किमकुर्वंस्ते तमृते सव्यसाचिनम् ॥ ३.७८.१ ॥
ഭഗവാനേ, കാമ്യകവനത്തിൽ നിന്ന് പാർത്ഥൻ (അർജുനൻ) പോയശേഷം, ആ സവ്യസാചിയില്ലാതെ എന്റെ മുത്തച്ഛന്മാരായ പാണ്ഡവർ എന്താണ് ചെയ്തത്?
3.78.2
स हि तेषां महेष्वासो गतिरासीदनीकजित् ।
आदित्यानां यथा विष्णुस्तथैव प्रतिभाति मे ॥ ३.७८.२ ॥
ആ മഹാധനുർധരൻ അവർക്ക് ആശ്രയമായിരുന്നു, സേനകളെ ജയിക്കുന്നവൻ. ആദിത്യന്മാരിൽ വിഷ്ണു എന്നപോലെ അവൻ എനിക്കു തോന്നുന്നു.
3.78.3
तेनेन्द्रसमवीर्येण संग्रामेष्वनिवर्तिना ।
विनाभूता वने वीराः कथमासन्पितामहाः ॥ ३.७८.३ ॥
ഇന്ദ്രനോളം വീര്യമുള്ളവനും യുദ്ധങ്ങളിൽ പിന്മാറാത്തവനുമായ അവനില്ലാതെ, കാട്ടിൽ ആ വീരരായ മുത്തച്ഛന്മാർ എങ്ങനെ ആയി?
3.78.4
गते तु पाण्डवेतात काम्यकात्सव्यसाचिनि ।
बभूवुः कौरवेयास्ते दुःखशोकपरायणाः ॥ ३.७८.४ ॥
പാണ്ഡുവിന്റെ പ്രിയപുത്രൻ സവ്യസാചി കാമ്യകവനത്തിൽ നിന്നു പോയപ്പോൾ, ആ കൗരവ വംശജർ ദുഃഖശോകങ്ങളിൽ മുഴുകി.
3.78.5
आक्षिप्तसूत्रा मणयश्छिन्नपक्षा इवाण्डजाः ।
अप्रीतमनसः सर्वे बभूवुरथ पाण्डवाः ॥ ३.७८.५ ॥
നൂൽ പൊട്ടിയ മണികൾ പോലെയും ചിറകറ്റ പക്ഷികൾ പോലെയും പാണ്ഡവരെല്ലാം മനസ്സു വാടിയവരായി.
3.78.6
वनं तु तदभूत्तेन हीनमक्लिष्टकर्मणा ।
कुबेरेण यथाहीनं वनं चैत्ररथं तथा ॥ ३.७८.६ ॥
അനായാസം കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന അവനില്ലാതെ ആ വനം, കുബേരനില്ലാത്ത ചൈത്രരഥവനം പോലെയായി.
3.78.7
तमृते ते नरव्याघ्राः पाण्डवा जनमेजय ।
मुदमप्राप्नुवन्तो वै काम्यके न्यवसंस्तदा ॥ ३.७८.७ ॥
ജനമേജയാ, അവനില്ലാതെ ആ നരവ്യാഘ്രന്മാരായ പാണ്ഡവർ സന്തോഷം നേടാതെ അന്ന് കാമ്യകവനത്തിൽ വസിച്ചു.
3.78.8
ब्राह्मणार्थे पराक्रान्ताः शुद्धैर्वाणैर्महारथाः ।
निघ्नन्तो भरतश्रेष्ठ मेध्यान्बहुविधान्मृगान् ॥ ३.७८.८ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ബ്രാഹ്മണർക്കായി പരാക്രമിച്ച ആ മഹാരഥന്മാർ ശുദ്ധമായ അമ്പുകളാൽ യജ്ഞയോഗ്യമായ പലതരം മൃഗങ്ങളെ വധിച്ചു.
3.78.9
नित्यंहि पुरुषव्याघ्रा वन्याहारमरिंदमाः ।
प्रविसृत्य समाहृत्य ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयन् ॥ ३.७८.९ ॥
നരവ്യാഘ്രന്മാരും ശത്രുനിഗ്രഹികളുമായ അവർ എപ്പോഴും കാട്ടാഹാരം തേടിപ്പോയി ശേഖരിച്ച് ബ്രാഹ്മണർക്ക് സമർപ്പിച്ചു.
