ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.78.1
भगवान्काम्यकात्पार्थे गते मे प्रपितामहे ।
पाण्डवाः किमकुर्वंस्ते तमृते सव्यसाचिनम् ॥ ३.७८.१ ॥
ଭଗବନ୍, କାମ୍ୟକ ବନରୁ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ଚାଲିଗଲା ପରେ, ସେହି ସବ୍ୟସାଚୀ ବିନା ମୋ ପ୍ରପିତାମହ ପାଣ୍ଡବମାନେ କ'ଣ କଲେ?
3.78.2
स हि तेषां महेष्वासो गतिरासीदनीकजित् ।
आदित्यानां यथा विष्णुस्तथैव प्रतिभाति मे ॥ ३.७८.२ ॥
ସେ ମହାଧନୁର୍ଧର ସେମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଥିଲେ, ସେନାଜୟୀ। ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ଯେପରି, ସେ ମୋତେ ସେପରି ପ୍ରତୀୟମାନ ହୁଅନ୍ତି।
3.78.3
तेनेन्द्रसमवीर्येण संग्रामेष्वनिवर्तिना ।
विनाभूता वने वीराः कथमासन्पितामहाः ॥ ३.७८.३ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରସମ ପରାକ୍ରମୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ପଛକୁ ନ ହଟୁଥିବା ସେ ବୀର ବିନା, ବନରେ ସେ ବୀର ପିତାମହମାନେ କେମିତି ରହିଲେ?
3.78.4
गते तु पाण्डवेतात काम्यकात्सव्यसाचिनि ।
बभूवुः कौरवेयास्ते दुःखशोकपरायणाः ॥ ३.७८.४ ॥
ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର ସବ୍ୟସାଚୀ କାମ୍ୟକ ବନରୁ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ସେ କୌରବ ବଂଶଜମାନେ ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ବୁଡ଼ିଗଲେ।
3.78.5
आक्षिप्तसूत्रा मणयश्छिन्नपक्षा इवाण्डजाः ।
अप्रीतमनसः सर्वे बभूवुरथ पाण्डवाः ॥ ३.७८.५ ॥
ସୂତା ଛିଣ୍ଡିଯାଇଥିବା ମଣିଙ୍କ ପରି, ପକ୍ଷ କଟା ପକ୍ଷୀ ପରି, ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ମନରେ ଦୁଃଖୀ ହେଲେ।
3.78.6
वनं तु तदभूत्तेन हीनमक्लिष्टकर्मणा ।
कुबेरेण यथाहीनं वनं चैत्ररथं तथा ॥ ३.७८.६ ॥
ଅନାୟାସ କର୍ମକାରୀ ସେ ବିନା ସେ ବନ, କୁବେର ବିନା ଚୈତ୍ରରଥ ବନ ପରି ହୋଇଗଲା।
3.78.7
तमृते ते नरव्याघ्राः पाण्डवा जनमेजय ।
मुदमप्राप्नुवन्तो वै काम्यके न्यवसंस्तदा ॥ ३.७८.७ ॥
ହେ ଜନମେଜୟ, ତାଙ୍କ ବିନା ସେହି ନରବ୍ୟାଘ୍ର ପାଣ୍ଡବେ ଆନନ୍ଦ ନ ପାଇ ସେତେବେଳେ କାମ୍ୟକ ବନରେ ରହିଲେ।
3.78.8
ब्राह्मणार्थे पराक्रान्ताः शुद्धैर्वाणैर्महारथाः ।
निघ्नन्तो भरतश्रेष्ठ मेध्यान्बहुविधान्मृगान् ॥ ३.७८.८ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରାକ୍ରମ କରୁଥିବା ସେହି ମହାରଥୀମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ବାଣରେ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ବହୁବିଧ ମୃଗ ବଧ କଲେ।
3.78.9
नित्यंहि पुरुषव्याघ्रा वन्याहारमरिंदमाः ।
प्रविसृत्य समाहृत्य ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयन् ॥ ३.७८.९ ॥
ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଓ ଶତ୍ରୁଦମନ ସେମାନେ ସର୍ବଦା ବନ ଆହାର ସଂଗ୍ରହ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରୁଥିଲେ।
3.78.10
एवं ते न्यवसंस्तत्रसोत्कणअठाः पुरुषर्षभाः ।
अहृष्टमनसः सर्वेगते राजन्धनंजये ॥ ३.७८.१० ॥
ଏହିପରି ସେହି ପୁରୁଷର୍ଷଭମାନେ ସେଠାରେ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ରହିଲେ; ହେ ରାଜନ, ଧନଞ୍ଜୟ ଚାଲିଗଲେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ଅପ୍ରସନ୍ନ ଥିଲା।
3.78.11
अथ विप्रोषितं राजन्पाञ्चाली मध्यमं पतिम् ।
स्मरन्ती पाण्डवश्रेष्ठमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.७८.११ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ, ଦୂରକୁ ଯାଇଥିବା ମଧ୍ୟମ ପତିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ପାଞ୍ଚାଳୀ ପାଣ୍ଡବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.78.12
योऽर्जुनेनार्जुनस्तुल्यो द्विबाहुर्बहुबाहुना ।
तमृते पाण्डवश्रेष्ठं वनं न प्रतिभाति मे ॥ ३.७८.१२ ॥
