മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.81.1
ततो गच्छेत राजेन्द्र कुरुक्षेत्रमभिष्टुतम् ।
पापेभ्योविप्रमुच्यन्ते तद्गताः सर्वजन्तवः ॥ ३.८१.१ ॥
ഹേ രാജേന്ദ്ര, അപ്പോൾ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട കുരുക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ പോയ സർവ ജീവികളും പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരാകുന്നു.
3.81.2
कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहम् ।
य एवं सततं ब्रूयात्सोऽपि पापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८१.२ ॥
'ഞാൻ കുരുക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകും, കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ വസിക്കും' എന്ന് എപ്പോഴും ഇങ്ങനെ പറയുന്നവനും പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.
3.81.3
पांसवोऽपिकुरुक्षेत्रे वायुना समुदीरिताः ।
अपिदुष्कृतकर्माणं नयन्ति परमां गतिम् ॥ ३.८१.३ ॥
കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ കാറ്റ് ഇളക്കിയ പൊടിപടലങ്ങൾ പോലും ദുഷ്കർമ്മം ചെയ്തവനെ പരമഗതിയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
3.81.4
दक्षिणेन सरस्वत्या दृषद्वत्युत्तरेण च ।
ये वसन्ति कुरुक्षेत्रे ते वसन्ति त्रिविष्टपे ॥ ३.८१.४ ॥
സരസ്വതിക്ക് തെക്കും ദൃഷദ്വതിക്ക് വടക്കുമായി കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
3.81.5
तत्र मासं वसेद्धीरः सरस्वत्यां युधांवर ।
यत्रब्रह्मादयो देवा ऋषयः सिद्धचारणाः ॥ ३.८१.५ ॥
യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, അവിടെ ധീരൻ സരസ്വതീതീരത്ത് ഒരു മാസം വസിക്കണം; അവിടെ ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരും ഋഷികളും സിദ്ധചാരണന്മാരും വസിക്കുന്നു.
3.81.6
गन्धर्वाप्सरसो यक्षाः पन्नगाश्च महीपते ।
ब्रह्मक्षेत्रं महापुण्यमभिगच्छन्ति भारत ॥ ३.८१.६ ॥
ഹേ മഹീപതേ, ഭാരതാ, ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും യക്ഷന്മാരും നാഗന്മാരും അത്യന്തം പുണ്യമായ ബ്രഹ്മക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
3.81.7
मनसाऽप्यभिकामस्य कुरुक्षेत्रं युधांवर ।
पापानि विप्रणश्यन्ति ब्रह्मलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.७ ॥
യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ! മനസ്സുകൊണ്ടുപോലും കുരുക്ഷേത്രം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന്റെ പാപങ്ങൾ നശിക്കുന്നു; അവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
3.81.8
गत्वा हि श्रद्धया युक्तः करुक्षेत्रं कुरूद्वह ।
राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलमाप्नोति मानवः ॥ ३.८१.८ ॥
കുരുവംശശ്രേഷ്ഠനേ! ശ്രദ്ധയോടെ കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ പോകുന്ന മനുഷ്യൻ രാജസൂയത്തിന്റെയും അശ്വമേധത്തിന്റെയും ഫലം നേടുന്നു.
3.81.9
ततश्च मन्तुकं राजन्द्वारपालं महाबलम् ।
यक्षं समभिवाद्यैव गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.९ ॥
പിന്നെ, രാജാവേ! ദ്വാരപാലകനും മഹാബലവാനുമായ യക്ഷൻ മന്തുകനെ യഥാവിധി വണങ്ങിയാൽ ആയിരം പശുക്കളുടെ ദാനഫലം ലഭിക്കും.
3.81.10
ततो गच्छेत धर्मज्ञ विष्णो स्थानमनुत्तमम् ।
सततं नाम राजेन्द्र यत्रसन्निहितो हरिः ॥ ३.८१.१० ॥
പിന്നെ, ധർമ്മജ്ഞനേ! വിഷ്ണുവിന്റെ ആ ഉത്തമസ്ഥാനത്തേക്ക് പോകണം; അതിന്റെ പേര് സതതം; രാജേന്ദ്രാ, അവിടെ ഹരി എപ്പോഴും സന്നിഹിതനാണ്.
3.81.11
तत्रस्नात्वाऽर्चयित्वा च त्रिलोकप्रभवं हरिम् ।
अश्वमेधमवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.११ ॥
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, ത്രിലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവമായ ഹരിയെ പൂജിച്ച്, അശ്വമേധത്തിന്റെ ഫലം നേടി വിഷ്ണുലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
3.81.12
ततः परिप्लवं गच्छेत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ।
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं प्राप्नोति भारत ॥ ३.८१.१२ ॥
പിന്നെ ത്രിലോകപ്രസിദ്ധമായ പരിപ്ലവ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; ഭാരതാ, അഗ്നിഷ്ടോമത്തിന്റെയും അതിരാത്രത്തിന്റെയും ഫലം അവൻ നേടുന്നു.
3.81.13
पृथिवीतीर्थमासाद्य गोसहस्रफलं लभेत् ।
ततः शालूकिनी गत्वा तीर्थसेवी नराधिप ॥ ३.८१.१३ ॥
പൃഥ്വീതീർത്ഥത്തിൽ എത്തിയാൽ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കും. പിന്നെ ശാലൂകിനിയിൽ പോയി, നരാധിപാ, തീർത്ഥസേവി (അതേ ഫലം നേടുന്നു).
3.81.14
दशाश्वमेधे स्नात्वा च तदेव फलमाप्नुयात् ।
सर्पदर्वीं समासाद्य नागानां तीर्थमुत्तमम् ॥ ३.८१.१४ ॥
പത്ത് അശ്വമേധങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ അതേ ഫലം ലഭിക്കും. സർപ്പദർവിയിൽ എത്തി നാഗങ്ങളുടെ ഉത്തമ തീർത്ഥത്തിൽ (ഫലം ലഭിക്കും).
3.81.15
अग्निष्टोममवाप्नोति नागलोकं च विन्दति ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ द्वारपालमरुन्तुकम् ॥ ३.८१.१५ ॥
അഗ്നിഷ്ടോമഫലം നേടി നാഗലോകം പ്രാപിക്കുന്നു. പിന്നെ, ധർമ്മജ്ഞാ, ദ്വാരപാലകനായ അരുന്തുകനിലേക്ക് പോകണം.
3.81.16
तत्रोष्य रजनीमेकां गोसहस्रफलं लभेत् ।
ततः पञ्चनदं गत्वा नियतो नियताशनः ॥ ३.८१.१६ ॥
അവിടെ ഒരു രാത്രി താമസിച്ചാൽ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കും. പിന്നെ പഞ്ചനദത്തിൽ പോയി, നിയമനിഷ്ഠയുള്ളവനും നിയതഭോജനമുള്ളവനും (ഫലം നേടുന്നു).
3.81.17
कोटितीर्थमुपस्पृश्य हयमेधफंल लभेत् ।
अश्विनोस्तीर्थमासाद्य रूपवानमिजायते ॥ ३.८१.१७ ॥
കോടിതീർത്ഥത്തിൽ ആചമനം ചെയ്താൽ അശ്വമേധഫലം ലഭിക്കും. അശ്വിനികളുടെ തീർത്ഥത്തിൽ എത്തിയവൻ സുന്ദര രൂപത്തോടെ ജനിക്കുന്നു.
3.81.18
ततो गच्छेत धर्मज्ञ वाराहं तीर्थमुत्तमम् ।
विष्णुर्वाराहरूपेण पूर्वं यत्र स्थितो विभुः ॥ ३.८१.१८ ॥
പിന്നെ, ധർമ്മജ്ഞാ, ഉത്തമമായ വാരാഹതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; പണ്ട് സർവ്വവ്യാപിയായ വിഷ്ണു വരാഹരൂപത്തിൽ നിലകൊണ്ട സ്ഥലത്തേക്ക്.
3.81.19
तत्रस्नात्वा नरश्रेष्ठ अग्निष्टोमफलं लभेत् ।
ततो जयन्त्यां राजेन्द्र सोमतीर्थं समाविशेत् ॥ ३.८१.१९ ॥
നരശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് അഗ്നിഷ്ടോമയാഗത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു. പിന്നെ, രാജേന്ദ്രാ, ജയന്തിയിലെ സോമതീർത്ഥത്തിൽ പ്രവേശിക്കണം.
