ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.79.1
धनञ्जयोत्सुकास्ते तु वने तस्मिन्महारथाः ।
न्यवसन्त महाभागा द्रौपद्या सह कृष्णया ॥ ३.७९.१ ॥
ਧਨੰਜਯ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ ਉਸ ਵਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਸਮੇਤ ਵੱਸੇ; ਉਹ ਮਹਾਭਾਗ ਸਨ।
3.79.2
धनं जयोत्सुकानां तु भ्रातॄणां कृष्णया सह ।
श्रुत्वा वाक्यानि विमना धर्मराजोप्यजायत ॥ ३.७९.२ ॥
ਜਿੱਤ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਮਰਾਜ ਵੀ ਉਦਾਸ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ।
3.79.3
अथापश्यन्महात्मानं देवर्षिं तत्र नारदम् ।
दीप्यमानं श्रिया ब्राह्म्या दीप्ताग्निसमतेजसम् ॥ ३.७९.३ ॥
ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇਵਰਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਦਮਕਦੇ, ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ।
3.79.4
तमागतमभिप्रेक्ष्य भ्रातृभिः सह धर्मराट् ।
प्रत्युत्थाय यथान्यायं पूजां चक्रे महात्मने ॥ ३.७९.४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਉੱਠ ਕੇ ਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
3.79.5
स तैः परिवृतः श्रीमान्भ्रातृभिः कुरुसत्तमः ।
विबभावतिदीप्तौजा देवैरिव शतक्रतुः ॥ ३.७९.५ ॥
ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਤਿ ਦਮਕਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਿਆ।
3.79.6
यथा च वेदान्सावित्री याज्ञसेनी तथा पतीन् ।
न जहौ धर्मतः पार्थान्मेरुमर्कप्रभा यथा ॥ ३.७९.६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਸਾਵਿਤਰੀ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਮੇਰੂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ।
3.79.7
अर्ध्यं पाद्यमथानीय त्वभ्यवायदच्युतः ।
नारदस्तु महातेजाः स्वस्त्यस्त्वित्यभ्यभाषत ॥ ३.७९.७ ॥
ਅਰਘ ਅਤੇ ਪਾਦ ਜਲ ਲਿਆ ਕੇ ਅਚਿਊਤ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਗਏ। ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸ੍ਵਸਤੀ ਹੋਵੇ।"
3.79.8
ततो युधिष्ठिरो राजा दृष्ट्वा देवर्षिसत्तमम् ।
यथार्हं पूजयामास विधिवत्कुरुनन्दनः ॥ ३.७९.८ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯਥਾਯੋਗ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
3.79.9
प्रतिगृह्य च तां पूजां नारदो भगवानृषिः ।
आश्वासयद्धर्मसुतं युक्तरूपमिवानघ ॥ ३.७९.९ ॥
ਉਸ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰਕੇ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ—ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਠੀਕ ਹੀ ਹੋਵੇ।
3.79.10
उवाच च महात्मानं धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
ब्रूहि धर्मभृतां श्रेष्ठ केनार्थः किं ददानि ते ॥ ३.७९.१० ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੱਸ—ਤੇਰਾ ਕੀ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਦਿਆਂ?"
