ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.81.1
ततो गच्छेत राजेन्द्र कुरुक्षेत्रमभिष्टुतम् ।
पापेभ्योविप्रमुच्यन्ते तद्गताः सर्वजन्तवः ॥ ३.८१.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਫਿਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
3.81.2
कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहम् ।
य एवं सततं ब्रूयात्सोऽपि पापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८१.२ ॥
'ਮੈਂ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਸਾਂਗਾ' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਸਦਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3.81.3
पांसवोऽपिकुरुक्षेत्रे वायुना समुदीरिताः ।
अपिदुष्कृतकर्माणं नयन्ति परमां गतिम् ॥ ३.८१.३ ॥
ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੁਆਰਾ ਉਡਾਏ ਗਏ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਵੀ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਰਮ ਗਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
3.81.4
दक्षिणेन सरस्वत्या दृषद्वत्युत्तरेण च ।
ये वसन्ति कुरुक्षेत्रे ते वसन्ति त्रिविष्टपे ॥ ३.८१.४ ॥
ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਦ੍ਵਤੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ।
3.81.5
तत्र मासं वसेद्धीरः सरस्वत्यां युधांवर ।
यत्रब्रह्मादयो देवा ऋषयः सिद्धचारणाः ॥ ३.८१.५ ॥
ਹੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਥੇ ਧੀਰ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਵਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਵਸਦੇ ਹਨ।
3.81.6
गन्धर्वाप्सरसो यक्षाः पन्नगाश्च महीपते ।
ब्रह्मक्षेत्रं महापुण्यमभिगच्छन्ति भारत ॥ ३.८१.६ ॥
ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਭਾਰਤ, ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਨਾਗ ਅਤਿ ਪੁੰਨਯ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਕਸ਼ੇਤਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
3.81.7
मनसाऽप्यभिकामस्य कुरुक्षेत्रं युधांवर ।
पापानि विप्रणश्यन्ति ब्रह्मलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.७ ॥
ਹੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਜੋ ਮਨ ਨਾਲ ਵੀ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.81.8
गत्वा हि श्रद्धया युक्तः करुक्षेत्रं कुरूद्वह ।
राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलमाप्नोति मानवः ॥ ३.८१.८ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.81.9
ततश्च मन्तुकं राजन्द्वारपालं महाबलम् ।
यक्षं समभिवाद्यैव गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.९ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਦੁਆਰਪਾਲ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਯੱਖ ਮੰਤੁਕ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
3.81.10
ततो गच्छेत धर्मज्ञ विष्णो स्थानमनुत्तमम् ।
सततं नाम राजेन्द्र यत्रसन्निहितो हरिः ॥ ३.८१.१० ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ! ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਉਸ ਉੱਤਮ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਸਤਤ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉੱਥੇ ਹਰੀ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
3.81.11
तत्रस्नात्वाऽर्चयित्वा च त्रिलोकप्रभवं हरिम् ।
अश्वमेधमवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.११ ॥
ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.81.12
ततः परिप्लवं गच्छेत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ।
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं प्राप्नोति भारत ॥ ३.८१.१२ ॥
ਫਿਰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਿਪਲਵ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਅਤੇ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.81.13
पृथिवीतीर्थमासाद्य गोसहस्रफलं लभेत् ।
ततः शालूकिनी गत्वा तीर्थसेवी नराधिप ॥ ३.८१.१३ ॥
ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼ਾਲੂਕਿਨੀ ਜਾ ਕੇ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਤੀਰਥਸੇਵੀ (ਉਹੀ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ)।
3.81.14
दशाश्वमेधे स्नात्वा च तदेव फलमाप्नुयात् ।
सर्पदर्वीं समासाद्य नागानां तीर्थमुत्तमम् ॥ ३.८१.१४ ॥
ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਰਪਦਰਵੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ (ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ)।
3.81.15
अग्निष्टोममवाप्नोति नागलोकं च विन्दति ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ द्वारपालमरुन्तुकम् ॥ ३.८१.१५ ॥
ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਗਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਦਵਾਰਪਾਲ ਅਰੁੰਤੁਕ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.81.16
तत्रोष्य रजनीमेकां गोसहस्रफलं लभेत् ।
ततः पञ्चनदं गत्वा नियतो नियताशनः ॥ ३.८१.१६ ॥
ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੰਚਨਦ ਜਾ ਕੇ, ਸੰਜਮੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ (ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ)।
3.81.17
कोटितीर्थमुपस्पृश्य हयमेधफंल लभेत् ।
अश्विनोस्तीर्थमासाद्य रूपवानमिजायते ॥ ३.८१.१७ ॥
ਕੋਟਿ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਆਚਮਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ (ਮਨੁੱਖ) ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
3.81.18
ततो गच्छेत धर्मज्ञ वाराहं तीर्थमुत्तमम् ।
विष्णुर्वाराहरूपेण पूर्वं यत्र स्थितो विभुः ॥ ३.८१.१८ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਉੱਤਮ ਵਰਾਹ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।
3.81.19
तत्रस्नात्वा नरश्रेष्ठ अग्निष्टोमफलं लभेत् ।
ततो जयन्त्यां राजेन्द्र सोमतीर्थं समाविशेत् ॥ ३.८१.१९ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਜਯੰਤੀ ਵਿੱਚ ਸੋਮਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.81.20
स्नात्वा फलमवाप्नोति राजसूयस्य मानवः ।
एकहंसे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.२० ॥
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਏਕਹੰਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇ।
3.81.21
शतशौचं समासाद्य तीर्थसेवी नराधिप ।
पौण्डरीकमवाप्नोति कृतशौचो भवेच्च सः ॥ ३.८१.२१ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਸ਼ਤਸ਼ੌਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਤੀਰਥਸੇਵੀ ਪੁੰਡਰੀਕ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਇਆ ਵੀ ਏਦਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3.81.22
ततो मुञ्जवटं नाम स्थाणोः स्थानं महात्मनः ।
उपोष्य रजनीमेकां गाणपत्यमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.२२ ॥
ਫਿਰ ਮੁੰਜਵਟ ਨਾਮ ਦਾ, ਮਹਾਤਮਾ ਸਥਾਣੂ (ਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਗਾਣਪਤਯ ਪਦ ਪਾਵੇ।
3.81.23
तत्रैव च महाराज यक्षिणी लोकविश्रुता ।
तां चाभिगम्यराजेन्द्र सर्वान्कामानवाप्नुयात् ॥ ३.८१.२३ ॥
ਉੱਥੇ ਹੀ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯਕਸ਼ਿਣੀ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪਾਵੇ।
3.81.24
कुरुक्षेत्रस् तद्द्वारं विश्रुतं भरतर्षभ ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य तीर्थसेवी समाहितः ॥ ३.८१.२४ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦਾ ਉਹ ਦੁਆਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਤੀਰਥਸੇਵੀ ਏਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰੇ।
3.81.25
संमिते पुष्कराणां च स्नात्वाऽर्च्य पितृदेवताः ।
जामदग्न्येन रामेण कृतं तत्सुमहात्मना ॥ ३.८१.२५ ॥
