ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.78.1
भगवान्काम्यकात्पार्थे गते मे प्रपितामहे ।
पाण्डवाः किमकुर्वंस्ते तमृते सव्यसाचिनम् ॥ ३.७८.१ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ಕಾಮ್ಯಕ ವನದಿಂದ ಪಾರ್ಥ (ಅರ್ಜುನ) ಹೋದ ನಂತರ, ಆ ಸವ್ಯಸಾಚಿ ಇಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ಮುತ್ತಜ್ಜ ಪಾಂಡವರು ಏನು ಮಾಡಿದರು?
3.78.2
स हि तेषां महेष्वासो गतिरासीदनीकजित् ।
आदित्यानां यथा विष्णुस्तथैव प्रतिभाति मे ॥ ३.७८.२ ॥
ಆ ಮಹಾಧನುರ್ಧರನು ಅವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದ್ದನು, ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವವನು. ಆದಿತ್ಯರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನಂತೆ ಅವನು ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
3.78.3
तेनेन्द्रसमवीर्येण संग्रामेष्वनिवर्तिना ।
विनाभूता वने वीराः कथमासन्पितामहाः ॥ ३.७८.३ ॥
ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿ, ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದವನು ಇಲ್ಲದೆ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆ ವೀರ ಅಜ್ಜಂದಿರು ಹೇಗಿದ್ದರು?
3.78.4
गते तु पाण्डवेतात काम्यकात्सव्यसाचिनि ।
बभूवुः कौरवेयास्ते दुःखशोकपरायणाः ॥ ३.७८.४ ॥
ಪಾಂಡವ ಪ್ರಿಯನಾದ ಸವ್ಯಸಾಚಿ ಕಾಮ್ಯಕ ವನದಿಂದ ಹೋದ ನಂತರ, ಆ ಕೌರವ ವಂಶಸ್ಥರು ದುಃಖ ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು.
3.78.5
आक्षिप्तसूत्रा मणयश्छिन्नपक्षा इवाण्डजाः ।
अप्रीतमनसः सर्वे बभूवुरथ पाण्डवाः ॥ ३.७८.५ ॥
ದಾರ ಹರಿದ ಮಣಿಗಳಂತೆ, ರೆಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ, ಪಾಂಡವರೆಲ್ಲರೂ ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗಿದವರಾದರು.
3.78.6
वनं तु तदभूत्तेन हीनमक्लिष्टकर्मणा ।
कुबेरेण यथाहीनं वनं चैत्ररथं तथा ॥ ३.७८.६ ॥
ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಅವನಿಲ್ಲದೆ ಆ ವನವು, ಕುಬೇರನಿಲ್ಲದ ಚೈತ್ರರಥ ವನದಂತಾಯಿತು.
3.78.7
तमृते ते नरव्याघ्राः पाण्डवा जनमेजय ।
मुदमप्राप्नुवन्तो वै काम्यके न्यवसंस्तदा ॥ ३.७८.७ ॥
ಜನಮೇಜಯ, ಅವನಿಲ್ಲದೆ ಆ ನರವ್ಯಾಘ್ರರಾದ ಪಾಂಡವರು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೊಂದದವರಾಗಿ ಆಗ ಕಾಮ್ಯಕ ವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು.
3.78.8
ब्राह्मणार्थे पराक्रान्ताः शुद्धैर्वाणैर्महारथाः ।
निघ्नन्तो भरतश्रेष्ठ मेध्यान्बहुविधान्मृगान् ॥ ३.७८.८ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗಾಗಿ ಪರಾಕ್ರಮಿಸಿದ ಆ ಮಹಾರಥರು ಶುದ್ಧ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಯಜ್ಞಯೋಗ್ಯವಾದ ಬಹುವಿಧ ಮೃಗಗಳನ್ನು ವಧಿಸಿದರು.
3.78.9
नित्यंहि पुरुषव्याघ्रा वन्याहारमरिंदमाः ।
प्रविसृत्य समाहृत्य ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयन् ॥ ३.७८.९ ॥
ನರವ್ಯಾಘ್ರರೂ ಶತ್ರುದಮನರೂ ಆದ ಅವರು ಸದಾ ಕಾಡಿನ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಟು, ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
3.78.10
एवं ते न्यवसंस्तत्रसोत्कणअठाः पुरुषर्षभाः ।
अहृष्टमनसः सर्वेगते राजन्धनंजये ॥ ३.७८.१० ॥
ಹೀಗೆ ಆ ಪುರುಷರ್ಷಭರು ಅಲ್ಲಿ ಉತ್ಕಂಠೆಯಿಂದ ವಾಸಿಸಿದರು; ರಾಜನೇ, ಧನಂಜಯ ಹೋದ ನಂತರ ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸುಗಳೂ ಸಂತೋಷವಿಲ್ಲದವಾಗಿದ್ದವು.