3.81.20
स्नात्वा फलमवाप्नोति राजसूयस्य मानवः ।
एकहंसे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.२० ॥
സ്നാനം ചെയ്ത മനുഷ്യൻ രാജസൂയയാഗത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു. ഏകഹംസത്തിൽ മനുഷ്യൻ സ്നാനം ചെയ്ത് ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം നേടണം.
3.81.21
शतशौचं समासाद्य तीर्थसेवी नराधिप ।
पौण्डरीकमवाप्नोति कृतशौचो भवेच्च सः ॥ ३.८१.२१ ॥
നരാധിപാ, ശതശൗചം നേടി തീർത്ഥസേവ ചെയ്യുന്നവൻ പുണ്ഡരീകയാഗത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു. ശുദ്ധി നേടിയവനും അങ്ങനെ തന്നെ ആകുന്നു.
3.81.22
ततो मुञ्जवटं नाम स्थाणोः स्थानं महात्मनः ।
उपोष्य रजनीमेकां गाणपत्यमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.२२ ॥
പിന്നെ മുഞ്ജവടം എന്ന, മഹാത്മാവായ സ്ഥാണുവിന്റെ (ശിവന്റെ) സ്ഥാനം. അവിടെ ഒരു രാത്രി ഉപവസിച്ച് ഗാണപത്യം നേടണം.
3.81.23
तत्रैव च महाराज यक्षिणी लोकविश्रुता ।
तां चाभिगम्यराजेन्द्र सर्वान्कामानवाप्नुयात् ॥ ३.८१.२३ ॥
അവിടെത്തന്നെ, മഹാരാജാവേ, ലോകപ്രസിദ്ധയായ യക്ഷിണി ഉണ്ട്. അവളെ സമീപിച്ച് രാജേന്ദ്രാ, എല്ലാ കാമനകളും നേടണം.
3.81.24
कुरुक्षेत्रस् तद्द्वारं विश्रुतं भरतर्षभ ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य तीर्थसेवी समाहितः ॥ ३.८१.२४ ॥
ഭരതർഷഭാ, കുരുക്ഷേത്രത്തിന്റെ ആ ദ്വാരം പ്രസിദ്ധമാണ്. തീർത്ഥസേവ ചെയ്യുന്നവൻ ഏകാഗ്രചിത്തനായി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം.
3.81.25
संमिते पुष्कराणां च स्नात्वाऽर्च्य पितृदेवताः ।
जामदग्न्येन रामेण कृतं तत्सुमहात्मना ॥ ३.८१.२५ ॥
പുഷ്കരന്മാരുടെ സമ്മിത തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും പൂജിക്കണം; ആ മഹാത്മാവായ ജാമദഗ്ന്യ രാമൻ അത് ചെയ്തു.
3.81.26
कृतकृत्यो भवेद्राजन्नश्वमेधं च विन्दति ।
ततो रामह्रदानार्च्छेत्तीर्थसेवी समाहितः ॥ ३.८१.२६ ॥
രാജാവേ, അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവൻ കൃതകൃത്യനാകുകയും അശ്വമേധഫലം നേടുകയും ചെയ്യുന്നു; പിന്നെ തീർത്ഥസേവിയായി, ഏകാഗ്രചിത്തനായി രാമഹ്രദങ്ങളെ പൂജിക്കണം.
3.81.27
तत्ररामेण राजेनद्रतरसा दीप्ततेजसा ।
क्षत्रमुत्साद् वीरेण ह्रदाः पञ्च निवेशिताः ॥ ३.८१.२७ ॥
രാജേന്ദ്രാ, അവിടെ ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സുള്ള വീരനായ രാമൻ വേഗത്തിൽ ക്ഷത്രിയകുലത്തെ നശിപ്പിച്ച് അഞ്ച് ഹ്രദങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.
3.81.28
पूरयित्वा नरव्याघ्र रुधिरेणेति नः श्रुतम् ।
पितरस्तर्पिताः सर्वे तथैव प्रपितागहाः ॥ ३.८१.२८ ॥
നരവ്യാഘ്രാ, രക്തംകൊണ്ട് അവ നിറച്ചുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; അതിനാൽ എല്ലാ പിതൃക്കളും, അതുപോലെ പ്രപിതാമഹന്മാരും തൃപ്തരായി.
3.81.29
ततस्ते पितरः प्रीता राममूचुर्नराधिप ।
रामराम महाभाग प्रीताः स्म तव भार्गव ॥ ३.८१.२९ ॥
അപ്പോൾ ആ പിതൃക്കൾ സന്തുഷ്ടരായി രാമനോട് പറഞ്ഞു — നരാധിപാ, രാമാ രാമാ, മഹാഭാഗ ഭാർഗവാ, നിന്നാൽ ഞങ്ങൾ സന്തുഷ്ടരായിരിക്കുന്നു.
3.81.30
अनया पितृभक्त्या च विक्रमेण च ते विभो ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते किमिच्छसि महाद्युते ॥ ३.८१.३० ॥
ഈ പിതൃഭക്തിയും പരാക്രമവും കൊണ്ട്, വിഭോ, നിനക്ക് മംഗളം; വരം ചോദിക്കൂ — മഹാദ്യുതേ, നീ എന്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
3.81.31
एवमुक्तः स राजेन्द्र राम प्रहरतांवरः ।
अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यं पितॄन्स गगने स्थितान् ॥ ३.८१.३१ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ, രാജേന്ദ്രാ, യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ കൈകൂപ്പി, ആകാശത്ത് നിന്നിരുന്ന പിതൃക്കളോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
3.81.32
भवन्तो यदि मे प्रीता यद्यनुग्राह्यता मयि ।
पितृप्रसादादिच्छेयं तपःस्वाध्ययनं पुनः ॥ ३.८१.३२ ॥
ഹേ പൂജ്യരേ, നിങ്ങൾ എന്നിൽ പ്രസന്നരാണെങ്കിൽ, എന്നോട് അനുഗ്രഹം കാണിക്കാൻ യോഗ്യനാണെന്ന് കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, പിതൃക്കളുടെ കൃപയാൽ ഞാൻ വീണ്ടും തപസ്സും വേദപഠനവും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
3.81.33
यच्च रोषाभिभूतेन क्षत्रमुत्सादितं मया ।
ततश्च पापान्मुच्येयं युष्माकं तेजसाऽप्यहम् ॥ ३.८१.३३ ॥
കോപത്താൽ വശപ്പെട്ട് ഞാൻ ക്ഷത്രിയരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്ത പാപത്തിൽ നിന്ന്, നിങ്ങളുടെ തേജസ്സിനാലും ഞാൻ മോചിതനാകട്ടെ.
3.81.34
ह्रदाश्च तीर्थभूता मे भवेयुर्भुवि विश्रुताः ।
एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं रामस्य पितरस्तदा ॥ ३.८१.३४ ॥
ഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധമായ തീർത്ഥഭൂതമായ ജലാശയങ്ങൾ എന്റെ പേരിൽ ഉണ്ടാകട്ടെ. രാമന്റെ ഈ ശുഭവാക്യം കേട്ട് അപ്പോൾ പിതൃക്കൾ.
3.81.35
प्रत्यूचुः परमप्रीता रामं हर्पसमन्विताः ।
तपस्ते वर्धतां भूयः पितृभक्त्या विशेषतः ॥ ३.८१.३५ ॥
ഏറെ പ്രസന്നരും സന്തോഷനിറവുള്ളവരുമായ പിതൃക്കൾ രാമനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: "നിന്റെ തപസ്സ് വീണ്ടും വളരട്ടെ, വിശേഷിച്ച് പിതൃഭക്തി മൂലം."
3.81.36
यच्च रोपाभिभूतेन क्षत्रमुत्सादितं त्वया ।
ततश्च पापान्मुक्तस्त्वं पातितास्ते स्वकर्मभिः ॥ ३.८१.३६ ॥
കോപത്താൽ വശപ്പെട്ട് നീ ക്ഷത്രിയരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്തെങ്കിലും, നീ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി; അവർ സ്വന്തം കർമ്മങ്ങളാൽ തന്നെ വീണുപോയിരുന്നു.
3.81.37
ह्रदाश्च तव तीर्थत्वं गमिष्यन्ति न संशयः ।
ह्रदेषु तेषु यः स्नात्वा पितॄन्संतर्पयिष्यति ॥ ३.८१.३७ ॥
ആ കുളങ്ങൾ നിന്റെ തീർത്ഥങ്ങളായിത്തീരും; സംശയമില്ല. ആ കുളങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃക്കളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നവൻ.