ਪੁਸ਼ਕਰਾਂ ਦੇ ਸੰਮਿਤ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਜਾਮਦਗਨਿਆ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।
3.81.26
कृतकृत्यो भवेद्राजन्नश्वमेधं च विन्दति ।
ततो रामह्रदानार्च्छेत्तीर्थसेवी समाहितः ॥ ३.८१.२६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਤੀਰਥਸੇਵੀ ਹੋ ਕੇ ਸਮਾਹਿਤ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਰਾਮ-ਹ੍ਰਦਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
3.81.27
तत्ररामेण राजेनद्रतरसा दीप्ततेजसा ।
क्षत्रमुत्साद् वीरेण ह्रदाः पञ्च निवेशिताः ॥ ३.८१.२७ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉੱਥੇ ਦੀਪਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਰਾਮ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਖੱਤਰੀ ਕੁਲ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਪੰਜ ਹ੍ਰਦ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ।
3.81.28
पूरयित्वा नरव्याघ्र रुधिरेणेति नः श्रुतम् ।
पितरस्तर्पिताः सर्वे तथैव प्रपितागहाः ॥ ३.८१.२८ ॥
ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਪਿਤਾਮਹ ਵੀ।
3.81.29
ततस्ते पितरः प्रीता राममूचुर्नराधिप ।
रामराम महाभाग प्रीताः स्म तव भार्गव ॥ ३.८१.२९ ॥
ਤਦ ਉਹ ਪਿਤਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੋਲੇ — ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਹੇ ਰਾਮ ਰਾਮ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ ਭਾਰਗਵ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।
3.81.30
अनया पितृभक्त्या च विक्रमेण च ते विभो ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते किमिच्छसि महाद्युते ॥ ३.८१.३० ॥
ਇਸ ਪਿਤਰ-ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਵਿਭੋ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਵਰ ਮੰਗ — ਹੇ ਮਹਾਦਯੁਤੀ, ਤੂੰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
3.81.31
एवमुक्तः स राजेन्द्र राम प्रहरतांवरः ।
अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यं पितॄन्स गगने स्थितान् ॥ ३.८१.३१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਮ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.81.32
भवन्तो यदि मे प्रीता यद्यनुग्राह्यता मयि ।
पितृप्रसादादिच्छेयं तपःस्वाध्ययनं पुनः ॥ ३.८१.३२ ॥
ਹੇ ਪੂਜਨੀਕੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਯੋਗ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਫਿਰ ਤਪ ਅਤੇ ਸਵਾਧਿਆਇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
3.81.33
यच्च रोषाभिभूतेन क्षत्रमुत्सादितं मया ।
ततश्च पापान्मुच्येयं युष्माकं तेजसाऽप्यहम् ॥ ३.८१.३३ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਜੋ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਪਾਪ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਵੀ ਮੈਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵਾਂ।
3.81.34
ह्रदाश्च तीर्थभूता मे भवेयुर्भुवि विश्रुताः ।
एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं रामस्य पितरस्तदा ॥ ३.८१.३४ ॥
ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਤੀਰਥ ਰੂਪ ਝੀਲਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਹੋਣ। ਰਾਮ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਤਦ ਪਿਤਰ।
3.81.35
प्रत्यूचुः परमप्रीता रामं हर्पसमन्विताः ।
तपस्ते वर्धतां भूयः पितृभक्त्या विशेषतः ॥ ३.८१.३५ ॥
ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੇਰਾ ਤਪ ਹੋਰ ਵਧੇ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਪਿਤਰ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ।"
3.81.36
यच्च रोपाभिभूतेन क्षत्रमुत्सादितं त्वया ।
ततश्च पापान्मुक्तस्त्वं पातितास्ते स्वकर्मभिः ॥ ३.८१.३६ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਜੋ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
3.81.37
ह्रदाश्च तव तीर्थत्वं गमिष्यन्ति न संशयः ।
ह्रदेषु तेषु यः स्नात्वा पितॄन्संतर्पयिष्यति ॥ ३.८१.३७ ॥
ਉਹ ਸਰੋਵਰ ਤੇਰੇ ਤੀਰਥ ਬਣਨਗੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇਗਾ।
3.81.38
पितरस्तस् वै प्रीता दास्यन्ति भुवि दुर्लभम् ।
ईप्सितं च मनःकामं स्वर्गलोकं च शाश्वतम् ॥ ३.८१.३८ ॥
ਪਿਤਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਵਸਤੂ, ਇੱਛਿਤ ਮਨੋਰਥ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਸਵਰਗਲੋਕ ਦੇਣਗੇ।
3.81.39
एवं दत्त्वा वरान्राजन्रामस्य पितरस्तदा ।
आमन्त्र्य भारग्वं प्रीत्या तत्रैवान्तर्हितास्ततः ॥ ३.८१.३९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।
3.81.40
एवं रामह्रदाः पुण्या भार्गवस्य महात्मनः ।
स्नात्वा ह्रहेषु रामस्य ब्रह्मचारी शुचिव्रतः ॥ ३.८१.४० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਭਾਰਗਵ (ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ) ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਮਹ੍ਰਦ ਹਨ; ਰਾਮ ਦੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ।
3.81.41
राममभ्यर्च्य राजेन्द्र लभेद्बहु सुवर्णकम् ।
वंशमूलकमासाद्य तीर्थसेवी कुरूद्वह ॥ ३.८१.४१ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਰਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸੋਨਾ ਪਾਵੇ; ਵੰਸ਼ਮੂਲਕ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੀਰਥ-ਸੇਵੀ।
3.81.42
स्ववंशमुद्धरेद्राजन्स्नात्वा वै वंशमूलके ।
कायशोधनमासाद्य तीर्थं भरतसत्तम
शरीरशुद्धिः स्नातस्य तस्मिंस्तीर्थे न संशयः। ॥ ३.८१.४२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵੰਸ਼ਮੂਲਕ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਉੱਧਾਰ ਕਰੇ; ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਰੀਰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸਰੀਰ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
3.81.43
शरीरशुद्धिः स्नातस्य तस्मिंस्तीर्थे न संशयः ।
शुद्धदेहश्च संयाति युभाँल्लोकाननुत्तमान् ॥ ३.८१.४३ ॥
ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਸ਼ਯ ਨਹੀਂ। ਸ਼ੁੱਧ ਦੇਹ ਨਾਲ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁੱਤਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.81.44
ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ।
लोका यत्रोद्धृताः पूर्वं विष्णुना प्रभविष्णुना ॥ ३.८१.४४ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਮ-ਗਿਆਤਾ, ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਭਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਉੱਧਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
3.81.45
लोकोद्धारं समासाद्य तीर्थं त्रैलोक्यपूजितम् ।
स्नात्वा तीर्थवरे राजँल्लोकानुद्धरते स्वकान् ॥ ३.८१.४५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਉੱਧਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕ-ਪੂਜਿਤ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਉੱਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3.81.46
श्रीतीर्थं च समासाद्य स्नात्वा नियतमानसः ।
अर्चयित्वा पितॄन्देवान्विन्दते श्रियमुत्तमाम् ॥ ३.८१.४६ ॥
ਸ਼੍ਰੀਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸੰਜਮੀ ਮਨ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3.81.47
कपिलातीर्थमासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः ।
तत्र स्नात्वाऽर्चयित्वा च पितॄन्स्वान्दैवतान्यपि ॥ ३.८१.४७ ॥
ਕਪਿਲਾ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਏਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ...
3.81.48
कपिलानां सहस्रस्य फलंविन्दति मानवः ।
सूर्यतीर्थं समासाद्य स्नात्वा नियतमानसः ॥ ३.८१.४८ ॥
ਕਪਿਲਾ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸੰਜਮੀ ਮਨ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ...
