મહાભારત · અધ્યાય 3.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.79.1
धनञ्जयोत्सुकास्ते तु वने तस्मिन्महारथाः ।
न्यवसन्त महाभागा द्रौपद्या सह कृष्णया ॥ ३.७९.१ ॥
ધનંજયની ઉત્સુકતાવાળા તે મહારથીઓ તે વનમાં કૃષ્ણા (દ્રૌપદી) સાથે રહ્યા; તેઓ મહાભાગ્યશાળી હતા.
3.79.2
धनं जयोत्सुकानां तु भ्रातॄणां कृष्णया सह ।
श्रुत्वा वाक्यानि विमना धर्मराजोप्यजायत ॥ ३.७९.२ ॥
વિજયની ઉત્સુકતાવાળા ભાઈઓ અને કૃષ્ણાના વચનો સાંભળીને ધર્મરાજ પણ ખિન્નમનના થયા.
3.79.3
अथापश्यन्महात्मानं देवर्षिं तत्र नारदम् ।
दीप्यमानं श्रिया ब्राह्म्या दीप्ताग्निसमतेजसम् ॥ ३.७९.३ ॥
ત્યારે ત્યાં મહાત્મા દેવર્ષિ નારદને તેમણે જોયા; બ્રહ્માની શ્રીથી દીપ્ત, પ્રજ્વલિત અગ્નિ સમાન તેજવાળા.
3.79.4
तमागतमभिप्रेक्ष्य भ्रातृभिः सह धर्मराट् ।
प्रत्युत्थाय यथान्यायं पूजां चक्रे महात्मने ॥ ३.७९.४ ॥
તેમને આવતા જોઈને ધર્મરાજે ભાઈઓ સાથે ઊભા થઈ યથાવિધિ તે મહાત્માનો સત્કાર કર્યો.
3.79.5
स तैः परिवृतः श्रीमान्भ्रातृभिः कुरुसत्तमः ।
विबभावतिदीप्तौजा देवैरिव शतक्रतुः ॥ ३.७९.५ ॥
ભાઈઓથી ઘેરાયેલા તે શ્રીમાન કુરુશ્રેષ્ઠ, અત્યંત દીપ્ત તેજથી, દેવોથી ઘેરાયેલા શતક્રતુ ઇન્દ્ર સમાન શોભ્યા.
3.79.6
यथा च वेदान्सावित्री याज्ञसेनी तथा पतीन् ।
न जहौ धर्मतः पार्थान्मेरुमर्कप्रभा यथा ॥ ३.७९.६ ॥
સાવિત્રી જેમ વેદોને ત્યજતી નથી, તેમ યાજ્ઞસેની ધર્મ અનુસાર પાંડવોને ત્યજતી ન હતી; જેમ સૂર્યપ્રભા મેરુને ત્યજતી નથી.
3.79.7
अर्ध्यं पाद्यमथानीय त्वभ्यवायदच्युतः ।
नारदस्तु महातेजाः स्वस्त्यस्त्वित्यभ्यभाषत ॥ ३.७९.७ ॥
અર્ધ્ય અને પાદ્ય લાવીને અચ્યુત તેમની પાસે ગયા. મહાતેજસ્વી નારદે કહ્યું, "સ્વસ્તિ થાઓ."
3.79.8
ततो युधिष्ठिरो राजा दृष्ट्वा देवर्षिसत्तमम् ।
यथार्हं पूजयामास विधिवत्कुरुनन्दनः ॥ ३.७९.८ ॥
ત્યારે દેવર્ષિઓમાં શ્રેષ્ઠ નારદને જોઈને કુરુનંદન રાજા યુધિષ્ઠિરે વિધિપૂર્વક યથાયોગ્ય પૂજા કરી.
