महाभारत · अध्याय 3.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.79.1
धनञ्जयोत्सुकास्ते तु वने तस्मिन्महारथाः ।
न्यवसन्त महाभागा द्रौपद्या सह कृष्णया ॥ ३.७९.१ ॥
धनंजयासाठी उत्सुक असलेले ते महारथी त्या अरण्यात कृष्णेसह (द्रौपदीसह) राहिले; ते महाभाग्यवान होते.
3.79.2
धनं जयोत्सुकानां तु भ्रातॄणां कृष्णया सह ।
श्रुत्वा वाक्यानि विमना धर्मराजोप्यजायत ॥ ३.७९.२ ॥
विजयासाठी उत्सुक बंधूंचे आणि कृष्णेचे बोल ऐकून धर्मराजही उदास मनाचा झाला.
3.79.3
अथापश्यन्महात्मानं देवर्षिं तत्र नारदम् ।
दीप्यमानं श्रिया ब्राह्म्या दीप्ताग्निसमतेजसम् ॥ ३.७९.३ ॥
तेव्हा तेथे महात्मा देवर्षी नारदांना त्यांनी पाहिले; ब्रह्मतेजाने तेजस्वी, प्रज्वलित अग्नीसमान तेजाचे.
3.79.4
तमागतमभिप्रेक्ष्य भ्रातृभिः सह धर्मराट् ।
प्रत्युत्थाय यथान्यायं पूजां चक्रे महात्मने ॥ ३.७९.४ ॥
ते आलेले पाहून धर्मराजाने बंधूंसह उठून यथाविधी त्या महात्म्याची पूजा केली.
3.79.5
स तैः परिवृतः श्रीमान्भ्रातृभिः कुरुसत्तमः ।
विबभावतिदीप्तौजा देवैरिव शतक्रतुः ॥ ३.७९.५ ॥
बंधूंनी वेढलेला तो श्रीमान कुरुश्रेष्ठ, अतिदीप्त तेजाने, देवांनी वेढलेल्या शतक्रतू इंद्रासारखा शोभला.
3.79.6
यथा च वेदान्सावित्री याज्ञसेनी तथा पतीन् ।
न जहौ धर्मतः पार्थान्मेरुमर्कप्रभा यथा ॥ ३.७९.६ ॥
सावित्री जशी वेदांना सोडत नाही, तशी याज्ञसेनी धर्मानुसार पांडवांना सोडत नव्हती; सूर्यप्रभा मेरूला सोडत नाही तसे.
3.79.7
अर्ध्यं पाद्यमथानीय त्वभ्यवायदच्युतः ।
नारदस्तु महातेजाः स्वस्त्यस्त्वित्यभ्यभाषत ॥ ३.७९.७ ॥
अर्घ्य आणि पाद्य आणून अच्युत त्यांच्याजवळ गेला. महातेजस्वी नारद म्हणाले, "स्वस्ति असो."
3.79.8
ततो युधिष्ठिरो राजा दृष्ट्वा देवर्षिसत्तमम् ।
यथार्हं पूजयामास विधिवत्कुरुनन्दनः ॥ ३.७९.८ ॥
तेव्हा देवर्षिश्रेष्ठ नारदांना पाहून कुरुनंदन राजा युधिष्ठिरांनी विधिपूर्वक यथायोग्य पूजा केली.
3.79.9
प्रतिगृह्य च तां पूजां नारदो भगवानृषिः ।
आश्वासयद्धर्मसुतं युक्तरूपमिवानघ ॥ ३.७९.९ ॥
ती पूजा स्वीकारून भगवान ऋषी नारदांनी धर्मपुत्राचे सांत्वन केले—हे निष्पाप, जणू ते योग्यच होते.
3.79.10
उवाच च महात्मानं धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
ब्रूहि धर्मभृतां श्रेष्ठ केनार्थः किं ददानि ते ॥ ३.७९.१० ॥
महात्मा धर्मराज युधिष्ठिरांना ते म्हणाले, "हे धर्मधारकांमध्ये श्रेष्ठा, सांग—तुझे काय प्रयोजन आहे? मी तुला काय देऊ?"
3.79.11
अथ धर्मसुतो राजा प्रणम्य भ्रातृभिः सह ।
उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा नारदं देवसंमितम् ॥ ३.७९.११ ॥
तेव्हा धर्मपुत्र राजा युधिष्ठिर बंधूंसह नमस्कार करून, हात जोडून देवतुल्य नारदांना म्हणाले.
3.79.12
न्वयि तुष्टे महाभाग सर्वलोकाभिपूजिते ।
कृतमित्येव मन्येऽहं प्रसादात्तव सुव्रत ॥ ३.७९.१२ ॥
"हे महाभागा, आपण प्रसन्न झाला आहात आणि सर्व लोक आपली पूजा करतात. आपल्या कृपेने माझे कार्य सिद्ध झाले असे मी मानतो, हे सुव्रता."
3.79.13
यदि त्वहमनुग्राह्यो भ्रातृभिः सहितोऽनघ ।
संदेहं मे सुनिश्रेष्ठ तत्वतश्छेत्तुमर्हसि ॥ ३.७९.१३ ॥
हे निष्पाप, मी बंधूंसह आपल्या कृपेस पात्र असल्यास, हे मुनिश्रेष्ठा, माझा संदेह यथार्थपणे दूर करावा.