3.81.49
अर्चयित्वा पितॄन्देवानुपवासपरायणः ।
अग्निष्टोममवाप्नोति सूर्यलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.४९ ॥
ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਪਵਾਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਮਨੁੱਖ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.81.50
गवां भगवनासाद्य तीर्थसेवी यथाक्रमम् ।
तत्राभिषेकं कुर्वाणो गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.५० ॥
ਗਊਆਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੀਰਥ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇ।
3.81.51
शङ्खिनीतीर्थमासाद्य तीर्थसेवी कुरूद्वह ।
देव्यास्तीर्थे नरः स्नात्वा लभते रूपमुत्तमम् ॥ ३.८१.५१ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਸ਼ੰਖਿਨੀ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਤੀਰਥ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵੀ ਦੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉੱਤਮ ਰੂਪ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.81.52
ततो गच्छेत राजेन्द्रद्वारपालमरुन्तुकम् ।
तच्च तीर्थं सरस्वत्यां यक्षेन्द्रस्य महात्मनः ॥ ३.८१.५२ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਦਵਾਰਪਾਲ ਅਰੁੰਤੁਕ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਰਸਵਤੀ ਉੱਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਯਕਸ਼ੇਂਦਰ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ।
3.81.53
तत्रस्नात्वा नरो राजन्नग्निष्टोमफलं लभेत् ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र ब्रह्मावर्तं नरोत्तमः ॥ ३.८१.५३ ॥
ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇ; ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾਵਰਤ ਜਾਵੇ।
3.81.54
ब्रह्मावर्ते नरः स्नात्वा ब्रह्मलोकमवाप्नुयात् ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र सुतीर्थकमनुत्तमम् ॥ ३.८१.५४ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾਵਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਪਾਵੇ; ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਅਨੁੱਤਮ ਸੁਤੀਰਥਕ ਜਾਵੇ।
3.81.55
तत्रसन्निहिता नित्यं पितरो दैवतैः सह ।
तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः ॥ ३.८१.५५ ॥
ਉੱਥੇ ਪਿਤਰ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.81.56
अश्वमेधमावाप्नोति पितृलोकं च गच्छति ।
ततोम्बुमत्यां धर्मज्ञ सुतीर्थकमनुत्तमम् ॥ ३.८१.५६ ॥
ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਕੇ ਪਿਤਰਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਅੰਬੁਮਤੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਸੁਤੀਰਥ ਹੈ।
3.81.57
कोशेश्वरस्य तीर्थेषु स्नात्वा भरतसत्तम ।
सर्वव्याधिविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते ॥ ३.८१.५७ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼ੇਸ਼ਠ, ਕੋਸ਼ੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.81.58
मातृतीर्थं च तत्रैव यत्रस्नातस्य भारत ।
प्रजा विवर्धते राजन्न तन्वीं श्रियमश्नुते ॥ ३.८१.५८ ॥
ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਾਤ੍ਰਤੀਰਥ ਵੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸ਼ੋਭਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
3.81.59
ततः शीतवनं गच्छेन्नियतो नियताशनः ।
तीर्थं तत्रमहाराज महदन्यत्र दुर्लभम् ॥ ३.८१.५९ ॥
ਫਿਰ, ਸੰਜਮੀ ਅਤੇ ਮਿਤਾਹਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੀਤਵਨ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤੀਰਥ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ।
3.81.60
पुनाति गमनादेव कुलमेकं नराधिप ।
केशानभ्युक्ष् वै तस्मिन्पूतो भवति भारत ॥ ३.८१.६० ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਉੱਥੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਇੱਕ ਕੁਲ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉੱਥੇ ਵਾਲਾਂ ਉੱਤੇ ਜਲ ਛਿੜਕਣ ਨਾਲ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.81.61
तीर्थं तत्र महाराज श्वानलोमापहं स्मृतम् ।
यत्र विप्रा नरव्याघ्र विद्वांसस्तीर्थतत्पराः ॥ ३.८१.६१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉੱਥੇ 'ਸ਼੍ਵਾਨਲੋਮਾਪਹ' ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹੇ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ, ਤੀਰਥ-ਪਰਾਇਣ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
3.81.62
गतिं गच्छन्ति परमां स्नात्वा भरतसत्तम ।
श्वानलोमापनयने तीर्थे भरतसत्तम ॥ ३.८१.६२ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼੍ਵਾਨਲੋਮਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ।
3.81.63
प्राणायामैर्निर्हरन्ति स्वलोमानि द्विजोत्तमाः ।
पूतात्मानश्च राजेन्द्रप्रयान्ति परमां गतिम् ॥ ३.८१.६३ ॥
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਮ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
3.81.64
दशाश्वमेधिकं चैव तस्मिंस्तीर्थे महीपते ।
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र गच्छेत परमां गतिम् ॥ ३.८१.६४ ॥
ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ। ਹੇ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪਾਵੇ।
3.81.65
ततो गच्छेत राजेन्द्र मानुषं लोकविश्रुतम् ।
यत्र कृष्णमृगा राजन्व्याधेन परिपीडिताः ॥ ३.८१.६५ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ 'ਮਾਨੁਸ਼' ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਕਾਲੇ ਹਿਰਨ ਸਨ।
3.81.66
विगाह्य तस्मिन्सरसि मानुषत्वमुपागताः ।
तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी समाहितः ॥ ३.८१.६६ ॥
ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਡੁਬਕੀ ਲਾ ਕੇ (ਉਹ ਹਿਰਨ) ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਪਾ ਗਏ। ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਏਕਾਗਰ ਹੋਵੇ।
3.81.67
सर्वपापविशुद्धात्मा स्वर्गलोके महीयते ।
मानुषस्य तु पूर्वेण क्रोशमात्रे महीपते ॥ ३.८१.६७ ॥
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸਵਰਗਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇੱਕ ਕੋਸ ਦੂਰੀ 'ਤੇ (ਉਹ ਸਥਿਤ ਹੈ)।
3.81.68
आपगा नाम विख्याता नदीसिद्धनिषेविता ।
श्यामाकभोजनं तत्रयः प्रयच्छति मानवः ॥ ३.८१.६८ ॥
ਆਪਗਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ (ਨਦੀ ਹੈ)। ਉੱਥੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਆਮਾਕ ਭੋਜਨ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਉਸਨੂੰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ)।
3.81.69
देवान्पितॄन्समुद्दिश्य तस्य धर्मफलं महत् ।
एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता ॥ ३.८१.६९ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣ ਨਾਲ ਕਰੋੜਾਂ (ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ) ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.81.70
तत्रस्नात्वाऽर्चयित्वा च पितृन्वै दैवतानि च ।
उषित्वा रजनीमेकामग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८१.७० ॥
ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਰਾਤ ਠਹਿਰ ਕੇ (ਮਨੁੱਖ) ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇ।
3.81.71
ततो गच्छेत राजेन्द्र ब्रह्मणः स्थानमुत्तमम् ।
ब्रह्मोदुम्बरमित्येव प्रकाशं भुवि भारत ॥ ३.८१.७१ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉੱਤਮ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ 'ਬ੍ਰਹਮੋਦੁੰਬਰ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
3.81.72
तत्रसप्तर्षिकुण्डेषु स्नातस् यनरपुङ्गव ।
केदारे चैवराजेन्द्रकपिञ्जलमहामुनेः ॥ ३.८१.७२ ॥
ਉੱਥੇ ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਨਰਪੁੰਗਵ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਕੇਦਾਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਕਪਿੰਜਲ ਦੇ (ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ)...