3.81.38
पितरस्तस् वै प्रीता दास्यन्ति भुवि दुर्लभम् ।
ईप्सितं च मनःकामं स्वर्गलोकं च शाश्वतम् ॥ ३.८१.३८ ॥
പിതൃക്കൾ പ്രസന്നരായി ഭൂമിയിൽ അപൂർവമായതും, ഇഷ്ടമായ മനോകാമനയും, ശാശ്വതമായ സ്വർഗലോകവും നൽകും.
3.81.39
एवं दत्त्वा वरान्राजन्रामस्य पितरस्तदा ।
आमन्त्र्य भारग्वं प्रीत्या तत्रैवान्तर्हितास्ततः ॥ ३.८१.३९ ॥
രാജാവേ, ഇങ്ങനെ രാമന് വരങ്ങൾ നൽകി, പിന്നെ പിതൃക്കൾ ഭാർഗവനെ സ്നേഹത്തോടെ വിളിച്ച് അവിടെത്തന്നെ മറഞ്ഞു.
3.81.40
एवं रामह्रदाः पुण्या भार्गवस्य महात्मनः ।
स्नात्वा ह्रहेषु रामस्य ब्रह्मचारी शुचिव्रतः ॥ ३.८१.४० ॥
ഇങ്ങനെ മഹാത്മാവായ ഭാർഗവന്റെ (പരശുരാമന്റെ) പുണ്യ രാമഹ്രദങ്ങൾ; രാമന്റെ കുളങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ബ്രഹ്മചാരിയും ശുചിവ്രതനുമായവൻ.
3.81.41
राममभ्यर्च्य राजेन्द्र लभेद्बहु सुवर्णकम् ।
वंशमूलकमासाद्य तीर्थसेवी कुरूद्वह ॥ ३.८१.४१ ॥
രാജേന്ദ്രാ, രാമനെ പൂജിച്ച് ധാരാളം സ്വർണം നേടണം; വംശമൂലകം എന്ന തീർത്ഥത്തിലെത്തി, കുരുശ്രേഷ്ഠാ, തീർത്ഥസേവ ചെയ്യുന്നവൻ.
3.81.42
स्ववंशमुद्धरेद्राजन्स्नात्वा वै वंशमूलके ।
कायशोधनमासाद्य तीर्थं भरतसत्तम
शरीरशुद्धिः स्नातस्य तस्मिंस्तीर्थे न संशयः। ॥ ३.८१.४२ ॥
രാജാവേ, വംശമൂലകത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് സ്വവംശത്തെ ഉദ്ധരിക്കണം; ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ശരീരശുദ്ധി നൽകുന്ന തീർത്ഥത്തിലെത്തി, ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തവന് ശരീരശുദ്ധിയുണ്ടാകും; സംശയമില്ല.
3.81.43
शरीरशुद्धिः स्नातस्य तस्मिंस्तीर्थे न संशयः ।
शुद्धदेहश्च संयाति युभाँल्लोकाननुत्तमान् ॥ ३.८१.४३ ॥
ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവന്റെ ശരീരം ശുദ്ധമാകും; സംശയമില്ല. ശുദ്ധദേഹനായി അവൻ ആ അനുത്തമ ലോകങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്നു.
3.81.44
ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ।
लोका यत्रोद्धृताः पूर्वं विष्णुना प्रभविष्णुना ॥ ३.८१.४४ ॥
പിന്നെ, ധർമ്മജ്ഞാ, ത്രിലോകവിശ്രുതമായ ആ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; പണ്ട് പ്രഭവിഷ്ണുവായ വിഷ്ണു അവിടെ ലോകങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ചു.
3.81.45
लोकोद्धारं समासाद्य तीर्थं त्रैलोक्यपूजितम् ।
स्नात्वा तीर्थवरे राजँल्लोकानुद्धरते स्वकान् ॥ ३.८१.४५ ॥
രാജാവേ, ലോകോദ്ധാരമായ, ത്രിലോകപൂജിതമായ തീർത്ഥത്തിലെത്തി, ശ്രേഷ്ഠതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ തന്റെ ഉറ്റവരുടെ ലോകങ്ങളെ ഉദ്ധരിക്കുന്നു.
3.81.46
श्रीतीर्थं च समासाद्य स्नात्वा नियतमानसः ।
अर्चयित्वा पितॄन्देवान्विन्दते श्रियमुत्तमाम् ॥ ३.८१.४६ ॥
ശ്രീതീർത്ഥത്തിലെത്തി, നിയതമനസ്സോടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും പൂജിച്ച്, മനുഷ്യൻ ഉത്തമമായ ശ്രീ നേടുന്നു.
3.81.47
कपिलातीर्थमासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः ।
तत्र स्नात्वाऽर्चयित्वा च पितॄन्स्वान्दैवतान्यपि ॥ ३.८१.४७ ॥
കപിലാതീർത്ഥത്തിലെത്തി, ബ്രഹ്മചാരിയും സമാഹിതനുമായി, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, സ്വന്തം പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും പൂജിച്ച്...
3.81.48
कपिलानां सहस्रस्य फलंविन्दति मानवः ।
सूर्यतीर्थं समासाद्य स्नात्वा नियतमानसः ॥ ३.८१.४८ ॥
കപിലപ്പശുക്കളെ ആയിരം ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം മനുഷ്യൻ നേടുന്നു. സൂര്യതീർത്ഥത്തിലെത്തി, നിയതമനസ്സോടെ സ്നാനം ചെയ്ത്...
3.81.49
अर्चयित्वा पितॄन्देवानुपवासपरायणः ।
अग्निष्टोममवाप्नोति सूर्यलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.४९ ॥
പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും പൂജിച്ച്, ഉപവാസത്തിൽ മുഴുകിയ മനുഷ്യൻ അഗ്നിഷ്ടോമ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടി സൂര്യലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
3.81.50
गवां भगवनासाद्य तीर्थसेवी यथाक्रमम् ।
तत्राभिषेकं कुर्वाणो गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.५० ॥
ഗോതീർത്ഥത്തിലെത്തി, ക്രമപ്രകാരം തീർത്ഥസേവ ചെയ്ത്, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം നേടും.
3.81.51
शङ्खिनीतीर्थमासाद्य तीर्थसेवी कुरूद्वह ।
देव्यास्तीर्थे नरः स्नात्वा लभते रूपमुत्तमम् ॥ ३.८१.५१ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠാ! ശംഖിനീതീർത്ഥത്തിലെത്തി തീർത്ഥസേവ ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ ദേവീതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ഉത്തമമായ രൂപം നേടുന്നു.
3.81.52
ततो गच्छेत राजेन्द्रद्वारपालमरुन्तुकम् ।
तच्च तीर्थं सरस्वत्यां यक्षेन्द्रस्य महात्मनः ॥ ३.८१.५२ ॥
പിന്നെ, രാജേന്ദ്രാ, ദ്വാരപാലകനായ അരുന്തുകന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകണം; അത് സരസ്വതിയിലുള്ള മഹാത്മാവായ യക്ഷേന്ദ്രന്റെ തീർത്ഥമാണ്.
3.81.53
तत्रस्नात्वा नरो राजन्नग्निष्टोमफलं लभेत् ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र ब्रह्मावर्तं नरोत्तमः ॥ ३.८१.५३ ॥
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ, രാജാവേ, അഗ്നിഷ്ടോമ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടണം; പിന്നെ, രാജേന്ദ്രാ, ഉത്തമനായ മനുഷ്യൻ ബ്രഹ്മാവർത്തത്തിലേക്ക് പോകണം.
3.81.54
ब्रह्मावर्ते नरः स्नात्वा ब्रह्मलोकमवाप्नुयात् ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र सुतीर्थकमनुत्तमम् ॥ ३.८१.५४ ॥
ബ്രഹ്മാവർത്തത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ ബ്രഹ്മലോകം നേടണം; പിന്നെ, രാജേന്ദ്രാ, അനുത്തമമായ സുതീർത്തകത്തിലേക്ക് പോകണം.
3.81.55
तत्रसन्निहिता नित्यं पितरो दैवतैः सह ।
तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः ॥ ३.८१.५५ ॥
അവിടെ പിതൃക്കൾ എപ്പോഴും ദേവന്മാരോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു. അവിടെ പിതൃദേവാർച്ചനയിൽ മുഴുകി സ്നാനം ചെയ്യണം.