3.78.10
एवं ते न्यवसंस्तत्रसोत्कणअठाः पुरुषर्षभाः ।
अहृष्टमनसः सर्वेगते राजन्धनंजये ॥ ३.७८.१० ॥
ഇങ്ങനെ ആ പുരുഷർഷഭന്മാർ അവിടെ ഉത്കണ്ഠയോടെ വസിച്ചു; രാജാവേ, ധനഞ്ജയൻ പോയതോടെ എല്ലാവരുടെയും മനസ്സ് അസന്തുഷ്ടമായിരുന്നു.
3.78.11
अथ विप्रोषितं राजन्पाञ्चाली मध्यमं पतिम् ।
स्मरन्ती पाण्डवश्रेष्ठमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.७८.११ ॥
പിന്നെ, രാജാവേ, ദൂരെ പോയ മധ്യമനായ ഭർത്താവിനെ ഓർമ്മിച്ചുകൊണ്ട് പാഞ്ചാലി പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠനെക്കുറിച്ച് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.78.12
योऽर्जुनेनार्जुनस्तुल्यो द्विबाहुर्बहुबाहुना ।
तमृते पाण्डवश्रेष्ठं वनं न प्रतिभाति मे ॥ ३.७८.१२ ॥
അർജുനനു തുല്യനായവൻ, രണ്ടുകൈകളുള്ളവനെങ്കിലും ബഹുബാഹുവിന് തുല്യനായവൻ; ആ പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠനില്ലാതെ ഈ വനം എനിക്ക് ഭംഗിയായി തോന്നുന്നില്ല.
3.78.13
शून्यामिव प्रपश्यामि तत्रतत्र महीमिमाम् ।
बह्वाश्चर्यमिदं चापि वनं कुसुमितद्रुमम् ॥ ३.७८.१३ ॥
ഇവിടെയും അവിടെയും ഈ ഭൂമി ശൂന്യമായി കാണുന്നു; പൂത്ത മരങ്ങളും അനേകം അദ്ഭുതങ്ങളുമുള്ള ഈ വനവും അങ്ങനെതന്നെ തോന്നുന്നു.
3.78.14
न तथा रमणीयं वै तमृते सव्यसाचिनम् ।
नीलाम्बुदसमप्रख्यं मत्तमातङ्गगामिनम् ॥ ३.७८.१४ ॥
നീലമേഘംപോലെ ശോഭിക്കുന്നവനും മദയാനയുടെ നടത്തയുള്ളവനുമായ സവ്യസാചിയില്ലാതെ ഇത് അത്ര മനോഹരമായി തോന്നുന്നില്ല.
3.78.15
तमृते पुण्डरीकाक्षं काम्यकं नातिभाति मे ।
यस्य वा धनुषो घोषः श्रूयते चाशनिस्वनः।
न लभे शर्म वै राजन्स्मरन्ती सव्यसाचिनम् ॥ ३.७८.१५ ॥
താമരക്കണ്ണനായ (അർജുനനെ) കൂടാതെ കാമ്യകവനം എനിക്ക് അത്ര ശോഭയുള്ളതായി തോന്നുന്നില്ല; അവന്റെ വില്ലിന്റെ മുഴക്കം ഇടിമുഴക്കംപോലെ കേൾക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. രാജാവേ, സവ്യസാചിയെ ഓർക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് ശാന്തി ലഭിക്കുന്നില്ല.