3.81.73
ब्रह्माणमधिगत्वा च शुचिः प्रयतमानसः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८१.७३ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੰਯਮੀ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.81.74
कपिञ्जलस्य केदारं समासाद्य सुदुर्लभम् ।
अन्तर्धानमवाप्नोति तपसा दग्धकिल्विषः ॥ ३.८१.७४ ॥
ਕਪਿੰਜਲ ਦੇ ਉਸ ਕੇਦਾਰ ਨੂੰ, ਬਹੁਤ ਦੁਰਲੱਭ, ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਤਪ ਨਾਲ ਪਾਪ ਸੜ ਗਏ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਅੰਤਰਧਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.81.75
ततो गच्छेत राजेन्द्र शङ्करं लोकविश्रुतम् ।
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यामभिगम्य वृषध्वजम् ॥ ३.८१.७५ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੰਕਰ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਸ਼ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ।
3.81.76
लभेत सर्वकामान्हि स्वर्गलोकं च गच्छति ।
तिस्रः कोट्यस्तु तीर्थानां शङ्करे कुरुनन्दन ॥ ३.८१.७६ ॥
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਰਗਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਤੀਰਥ ਹਨ।
3.81.77
रुद्रकोट्यां तथा कूपे ह्रदेषु च महीपते ।
शुद्धास्पदं च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ॥ ३.८१.७७ ॥
ਰੁਦ੍ਰਕੋਟੀ ਵਿੱਚ, ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤਾਲਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧਾਸਪਦ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
3.81.78
तत्रस्नात्वाऽर्चयित्वा च दैवतानि पितॄनथ ।
न दुर्गतिमवाप्नोति वाजपेयं च विन्दति ॥ ३.८१.७८ ॥
ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁਰਗਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਵਾਜਪੇਯ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.81.79
किंदाने च नरः स्नात्वा किंजप्ये च महीपते ।
अप्रमेयमवाप्नोति दानं जप्यं च भारत ॥ ३.८१.७९ ॥
ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਕਿਹੜੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਜਪ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਜਪ ਉਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
3.81.80
कलश्यां वार्युपस्पृश्य श्रद्दधानो जितेन्द्रियः ।
अग्निष्टोमस् यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ ३.८१.८० ॥
ਕਲਸ਼ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.81.81
शंकरस्य तु पूर्वेण नारदस्य महात्मनः ।
तीर्थं कुरुकुलश्रेष्ठ अजानन्तेति विश्रुतम् ॥ ३.८१.८१ ॥
ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਨਾਰਦ ਦੇ ਕੋਲ, ਹੇ ਕੁਰੂਕੁਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਤੀਰਥ 'ਅਜਾਨੰਤ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
3.81.82
तत्रतीर्थे नरः स्नात्वा प्राणानुत्सृज्य भारत ।
नारदेनाभ्यनुज्ञातो लोकान्प्राप्नोत्यनुत्तमानन् ॥ ३.८१.८२ ॥
ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਉੱਤਮ ਲੋਕ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.81.83
शुक्लपक्षे दशम्यां च पुण्डरीकं समाविशेत् ।
तत्र स्नात्वा नरो राजन्पौण्डरीकफलं लभेत् ॥ ३.८१.८३ ॥
ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਸਮੀ ਨੂੰ ਪੁੰਡਰੀਕ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਪੌਂਡਰੀਕ ਫਲ ਪਾਵੇ।
3.81.84
ततस्त्रिविष्टपं गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तत्र वैतरणी पुण्या नदी पापप्रणाशिनी ॥ ३.८१.८४ ॥
ਫਿਰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਵੈਤਰਣੀ ਨਦੀ ਹੈ।
3.81.85
तत्र स्नात्वाऽर्चयित्वा च शूलपाणिं वृषध्वजम् ।
सर्वपापविशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम् ॥ ३.८१.८५ ॥
ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧ੍ਵਜ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪਾਵੇ।
3.81.86
ततो गच्छेत राजेन्द्र फलकीवनमुत्तमम् ।
तत्र देवाः सदा राजन्फलकीवनमाश्रिताः ॥ ३.८१.८६ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਉੱਤਮ ਫਲਕੀਵਨ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਸਦਾ ਫਲਕੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ।
3.81.87
तपश्चरन्ति विपुलं बहुवर्षसहस्रकम् ।
दृषद्वत्यां नरः स्नात्वा तर्पयित्वा च देवताः ॥ ३.८१.८७ ॥
ਉਹ ਬਹੁਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦ੍ਰਿਸ਼ਦ੍ਵਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇ ਕੇ ਮਨੁੱਖ (ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ)।
3.81.88
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति भारत ।
तीर्ते च सर्वदेवानां स्नात्वा भरतसत्तम ॥ ३.८१.८८ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਅਤੇ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯਗਾਂ ਰਾਹੀਂ (ਮਨੁੱਖ) ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
3.81.89
गोसहस्रस्य राजेन्द्र फलं विन्दति मानवः ।
पाणिस्वाते नरः स्नात्त्वा तर्पयित्वा च देवताः ॥ ३.८१.८९ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਗਊਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਣਿਸ੍ਵਾਤ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇ ਕੇ ਮਨੁੱਖ (ਇਹ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ)।
3.81.90
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति भारत ।
राजसूयमावाप्नोति ऋषिलोकं च विन्दति ॥ ३.८१.९० ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਅਤੇ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯਗਾਂ ਰਾਹੀਂ (ਮਨੁੱਖ) ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਲੋਕ ਵੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.81.91
ततो गच्छेत राजेन्द्र मिश्रकं तीर्थमुत्तमम् ।
तत्र तीर्थानि राजेन्द्र मिश्रितानि महात्मना ॥ ३.८१.९१ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉੱਤਮ ਮਿਸ਼ਰਕ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਮਹਾਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲਾਏ ਗਏ ਤੀਰਥ ਹਨ।
3.81.92
व्यासेन नृपशार्दूल द्विजार्थमिति नः श्रुतम् ।
सर्वतीर्थेषु स स्नाति मिश्रके स्नाति यो नरः ॥ ३.८१.९२ ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਵਿਆਸ ਦੁਆਰਾ ਦਵਿਜਾਂ ਲਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਿਸ਼ਰਕ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3.81.93
ततो व्यासवनं गच्छेन्नियतो नियताशनः ।
मनोजवे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.९३ ॥
ਫਿਰ, ਸੰਯਮੀ ਅਤੇ ਮਿਤਾਹਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਆਸਵਨ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਨੋਜਵ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3.81.94
गत्वा मधुवटीं चैव देव्याः स्थानं नरः शुचिः ।
तत्र स्नात्वाऽर्चयित्वा च पितॄन्देवांश्च पूरुषः ॥ ३.८१.९४ ॥
ਮਧੁਵਟੀ ਜਾ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
3.81.95
स देव्या समनुज्ञातो गोसहस्रफलं लभेत् ।
कौशिक्याः संगमे यस्तु दृषद्वत्याश्च भारत ॥ ३.८१.९५ ॥
ਉਹ ਦੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਦੇ ਸੰਗਮ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ ਦੇ ਸੰਗਮ ਉੱਤੇ ਵੀ।
3.81.96
स्नाति वै नियताहार सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
ततो व्यासस्थली नाम यत्रव्यासेन धीमता ॥ ३.८१.९६ ॥
ਜੋ ਨਿਯਮਤ ਆਹਾਰ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵਿਆਸਸਥਲੀ ਨਾਮਕ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਆਸ ਨੇ।
3.81.97
पुत्रशोकाभितप्तेन देहत्यागे कृता मतिः ।
ततो देवैस्तु राजेन्द्र पुनरुत्थापितस्तदा ॥ ३.८१.९७ ॥
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਉਸ ਨੇ ਦੇਹ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਤਦ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਉਠਾਇਆ।
3.81.98
अभिगत्वा स्थलीं तस्य गोसहस्रफलं लभेत् ।
किंदत्तं कूपमासाद्य तिलप्रस्थं प्रदाय च ॥ ३.८१.९८ ॥
ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਗਊਆਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਖੂਹ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਥ ਤਿਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹੀ ਫਲ।
3.81.99
गच्छेत परमां सिद्धिमृणैर्मुक्तः कुरूद्वह ।
वेदीतीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.९९ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਪਾਵੇ। ਵੇਦੀ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਗਊਆਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
3.81.100
अहस्छ सुदिनं चैव द्वे तीर्थे लोकविश्रुते ।
तयोः स्नात्वा नरव्याघ्र सूर्यलोकमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.१०० ॥
ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੋ ਤੀਰਥ ਹਨ — ਅਹਸ ਅਤੇ ਸੁਦਿਨ। ਹੇ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਜਲੋਕ ਪਾਵੇ।
3.81.101
मृगधूमं ततो गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तत्राभिषेकं कुर्वीत गङ्गायां नृपसत्तम ॥ ३.८१.१०१ ॥
ਫਿਰ ਮ੍ਰਿਗਧੂਮ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.81.102
अर्चयित्वा महादेवमश्वमेधफलं लभेत् ।
देव्यास्तीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१०२ ॥
ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇ। ਦੇਵੀ ਦੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਗਊਆਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
3.81.103
ततो वामनकं गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तत्रविष्णुपदे स्नात्वा अर्चयित्वा च वामनम् ॥ ३.८१.१०३ ॥
ਫਿਰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਾਮਨਕ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਪਦ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਾਮਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ।
3.81.104
सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं स गच्छति ।
कुलपुने नरः स्नात्वा पुनाति स्वकुलं ततः ॥ ३.८१.१०४ ॥
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਲਪੁਨ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3.81.105
पवनस्य ह्रदे स्नात्वा मरुतां तीर्थमुत्तमम् ।
तत्रस्नात्वा नख्याघ्र विष्णुलोके महीयते ॥ ३.८१.१०५ ॥
ਪਵਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.81.106
अमराणां ह्रदे स्नात्वा समभ्यर्च्यामराधिपम् ।
अमराणां प्रभावेन स्वर्गलोके महीयते ॥ ३.८१.१०६ ॥
ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਭਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਹ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.81.107
शालिहोत्रस्य तीर्थे च शालिशूर्पे यथाविधि ।
स्नात्वा नरवरश्रेष्ठ गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१०७ ॥
ਸ਼ਾਲਿਹੋਤਰ ਦੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਿਸ਼ੂਰਪ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ।
3.81.108
श्रीकुञ्जं च सरस्वत्यास्तीर्थं भरतसत्तम ।
तत्र स्नात्वा नरश्रेष्ठ अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८१.१०८ ॥
ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਸ਼੍ਰੀਕੁੰਜ ਤੀਰਥ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ।
3.81.109
ततो नैमिपकुञ्जं च समासाद्य कुरूद्वह ।
ऋषयः किल राजेन्द्र नैमिषेयास्तपस्विनः ॥ ३.८१.१०९ ॥
ਫਿਰ ਨੈਮਿਸ਼ ਕੁੰਜ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨੈਮਿਸ਼ ਵਾਸੀ ਤਪੱਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀ (ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ)।
3.81.110
तीर्थयात्रां पुरस्कृत्य कुरुक्षेत्रं गताः पुरा ।
तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा वाजिमेधफलं लभेत्।
ततः कुञ्जः सरस्वत्याः कृतो भरतसत्तम ॥ ३.८१.११० ॥
ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇ। ਫਿਰ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਕੁੰਜ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
3.81.111
ऋपीणामवकाशः स्याद्यथा तुष्टिकरो महान् ।
कन्यातीर्थे नरः स्नात्वागोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१११ ॥
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਰਾਮ ਦਾ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਤੋਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਕੰਨਿਆ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇ।
3.81.112
ततो गच्छेत धर्मज्ञ कन्यातीर्थमनुत्तमम् ।
कन्यातीर्थे नरः स्नात्वा अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८१.११२ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਅਨੁੱਤਮ ਕੰਨਿਆ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੰਨਿਆ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇ।
3.81.113
ततो गच्छेत राजेन्द्र ब्रह्मणस्तीर्थमुत्तमम् ।
तत्रवर्णावरः स्नात्वा ब्राह्मण्यं लभते नरः ॥ ३.८१.११३ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਨੀਵੇਂ ਵਰਣ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.81.114
ब्राह्मणश्च विशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम् ।
ततो गच्छेन्नरश्रेष्ठ सोमतीर्थमनत्तमम् ॥ ३.८१.११४ ॥
ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪਾਵੇ। ਫਿਰ, ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਨੁੱਤਮ ਸੋਮ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.81.115
तत्र स्नात्वा नरो राजन्सोमलोकमवाप्नुयात् ।
सप्तसारस्वतं तीर्थं ततो गच्छेन्नराधिप ॥ ३.८१.११५ ॥
ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੋਮਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਪਤਸਾਰਸ੍ਵਤ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ।
3.81.116
यत्र मङ्कणकः सिद्धो महर्षिर्लोकविश्रुतः ।
पुरा मङ्कणको राजन्कुशाग्रेणेति नःश्रुतम् ॥ ३.८१.११६ ॥
ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿੱਧ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਮੰਕਣਕ ਜਿੱਥੇ ਸੀ ਉੱਥੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਮੰਕਣਕ ਨੇ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ, ਐਸਾ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
3.81.117
क्षतः किल करे राजंस्तस्य शाकरसोऽस्रवत् ।
स वै शाकरसं दृष्ट्वा हर्षाविष्टः प्रनृत्तवान् ॥ ३.८१.११७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਗ ਦਾ ਰਸ ਵਗਿਆ। ਉਹ ਰਸ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਉਹ ਨੱਚਣ ਲੱਗਾ।
3.81.118
ततस्तस्मिन्प्रनृत्ते तु स्थावरं जङ्गमं च यत् ।
प्रनृत्तमुभयं वीर तेजसा तस्य मोहितम् ॥ ३.८१.११८ ॥
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਥਾਵਰ ਅਤੇ ਜੰਗਮ ਜੋ ਵੀ ਸੀ, ਹੇ ਵੀਰ, ਉਹ ਸਭ ਉਸਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਨੱਚ ਉੱਠਿਆ।
3.81.119
ब्रह्मादिभिः सुरै राजनृषिभिश्च तपोधनैः ।
क्षिप्तो वै महादेव ऋषेरर्थे नराधिप ॥ ३.८१.११९ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਤਪ-ਧਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।
3.81.120
नायं नृत्येद्यथा देव तथा न्वं कर्तुमर्हसि ।
तं प्रनृत्तं समासाद्य हर्षाविष्टेन चेतसा।
सुराणां हितकामार्थमृषिं देवोऽभ्यभाषत ॥ ३.८१.१२० ॥
'ਹੇ ਦੇਵ, ਇਹ ਜਿਵੇਂ ਨੱਚਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਉਵੇਂ ਨਾ ਨੱਚੋ।' ਨੱਚਦੇ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦੇਵ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
3.81.121
भोभो महर्षे धर्मज्ञ किमर्थं नृत्यते भवान् ।
हर्षस्थानं किमर्थं वा तवाद्य मुनिपुङ्गव ॥ ३.८१.१२१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਨੱਚ ਰਹੇ ਹੋ? ਜਾਂ ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ?
3.81.122
ऋषिरुवाच ।
तपस्विनो धर्मपथे स्थितस्य द्विजसत्तम।
किं न पश्यसि मे ब्रह्मन्कराच्छाकरसं स्रुतम् ॥ ३.८१.१२२ ॥
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਟਪਕਦਾ ਸ਼ੱਕਰ-ਰਸ ਕੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ?
3.81.123
यं दृष्ट्वाऽहं प्रनृत्तोऽहं हर्षेण महताऽन्वितः ।
तं प्रहस्याब्रवीद्देव ऋषिं रागेण मोहितम् ॥ ३.८१.१२३ ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨੱਚਿਆ, ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰਮਾਏ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
3.81.124
अहं तु विस्मयं विप्र न गच्छामीति पश्य माम् ।
एवमुक्त्वा नरश्रेष्ठ महादेवेन धीमता ॥ ३.८१.१२४ ॥
'ਹੇ ਵਿਪਰ, ਮੈਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ।' ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ।
3.81.125
अङ्गुल्यग्रेण राजेन्द्रस्वाङ्गुष्ठस्ताडितोऽनघ ।
ततो भस्म क्षताद्राजन्निर्गतं हिमसन्निभम् ॥ ३.८१.१२५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਠੋਕਿਆ; ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਜ਼ਖ਼ਮ ਤੋਂ ਬਰਫ਼ ਵਰਗੀ ਸੁਆਹ ਨਿਕਲੀ।
3.81.126
तद्दृष्ट्वा व्रीडितो राजन्स मुनिः पादयोर्गतः ।
नान्यद्देवात्परं मेने रुद्रात्परतरं महत् ॥ ३.८१.१२६ ॥
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ।
3.81.127
सुरासुरस्य जगतो गतिस्त्वमसि शूलधृत् ।
त्वया सर्वमिदं सृष्टं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ ३.८१.१२७ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਆਸਰੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋ, ਹੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਚਰ-ਅਚਰ ਸਹਿਤ ਇਹ ਤ੍ਰੈਲੋਕੀ ਰਚੀ ਗਈ ਹੈ।
3.81.128
त्वमेव सर्वान्ग्रससि पुनरेव युगक्षये ।
देवैरपि न शक्यस्त्वं परिज्ञातुं कुतो मया ॥ ३.८१.१२८ ॥
ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੁੜ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ; ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
3.81.129
त्वयि सर्वे प्रदृश्यन्ते सुरा ब्रह्मादयोऽनघ ।
सर्वस्त्वमसि लोकानां कर्ताकारयिता च ह ॥ ३.८१.१२९ ॥
ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋ।
3.81.130
त्वत्प्रसादात्सुराः सर्वे निवसन्त्यकुतोभयाः ।
एवं स्तुत्वा महादेवमृषिर्वचनमब्रवीत् ॥ ३.८१.१३० ॥
ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਡਰ ਦੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਉਸਤਤੀ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.81.131
त्वत्प्रसादान्महादेव तपो मे न क्षरेत वै ।
ततो देवः प्रहृष्टात्मा ब्रह्मर्षिमिदमब्रवीत् ॥ ३.८१.१३१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਦੇ ਵੀ ਘਟੇ ਨਾ। ਤਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
3.81.132
तपस्ते वर्धतां विप्र मत्प्रसादात्सहस्रशः ।
आश्रमे चेह वत्स्यामि त्वया सह महामुने ॥ ३.८१.१३२ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧੇ। ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵੱਸਾਂਗਾ।
3.81.133
सप्तसारस्वते स्नात्वा अर्चयिष्यन्ति ये तु माम् ।
न तेषां दुर्लभं किंचिदिह लोके परत्र च ॥ ३.८१.१३३ ॥
ਸਪਤਸਾਰਸਵਤ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਜੋ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਸ ਲੋਕ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਦੁਰਲੱਭ ਨਹੀਂ ਹੈ।
3.81.134
सारस्वतं च ते लोकं गमिष्यन्ति न संशयः ।
एवमुक्त्वा महादेवस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.८१.१३४ ॥
ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਸਾਰਸਵਤ ਲੋਕ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ।
3.81.135
ततस्त्वौशनसं गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
यत्रब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः ॥ ३.८१.१३५ ॥
ਫਿਰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਔਸ਼ਨਸ ਤੀਰਥ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਤਪੋਧਨ ਰਿਸ਼ੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
3.81.136
कार्तिकेयश्च भगवांस्त्रिसंध्यं किल भारत ।
सान्निध्यमकरोन्नित्यं भार्गवप्रियकाम्यया ॥ ३.८१.१३६ ॥
ਹੇ ਭਰਤ, ਭਗਵਾਨ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਵੀ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤਿੰਨੇ ਸੰਧਿਆਵਾਂ ਵੇਲੇ ਉੱਥੇ ਸਦਾ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
3.81.137
कपालमोचनं तीर्थं सर्वपापप्रमोचनम् ।
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८१.१३७ ॥
ਕਪਾਲਮੋਚਨ ਤੀਰਥ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.81.138
अग्नितीर्थं ततो गच्छेत्तत्र स्नात्वा नरर्षभ ।
अग्निलोकमवाप्नोति कुलं चैव सुमुद्धरेत् ॥ ३.८१.१३८ ॥
ਫਿਰ ਅਗਨਿ ਤੀਰਥ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਰਰਿਸ਼ਭ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਅਗਨਿਲੋਕ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦਾ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3.81.139
विश्वामित्रस्य तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ।
तत्र स्नात्वा नरश्रेष्ठ ब्राह्मण्यमधिगच्छति ॥ ३.८१.१३९ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਪਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3.81.140
ब्रह्मयोनिं समासाद्य शुचिः प्रयतमानसः ।
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८१.१४० ॥
ਬ੍ਰਹਮਯੋਨਿ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸੰਯਮੀ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3.81.141
पुनात्यासप्तमं चैव कुलं नास्त्यत्रसंशयः ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ ३.८१.१४१ ॥
ਉਹ ਸੱਤਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਕੁਲ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.81.142
पृथूदकमिति ख्यातं कार्तिकेयस्य वै नृप ।
तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः ॥ ३.८१.१४२ ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦਾ ਪ੍ਰਿਥੂਦਕ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.81.143
अज्ञानाज्ज्ञानतो वाऽपिस्त्रिया वा पुरुषेण वा ।
यत्किंचिदशुभं कर्म कृतं मानुषबुद्धिना ॥ ३.८१.१४३ ॥
ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਇਸਤਰੀ ਜਾਂ ਪੁਰਸ਼ ਵੱਲੋਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਜੋ ਵੀ ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ—
3.81.144
तत्सर्वं नश्यते तत्र स्नातमात्रस्य भारत ।
अश्वमेधफलं चास्य स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.१४४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਸਭ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਵਰਗਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.81.145
पुण्यमाहुः कुरुक्षेत्रं कुरुक्षेत्रात्सरस्वती ।
सरस्वत्याश्च तीर्थानि तीर्थेभ्यश् पृथूदकम् ॥ ३.८१.१४५ ॥
ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਨੂੰ ਪੁੰਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਤੋਂ ਸਰਸਵਤੀ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਿਥੂਦਕ (ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ)।
3.81.146
उत्तमे सर्वतीर्थानां यस्त्यजेदात्मनस्तनुम् ।
पृथूदके जप्यपरो नैव श्वो मरणं तपेत् ॥ ३.८१.१४६ ॥
ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਿਥੂਦਕ ਵਿੱਚ ਜਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਜੋ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕੱਲ੍ਹ ਮੌਤ ਦਾ ਕਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
3.81.147
गीतं सनत्कुमारेण व्यासेन च महात्मना ।
वेदे च नियतं राजन्नभिगच्छेत्पृथूदकम् ॥ ३.८१.१४७ ॥
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਵਿਆਸ ਨੇ ਇਹ ਗਾਇਆ ਹੈ; ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ — ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਿਥੂਦਕ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.81.148
पृथूदकात्तीर्थतमं नान्यत्तीर्थं कुरूद्वह ।
तन्मेध्यं तत्पवित्रं च पावनं च न संशयः ॥ ३.८१.१४८ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪ੍ਰਿਥੂਦਕ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਾਵਨ ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
3.81.149
तत्रस्नात्वा दिवं यान्ति येऽपि पापकृतो नराः ।
पृथूदके नरश्रेष्ठ एवमाहुर्मनीषिणः ॥ ३.८१.१४९ ॥
ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਉੱਥੇ (ਪ੍ਰਿਥੂਦਕ ਵਿੱਚ) ਨਹਾ ਕੇ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਗਿਆਨੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
3.81.150
मधुस्रवं च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ।
तत्र स्नात्वा नरो राजन्गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१५० ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਧੁਸ੍ਰਵ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਵੀ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਨਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਗਊਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.81.151
ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं देव्या यथाक्रमम् ।
सरस्वत्यारुणायाश्च संगमे लोकविश्रुते ॥ ३.८१.१५१ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾ ਦੇ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗਮ ਤੇ।
3.81.152
त्रिरात्रोपोषितः स्नात्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया ।
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति मानवः ॥ ३.८१.१५२ ॥
ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਅਤੇ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.81.153
आसप्तमं कुलं चैव पुनाति भरतर्षभ ।
अवतीर्णं च तत्रैव तीर्थं कुरुकुलोद्वह ॥ ३.८१.१५३ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਸੱਤ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਕੁਲ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਕੁਰੂ ਕੁਲ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਤਰ ਕੇ ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ।
3.81.154
विप्राणामनुकम्पार्थं शार्ङ्गिणा निर्मिनं पुरा ।
व्रतोपनयनाभ्यां चाप्युपवासेन वाऽप्युत ॥ ३.८१.१५४ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਸ਼ਾਰੰਗਧਾਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਇਆ; ਵਰਤ ਅਤੇ ਉਪਨਯਨ ਰਾਹੀਂ, ਜਾਂ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਵੀ।
3.81.155
क्रियामन्त्रैश्च संयुक्तो ब्राह्मणः स्यान्न संशयः ।
क्रियामन्त्रविहीनोऽपि तत्र स्नात्वा नरर्षभ।
