มหาภารตะ · อัธยายะ 3.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.79.1
धनञ्जयोत्सुकास्ते तु वने तस्मिन्महारथाः ।
न्यवसन्त महाभागा द्रौपद्या सह कृष्णया ॥ ३.७९.१ ॥
วีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่และโชคดีเหล่านั้น กระหายจะได้ชัยชนะของธนัญชัย จึงพำนักอยู่ในป่านั้นพร้อมกับเทราปทีกฤษณา
3.79.2
धनं जयोत्सुकानां तु भ्रातॄणां कृष्णया सह ।
श्रुत्वा वाक्यानि विमना धर्मराजोप्यजायत ॥ ३.७९.२ ॥
เมื่อได้ยินถ้อยคำของพี่น้องผู้กระหายชัยชนะ และของกฤษณา พระราชาผู้เป็นธรรมราชก็เกิดความไม่สบายพระทัย
3.79.3
अथापश्यन्महात्मानं देवर्षिं तत्र नारदम् ।
दीप्यमानं श्रिया ब्राह्म्या दीप्ताग्निसमतेजसम् ॥ ३.७९.३ ॥
แล้วพวกเขาก็เห็นเทพฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ นารท ณ ที่นั่น รุ่งเรืองด้วยสิริแห่งพรหมา มีรัศมีดุจไฟที่ลุกโชน
3.79.4
तमागतमभिप्रेक्ष्य भ्रातृभिः सह धर्मराट् ।
प्रत्युत्थाय यथान्यायं पूजां चक्रे महात्मने ॥ ३.७९.४ ॥
เมื่อเห็นท่านมาถึง พระราชาธรรมราชพร้อมด้วยพี่น้องก็ลุกขึ้นและถวายการบูชาแด่ผู้ยิ่งใหญ่ตามที่ควร
3.79.5
स तैः परिवृतः श्रीमान्भ्रातृभिः कुरुसत्तमः ।
विबभावतिदीप्तौजा देवैरिव शतक्रतुः ॥ ३.७९.५ ॥
กษัตริย์ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งกุรุผู้มีสิริโฉมนั้น ล้อมรอบด้วยพี่น้อง ส่องแสงเจิดจ้ายิ่งนัก ดุจศตกรตุ หรือพระอินทร์ที่ล้อมรอบด้วยเทวดา
3.79.6
यथा च वेदान्सावित्री याज्ञसेनी तथा पतीन् ।
न जहौ धर्मतः पार्थान्मेरुमर्कप्रभा यथा ॥ ३.७९.६ ॥
ดุจสาวิตรีที่มิได้ละทิ้งเวท ยาชเสนี ก็มิได้ละทิ้งสามีของนางคือปาณฑพ โดยธรรม ดุจแสงอาทิตย์ที่มิได้ละทิ้งเขาเมรุ
3.79.7
अर्ध्यं पाद्यमथानीय त्वभ्यवायदच्युतः ।
नारदस्तु महातेजाः स्वस्त्यस्त्वित्यभ्यभाषत ॥ ३.७९.७ ॥
อจยุตนำน้ำอรฆ์และน้ำล้างเท้ามาถวาย แล้วเข้าไปหา แต่นารทผู้มีเดชรุ่งโรจน์กล่าวว่า ขอให้เกิดความสวัสดีเถิด
3.79.8
ततो युधिष्ठिरो राजा दृष्ट्वा देवर्षिसत्तमम् ।
यथार्हं पूजयामास विधिवत्कुरुनन्दनः ॥ ३.७९.८ ॥
จากนั้น พระราชายุธิษฐิระ ผู้เป็นความยินดีของชาวกุรุ เมื่อเห็นเทพฤๅษีผู้ประเสริฐ ก็ถวายการบูชาตามที่ควรและตามพิธีที่กำหนด
3.79.9
प्रतिगृह्य च तां पूजां नारदो भगवानृषिः ।
आश्वासयद्धर्मसुतं युक्तरूपमिवानघ ॥ ३.७९.९ ॥
พระฤๅษีนารทผู้เป็นพระผู้มีโชค รับการบูชานั้นแล้ว ได้ปลอบโยนโอรสของธรรม ดุจว่าสิ่งนั้นกระทำได้อย่างถูกต้อง ผู้ไร้บาปเอ๋ย
3.79.10
उवाच च महात्मानं धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