3.78.16
तथा लालप्यमानां तां निशाम्य परवीरहा ।
भीमसेनो महाराज द्रौपदीमिदमब्रवीत् ॥ ३.७८.१६ ॥
ഇങ്ങനെ വിലപിക്കുന്ന അവളെ കേട്ട് ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്ന ഭീമസേനൻ, മഹാരാജാവേ, ദ്രൗപദിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.78.17
मनःप्रीतिकरं भद्रे यद्ब्रवीषि सुमध्यमे ।
तन्म प्रीणाति हृदयममृतप्राशनोपमम् ॥ ३.७८.१७ ॥
ഭദ്രേ, സുമധ്യമേ, നീ പറഞ്ഞത് മനസ്സിന് ഇഷ്ടമാണ്; അത് എന്റെ ഹൃദയത്തെ അമൃതം കുടിച്ചതുപോലെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
3.78.18
यस्य दीर्घौ समौ पीनौ भुजौ परिघसन्निभौ ।
मौर्वीकृतकिणौ वृत्तौ खङ्गायुधधनुर्धरौ ॥ ३.७८.१८ ॥
ആരുടെ നീണ്ടതും തുല്യവും പുഷ്ടവുമായ ഭുജങ്ങൾ പരിഘങ്ങൾപോലെയാണോ, വില്ലിന്റെ ഞാൺ കൊണ്ട് തഴമ്പേറിയവയും വൃത്താകാരമുള്ളവയും വാളും ആയുധവും വില്ലും ധരിക്കുന്നവയുമോ (അവൻ).
3.78.19
निष्काङ्गदकृतापीडौ पञ्चशीर्षाविवोरगौ ।
तमृते पुरुषव्याघ्रं नष्टसूर्यमिवाम्बरम् ॥ ३.७८.१९ ॥
തോൾവളയും കിരീടവും ധരിച്ച രണ്ടു അഞ്ചുതലയുള്ള നാഗങ്ങളെപ്പോലെ, ആ പുരുഷവ്യാഘ്രനില്ലാതെ സൂര്യൻ മറഞ്ഞ ആകാശംപോലെ.
3.78.20
यमाश्रित्य महाबाहुं पाञ्चालाः कुरवस्तथा ।
सुराणामपि यत्तानां पृतनासु न बिभ्यति ॥ ३.७८.२० ॥
ആ മഹാബാഹുവിനെ ആശ്രയിച്ച് പാഞ്ചാലരും കുരുക്കളും, യുദ്ധസജ്ജരായ ദേവസേനകളിലും ഭയപ്പെടുന്നില്ല.
3.78.21
यस्य बाहू समाश्रित्य वयं सर्वेमहात्मनः ।
मन्यामहे जितानाजौ परान्प्राप्तां च मेदिनीम् ॥ ३.७८.२१ ॥
ആ മഹാത്മാവിന്റെ ബാഹുക്കളെ ആശ്രയിച്ച് നാമെല്ലാവരും യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചതായും ഭൂമി നേടിയതായും കരുതുന്നു.
3.78.22
तमृते फल्गुनं वीरं न लभे काम्यके धृतिम् ।
पश्यामि च दिशः सर्वास्तिमिरेणावृता इव ॥ ३.७८.२२ ॥
ആ വീരൻ ഫല്ഗുനനില്ലാതെ കാമ്യകവനത്തിൽ എനിക്ക് ധൈര്യം കിട്ടുന്നില്ല; എല്ലാ ദിക്കുകളും ഇരുട്ടാൽ മൂടപ്പെട്ടതുപോലെ കാണുന്നു.
3.78.23
ततोऽब्रवीत्साश्रुकण्ठो नकुलः पाण्डुनन्दनः ।
यस्मिन्दिव्यानि कर्माणि कथयन्ति रणाजिरे।
देवा अपि युधांश्रेष्ठं तमृतेका रतिर्वने ॥ ३.७८.२३ ॥
അപ്പോൾ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ഠത്തോടെ പാണ്ഡുപുത്രനായ നകുലൻ പറഞ്ഞു — യുദ്ധഭൂമിയിൽ ദേവന്മാർ പോലും ആരുടെ ദിവ്യകർമ്മങ്ങൾ വർണ്ണിക്കുന്നുവോ, ആ യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനില്ലാതെ ഈ വനത്തിൽ എനിക്ക് ഒരു സന്തോഷവുമില്ല.
3.78.24
उदीचीं चो दिशं गत्वा जित्वा युधि महाबलान् ।
गन्धर्वमुख्याञ्शतशो हर्याँल्लेबे महाद्युतिः ॥ ३.७८.२४ ॥
വടക്കൻ ദിക്കിലേക്ക് ചെന്ന്, യുദ്ധത്തിൽ മഹാബലരായ ഗന്ധർവ്വപ്രമുഖരെ നൂറുകണക്കിന് ജയിച്ച്, ആ മഹാതേജസ്വി ശ്രേഷ്ഠമായ കുതിരകളെ നേടി.