चीर्णव्रतो भवेद्विद्वान्दृष्टमेतत्पुरातनैः ॥ ३.८१.१५५ ॥
ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਪੁਰਾਤਨਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
3.81.156
समुद्राश्चापि चत्वारः समानीताश् दर्भिणा ।
तेषु स्नातो नरश्रेष्ठ न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.१५६ ॥
ਦਰਭੀ (ਕੁਸ਼ ਧਾਰਕ) ਦੁਆਰਾ ਚਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ; ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁਰਗਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
3.81.157
फलानि गोसहस्राणां चतुर्णां विन्दते च सः ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थं शतसहस्रकम् ॥ ३.८१.१५७ ॥
ਉਹ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਉਸਨੂੰ ਲੱਖ ਗੁਣਾ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.81.158
साहस्रकं च तत्रैव द्वे तीर्थे लोकविश्रुते ।
उभयोर्हि नरः स्नात्वा गोसरस्रफंल लभेत् ॥ ३.८१.१५८ ॥
ਉੱਥੇ ਹੀ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੋ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇ।
3.81.159
दानं वाऽप्युपवासो वा सहस्रगुणितं भवेत् ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र रेणुकातीर्थमुत्तमम् ॥ ३.८१.१५९ ॥
ਉੱਥੇ ਦਾਨ ਜਾਂ ਵਰਤ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉੱਤਮ ਰੇਣੁਕਾ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.81.160
तीर्ताभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८१.१६० ॥
ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੇ। ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇ।
3.81.161
विमोचनमुपस्पृश्य जितमन्युर्जितेन्द्रियः ।
प्रतिग्रहकृतैर्दोषैः सर्वैः स परिमुच्यते ॥ ३.८१.१६१ ॥
ਵਿਮੋਚਨ ਤੀਰਥ ਦਾ ਜਲ ਛੂਹ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.81.162
ततः पञ्चवटीं गत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ।
पुण्येन महता युक्तः सतां लोके महीयते ॥ ३.८१.१६२ ॥
ਫਿਰ ਪੰਚਵਟੀ ਜਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3.81.163
यत्रयोगेश्वरः स्थाणुः स्वयमेव वृषध्वजः ।
तमर्चयित्वा देवेशं गमनादेव सिद्ध्यति ॥ ३.८१.१६३ ॥
ਜਿੱਥੇ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਸਥਾਣੂ, ਆਪ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧ੍ਵਜ (ਸ਼ਿਵ) ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ, ਉਸ ਦੇਵੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
3.81.164
तैजसं वारुणं तीर्थं दीप्यमानं स्वतेजसा ।
यत्र रब्रह्मादिभिर्दैर्वैर्ऋषिभिश्च तपोधनैः ॥ ३.८१.१६४ ॥
ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਤੈਜਸ ਤੇ ਵਾਰੁਣ ਤੀਰਥ; ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਤਪੋਧਨ ਰਿਸ਼ੀ (ਵਸਦੇ ਹਨ)।
3.81.165
सैनापत्येन देवानामभिषिक्तो गुहस्तदा ।
तैजसस्य तु पूर्वेण कुरुतीर्थं कुरूद्वह ॥ ३.८१.१६५ ॥
ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਪਦ ਉੱਤੇ ਗੁਹ (ਕਾਰਤਿਕੇਯ) ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੋਏ। ਹੇ ਕੁਰੂਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਤੈਜਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕੁਰੂ ਤੀਰਥ ਹੈ।
3.81.166
कुरुतीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८१.१६६ ॥
ਕੁਰੂ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਜਿਤੇਂਦਰੀ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.81.167
स्वर्गद्वारं ततो गच्छेन्नियतो नियताशनः ।
स्वर्गलोकमवाप्नोति ब्रह्मलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.१६७ ॥
ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦੁਆਰ ਨੂੰ ਜਾਵੇ, ਸੰਜਮੀ ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ। ਉਹ ਸਵਰਗਲੋਕ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.81.168
ततो गच्छेदनरकं तीर्थसेवी नराधिप ।
तत्र स्नात्वा नरो राजन्न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.१६८ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਤੀਰਥਸੇਵੀ ਨੂੰ ਅਨਰਕ (ਨਰਕ-ਰਹਿਤ ਥਾਂ) ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਦੁਰਗਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
3.81.170
तत्रब्रह्मा स्वयं नित्यं देवैः सह महीपते ।
सान्निध्यं तत्रराजेन्द्र रुद्रपत्न्याः कुरूद्वह।
अभिगम्य च तां देवीं न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.१७० ॥
ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਹਿਤ ਸਦਾ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਉੱਥੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੈ, ਹੇ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ। ਉਸ ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਦੁਰਗਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
3.81.171
तत्रैव च महाराज विश्वेश्वरमुमापतिम् ।
अभिगम्य महादेवं मुच्यते सर्वकिल्विषैः ॥ ३.८१.१७१ ॥
ਉੱਥੇ ਹੀ ਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਉਮਾਪਤੀ ਮਹਾਦੇਵ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.81.172
नारायणं चाभिगम्य पद्मनाभमरिंदम ।
राजमानो महाराज विष्णुलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.१७२ ॥
ਨਾਰਾਇਣ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਪਦਮਨਾਭ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.81.173
तीर्थेषु सर्वदेवानां स्नातः स पुरुषर्षभ ।
सर्वदुःखैः परित्यक्तो द्योतते शशिवन्नरः ॥ ३.८१.१७३ ॥
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਰਿਸ਼ਭ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਿਆ ਮਨੁੱਖ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
3.81.174
ततः स्वस्तिपुरं गच्छेत्तीर्थसेवी नराधिप ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१७४ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਤੀਰਥ-ਸੇਵੀ ਨੂੰ ਸਵਸਤੀਪੁਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇ।
3.81.175
पावनं तीर्थमासाद्य तर्पयेत्पितृदेवताः ।
अग्निष्टोमस्य यत्रस्य फलं प्राप्नोति भारत ॥ ३.८१.१७५ ॥
ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਤਰਪਣ ਕਰੇ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਅਗਨੀਸ਼ਟੋਮ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.81.176
गङ्गाह्रदश्च तत्रैव कूपश्च भरतर्षभ ।
तिस्रः कोट्यस्तु तीर्थानां तस्मिन्कूपे महीपते ॥ ३.८१.१७६ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਗੰਗਾ ਦਾ ਹ੍ਰਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੂਹ ਹੈ। ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਉਸ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਤੀਰਥ ਹਨ।
3.81.177
तत्र स्नात्वा नरो राजन्स्वर्गलोकं प्रपद्यते ।
आपगायां नरः स्नात्वा अर्चयित्वा महेश्वरम् ॥ ३.८१.१७७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗਲੋਕ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ (ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ)।
3.81.178
गाणपत्यमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ।
ततः स्थाणुवटं गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ ३.८१.१७८ ॥
ਉਹ ਗਾਣਪਤ੍ਯ ਪਦ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦਾ ਵੀ ਉੱਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਣੁਵਟ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.81.179
तत्र स्नात्वा स्थितो रात्रिं रुद्रलोकमवाप्नयात् ।
बदरीकाननं गच्छेद्वसिष्ठस्याश्रमं गतः ॥ ३.८१.१७९ ॥
ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਰਾਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਪਾਵੇ। ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਜਾ ਕੇ ਬਦਰੀਵਨ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.81.180
बदरीं भक्षयेत्तत्र त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
सम्यग्द्वादशवर्षाणि बदरीं भक्षयेत्तु यः ॥ ३.८१.१८० ॥
ਉੱਥੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਬਦਰੀ (ਬੇਰ) ਖਾਵੇ। ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਰੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ (ਉਹ ਵੀ)।
3.81.181
त्रिरात्रोपोषितस्तेन भवेत्तुल्यो नराधिप ।
इन्द्रमार्गं समासाद्य तीर्थसेवी नराधिप ॥ ३.८१.१८१ ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਇੰਦਰਮਾਰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ (ਇੰਦਰਲੋਕ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ)।
3.81.182
अहोरात्रोपवासेन शक्रलोके महीयते ।
एकरात्रं समासाद्य एकरात्रोषितो नरः ॥ ३.८१.१८२ ॥
ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੇ ਵਰਤ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਾਤ (ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੇ) ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਇੱਕ ਰਾਤ ਠਹਿਰਿਆ ਮਨੁੱਖ (ਵੀ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ)।