ଯିଏ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମାନ, ଦୁଇ ବାହୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବହୁବାହୁଙ୍କ ସମାନ, ସେହି ପାଣ୍ଡବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ବିନା ଏହି ବନ ମୋତେ ଶୋଭା ପାଉନାହିଁ।
3.78.13
शून्यामिव प्रपश्यामि तत्रतत्र महीमिमाम् ।
बह्वाश्चर्यमिदं चापि वनं कुसुमितद्रुमम् ॥ ३.७८.१३ ॥
ଏଠାରେ ସେଠାରେ ଏହି ପୃଥିବୀ ମୋତେ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି; ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛ ଓ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରା ଏହି ବନ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଲାଗୁଛି।
3.78.14
न तथा रमणीयं वै तमृते सव्यसाचिनम् ।
नीलाम्बुदसमप्रख्यं मत्तमातङ्गगामिनम् ॥ ३.७८.१४ ॥
ନୀଳ ମେଘ ପରି ଦୀପ୍ତ, ମତ୍ତ ହସ୍ତୀର ଗତିରେ ଚାଲୁଥିବା ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ବିନା ଏହା ସେତେ ରମଣୀୟ ଲାଗୁନାହିଁ।
3.78.15
तमृते पुण्डरीकाक्षं काम्यकं नातिभाति मे ।
यस्य वा धनुषो घोषः श्रूयते चाशनिस्वनः।
न लभे शर्म वै राजन्स्मरन्ती सव्यसाचिनम् ॥ ३.७८.१५ ॥
କମଳନୟନ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ବିନା କାମ୍ୟକ ବନ ମୋତେ ସେତେ ଉଜ୍ୱଳ ଲାଗୁନାହିଁ; ଯାହାଙ୍କ ଧନୁର ଟଙ୍କାର ବଜ୍ରଧ୍ୱନି ପରି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ହେ ରାଜନ୍, ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ମୋର ଶାନ୍ତି ମିଳୁନାହିଁ।
3.78.16
तथा लालप्यमानां तां निशाम्य परवीरहा ।
भीमसेनो महाराज द्रौपदीमिदमब्रवीत् ॥ ३.७८.१६ ॥
ଏହିପରି ବିଳାପ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଶୁଣି ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ଭୀମସେନ, ହେ ମହାରାଜ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
3.78.17
मनःप्रीतिकरं भद्रे यद्ब्रवीषि सुमध्यमे ।
तन्म प्रीणाति हृदयममृतप्राशनोपमम् ॥ ३.७८.१७ ॥
ହେ ଭଦ୍ରେ, ହେ ସୁମଧ୍ୟମେ, ତୁମେ ଯାହା କହୁଛ ତାହା ମନକୁ ପ୍ରିୟ; ତାହା ମୋ ହୃଦୟକୁ ଅମୃତ ପାନ ପରି ତୃପ୍ତ କରେ।
3.78.18
यस्य दीर्घौ समौ पीनौ भुजौ परिघसन्निभौ ।
मौर्वीकृतकिणौ वृत्तौ खङ्गायुधधनुर्धरौ ॥ ३.७८.१८ ॥
ଯାହାଙ୍କ ଲମ୍ୱା, ସମାନ, ପୁଷ୍ଟ ବାହୁ ପରିଘ ପରି, ଧନୁ-ଦଡ଼ିରେ ଯାହାଠାରେ କଣା ପଡ଼ିଛି, ଯାହା ଗୋଲାକାର, ଯାହା ଖଡ୍ଗ-ଆୟୁଧ-ଧନୁ ଧାରଣ କରେ (ସେ)।
3.78.19
निष्काङ्गदकृतापीडौ पञ्चशीर्षाविवोरगौ ।
तमृते पुरुषव्याघ्रं नष्टसूर्यमिवाम्बरम् ॥ ३.७८.१९ ॥
ବାଜୁବନ୍ଧ ଓ ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦୁଇ ପଞ୍ଚଫଣୀ ସର୍ପ ପରି, ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ବିନା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଯାଇଥିବା ଆକାଶ ପରି।
3.78.20
यमाश्रित्य महाबाहुं पाञ्चालाः कुरवस्तथा ।
सुराणामपि यत्तानां पृतनासु न बिभ्यति ॥ ३.७८.२० ॥
ଯେଉଁ ମହାବାହୁଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ପାଞ୍ଚାଳ ଓ କୁରୁମାନେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦେବସେନାରେ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
3.78.21
यस्य बाहू समाश्रित्य वयं सर्वेमहात्मनः ।
मन्यामहे जितानाजौ परान्प्राप्तां च मेदिनीम् ॥ ३.७८.२१ ॥
ଯେଉଁ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବାହୁକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଆମେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜିତିଛୁ ଓ ପୃଥିବୀ ପାଇଛୁ ବୋଲି ମନେ କରୁ।
3.78.22
तमृते फल्गुनं वीरं न लभे काम्यके धृतिम् ।
पश्यामि च दिशः सर्वास्तिमिरेणावृता इव ॥ ३.७८.२२ ॥
ସେହି ବୀର ଫାଲ୍ଗୁନ ବିନା କାମ୍ୟକ ବନରେ ମୁଁ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ପାଉନି; ସବୁ ଦିଗ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି।