3.78.11
अथ विप्रोषितं राजन्पाञ्चाली मध्यमं पतिम् ।
स्मरन्ती पाण्डवश्रेष्ठमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.७८.११ ॥
ಆಗ, ರಾಜನೇ, ದೂರ ಹೋಗಿದ್ದ ಮಧ್ಯಮ ಪತಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಪಾಂಚಾಲಿ ಪಾಂಡವಶ್ರೇಷ್ಠನ ಕುರಿತು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
3.78.12
योऽर्जुनेनार्जुनस्तुल्यो द्विबाहुर्बहुबाहुना ।
तमृते पाण्डवश्रेष्ठं वनं न प्रतिभाति मे ॥ ३.७८.१२ ॥
ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದವನು, ಎರಡು ಬಾಹುಗಳುಳ್ಳವನಾದರೂ ಬಹುಬಾಹುವಿಗೆ ಸಮಾನನಾದವನು; ಆ ಪಾಂಡವಶ್ರೇಷ್ಠನಿಲ್ಲದೆ ಈ ವನ ನನಗೆ ತೋರುತ್ತಿಲ್ಲ.
3.78.13
शून्यामिव प्रपश्यामि तत्रतत्र महीमिमाम् ।
बह्वाश्चर्यमिदं चापि वनं कुसुमितद्रुमम् ॥ ३.७८.१३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಈ ಭೂಮಿ ಶೂನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ; ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಮರಗಳಿರುವ, ಅನೇಕ ಅದ್ಭುತಗಳ ಈ ಅರಣ್ಯವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
3.78.14
न तथा रमणीयं वै तमृते सव्यसाचिनम् ।
नीलाम्बुदसमप्रख्यं मत्तमातङ्गगामिनम् ॥ ३.७८.१४ ॥
ನೀಲಮೇಘದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಮದಿಸಿದ ಆನೆಯ ನಡಿಗೆಯ ಸವ್ಯಸಾಚಿ (ಅರ್ಜುನ)ನಿಲ್ಲದೆ ಇದು ಅಷ್ಟು ರಮಣೀಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
3.78.15
तमृते पुण्डरीकाक्षं काम्यकं नातिभाति मे ।
यस्य वा धनुषो घोषः श्रूयते चाशनिस्वनः।
न लभे शर्म वै राजन्स्मरन्ती सव्यसाचिनम् ॥ ३.७८.१५ ॥
ಕಮಲನಯನ (ಅರ್ಜುನ)ನಿಲ್ಲದೆ ಕಾಮ್ಯಕ ವನ ನನಗೆ ಅಷ್ಟು ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಅವನ ಬಿಲ್ಲಿನ ಟಂಕಾರ ಸಿಡಿಲಿನ ಘೋಷದಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಜನೇ, ಸವ್ಯಸಾಚಿಯನ್ನು ನೆನೆದು ನನಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
3.78.16
तथा लालप्यमानां तां निशाम्य परवीरहा ।
भीमसेनो महाराज द्रौपदीमिदमब्रवीत् ॥ ३.७८.१६ ॥
ಹೀಗೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಭೀಮಸೇನನು, ಮಹಾರಾಜನೇ, ದ್ರೌಪದಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.78.17
मनःप्रीतिकरं भद्रे यद्ब्रवीषि सुमध्यमे ।
तन्म प्रीणाति हृदयममृतप्राशनोपमम् ॥ ३.७८.१७ ॥
ಓ ಭದ್ರೆ, ಓ ಸುಮಧ್ಯಮೆ, ನೀನು ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಿತಕರ; ಅದು ನನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಅಮೃತ ಸೇವಿಸಿದಂತೆ ತೃಪ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
3.78.18
यस्य दीर्घौ समौ पीनौ भुजौ परिघसन्निभौ ।
मौर्वीकृतकिणौ वृत्तौ खङ्गायुधधनुर्धरौ ॥ ३.७८.१८ ॥
ಯಾರ ಉದ್ದ, ಸಮವಾದ, ಪುಷ್ಟ ತೋಳುಗಳು ಪರಿಘದಂತಿವೆಯೋ, ಬಿಲ್ಲಿನ ದಾರದಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾದವೋ, ದುಂಡಾದವೋ, ಖಡ್ಗ-ಆಯುಧ-ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿಯುವವೋ (ಅವನು).
3.78.19
निष्काङ्गदकृतापीडौ पञ्चशीर्षाविवोरगौ ।
तमृते पुरुषव्याघ्रं नष्टसूर्यमिवाम्बरम् ॥ ३.७८.१९ ॥
ತೋಳ್ಬಳೆ ಮತ್ತು ಕಿರೀಟ ಧರಿಸಿದ ಎರಡು ಐದು-ಹೆಡೆಯ ಸರ್ಪಗಳಂತೆ, ಆ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನಿಲ್ಲದೆ ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗಿದ ಆಕಾಶದಂತೆ.
3.78.20
यमाश्रित्य महाबाहुं पाञ्चालाः कुरवस्तथा ।
सुराणामपि यत्तानां पृतनासु न बिभ्यति ॥ ३.७८.२० ॥
ಆ ಮಹಾಬಾಹುವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಪಾಂಚಾಲರು ಮತ್ತು ಕುರುಗಳು, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾದ ದೇವತೆಗಳ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
3.78.21
यस्य बाहू समाश्रित्य वयं सर्वेमहात्मनः ।
मन्यामहे जितानाजौ परान्प्राप्तां च मेदिनीम् ॥ ३.७८.२१ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ.