3.79.9
प्रतिगृह्य च तां पूजां नारदो भगवानृषिः ।
आश्वासयद्धर्मसुतं युक्तरूपमिवानघ ॥ ३.७९.९ ॥
તે પૂજા સ્વીકારીને ભગવાન ઋષિ નારદે ધર્મપુત્રને આશ્વાસન આપ્યું—હે નિષ્પાપ, જાણે તે યોગ્ય જ હોય.
3.79.10
उवाच च महात्मानं धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
ब्रूहि धर्मभृतां श्रेष्ठ केनार्थः किं ददानि ते ॥ ३.७९.१० ॥
મહાત્મા ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને તેમણે કહ્યું, "હે ધર્મધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ, કહે—તારો હેતુ શો છે? હું તને શું આપું?"
3.79.11
अथ धर्मसुतो राजा प्रणम्य भ्रातृभिः सह ।
उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा नारदं देवसंमितम् ॥ ३.७९.११ ॥
ત્યારે ધર્મપુત્ર રાજા યુધિષ્ઠિરે ભાઈઓ સાથે પ્રણામ કરીને, હાથ જોડીને, દેવસમાન નારદને કહ્યું.
3.79.12
न्वयि तुष्टे महाभाग सर्वलोकाभिपूजिते ।
कृतमित्येव मन्येऽहं प्रसादात्तव सुव्रत ॥ ३.७९.१२ ॥
"હે મહાભાગ, તમે પ્રસન્ન થયા છો અને સર્વલોક તમારી પૂજા કરે છે. તમારી કૃપાથી મારું કાર્ય સિદ્ધ થયું એમ હું માનું છું, હે સુવ્રત."
3.79.13
यदि त्वहमनुग्राह्यो भ्रातृभिः सहितोऽनघ ।
संदेहं मे सुनिश्रेष्ठ तत्वतश्छेत्तुमर्हसि ॥ ३.७९.१३ ॥
હે નિષ્પાપ, જો હું ભાઈઓ સહિત તમારી કૃપાને પાત્ર હોઉં, તો હે મુનિશ્રેષ્ઠ, મારો સંદેહ યથાર્થ રીતે દૂર કરો.
3.79.14
प्रदक्षिणां यः कुरुते पृथिवीं तीर्थतत्परः ।
किं फलं तस्य कार्त्स्न्येन तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ ३.७९.१४ ॥
તીર્થોમાં તત્પર રહીને જે પૃથ્વીની પ્રદક્ષિણા કરે છે, તેને સંપૂર્ણપણે શું ફળ મળે? તે તમે કહેવા સમર્થ છો.
3.79.15
शृणु राजन्नवहितो यथा भीष्मेण धीमता ।
पुलस्त्यस्य सकाशाद्वै सर्वमेतदुपश्रुतम् ॥ ३.७९.१५ ॥
હે રાજન્, ધ્યાનપૂર્વક સાંભળો; બુદ્ધિમાન ભીષ્મે પુલસ્ત્ય પાસેથી આ સર્વ જેમ સાંભળ્યું હતું તેમ.
3.79.16
पुरा भागीरथीतीरे भीष्मो धर्मभृतांवरः ।
पित्र्यं व्रतं समास्थाय न्यवसन्मुनिभिः सह ॥ ३.७९.१६ ॥
પૂર્વે ભાગીરથીના તીરે, ધર્મધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ ભીષ્મે પિતૃવ્રત ધારણ કરીને મુનિઓ સાથે નિવાસ કર્યો હતો.
3.79.17
शुभे देशे तथा राजन्पुण्ये देवर्षिसेविते ।
गङ्गाद्वारे महाभाग देवगन्धर्वसेविते ॥ ३.७९.१७ ॥
હે રાજન્, શુભ અને પુણ્ય દેશમાં, દેવર્ષિઓથી સેવિત ગંગાદ્વારે, હે મહાભાગ, દેવ-ગંધર્વોથી સેવિત સ્થાને.