ब्रूहि धर्मभृतां श्रेष्ठ केनार्थः किं ददानि ते ॥ ३.७९.१० ॥
และท่านกล่าวแก่พระราชายุธิษฐิระผู้ยิ่งใหญ่ ธรรมราช ว่า ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งผู้ทรงธรรม จงกล่าวเถิด ท่านมีจุดประสงค์อันใด เราจะให้อะไรแก่ท่าน
3.79.11
अथ धर्मसुतो राजा प्रणम्य भ्रातृभिः सह ।
उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा नारदं देवसंमितम् ॥ ३.७९.११ ॥
ครั้นนั้น พระราชาโอรสแห่งธรรม ถวายอภิวาทพร้อมกับพี่น้อง ประนมมือ แล้วกล่าวแก่นารทผู้เสมอด้วยเทวดา
3.79.12
न्वयि तुष्टे महाभाग सर्वलोकाभिपूजिते ।
कृतमित्येव मन्येऽहं प्रसादात्तव सुव्रत ॥ ३.७९.१२ ॥
ข้าแต่ผู้มีโชคยิ่ง ท่านผู้ได้รับการบูชาจากโลกทั้งปวง เมื่อท่านพอพระทัยแล้ว ข้าพเจ้าเห็นว่างานของข้าพเจ้าสำเร็จแล้ว ด้วยพระกรุณาของท่าน ข้าแต่ผู้ทรงสัตย์ปฏิญาณที่ดีงาม
3.79.13
यदि त्वहमनुग्राह्यो भ्रातृभिः सहितोऽनघ ।
संदेहं मे सुनिश्रेष्ठ तत्वतश्छेत्तुमर्हसि ॥ ३.७९.१३ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้บาป ถ้าข้าพเจ้าพร้อมด้วยพี่น้องเป็นผู้ควรได้รับความเมตตาจากท่าน ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งฤๅษี ขอท่านโปรดตัดความสงสัยของข้าพเจ้าให้ขาดโดยแท้จริงด้วยเถิด
3.79.14
प्रदक्षिणां यः कुरुते पृथिवीं तीर्थतत्परः ।
किं फलं तस्य कार्त्स्न्येन तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ ३.७९.१४ ॥
ผู้ที่เดินประทักษิณแผ่นดินด้วยจิตมุ่งมั่นในท่าอาบน้ำอันศักดิ์สิทธิ์ ผลของเขาทั้งหมดคืออะไร ขอท่านโปรดกล่าวให้ทราบเถิด
3.79.15
शृणु राजन्नवहितो यथा भीष्मेण धीमता ।
पुलस्त्यस्य सकाशाद्वै सर्वमेतदुपश्रुतम् ॥ ३.७९.१५ ॥
ข้าแต่พระราชา จงฟังด้วยใจตั้งมั่น ดังที่ภีษมะผู้ปัญญาได้ฟังมาจากปุลัสตยะ เรื่องทั้งหมดนี้ท่านได้ฟังมาแล้วจริงๆ
3.79.16
पुरा भागीरथीतीरे भीष्मो धर्मभृतांवरः ।
पित्र्यं व्रतं समास्थाय न्यवसन्मुनिभिः सह ॥ ३.७९.१६ ॥
ในกาลก่อน ริมฝั่งแม่น้ำภาคีรถี ภีษมะผู้ประเสริฐที่สุดแห่งผู้ทรงธรรม ได้ถือปฏิบัติวัตรของบรรพบุรุษ และพำนักอยู่ร่วมกับฤๅษีทั้งหลาย
3.79.17
शुभे देशे तथा राजन्पुण्ये देवर्षिसेविते ।
गङ्गाद्वारे महाभाग देवगन्धर्वसेविते ॥ ३.७९.१७ ॥
ข้าแต่พระราชา ณ สถานที่อันเป็นมงคลและศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งเทพฤๅษีเข้าไปเยี่ยมเยียน ข้าแต่ผู้มีโชคยิ่ง ณ ท่าคงคา อันเทพและคนธรรพ์เข้าไปเยี่ยมเยียน
3.79.18
स पितॄंस्तर्पयामास देवांश्च परमद्युतिः ।