3.81.56
अश्वमेधमावाप्नोति पितृलोकं च गच्छति ।
ततोम्बुमत्यां धर्मज्ञ सुतीर्थकमनुत्तमम् ॥ ३.८१.५६ ॥
അവൻ അശ്വമേധഫലം നേടി പിതൃലോകത്തിൽ പോകുന്നു. പിന്നെ, ധർമജ്ഞാ, അംബുമതിയിൽ ഉത്തമമായ സുതീർത്ഥമുണ്ട്.
3.81.57
कोशेश्वरस्य तीर्थेषु स्नात्वा भरतसत्तम ।
सर्वव्याधिविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते ॥ ३.८१.५७ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, കോശേശ്വരന്റെ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് സർവരോഗങ്ങളിൽനിന്നും മുക്തനായി ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
3.81.58
मातृतीर्थं च तत्रैव यत्रस्नातस्य भारत ।
प्रजा विवर्धते राजन्न तन्वीं श्रियमश्नुते ॥ ३.८१.५८ ॥
അവിടെത്തന്നെ മാതൃതീർത്ഥവുമുണ്ട്; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവന്റെ സന്തതി വർധിക്കുന്നു. രാജാവേ, അവൻ ക്ഷീണമായ ഐശ്വര്യം നേടുന്നില്ല.
3.81.59
ततः शीतवनं गच्छेन्नियतो नियताशनः ।
तीर्थं तत्रमहाराज महदन्यत्र दुर्लभम् ॥ ३.८१.५९ ॥
പിന്നെ, നിയമവാനും മിതാഹാരിയുമായവൻ ശീതവനത്തിൽ പോകണം. മഹാരാജാവേ, അവിടെ മറ്റൊരിടത്തും ലഭിക്കാത്ത ഒരു തീർത്ഥമുണ്ട്.
3.81.60
पुनाति गमनादेव कुलमेकं नराधिप ।
केशानभ्युक्ष् वै तस्मिन्पूतो भवति भारत ॥ ३.८१.६० ॥
നരാധിപാ, അവിടെ പോകുന്നതുകൊണ്ടുതന്നെ അവൻ ഒരു കുലത്തെ പവിത്രമാക്കുന്നു. ഭാരതാ, അവിടെ മുടിയിൽ ജലം തളിച്ചാൽ അവൻ പൂതനാകുന്നു.
3.81.61
तीर्थं तत्र महाराज श्वानलोमापहं स्मृतम् ।
यत्र विप्रा नरव्याघ्र विद्वांसस्तीर्थतत्पराः ॥ ३.८१.६१ ॥
മഹാരാജാവേ, അവിടെ 'ശ്വാനലോമാപഹം' എന്ന തീർത്ഥം പറയപ്പെടുന്നു. ഓ നരവ്യാഘ്രാ, തീർത്ഥത്തിൽ മുഴുകിയ വിദ്വാന്മാരായ ബ്രാഹ്മണർ അവിടെയുണ്ട്.
3.81.62
गतिं गच्छन्ति परमां स्नात्वा भरतसत्तम ।
श्वानलोमापनयने तीर्थे भरतसत्तम ॥ ३.८१.६२ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് അവർ പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു. ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ശ്വാനലോമങ്ങൾ നീക്കുന്ന ആ തീർത്ഥത്തിൽ.
3.81.63
प्राणायामैर्निर्हरन्ति स्वलोमानि द्विजोत्तमाः ।
पूतात्मानश्च राजेन्द्रप्रयान्ति परमां गतिम् ॥ ३.८१.६३ ॥
ഉത്തമ ദ്വിജന്മാർ പ്രാണായാമത്താൽ തങ്ങളുടെ ശരീരരോമങ്ങൾ നീക്കുന്നു. രാജേന്ദ്രാ, പവിത്രാത്മാക്കൾ പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
3.81.64
दशाश्वमेधिकं चैव तस्मिंस्तीर्थे महीपते ।
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र गच्छेत परमां गतिम् ॥ ३.८१.६४ ॥
മഹീപതേ, ആ തീർത്ഥത്തിൽ പത്ത് അശ്വമേധങ്ങളുടെ ഫലമുണ്ട്. ഓ നരവ്യാഘ്രാ, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് പരമഗതി പ്രാപിക്കണം.
3.81.65
ततो गच्छेत राजेन्द्र मानुषं लोकविश्रुतम् ।
यत्र कृष्णमृगा राजन्व्याधेन परिपीडिताः ॥ ३.८१.६५ ॥
പിന്നെ രാജേന്ദ്രാ, ലോകപ്രസിദ്ധമായ 'മാനുഷ'ത്തിലേക്ക് പോകണം; രാജാവേ, വേടനാൽ പീഡിതരായ കറുത്ത മാനുകൾ അവിടെയായിരുന്നു.
3.81.66
विगाह्य तस्मिन्सरसि मानुषत्वमुपागताः ।
तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी समाहितः ॥ ३.८१.६६ ॥
ആ സരസ്സിൽ മുങ്ങി (ആ മാനുകൾ) മാനുഷജന്മം പ്രാപിച്ചു. ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത മനുഷ്യൻ ബ്രഹ്മചാരിയും സമാഹിതനുമായിരിക്കണം.
3.81.67
सर्वपापविशुद्धात्मा स्वर्गलोके महीयते ।
मानुषस्य तु पूर्वेण क्रोशमात्रे महीपते ॥ ३.८१.६७ ॥
എല്ലാ പാപങ്ങളിൽനിന്നും പൂർണ്ണമായി ശുദ്ധമായ ആത്മാവുള്ളവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. ഹേ മഹീപതേ, മനുഷ്യന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഒരു ക്രോശം അകലെയാണ് (അത്).
3.81.68
आपगा नाम विख्याता नदीसिद्धनिषेविता ।
श्यामाकभोजनं तत्रयः प्रयच्छति मानवः ॥ ३.८१.६८ ॥
ആപഗാ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായത്, നദികളും സിദ്ധന്മാരും സേവിക്കുന്നത്. അവിടെ ശ്യാമാക ഭോജനം ആരു നൽകുന്നുവോ ആ മനുഷ്യൻ (ഫലം നേടുന്നു).
3.81.69
देवान्पितॄन्समुद्दिश्य तस्य धर्मफलं महत् ।
एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता ॥ ३.८१.६९ ॥
ദേവന്മാരെയും പിതൃക്കളെയും ഉദ്ദേശിച്ച് ചെയ്യുന്ന ധർമ്മഫലം മഹത്തരമാണ്. ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ ഊട്ടിയാൽ കോടി (ബ്രാഹ്മണരെ) ഊട്ടിയതായി ഭവിക്കുന്നു.
3.81.70
तत्रस्नात्वाऽर्चयित्वा च पितृन्वै दैवतानि च ।
उषित्वा रजनीमेकामग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८१.७० ॥
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, പിതൃക്കളെയും ദേവതകളെയും പൂജിച്ച്, ഒരു രാത്രി താമസിച്ചാൽ (മനുഷ്യൻ) അഗ്നിഷ്ടോമ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു.
3.81.71
ततो गच्छेत राजेन्द्र ब्रह्मणः स्थानमुत्तमम् ।
ब्रह्मोदुम्बरमित्येव प्रकाशं भुवि भारत ॥ ३.८१.७१ ॥
പിന്നെ, ഹേ രാജേന്ദ്ര, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉത്തമസ്ഥാനത്തേക്ക് പോകണം. അത് ഭൂമിയിൽ 'ബ്രഹ്മോദുംബരം' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്, ഹേ ഭാരത.
3.81.72
तत्रसप्तर्षिकुण्डेषु स्नातस् यनरपुङ्गव ।
केदारे चैवराजेन्द्रकपिञ्जलमहामुनेः ॥ ३.८१.७२ ॥
അവിടെ സപ്തർഷി കുണ്ഡങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ഹേ നരപുംഗവ, ഹേ രാജേന്ദ്ര, കേദാരത്തിലും, മഹാമുനി കപിഞ്ജലന്റെ (തീർത്ഥത്തിലും)...