3.78.22
तमृते फल्गुनं वीरं न लभे काम्यके धृतिम् ।
पश्यामि च दिशः सर्वास्तिमिरेणावृता इव ॥ ३.७८.२२ ॥
ಆ ವೀರ ಫಾಲ್ಗುನನಿಲ್ಲದೆ ಕಾಮ್ಯಕ ವನದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಧೈರ್ಯ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.
3.78.23
ततोऽब्रवीत्साश्रुकण्ठो नकुलः पाण्डुनन्दनः ।
यस्मिन्दिव्यानि कर्माणि कथयन्ति रणाजिरे।
देवा अपि युधांश्रेष्ठं तमृतेका रतिर्वने ॥ ३.७८.२३ ॥
ಆಗ ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಂಠದಿಂದ ಪಾಂಡುವಿನ ಮಗ ನಕುಲ ಹೇಳಿದ — ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳೂ ಯಾರ ದಿವ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಯೋಧಶ್ರೇಷ್ಠನಿಲ್ಲದೆ ಈ ವನದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾವ ಸಂತೋಷವೂ ಇಲ್ಲ.
3.78.24
उदीचीं चो दिशं गत्वा जित्वा युधि महाबलान् ।
गन्धर्वमुख्याञ्शतशो हर्याँल्लेबे महाद्युतिः ॥ ३.७८.२४ ॥
ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಗಂಧರ್ವ ಪ್ರಮುಖರನ್ನು ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು, ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು.
3.78.25
राज्ञे तित्तिरिकल्माषाञ्श्रीमतोऽनिलरंहसः ।
प्रादाद्भात्रे प्रियः प्रेम्णा राजसूये महाक्रतौ ॥ ३.७८.२५ ॥
ರಾಜಸೂಯ ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯನಾದ ಅರ್ಜುನನು ಪ್ರೇಮದಿಂದ, ಗಾಳಿಯ ವೇಗದ, ತಿತ್ತಿರಿ ಪಕ್ಷಿಯ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಅಣ್ಣ ರಾಜನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.
3.78.26
तमृतेभीमधन्वानं भीमादवरजं वने ।
कामये काम्यके वासं नेदानीममरोपमम् ॥ ३.७८.२६ ॥
ಭೀಮನಿಗಿಂತ ಕಿರಿಯ, ಭೀಮಧನ್ವನಾದ ಆ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಈಗ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಕಾಮ್ಯಕ ವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ನಾನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.78.27
यो धनानिन कन्याश्च युधि हित्वा महाबलान् ।
शतशो घातयित्वाऽरीन्पृतनामध्यगस्तदा।
आजहार पुरा राज्ञे राजसूये महाक्रतौ ॥ ३.७८.२७ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನೂರಾರು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ವಧಿಸಿ, ಸೇನೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಹಿಂದೆ ರಾಜಸೂಯ ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಧನ ಮತ್ತು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ತಂದು ರಾಜನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದವನು.
3.78.28
यः समेतान्मृधे जित्वायादवानमितद्युतिः ।
सुभद्रामाजहारैको वासुदेवस्य संमते ॥ ३.७८.२८ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಯಾದವರನ್ನು ಗೆದ್ದು, ವಾಸುದೇವನ ಸಮ್ಮತಿಯಿಂದ, ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಆ ಏಕಾಕಿ ಸುಭದ್ರೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು.
3.78.29
येनार्धराज्यमाच्छिद्य द्रुपदस्य महात्मनः ।
आचार्यदक्षिणा दत्ता रणे द्रोणश्यभारत ॥ ३.७८.२९ ॥
ಓ ಭಾರತ! ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ದ್ರುಪದನ ಅರ್ಧರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದು, ಆಚಾರ್ಯ ದ್ರೋಣನಿಗೆ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದವನು ಅವನು.
3.78.30
तस्य जिष्णोर्बृसीं दृष्ट्वा सून्यत्रेव निवेशने ।
हृदयं मे महाराज न शाम्यात्रकदाचन ॥ ३.७८.३० ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜ! ವಿಜಯಿಯಾದ ಅರ್ಜುನನ ಆಸನವು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಎಂದಿಗೂ ಶಾಂತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
3.78.31
विनादस्माद्विवासं तु रोचयेऽहमरिंदम ।
न हि नस्तमृते वीरं रमणीयमिदं वनम् ॥ ३.७८.३१ ॥
ಅರಿಂದಮ, ಈ ವನವಾಸವಿಲ್ಲದೆಯಾದರೂ ನಾನು ಇದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ; ಆದರೆ ಆ ವೀರನಿಲ್ಲದೆ ಈ ರಮಣೀಯ ವನ ನಮಗೆ ಸಂತೋಷಕರವಲ್ಲ.