3.78.25
राज्ञे तित्तिरिकल्माषाञ्श्रीमतोऽनिलरंहसः ।
प्रादाद्भात्रे प्रियः प्रेम्णा राजसूये महाक्रतौ ॥ ३.७८.२५ ॥
രാജസൂയമഹായജ്ഞത്തിൽ പ്രിയനായ അർജുനൻ സ്നേഹത്തോടെ, കാറ്റിന്റെ വേഗമുള്ള, തിത്തിരി പക്ഷിയുടെ പുള്ളികളുള്ള ശ്രേഷ്ഠ അശ്വങ്ങളെ സഹോദരനായ രാജാവിന് നൽകി.
3.78.26
तमृतेभीमधन्वानं भीमादवरजं वने ।
कामये काम्यके वासं नेदानीममरोपमम् ॥ ३.७८.२६ ॥
ഭീമനേക്കാൾ ഇളയവനും ഭീമധന്വാവുമായ ആ അർജുനനില്ലാതെ, ഇപ്പോൾ ദേവതുല്യമായ കാമ്യകവനത്തിൽ വസിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
3.78.27
यो धनानिन कन्याश्च युधि हित्वा महाबलान् ।
शतशो घातयित्वाऽरीन्पृतनामध्यगस्तदा।
आजहार पुरा राज्ञे राजसूये महाक्रतौ ॥ ३.७८.२७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ മഹാബലന്മാരെ പിന്നിലാക്കി, നൂറുകണക്കിന് ശത്രുക്കളെ വധിപ്പിച്ച്, സേനയെ അതിജീവിച്ച്, മുൻപ് രാജസൂയ മഹായജ്ഞത്തിൽ സമ്പത്തും കന്യകമാരും കൊണ്ടുവന്ന് രാജാവിന് നൽകിയവൻ.
3.78.28
यः समेतान्मृधे जित्वायादवानमितद्युतिः ।
सुभद्रामाजहारैको वासुदेवस्य संमते ॥ ३.७८.२८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഒരുമിച്ചുകൂടിയ യാദവരെ ജയിച്ച്, വാസുദേവന്റെ സമ്മതത്തോടെ, അളവറ്റ തേജസ്സുള്ള അവൻ ഒറ്റയ്ക്ക് സുഭദ്രയെ കൊണ്ടുപോയി.
3.78.29
येनार्धराज्यमाच्छिद्य द्रुपदस्य महात्मनः ।
आचार्यदक्षिणा दत्ता रणे द्रोणश्यभारत ॥ ३.७८.२९ ॥
ഹേ ഭാരതാ! യുദ്ധത്തിൽ മഹാത്മാവായ ദ്രുപദന്റെ അർധരാജ്യം പിടിച്ചെടുത്ത് ആചാര്യനായ ദ്രോണന് ഗുരുദക്ഷിണയായി നൽകിയവൻ അവനാണ്.
3.78.30
तस्य जिष्णोर्बृसीं दृष्ट्वा सून्यत्रेव निवेशने ।
हृदयं मे महाराज न शाम्यात्रकदाचन ॥ ३.७८.३० ॥
മഹാരാജാവേ! വിജയിയായ അർജുനന്റെ ആസനം വീട്ടിൽ ശൂന്യമായി കാണുമ്പോൾ എന്റെ ഹൃദയം ഒരിക്കലും ശാന്തമാകുന്നില്ല.
3.78.31
विनादस्माद्विवासं तु रोचयेऽहमरिंदम ।
न हि नस्तमृते वीरं रमणीयमिदं वनम् ॥ ३.७८.३१ ॥
അരിന്ദമാ! ഈ വനവാസം കൂടാതെ തന്നെ ഞാൻ ഇതിനെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ ആ വീരനില്ലാതെ ഈ രമണീയമായ വനം ഞങ്ങൾക്ക് സുഖകരമല്ല.