3.81.73
ब्रह्माणमधिगत्वा च शुचिः प्रयतमानसः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८१.७३ ॥
ബ്രഹ്മാവിനെ സമീപിച്ച്, ശുദ്ധനും സംയമിത മനസ്സുള്ളവനും സർവ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും ശുദ്ധാത്മാവുമായവൻ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
3.81.74
कपिञ्जलस्य केदारं समासाद्य सुदुर्लभम् ।
अन्तर्धानमवाप्नोति तपसा दग्धकिल्विषः ॥ ३.८१.७४ ॥
കപിഞ്ജലന്റെ ആ കേദാരത്തെ, അതിദുർലഭമായതിനെ, സമീപിച്ച്, തപസ്സിനാൽ പാപങ്ങൾ ദഗ്ധമായവൻ അന്തർധാനം പ്രാപിക്കുന്നു.
3.81.75
ततो गच्छेत राजेन्द्र शङ्करं लोकविश्रुतम् ।
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यामभिगम्य वृषध्वजम् ॥ ३.८१.७५ ॥
പിന്നെ, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ലോകപ്രസിദ്ധനായ ശങ്കരന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകണം; കൃഷ്ണപക്ഷ ചതുർദശിയിൽ വൃഷധ്വജനെ സമീപിച്ച്.
3.81.76
लभेत सर्वकामान्हि स्वर्गलोकं च गच्छति ।
तिस्रः कोट्यस्तु तीर्थानां शङ्करे कुरुनन्दन ॥ ३.८१.७६ ॥
അവൻ എല്ലാ കാമനകളും പ്രാപിക്കുന്നു, സ്വർഗലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ഹേ കുരുനന്ദനാ, ശങ്കരനിൽ മൂന്ന് കോടി തീർഥങ്ങളുണ്ട്.
3.81.77
रुद्रकोट्यां तथा कूपे ह्रदेषु च महीपते ।
शुद्धास्पदं च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ॥ ३.८१.७७ ॥
രുദ്രകോടിയിലും കിണറ്റിലും കുളങ്ങളിലും; ഹേ മഹീപതേ, അവിടെത്തന്നെ ശുദ്ധാസ്പദ തീർഥമുണ്ട്, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
3.81.78
तत्रस्नात्वाऽर्चयित्वा च दैवतानि पितॄनथ ।
न दुर्गतिमवाप्नोति वाजपेयं च विन्दति ॥ ३.८१.७८ ॥
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, ദേവന്മാരെയും പിതൃക്കളെയും ആരാധിച്ചവൻ ദുർഗതി പ്രാപിക്കുന്നില്ല; വാജപേയയാഗഫലവും നേടുന്നു.
3.81.79
किंदाने च नरः स्नात्वा किंजप्ये च महीपते ।
अप्रमेयमवाप्नोति दानं जप्यं च भारत ॥ ३.८१.७९ ॥
മഹീപതേ, ഏത് ദാനത്താലും ഏത് ജപത്താലും സ്നാനം ചെയ്ത മനുഷ്യൻ അപ്രമേയഫലം നേടുന്നു? ഭാരതാ, ദാനവും ജപവും അത് നൽകുന്നു.
3.81.80
कलश्यां वार्युपस्पृश्य श्रद्दधानो जितेन्द्रियः ।
अग्निष्टोमस् यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ ३.८१.८० ॥
കലശത്തിലെ വെള്ളത്താൽ ആചമനം ചെയ്ത്, ശ്രദ്ധയോടെയും ഇന്ദ്രിയജയത്തോടെയും ഇരിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ അഗ്നിഷ്ടോമയജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു.
3.81.81
शंकरस्य तु पूर्वेण नारदस्य महात्मनः ।
तीर्थं कुरुकुलश्रेष्ठ अजानन्तेति विश्रुतम् ॥ ३.८१.८१ ॥
ശങ്കരന്റെ കിഴക്കും മഹാത്മാവായ നാരദന്റെ സമീപവും, കുരുകുലശ്രേഷ്ഠാ, ആ തീർത്ഥം 'അജാനന്ത' എന്ന് പ്രസിദ്ധമാണ്.
3.81.82
तत्रतीर्थे नरः स्नात्वा प्राणानुत्सृज्य भारत ।
नारदेनाभ्यनुज्ञातो लोकान्प्राप्नोत्यनुत्तमानन् ॥ ३.८१.८२ ॥
ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ഭാരതാ, പ്രാണൻ വെടിഞ്ഞ്, നാരദന്റെ അനുമതി നേടി, മനുഷ്യൻ ഉത്തമലോകങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നു.
3.81.83
शुक्लपक्षे दशम्यां च पुण्डरीकं समाविशेत् ।
तत्र स्नात्वा नरो राजन्पौण्डरीकफलं लभेत् ॥ ३.८१.८३ ॥
ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ദശമിയിൽ പുണ്ഡരീകതീർത്ഥത്തിൽ പ്രവേശിക്കണം; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, രാജാവേ, മനുഷ്യൻ പൗണ്ഡരീകഫലം നേടണം.
3.81.84
ततस्त्रिविष्टपं गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तत्र वैतरणी पुण्या नदी पापप्रणाशिनी ॥ ३.८१.८४ ॥
പിന്നെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായ ത്രിവിഷ്ടപത്തിലേക്കു പോകണം; അവിടെ പാപനാശിനിയായ പുണ്യവൈതരണി നദിയുണ്ട്.
3.81.85
तत्र स्नात्वाऽर्चयित्वा च शूलपाणिं वृषध्वजम् ।
सर्वपापविशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम् ॥ ३.८१.८५ ॥
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, ശൂലപാണിയും വൃഷഭധ്വജനുമായവനെ പൂജിച്ച്, സർവപാപവിശുദ്ധാത്മാവായവൻ പരമഗതി പ്രാപിക്കട്ടെ.
3.81.86
ततो गच्छेत राजेन्द्र फलकीवनमुत्तमम् ।
तत्र देवाः सदा राजन्फलकीवनमाश्रिताः ॥ ३.८१.८६ ॥
പിന്നെ, രാജേന്ദ്ര, ഉത്തമമായ ഫലകീവനത്തിലേക്കു പോകണം; അവിടെ ദേവന്മാർ എപ്പോഴും ഫലകീവനത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
3.81.87
तपश्चरन्ति विपुलं बहुवर्षसहस्रकम् ।
दृषद्वत्यां नरः स्नात्वा तर्पयित्वा च देवताः ॥ ३.८१.८७ ॥
അവർ പല ആയിരം വർഷങ്ങൾ വിപുലമായ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു. ദൃഷദ്വതിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ദേവന്മാർക്ക് തർപ്പണം ചെയ്ത മനുഷ്യൻ (ഫലം നേടുന്നു).
3.81.88
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति भारत ।
तीर्ते च सर्वदेवानां स्नात्वा भरतसत्तम ॥ ३.८१.८८ ॥
ഭാരതാ, അഗ്നിഷ്ടോമത്താലും അതിരാത്രത്താലും ഫലം നേടുന്നു. സർവദേവന്മാരുടെ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
3.81.89
गोसहस्रस्य राजेन्द्र फलं विन्दति मानवः ।
पाणिस्वाते नरः स्नात्त्वा तर्पयित्वा च देवताः ॥ ३.८१.८९ ॥
രാജേന്ദ്ര, മനുഷ്യൻ ആയിരം പശുക്കളുടെ ദാനഫലം നേടുന്നു. പാണിസ്വാതത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ദേവന്മാർക്ക് തർപ്പണം ചെയ്ത മനുഷ്യൻ (ഇതു നേടുന്നു).
3.81.90
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति भारत ।
राजसूयमावाप्नोति ऋषिलोकं च विन्दति ॥ ३.८१.९० ॥
ഭാരതാ, അഗ്നിഷ്ടോമത്താലും അതിരാത്രത്താലും ഫലം നേടുന്നു. രാജസൂയം നേടുന്നു, ഋഷിലോകവും നേടുന്നു.
3.81.91
ततो गच्छेत राजेन्द्र मिश्रकं तीर्थमुत्तमम् ।
तत्र तीर्थानि राजेन्द्र मिश्रितानि महात्मना ॥ ३.८१.९१ ॥
പിന്നെ, രാജേന്ദ്രാ, ഉത്തമമായ മിശ്രക തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ, രാജേന്ദ്രാ, മഹാത്മാവ് ഒന്നിച്ചു ചേർത്ത തീർത്ഥങ്ങളുണ്ട്.
3.81.92
व्यासेन नृपशार्दूल द्विजार्थमिति नः श्रुतम् ।
सर्वतीर्थेषु स स्नाति मिश्रके स्नाति यो नरः ॥ ३.८१.९२ ॥
ഓ നൃപശാർദൂലാ, വ്യാസൻ ദ്വിജർക്കായി ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. മിശ്രകത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്യുന്നു.