ऋषींश्च तर्पयामास विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ३.७९.१८ ॥
ท่านผู้มีรัศมีสูงสุดนั้นได้ถวายความอิ่มเอิบแก่บรรพบุรุษและแก่เทวดาด้วย และด้วยพิธีกรรมที่กำหนดไว้ตามวิธี ท่านก็ถวายความอิ่มเอิบแก่ฤๅษีเช่นกัน
3.79.19
कस्य चित्त्वथ कालस्य जपन्नेव महायशाः ।
ददर्शाद्भुतसंकाशं पुलस्त्यमृषिसत्तमम् ॥ ३.७९.१९ ॥
ต่อมาเมื่อกาลเวลาผ่านไปครู่หนึ่ง ขณะที่ท่านผู้มียศยิ่งใหญ่กำลังสวดชปะอยู่นั้น ท่านได้เห็นปุลัสตยะ ฤๅษีผู้ประเสริฐ ผู้ส่องแสงดุจสิ่งอัศจรรย์
3.79.20
स तं दृष्ट्वोग्रतपसं दीप्यमानमिव श्रिया ।
प्रहर्षमतुलं लेभे विस्मयं परमं ययौ ॥ ३.७९.२० ॥
เมื่อเห็นท่านผู้บำเพ็ญตบะอันเข้มข้นและรุ่งเรืองด้วยสิริ ท่านได้รับความปีติยินดีหาที่เปรียบมิได้ และเกิดความอัศจรรย์ใจอย่างยิ่ง
3.79.21
उपस्थितं महाभागं पूजयामास भारत ।
भीष्मो धर्मभृतां श्रेष्ठो विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ३.७९.२१ ॥
ภีษมะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ทรงธรรม ได้บูชาท่านผู้มีโชคยิ่งที่เสด็จมาถึงตรงหน้า ด้วยพิธีกรรมที่ปฏิบัติตามกฎที่กำหนดไว้ โอ ภารตะ
3.79.22
शिरसा चाघमादाय शुचिः प्रयतमानसः ।
नाम संकीर्तयामास तस्मिन्ब्रह्मर्षिसत्तमे ॥ ३.७९.२२ ॥
ภีษมะรับอรฆ์มาไว้บนศีรษะ ด้วยใจที่บริสุทธิ์และสงบ จากนั้นจึงกล่าวนามของตนต่อหน้าพรหมฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุดนั้น
3.79.23
भीष्मोऽहमस्मि भद्रं ते दासोऽस्मि तव सुव्रत ।
तव संदर्शनादेव मुक्तोऽहं सर्वकिल्वपैः ॥ ३.७९.२३ ॥
"ข้าคือภีษมะ ขอให้ท่านเป็นสิริมงคล โอ ผู้มีวัตรอันดี ข้าเป็นผู้รับใช้ของท่าน เพียงได้เห็นท่าน ข้าก็พ้นจากบาปทั้งปวงแล้ว"
3.79.24
रएवमुक्त्वा महाराज भीष्मो धर्मभृतांवरः ।
वाग्यतः प्राञ्जलिर्भूत्वातूष्णीमासीद्युधिष्ठिर ॥ ३.७९.२४ ॥
โอ มหาราชยุธิษฐิระ เมื่อภีษมะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ทรงธรรม กล่าวดังนี้แล้ว ก็สำรวมวาจา ประนมมือ แล้วนั่งนิ่งอยู่
3.79.25
तं दृष्ट्वा नियमेनाथ स्वाध्यायाम्नायकर्शितम् ।
भीष्मं कुरुकुलश्रेष्ठं मुनिः प्रीतमनाऽभवत् ॥ ३.७९.२५ ॥
เมื่อฤๅษีเห็นภีษมะ ผู้ประเสริฐที่สุดในตระกูลกุรุ ซูบผอมเพราะการสำรวม การศึกษาคัมภีร์ และการท่องพระเวท ใจของท่านก็เกิดความยินดี
3.79.26
ततः स मधुरेणाथ स्वरेण सुमहातपाः ।
उवाच वाक्यं धर्मज्ञः पुलस्त्यः प्रीतमानसः ॥ ३.७९.२६ ॥
ครานั้น ปุลัสตยะ ผู้มีตบะยิ่งใหญ่และรู้ธรรม ด้วยเสียงอันไพเราะและใจที่ยินดี ได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้