3.81.183
नियतः सत्यवादी च ब्रह्मलोके महीयते ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ ३.८१.१८३ ॥
ਸੰਜਮੀ ਅਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਸ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.81.184
आदित्यस्याश्रमो यत्र तेजोराशेर्महात्मनः ।
तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा पूजयित्वा विभावसुं ॥ ३.८१.१८४ ॥
ਜਿੱਥੇ ਤੇਜੋਰਾਸ਼ੀ ਮਹਾਤਮਾ ਆਦਿਤਯ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਿਭਾਵਸੁ (ਅਗਨੀ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ (ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ)।
3.81.185
आदित्यलोकं व्रजति कुलं चैव समुद्धरेत् ।
सोमतीर्थे नरः स्नात्वा तीर्थसेवी नराधिप ॥ ३.८१.१८५ ॥
ਉਹ ਆਦਿਤਯ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਤੀਰਥ-ਸੇਵੀ ਮਨੁੱਖ (ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ)।
3.81.186
सोमलोकमवाप्नोति नरो नास्त्यत्रसंशयः ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ दधीचस्य महात्मनः ॥ ३.८१.१८६ ॥
ਮਨੁੱਖ ਸੋਮਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਮਹਾਤਮਾ ਦਧੀਚ ਦੇ (ਤੀਰਥ ਵੱਲ) ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.81.187
तीर्थं पुण्यतमं राजन्पावनं लोकविश्रुतम् ।
यत्र सारस्वतो यातः सोङ्गिरास्तपसो निधिः ॥ ३.८१.१८७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਅਤਿ ਪੁੰਨਮਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਰਸਵਤ ਗਏ ਸਨ; ਅਤੇ ਤਪ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਅੰਗਿਰਾ ਵੀ (ਗਏ ਸਨ)।
3.81.188
तस्मिस्तीर्थे नरः स्नात्वा वाजिमेधफलं लभेत् ।
सारस्वतीं गतिं चैव लभते नात्र संशयः ॥ ३.८१.१८८ ॥
ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਾਰਸਵਤ ਗਤੀ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
3.81.189
ततः कन्याश्रमं गच्छेन्नियतो ब्रह्मचर्यवान् ।
त्रिरात्रोपोषितो राजन्नियतो नियताशनः ॥ ३.८१.१८९ ॥
ਫਿਰ ਸੰਜਮੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਕੰਨਿਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਜਾਵੇ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।
3.81.190
लभेत्कन्याशतं दिव्यं स्वर्गलोकं च गच्छति ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थं सन्निहतीमपि ॥ ३.८१.१९० ॥
ਉਹ ਦਿਵ ਸੌ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਮਗਿਆਤਾ, ਸੰਨਿਹਤੀ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਵੇ।
3.81.191
तत्रब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः ।
मासिमासि समायान्ति पुण्येन महाताऽन्विताः ॥ ३.८१.१९१ ॥
ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਤਪ ਹੀ ਧਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
3.81.192
सन्निहत्यामुपस्पृश्य राहुग्रस्ते दिवाकरे ।
अश्वमेधशतं तेन तत्रेष्टं शाश्वतं भवेत् ॥ ३.८१.१९२ ॥
ਸੰਨਿਹਤੀ ਵਿੱਚ ਆਚਮਨ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਰਾਹੂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕੀਤੇ ਮੰਨੇ ਜਾਣਗੇ; ਉਸਦਾ ਫਲ ਸਦੀਵੀ ਹੋਵੇਗਾ।
3.81.193
पृथिव्यां यानि तीर्थानि अन्तरिक्षचराणि च ।
नद्यो ह्रदास्तडागाश्च सर्वप्रस्रवणानि च ॥ ३.८१.१९३ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨੇ ਤੀਰਥ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ, ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਤਲਾਬ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਚਸ਼ਮੇ ਵੀ।
3.81.194
उदपानानि वाप्यश्च तीर्थान्यायतनानि च ।
निःसंशयममावास्यां समेष्यन्ति नराधिप ॥ ३.८१.१९४ ॥
ਖੂਹ, ਬਾਵੜੀਆਂ, ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ — ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਅਮਾਵਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਗੇ।
3.81.195
मासिमासि नरव्याघ्र सन्निहत्यां न संशयः ।
तीर्थसन्निहनादेव सन्निहत्येति विश्रुता ॥ ३.८१.१९५ ॥
ਹੇ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸੰਨਿਹਤਯਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਹ 'ਸੰਨਿਹਤਯਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
3.81.196
तत्र स्नात्वा च पीत्वा च स्वर्गलोके महीयते ।
अमावास्यां तु तत्रैव राहुग्रस्ते रदिवाकरे ॥ ३.८१.१९६ ॥
ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਮਾਵਸ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਰਾਹੂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗ੍ਰਸ ਲਵੇ, ਉੱਥੇ ਹੀ।
3.81.197
यः श्राद्धं कुरुते मर्त्यस्तस्य पुण्यफंल शृणु ।
अश्वमेधसहस्रस्य सम्यगिष्टस्य यत्फलम् ॥ ३.८१.१९७ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਪੁੰਨ ਫਲ ਸੁਣੋ — ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ, ਉਹੀ।
3.81.198
स्नात एव समाप्नोति कृत्वा श्राद्धं च मानवः ।
यत्किंचिद्दुष्कृतंकर्म स्त्रिया वा पुरुषेण वा ॥ ३.८१.१९८ ॥
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ, ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਔਰਤ ਜਾਂ ਮਰਦ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਵੀ ਬੁਰਾ ਕਰਮ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ—
3.81.199
स्नातमात्रस्य तत्सर्वं नश्यते नात्र संशयः ।
पद्मवर्णेन याने ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८१.१९९ ॥
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸਦਾ ਉਹ ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਕਮਲ-ਰੰਗੇ ਵਾਹਨ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
3.81.200
अभिवाद्य ततो यक्षं द्वारपालं मचक्रुकम् ।
कोटितीर्थमुपस्पृश्य लभेद्बहुसुवर्णकम् ॥ ३.८१.२०० ॥
ਫਿਰ ਦੁਆਰਪਾਲ ਯਕ੍ਸ਼ ਮਚਕ੍ਰੁਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਕੋਟੀਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਆਚਮਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸੋਨਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
3.81.201
गङ्गाह्रदश्च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ।
तत्रस्नायीत धर्मज्ञ ब्रह्मचारी समाहितः ॥ ३.८१.२०१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਗੰਗਾਹ੍ਰਦ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਵੀ ਹੈ; ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ।
3.81.202
राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं विन्दति मानवः ।
पृथिव्यां नैमिषं तीर्थमन्तरिक्षे च पुष्करम् ॥ ३.८१.२०२ ॥
ਮਨੁੱਖ ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਧਰਤੀ ਦੇ ਨੈਮਿਸ਼ ਤੀਰਥ ਨਾਲ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨਾਲ।
3.81.203
त्रयाणामपि लोकानां कुरुक्षेत्रं विशिष्यते ।
पांसवोपि कुरुक्षेत्राद्वायुना समुदीरिताः ॥ ३.८१.२०३ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ; ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਤੋਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡੇ ਧੂੜ-ਕਣ ਵੀ (ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ)।
3.81.204
अपि दुष्कृतकर्माणं नयन्ति परमां गतिम् ।
दक्षिणेन सरस्वत्या उत्तरेण दृषद्वतीम् ॥ ३.८१.२०४ ॥
ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਪਰਮ ਗਤੀ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ ਦੇ ਉੱਤਰ (ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ)।
3.81.205
ये वसन्ति कुरुक्षेत्रे तेवसन्ति त्रिविष्टपे ।
कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहम्।
अप्येकां वाचमुत्सृज्य सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८१.२०५ ॥
ਜੋ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। "ਮੈਂ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਾਂਗਾ" — ਇਹ ਇੱਕ ਵਚਨ ਕਹਿ ਕੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.81.206
ब्रह्मवेदी कुरुक्षेत्रं पुण्यं ब्रह्मर्षिसेवितम् ।
तस्मिन्वसन्ति ये मर्त्या न ते शोच्याः कथंचन ॥ ३.८१.२०६ ॥
ਬ੍ਰਹਮਵੇਦੀ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਪੁੰਨ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ। ਉੱਥੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੋਚਨੀਯ ਨਹੀਂ ਹਨ।
3.81.207
तरन्तुकारन्तुकयोर्यदन्तरं ।
रामह्रदानां च मचक्रुकस्य च।
एतत्कुरुक्षेत्रसमन्तपञ्चकं ।
पितामहस्योत्तरवेदिरुच्यते ॥ ३.८१.२०७ ॥
ਤਰੰਤੁਕ ਅਤੇ ਕਾਰੰਤੁਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਥਾਂ, ਅਤੇ ਰਾਮਹ੍ਰਦਾਂ ਅਤੇ ਮਚਕ੍ਰੁਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਥਾਂ - ਇਹੀ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਦਾ ਸਮੰਤਪੰਚਕ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਿਤਾਮਹ ਦੀ ਉੱਤਰ ਵੇਦੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।