3.81.93
ततो व्यासवनं गच्छेन्नियतो नियताशनः ।
मनोजवे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.९३ ॥
പിന്നെ, നിയന്ത്രിതനായി, മിതമായ ആഹാരം കഴിച്ച് വ്യാസവനത്തിലേക്ക് പോകണം. മനോജവത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യന് ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കും.
3.81.94
गत्वा मधुवटीं चैव देव्याः स्थानं नरः शुचिः ।
तत्र स्नात्वाऽर्चयित्वा च पितॄन्देवांश्च पूरुषः ॥ ३.८१.९४ ॥
മധുവടിയിലേക്ക് പോയി ദേവിയുടെ സ്ഥാനത്ത് ശുദ്ധനായ മനുഷ്യൻ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും ആരാധിക്കണം.
3.81.95
स देव्या समनुज्ञातो गोसहस्रफलं लभेत् ।
कौशिक्याः संगमे यस्तु दृषद्वत्याश्च भारत ॥ ३.८१.९५ ॥
അവൻ ദേവിയാൽ അനുവാദം നൽകപ്പെട്ട് ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം നേടണം. ഓ ഭാരതാ, കൗശികിയുടെ സംഗമത്തിലും, ദൃഷദ്വതിയുടെ സംഗമത്തിലും.
3.81.96
स्नाति वै नियताहार सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
ततो व्यासस्थली नाम यत्रव्यासेन धीमता ॥ ३.८१.९६ ॥
നിയന്ത്രിത ആഹാരത്തോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു. പിന്നെ വ്യാസസ്ഥലി എന്ന സ്ഥലമുണ്ട്, അവിടെ ബുദ്ധിമാനായ വ്യാസൻ.
3.81.97
पुत्रशोकाभितप्तेन देहत्यागे कृता मतिः ।
ततो देवैस्तु राजेन्द्र पुनरुत्थापितस्तदा ॥ ३.८१.९७ ॥
പുത്രശോകത്താൽ തപിച്ച അവൻ ദേഹത്യാഗത്തിന് തീരുമാനിച്ചു. അപ്പോൾ, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ദേവന്മാർ അവനെ വീണ്ടും എഴുന്നേൽപ്പിച്ചു.
3.81.98
अभिगत्वा स्थलीं तस्य गोसहस्रफलं लभेत् ।
किंदत्तं कूपमासाद्य तिलप्रस्थं प्रदाय च ॥ ३.८१.९८ ॥
ആ പുണ്യസ്ഥലത്ത് ചെന്നാൽ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കും. കിണറ്റിനരികെ എത്തി ഒരു പ്രസ്ഥം എള്ള് ദാനം ചെയ്താലും അതേ ഫലം.
3.81.99
गच्छेत परमां सिद्धिमृणैर्मुक्तः कुरूद्वह ।
वेदीतीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.९९ ॥
ഹേ കുരുശ്രേഷ്ഠാ, കടങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി മനുഷ്യൻ പരമസിദ്ധി നേടട്ടെ. വേദീതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യന് ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കും.
3.81.100
अहस्छ सुदिनं चैव द्वे तीर्थे लोकविश्रुते ।
तयोः स्नात्वा नरव्याघ्र सूर्यलोकमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.१०० ॥
ലോകപ്രസിദ്ധമായ രണ്ട് തീർത്ഥങ്ങളുണ്ട് — അഹസും സുദിനവും. ഹേ നരവ്യാഘ്രാ, അവയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ സൂര്യലോകം പ്രാപിക്കും.
3.81.101
मृगधूमं ततो गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तत्राभिषेकं कुर्वीत गङ्गायां नृपसत्तम ॥ ३.८१.१०१ ॥
പിന്നീട് മൃഗധൂമത്തിലേക്ക് പോകണം; അത് മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമാണ്. അവിടെ, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, ഗംഗയിൽ അഭിഷേകസ്നാനം ചെയ്യണം.
3.81.102
अर्चयित्वा महादेवमश्वमेधफलं लभेत् ।
देव्यास्तीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१०२ ॥
മഹാദേവനെ പൂജിച്ചാൽ അശ്വമേധഫലം ലഭിക്കും. ദേവീതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യന് ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കും.
3.81.103
ततो वामनकं गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तत्रविष्णुपदे स्नात्वा अर्चयित्वा च वामनम् ॥ ३.८१.१०३ ॥
പിന്നീട് മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായ വാമനകത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ വിഷ്ണുപദത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് വാമനനെ പൂജിച്ച്.
3.81.104
सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं स गच्छति ।
कुलपुने नरः स्नात्वा पुनाति स्वकुलं ततः ॥ ३.८१.१०४ ॥
എല്ലാ പാപങ്ങളിൽനിന്നും ശുദ്ധമായ ആത്മാവുള്ളവൻ വിഷ്ണുലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. കുലപുനത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ പിന്നീട് തന്റെ കുലത്തെയും പവിത്രമാക്കുന്നു.
3.81.105
पवनस्य ह्रदे स्नात्वा मरुतां तीर्थमुत्तमम् ।
तत्रस्नात्वा नख्याघ्र विष्णुलोके महीयते ॥ ३.८१.१०५ ॥
പവനന്റെ കുളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, മരുത്തുക്കളുടെ ഉത്തമ തീർത്ഥത്തിൽ. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, വിഷ്ണുലോകത്തിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.
3.81.106
अमराणां ह्रदे स्नात्वा समभ्यर्च्यामराधिपम् ।
अमराणां प्रभावेन स्वर्गलोके महीयते ॥ ३.८१.१०६ ॥
അമരന്മാരുടെ കുളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, അമരാധിപനെ യഥാവിധി പൂജിച്ച്, അമരന്മാരുടെ പ്രഭാവത്താൽ അവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.
3.81.107
शालिहोत्रस्य तीर्थे च शालिशूर्पे यथाविधि ।
स्नात्वा नरवरश्रेष्ठ गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१०७ ॥
ശാലിഹോത്രന്റെ തീർത്ഥത്തിലും ശാലിശൂർപ്പത്തിലും യഥാവിധി സ്നാനം ചെയ്ത്, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം നേടുന്നു.
3.81.108
श्रीकुञ्जं च सरस्वत्यास्तीर्थं भरतसत्तम ।
तत्र स्नात्वा नरश्रेष्ठ अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८१.१०८ ॥
സരസ്വതിയുടെ ശ്രീകുഞ്ജതീർത്ഥം, ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, അഗ്നിഷ്ടോമയാഗത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു.
3.81.109
ततो नैमिपकुञ्जं च समासाद्य कुरूद्वह ।
ऋषयः किल राजेन्द्र नैमिषेयास्तपस्विनः ॥ ३.८१.१०९ ॥
പിന്നീട് നൈമിഷ കുഞ്ജത്തിൽ എത്തി, കുരുശ്രേഷ്ഠാ, രാജേന്ദ്രാ, നൈമിഷവാസികളായ തപസ്വികളായ ഋഷിമാർ (അവിടെയുണ്ട്).
3.81.110
तीर्थयात्रां पुरस्कृत्य कुरुक्षेत्रं गताः पुरा ।
तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा वाजिमेधफलं लभेत्।
ततः कुञ्जः सरस्वत्याः कृतो भरतसत्तम ॥ ३.८१.११० ॥
തീർത്ഥയാത്രയെ മുൻനിർത്തി പണ്ടു കുരുക്ഷേത്രത്തിലേക്കു പോയി. അവിടെ ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ അശ്വമേധഫലം നേടും. പിന്നീട്, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, സരസ്വതിയുടെ കുഞ്ജം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.
3.81.111
ऋपीणामवकाशः स्याद्यथा तुष्टिकरो महान् ।
कन्यातीर्थे नरः स्नात्वागोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१११ ॥
ഋഷിമാർക്ക് അവിടെ സന്തോഷം നൽകുന്ന ഒരു വലിയ വിശ്രമസ്ഥലം ഉണ്ട്. കന്യാതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം നേടും.
3.81.112
ततो गच्छेत धर्मज्ञ कन्यातीर्थमनुत्तमम् ।
कन्यातीर्थे नरः स्नात्वा अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८१.११२ ॥
പിന്നീട്, ധർമ്മജ്ഞാ, അത്യുത്തമമായ കന്യാതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം. കന്യാതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ അഗ്നിഷ്ടോമഫലം നേടും.