3.79.14
प्रदक्षिणां यः कुरुते पृथिवीं तीर्थतत्परः ।
किं फलं तस्य कार्त्स्न्येन तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ ३.७९.१४ ॥
तीर्थात तत्पर होऊन जो पृथ्वीची प्रदक्षिणा करतो, त्याला संपूर्णपणे कोणते फल मिळते? ते आपण सांगण्यास समर्थ आहात.
3.79.15
शृणु राजन्नवहितो यथा भीष्मेण धीमता ।
पुलस्त्यस्य सकाशाद्वै सर्वमेतदुपश्रुतम् ॥ ३.७९.१५ ॥
हे राजा, लक्षपूर्वक ऐक. बुद्धिमान भीष्मांनी पुलस्त्यांकडून हे सर्व जसे ऐकले होते तसे.
3.79.16
पुरा भागीरथीतीरे भीष्मो धर्मभृतांवरः ।
पित्र्यं व्रतं समास्थाय न्यवसन्मुनिभिः सह ॥ ३.७९.१६ ॥
पूर्वी भागीरथीच्या तीरी धर्मधारकांत श्रेष्ठ भीष्म पितृव्रत धारण करून मुनींसह राहत होते.
3.79.17
शुभे देशे तथा राजन्पुण्ये देवर्षिसेविते ।
गङ्गाद्वारे महाभाग देवगन्धर्वसेविते ॥ ३.७९.१७ ॥
हे राजा, शुभ आणि पुण्य देशात, देवर्षींनी सेवित गंगाद्वारी, हे महाभाग, देव-गंधर्वांनी सेवित ठिकाणी.
3.79.18
स पितॄंस्तर्पयामास देवांश्च परमद्युतिः ।
ऋषींश्च तर्पयामास विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ३.७९.१८ ॥
त्या परम तेजस्वीने पितरांना तृप्त केले, देवांनाही तृप्त केले, आणि विधीने सांगितलेल्या कर्माने ऋषींनाही तृप्त केले.
3.79.19
कस्य चित्त्वथ कालस्य जपन्नेव महायशाः ।
ददर्शाद्भुतसंकाशं पुलस्त्यमृषिसत्तमम् ॥ ३.७९.१९ ॥
काही काळानंतर जप करत असताना महायशस्वी त्यांनी अद्भुत तेजस्वी ऋषिश्रेष्ठ पुलस्त्यांना पाहिले.
3.79.20
स तं दृष्ट्वोग्रतपसं दीप्यमानमिव श्रिया ।
प्रहर्षमतुलं लेभे विस्मयं परमं ययौ ॥ ३.७९.२० ॥
उग्र तपस्वी आणि तेजाने झळकणाऱ्या त्यांना पाहून त्यांना अतुलनीय हर्ष झाला आणि ते परम विस्मयात पडले.
3.79.21
उपस्थितं महाभागं पूजयामास भारत ।
भीष्मो धर्मभृतां श्रेष्ठो विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ३.७९.२१ ॥
हे भारता! जवळ आलेल्या त्या महाभाग्यवानाची धर्मधारकांमध्ये श्रेष्ठ भीष्मांनी विधिपूर्वक कर्माने पूजा केली.
3.79.22
शिरसा चाघमादाय शुचिः प्रयतमानसः ।
नाम संकीर्तयामास तस्मिन्ब्रह्मर्षिसत्तमे ॥ ३.७९.२२ ॥
मस्तकावर अर्घ्य घेऊन शुचिर्भूत आणि संयत मनाने त्यांनी त्या ब्रह्मर्षिश्रेष्ठांसमोर आपले नाव उच्चारले.
3.79.23
भीष्मोऽहमस्मि भद्रं ते दासोऽस्मि तव सुव्रत ।
तव संदर्शनादेव मुक्तोऽहं सर्वकिल्वपैः ॥ ३.७९.२३ ॥
"मी भीष्म आहे. आपले कल्याण असो. हे सुव्रता! मी आपला दास आहे. आपल्या दर्शनानेच मी सर्व पापांपासून मुक्त झालो आहे."
3.79.24
रएवमुक्त्वा महाराज भीष्मो धर्मभृतांवरः ।
वाग्यतः प्राञ्जलिर्भूत्वातूष्णीमासीद्युधिष्ठिर ॥ ३.७९.२४ ॥
हे महाराज युधिष्ठिरा! असे बोलून धर्मधारकांमध्ये श्रेष्ठ भीष्म वाणी संयमित करून हात जोडून मौन धरून बसले.
3.79.25
तं दृष्ट्वा नियमेनाथ स्वाध्यायाम्नायकर्शितम् ।
भीष्मं कुरुकुलश्रेष्ठं मुनिः प्रीतमनाऽभवत् ॥ ३.७९.२५ ॥
नियमाने, स्वाध्याय आणि वेदपठणाने कृश झालेल्या, कुरुकुलश्रेष्ठ भीष्मांना पाहून मुनींचे मन प्रसन्न झाले.
3.79.26
ततः स मधुरेणाथ स्वरेण सुमहातपाः ।
उवाच वाक्यं धर्मज्ञः पुलस्त्यः प्रीतमानसः ॥ ३.७९.२६ ॥
तेव्हा त्या महातपस्वी, धर्मज्ञ पुलस्त्यांनी मधुर स्वराने, प्रसन्न मनाने हे वचन म्हटले.