3.79.18
स पितॄंस्तर्पयामास देवांश्च परमद्युतिः ।
ऋषींश्च तर्पयामास विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ३.७९.१८ ॥
તે પરમ તેજસ્વીએ પિતૃઓને તૃપ્ત કર્યા, દેવોને પણ તૃપ્ત કર્યા, અને વિધિથી કહેલા કર્મ વડે ઋષિઓને પણ તૃપ્ત કર્યા.
3.79.19
कस्य चित्त्वथ कालस्य जपन्नेव महायशाः ।
ददर्शाद्भुतसंकाशं पुलस्त्यमृषिसत्तमम् ॥ ३.७९.१९ ॥
કોઈ સમય પછી જપ કરતાં કરતાં મહાયશસ્વી તેમણે અદ્ભુત તેજવાળા ઋષિશ્રેષ્ઠ પુલસ્ત્યને જોયા.
3.79.20
स तं दृष्ट्वोग्रतपसं दीप्यमानमिव श्रिया ।
प्रहर्षमतुलं लेभे विस्मयं परमं ययौ ॥ ३.७९.२० ॥
ઉગ્ર તપસ્વી અને તેજથી ઝળહળતા તેમને જોઈને તેમને અતુલ હર્ષ થયો અને તેઓ અત્યંત વિસ્મય પામ્યા.
3.79.21
उपस्थितं महाभागं पूजयामास भारत ।
भीष्मो धर्मभृतां श्रेष्ठो विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ३.७९.२१ ॥
હે ભારત! નજીક આવેલા તે મહાભાગ્યવાનની ધર્મધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ ભીષ્મે વિધિપૂર્વકના કર્મથી પૂજા કરી.
3.79.22
शिरसा चाघमादाय शुचिः प्रयतमानसः ।
नाम संकीर्तयामास तस्मिन्ब्रह्मर्षिसत्तमे ॥ ३.७९.२२ ॥
મસ્તકે અર્ઘ્ય લઈને, શુચિ અને સંયત મનથી તેમણે તે બ્રહ્મર્ષિશ્રેષ્ઠ સમક્ષ પોતાનું નામ ઉચ્ચાર્યું.
3.79.23
भीष्मोऽहमस्मि भद्रं ते दासोऽस्मि तव सुव्रत ।
तव संदर्शनादेव मुक्तोऽहं सर्वकिल्वपैः ॥ ३.७९.२३ ॥
"હું ભીષ્મ છું. તમારું કલ્યાણ થાઓ. હે સુવ્રત! હું તમારો દાસ છું. તમારા દર્શનથી જ હું સર્વ પાપોથી મુક્ત થયો છું."
3.79.24
रएवमुक्त्वा महाराज भीष्मो धर्मभृतांवरः ।
वाग्यतः प्राञ्जलिर्भूत्वातूष्णीमासीद्युधिष्ठिर ॥ ३.७९.२४ ॥
હે મહારાજ યુધિષ્ઠિર! આમ કહીને ધર્મધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ ભીષ્મ વાણી સંયમ કરી, હાથ જોડીને મૌન બેસી ગયા.
3.79.25
तं दृष्ट्वा नियमेनाथ स्वाध्यायाम्नायकर्शितम् ।
भीष्मं कुरुकुलश्रेष्ठं मुनिः प्रीतमनाऽभवत् ॥ ३.७९.२५ ॥
નિયમથી, સ્વાધ્યાય અને વેદપાઠથી કૃશ થયેલા, કુરુકુળશ્રેષ્ઠ ભીષ્મને જોઈને મુનિનું મન પ્રસન્ન થયું.
3.79.26
ततः स मधुरेणाथ स्वरेण सुमहातपाः ।
उवाच वाक्यं धर्मज्ञः पुलस्त्यः प्रीतमानसः ॥ ३.७९.२६ ॥
ત્યારે તે મહાતપસ્વી, ધર્મજ્ઞ પુલસ્ત્યે મધુર સ્વરે, પ્રસન્ન મનથી આ વચન કહ્યું.