3.81.113
ततो गच्छेत राजेन्द्र ब्रह्मणस्तीर्थमुत्तमम् ।
तत्रवर्णावरः स्नात्वा ब्राह्मण्यं लभते नरः ॥ ३.८१.११३ ॥
പിന്നീട്, രാജേന്ദ്രാ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉത്തമമായ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ താഴ്ന്ന വർണ്ണക്കാരനായ മനുഷ്യനും സ്നാനം ചെയ്ത് ബ്രാഹ്മണ്യം നേടുന്നു.
3.81.114
ब्राह्मणश्च विशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम् ।
ततो गच्छेन्नरश्रेष्ठ सोमतीर्थमनत्तमम् ॥ ३.८१.११४ ॥
വിശുദ്ധാത്മാവായ ബ്രാഹ്മണൻ പരമഗതി നേടട്ടെ. പിന്നീട്, നരശ്രേഷ്ഠാ, അത്യുത്തമമായ സോമതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം.
3.81.115
तत्र स्नात्वा नरो राजन्सोमलोकमवाप्नुयात् ।
सप्तसारस्वतं तीर्थं ततो गच्छेन्नराधिप ॥ ३.८१.११५ ॥
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ, ഹേ രാജാവേ, സോമലോകം പ്രാപിക്കും. പിന്നെ സപ്തസാരസ്വത തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം, ഹേ നരാധിപാ.
3.81.116
यत्र मङ्कणकः सिद्धो महर्षिर्लोकविश्रुतः ।
पुरा मङ्कणको राजन्कुशाग्रेणेति नःश्रुतम् ॥ ३.८१.११६ ॥
ലോകപ്രസിദ്ധനായ സിദ്ധമഹർഷി മങ്കണകൻ എവിടെയായിരുന്നുവോ അവിടെ. ഹേ രാജാവേ, പണ്ട് മങ്കണകൻ ഒരു കുശത്തിന്റെ അറ്റം കൊണ്ട് എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
3.81.117
क्षतः किल करे राजंस्तस्य शाकरसोऽस्रवत् ।
स वै शाकरसं दृष्ट्वा हर्षाविष्टः प्रनृत्तवान् ॥ ३.८१.११७ ॥
ഹേ രാജാവേ, അവന്റെ കൈയിൽ മുറിവുണ്ടായി, അതിൽ നിന്ന് പച്ചക്കറി നീര് ഒഴുകി. ആ നീര് കണ്ട് സന്തോഷം നിറഞ്ഞ് അവൻ നൃത്തം ചെയ്തു.
3.81.118
ततस्तस्मिन्प्रनृत्ते तु स्थावरं जङ्गमं च यत् ।
प्रनृत्तमुभयं वीर तेजसा तस्य मोहितम् ॥ ३.८१.११८ ॥
അവൻ നൃത്തം ചെയ്തപ്പോൾ, സ്ഥാവരവും ജംഗമവുമായ എല്ലാം, ഹേ വീരാ, അവന്റെ തേജസ്സാൽ മോഹിതമായി നൃത്തം ചെയ്തു.
3.81.119
ब्रह्मादिभिः सुरै राजनृषिभिश्च तपोधनैः ।
क्षिप्तो वै महादेव ऋषेरर्थे नराधिप ॥ ३.८१.११९ ॥
ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരും തപസ്സെന്ന ധനമുള്ള ഋഷിമാരും, ഹേ നരാധിപാ, ഋഷിയുടെ നന്മയ്ക്കായി മഹാദേവനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
3.81.120
नायं नृत्येद्यथा देव तथा न्वं कर्तुमर्हसि ।
तं प्रनृत्तं समासाद्य हर्षाविष्टेन चेतसा।
सुराणां हितकामार्थमृषिं देवोऽभ्यभाषत ॥ ३.८१.१२० ॥
'ഹേ ദേവാ, ഇവൻ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ നീയും നൃത്തം ചെയ്യരുത്.' നൃത്തം ചെയ്യുന്ന അവന്റെ അടുത്തെത്തി, സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ, ദേവന്മാരുടെ നന്മ കാംക്ഷിച്ച് ദേവൻ ഋഷിയോട് സംസാരിച്ചു.
3.81.121
भोभो महर्षे धर्मज्ञ किमर्थं नृत्यते भवान् ।
हर्षस्थानं किमर्थं वा तवाद्य मुनिपुङ्गव ॥ ३.८१.१२१ ॥
ഹേ മഹർഷേ, ധർമ്മജ്ഞാ, അങ്ങ് എന്തിനാണ് നൃത്തം ചെയ്യുന്നത്? അല്ലെങ്കിൽ ഇന്ന് അങ്ങയുടെ സന്തോഷത്തിന് കാരണമെന്ത്, മുനിശ്രേഷ്ഠാ?
3.81.122
ऋषिरुवाच ।
तपस्विनो धर्मपथे स्थितस्य द्विजसत्तम।
किं न पश्यसि मे ब्रह्मन्कराच्छाकरसं स्रुतम् ॥ ३.८१.१२२ ॥
ഋഷി പറഞ്ഞു: ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, ധർമ്മമാർഗ്ഗത്തിൽ നിൽക്കുന്ന തപസ്വിയായ എന്റെ കയ്യിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന ശർക്കരനീര് നീ കാണുന്നില്ലേ?
3.81.123
यं दृष्ट्वाऽहं प्रनृत्तोऽहं हर्षेण महताऽन्वितः ।
तं प्रहस्याब्रवीद्देव ऋषिं रागेण मोहितम् ॥ ३.८१.१२३ ॥
ഞാൻ മഹാ സന്തോഷത്തോടെ ആരെ കണ്ട് നൃത്തം ചെയ്തുവോ, ആ ദേവൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് രാഗമോഹിതനായ ഋഷിയോട് പറഞ്ഞു.
3.81.124
अहं तु विस्मयं विप्र न गच्छामीति पश्य माम् ।
एवमुक्त्वा नरश्रेष्ठ महादेवेन धीमता ॥ ३.८१.१२४ ॥
'ഹേ വിപ്രാ, ഞാൻ വിസ്മയം പ്രാപിക്കുന്നില്ല; എന്നെ നോക്കൂ.' ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബുദ്ധിമാനായ മഹാദേവൻ.
3.81.125
अङ्गुल्यग्रेण राजेन्द्रस्वाङ्गुष्ठस्ताडितोऽनघ ।
ततो भस्म क्षताद्राजन्निर्गतं हिमसन्निभम् ॥ ३.८१.१२५ ॥
ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ഹേ നിഷ്പാപാ, അവൻ തന്റെ പെരുവിരലിന്റെ അഗ്രംകൊണ്ട് അടിച്ചു; അപ്പോൾ ഹേ രാജാവേ, ആ മുറിവിൽനിന്ന് മഞ്ഞുപോലെ ഭസ്മം പുറപ്പെട്ടു.
3.81.126
तद्दृष्ट्वा व्रीडितो राजन्स मुनिः पादयोर्गतः ।
नान्यद्देवात्परं मेने रुद्रात्परतरं महत् ॥ ३.८१.१२६ ॥
അത് കണ്ട്, ഹേ രാജാവേ, ആ മുനി ലജ്ജിച്ച് അവന്റെ പാദങ്ങളിൽ വീണു; ദേവനെക്കാൾ ഉന്നതൻ മറ്റാരുമില്ലെന്നും രുദ്രനെക്കാൾ മഹത്തായവൻ ഇല്ലെന്നും അവൻ കരുതി.
3.81.127
सुरासुरस्य जगतो गतिस्त्वमसि शूलधृत् ।
त्वया सर्वमिदं सृष्टं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ ३.८१.१२७ ॥
ദേവാസുരന്മാർക്കും ലോകത്തിനും അങ്ങ് തന്നെയാണ് ആശ്രയം; അങ്ങ് ശൂലധാരിയാണ്. ചരാചരങ്ങളോടു കൂടിയ ഈ ത്രിലോകവും അങ്ങാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.
3.81.128
त्वमेव सर्वान्ग्रससि पुनरेव युगक्षये ।
देवैरपि न शक्यस्त्वं परिज्ञातुं कुतो मया ॥ ३.८१.१२८ ॥
യുഗാന്ത്യത്തിൽ എല്ലാവരെയും അങ്ങ് തന്നെ വീണ്ടും വിഴുങ്ങുന്നു. ദേവന്മാർക്കുപോലും അങ്ങയെ അറിയാൻ കഴിയില്ല; പിന്നെ ഞാൻ എങ്ങനെ അറിയും?