3.78.23
ततोऽब्रवीत्साश्रुकण्ठो नकुलः पाण्डुनन्दनः ।
यस्मिन्दिव्यानि कर्माणि कथयन्ति रणाजिरे।
देवा अपि युधांश्रेष्ठं तमृतेका रतिर्वने ॥ ३.७८.२३ ॥
ତା'ପରେ ଅଶ୍ରୁଭରା କଣ୍ଠରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ନକୁଳ କହିଲେ — ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କର୍ମର ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି, ସେହି ଯୋଦ୍ଧାଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିନା ଏ ବନରେ ମୋତେ କେବଳ ଶୂନ୍ୟତା ହିଁ ସୁଖ ଦିଏ।
3.78.24
उदीचीं चो दिशं गत्वा जित्वा युधि महाबलान् ।
गन्धर्वमुख्याञ्शतशो हर्याँल्लेबे महाद्युतिः ॥ ३.७८.२४ ॥
ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାବଳୀ ଗନ୍ଧର୍ବପ୍ରମୁଖଙ୍କୁ ଶହେ ଶହେ ଜିତି, ସେହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱ ପାଇଲେ।
3.78.25
राज्ञे तित्तिरिकल्माषाञ्श्रीमतोऽनिलरंहसः ।
प्रादाद्भात्रे प्रियः प्रेम्णा राजसूये महाक्रतौ ॥ ३.७८.२५ ॥
ରାଜସୂୟ ମହାଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରିୟ ଅର୍ଜୁନ ସ୍ନେହବଶତଃ ପବନ ପରି ବେଗବାନ୍, ତିତିରି ପକ୍ଷୀ ପରି ଚିତ୍ରିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଶ୍ୱମାନ ଭ୍ରାତା ରାଜାଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।
3.78.26
तमृतेभीमधन्वानं भीमादवरजं वने ।
कामये काम्यके वासं नेदानीममरोपमम् ॥ ३.७८.२६ ॥
ଭୀମଙ୍କ ଠାରୁ ସାନ, ଭୀମଧନ୍ୱା ସେହି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବିନା, ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ଦେବତୁଲ୍ୟ କାମ୍ୟକ ବନରେ ବାସ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
3.78.27
यो धनानिन कन्याश्च युधि हित्वा महाबलान् ।
शतशो घातयित्वाऽरीन्पृतनामध्यगस्तदा।
आजहार पुरा राज्ञे राजसूये महाक्रतौ ॥ ३.७८.२७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାବଳମାନଙ୍କୁ ପଛରେ ଛାଡ଼ି, ଶହ ଶହ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଧ କରାଇ, ସେନାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ପୂର୍ବରେ ରାଜସୂୟ ମହାଯଜ୍ଞରେ ଧନ ଓ କନ୍ୟାମାନେ ଆଣି ରାଜାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ ଯିଏ।
3.78.28
यः समेतान्मृधे जित्वायादवानमितद्युतिः ।
सुभद्रामाजहारैको वासुदेवस्य संमते ॥ ३.७८.२८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ଯାଦବମାନଙ୍କୁ ଜିଣି, ବାସୁଦେବଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ, ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ସେ ଏକାକୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ହରଣ କଲେ।
3.78.29
येनार्धराज्यमाच्छिद्य द्रुपदस्य महात्मनः ।
आचार्यदक्षिणा दत्ता रणे द्रोणश्यभारत ॥ ३.७८.२९ ॥
ହେ ଭାରତ! ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଅଧାରାଜ୍ୟ ଛଡ଼ାଇ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ରୂପେ ଦେଇଥିଲେ ଯିଏ।
3.78.30
तस्य जिष्णोर्बृसीं दृष्ट्वा सून्यत्रेव निवेशने ।
हृदयं मे महाराज न शाम्यात्रकदाचन ॥ ३.७८.३० ॥
ହେ ମହାରାଜ! ବିଜୟୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଆସନ ଘରେ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖି ମୋ ହୃଦୟ କଦାପି ଶାନ୍ତ ହେଉ ନାହିଁ।
3.78.31
विनादस्माद्विवासं तु रोचयेऽहमरिंदम ।
न हि नस्तमृते वीरं रमणीयमिदं वनम् ॥ ३.७८.३१ ॥
ହେ ଅରିନ୍ଦମ! ଏହି ବନବାସ ବିନା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଏହାକୁ ପସନ୍ଦ କରେ; କିନ୍ତୁ ସେହି ବୀରଙ୍କ ବିନା ଏହି ରମଣୀୟ ବନ ଆମ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ନୁହେଁ।