3.79.11
अथ धर्मसुतो राजा प्रणम्य भ्रातृभिः सह ।
उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा नारदं देवसंमितम् ॥ ३.७९.११ ॥
ਫਿਰ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
3.79.12
न्वयि तुष्टे महाभाग सर्वलोकाभिपूजिते ।
कृतमित्येव मन्येऽहं प्रसादात्तव सुव्रत ॥ ३.७९.१२ ॥
"ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ ਹੋ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ।"
3.79.13
यदि त्वहमनुग्राह्यो भ्रातृभिः सहितोऽनघ ।
संदेहं मे सुनिश्रेष्ठ तत्वतश्छेत्तुमर्हसि ॥ ३.७९.१३ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਜੇ ਮੈਂ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਸੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਕਰੋ।
3.79.14
प्रदक्षिणां यः कुरुते पृथिवीं तीर्थतत्परः ।
किं फलं तस्य कार्त्स्न्येन तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ ३.७९.१४ ॥
ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਹੋ ਕੇ ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।
3.79.15
शृणु राजन्नवहितो यथा भीष्मेण धीमता ।
पुलस्त्यस्य सकाशाद्वै सर्वमेतदुपश्रुतम् ॥ ३.७९.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਜਿਵੇਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁਲਸਤਯ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।
3.79.16
पुरा भागीरथीतीरे भीष्मो धर्मभृतांवरः ।
पित्र्यं व्रतं समास्थाय न्यवसन्मुनिभिः सह ॥ ३.७९.१६ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਧਰਮ ਧਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪਿਤ੍ਰ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ।
3.79.17
शुभे देशे तथा राजन्पुण्ये देवर्षिसेविते ।
गङ्गाद्वारे महाभाग देवगन्धर्वसेविते ॥ ३.७९.१७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਗੰਗਾ-ਦੁਆਰ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਦੇਵ-ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਥਾਂ ਉੱਤੇ।
3.79.18
स पितॄंस्तर्पयामास देवांश्च परमद्युतिः ।
ऋषींश्च तर्पयामास विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ३.७९.१८ ॥
ਉਸ ਪਰਮ ਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।
3.79.19
कस्य चित्त्वथ कालस्य जपन्नेव महायशाः ।
ददर्शाद्भुतसंकाशं पुलस्त्यमृषिसत्तमम् ॥ ३.७९.१९ ॥
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਜਪ ਕਰਦਿਆਂ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਨੇ ਅਦਭੁਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
3.79.20
स तं दृष्ट्वोग्रतपसं दीप्यमानमिव श्रिया ।
प्रहर्षमतुलं लेभे विस्मयं परमं ययौ ॥ ३.७९.२० ॥
ਉਗਰ ਤਪਸਵੀ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ।
3.79.21
उपस्थितं महाभागं पूजयामास भारत ।
भीष्मो धर्मभृतां श्रेष्ठो विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ३.७९.२१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਨੇੜੇ ਆਏ ਉਸ ਮਹਾਭਾਗ ਦੀ ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
3.79.22
शिरसा चाघमादाय शुचिः प्रयतमानसः ।
नाम संकीर्तयामास तस्मिन्ब्रह्मर्षिसत्तमे ॥ ३.७९.२२ ॥
ਸਿਰ ਨਾਲ ਅਰਘ ਲੈ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੰਜਮੀ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅੱਗੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਿਆ।
3.79.23
भीष्मोऽहमस्मि भद्रं ते दासोऽस्मि तव सुव्रत ।
तव संदर्शनादेव मुक्तोऽहं सर्वकिल्वपैः ॥ ३.७९.२३ ॥
"ਮੈਂ ਭੀਸ਼ਮ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਾਸ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।"
3.79.24
रएवमुक्त्वा महाराज भीष्मो धर्मभृतांवरः ।
वाग्यतः प्राञ्जलिर्भूत्वातूष्णीमासीद्युधिष्ठिर ॥ ३.७९.२४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਟਿਰ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਸ਼ਮ ਬਚਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਚੁੱਪ ਬੈਠ ਗਏ।
3.79.25
तं दृष्ट्वा नियमेनाथ स्वाध्यायाम्नायकर्शितम् ।
भीष्मं कुरुकुलश्रेष्ठं मुनिः प्रीतमनाऽभवत् ॥ ३.७९.२५ ॥
ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਸਵਾਧਿਆਇ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਪਾਠ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਏ, ਕੁਰੂਕੁਲ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੁਨੀ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
3.79.26
ततः स मधुरेणाथ स्वरेण सुमहातपाः ।
उवाच वाक्यं धर्मज्ञः पुलस्त्यः प्रीतमानसः ॥ ३.७९.२६ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਤਪਸਵੀ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਪੁਲਸਤਯ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।