3.81.129
त्वयि सर्वे प्रदृश्यन्ते सुरा ब्रह्मादयोऽनघ ।
सर्वस्त्वमसि लोकानां कर्ताकारयिता च ह ॥ ३.८१.१२९ ॥
നിർമ്മലനായവനേ, ബ്രഹ്മാവ് മുതലായ ദേവന്മാരെല്ലാം അങ്ങയിൽ തന്നെ കാണപ്പെടുന്നു. ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവും സൃഷ്ടിപ്പിക്കുന്നവനും അങ്ങ് തന്നെയാണ്.
3.81.130
त्वत्प्रसादात्सुराः सर्वे निवसन्त्यकुतोभयाः ।
एवं स्तुत्वा महादेवमृषिर्वचनमब्रवीत् ॥ ३.८१.१३० ॥
അങ്ങയുടെ പ്രസാദത്താൽ എല്ലാ ദേവന്മാരും ഒരു ഭയവുമില്ലാതെ വസിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ മഹാദേവനെ സ്തുതിച്ച് മുനി ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
3.81.131
त्वत्प्रसादान्महादेव तपो मे न क्षरेत वै ।
ततो देवः प्रहृष्टात्मा ब्रह्मर्षिमिदमब्रवीत् ॥ ३.८१.१३१ ॥
മഹാദേവാ, അങ്ങയുടെ പ്രസാദത്താൽ എന്റെ തപസ്സ് ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കാതിരിക്കട്ടെ. അപ്പോൾ സന്തുഷ്ട മനസ്സോടെ ദേവൻ ബ്രഹ്മർഷിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.81.132
तपस्ते वर्धतां विप्र मत्प्रसादात्सहस्रशः ।
आश्रमे चेह वत्स्यामि त्वया सह महामुने ॥ ३.८१.१३२ ॥
വിപ്രാ, എന്റെ പ്രസാദത്താൽ നിന്റെ തപസ്സ് ആയിരമിരട്ടിയായി വളരട്ടെ. മഹാമുനേ, ഞാൻ ഇവിടെ നിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ നിന്നോടൊപ്പം വസിക്കും.
3.81.133
सप्तसारस्वते स्नात्वा अर्चयिष्यन्ति ये तु माम् ।
न तेषां दुर्लभं किंचिदिह लोके परत्र च ॥ ३.८१.१३३ ॥
സപ്തസാരസ്വത തീർഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് എന്നെ പൂജിക്കുന്നവർക്ക് ഇഹലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും ദുർലഭമായി ഒന്നുമില്ല.
3.81.134
सारस्वतं च ते लोकं गमिष्यन्ति न संशयः ।
एवमुक्त्वा महादेवस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.८१.१३४ ॥
അവർ സാരസ്വത ലോകത്തിൽ പോകും, സംശയമില്ല. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹാദേവൻ അവിടെത്തന്നെ അന്തർധാനം ചെയ്തു.
3.81.135
ततस्त्वौशनसं गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
यत्रब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः ॥ ३.८१.१३५ ॥
പിന്നെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായ ഔശനസ തീർഥത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരും തപോധനരായ ഋഷിമാരും ഉണ്ട്.
3.81.136
कार्तिकेयश्च भगवांस्त्रिसंध्यं किल भारत ।
सान्निध्यमकरोन्नित्यं भार्गवप्रियकाम्यया ॥ ३.८१.१३६ ॥
ഭാരതാ, ഭഗവാൻ കാർത്തികേയനും ഭാർഗവനെ പ്രസാദിപ്പിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ ത്രിസന്ധ്യകളിൽ അവിടെ നിത്യം സാന്നിധ്യം ചെയ്യുന്നു.
3.81.137
कपालमोचनं तीर्थं सर्वपापप्रमोचनम् ।
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८१.१३७ ॥
കപാലമോചനം എന്ന തീർഥം സർവപാപങ്ങളെയും നീക്കുന്നതാണ്. നരവ്യാഘ്രാ, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽനിന്നും മോചിതനാകുന്നു.
3.81.138
अग्नितीर्थं ततो गच्छेत्तत्र स्नात्वा नरर्षभ ।
अग्निलोकमवाप्नोति कुलं चैव सुमुद्धरेत् ॥ ३.८१.१३८ ॥
പിന്നെ അഗ്നിതീർഥത്തിലേക്ക് പോകണം. നരർഷഭാ, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് അഗ്നിലോകം നേടുന്നു; തന്റെ കുലത്തെയും നന്നായി ഉദ്ധരിക്കുന്നു.
3.81.139
विश्वामित्रस्य तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ।
तत्र स्नात्वा नरश्रेष्ठ ब्राह्मण्यमधिगच्छति ॥ ३.८१.१३९ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെത്തന്നെ വിശ്വാമിത്രന്റെ തീർത്ഥമുണ്ട്. നരശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ ബ്രാഹ്മണ്യം നേടുന്നു.
3.81.140
ब्रह्मयोनिं समासाद्य शुचिः प्रयतमानसः ।
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८१.१४० ॥
ബ്രഹ്മയോനിയിലെത്തി, ശുചിയും സംയമിതമനസ്സുള്ളവനുമായി, നരവ്യാഘ്രാ, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
3.81.141
पुनात्यासप्तमं चैव कुलं नास्त्यत्रसंशयः ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ ३.८१.१४१ ॥
അത് ഏഴു തലമുറവരെ കുലത്തെ പവിത്രമാക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല. അതിനാൽ, രാജേന്ദ്രാ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായ ആ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം.
3.81.142
पृथूदकमिति ख्यातं कार्तिकेयस्य वै नृप ।
तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः ॥ ३.८१.१४२ ॥
രാജാവേ, കാർത്തികേയന്റെ പൃഥൂദകം എന്നു പ്രസിദ്ധമായ തീർത്ഥമുണ്ട്. അവിടെ പിതൃദേവാർച്ചനയിൽ മുഴുകി അഭിഷേകം ചെയ്യണം.
3.81.143
अज्ञानाज्ज्ञानतो वाऽपिस्त्रिया वा पुरुषेण वा ।
यत्किंचिदशुभं कर्म कृतं मानुषबुद्धिना ॥ ३.८१.१४३ ॥
അജ്ഞാനത്താലോ ജ്ഞാനപൂർവമോ, സ്ത്രീയാലോ പുരുഷനാലോ, മാനുഷബുദ്ധിയാൽ ചെയ്ത ഏതൊരു അശുഭകർമവും—
3.81.144
तत्सर्वं नश्यते तत्र स्नातमात्रस्य भारत ।
अश्वमेधफलं चास्य स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.१४४ ॥
ഭാരതാ, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽത്തന്നെ അതെല്ലാം നശിക്കുന്നു. അവന് അശ്വമേധത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുകയും സ്വർഗലോകം പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
3.81.145
पुण्यमाहुः कुरुक्षेत्रं कुरुक्षेत्रात्सरस्वती ।
सरस्वत्याश्च तीर्थानि तीर्थेभ्यश् पृथूदकम् ॥ ३.८१.१४५ ॥
കുരുക്ഷേത്രം പുണ്യമെന്ന് പറയുന്നു; കുരുക്ഷേത്രത്തേക്കാൾ സരസ്വതി, സരസ്വതിയിലെ തീർത്ഥങ്ങളേക്കാൾ പൃഥൂദകം (ശ്രേഷ്ഠം).
3.81.146
उत्तमे सर्वतीर्थानां यस्त्यजेदात्मनस्तनुम् ।
पृथूदके जप्यपरो नैव श्वो मरणं तपेत् ॥ ३.८१.१४६ ॥
എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും ഉത്തമമായ പൃഥൂദകത്തിൽ ജപത്തിൽ മുഴുകി ശരീരം ത്യജിക്കുന്നവന് നാളെ മരണവേദന ഉണ്ടാകില്ല.
3.81.147
गीतं सनत्कुमारेण व्यासेन च महात्मना ।
वेदे च नियतं राजन्नभिगच्छेत्पृथूदकम् ॥ ३.८१.१४७ ॥
സനത്കുമാരനും മഹാത്മാവായ വ്യാസനും ഇത് പാടിയിട്ടുണ്ട്; വേദത്തിലുമുണ്ട് — ഓ രാജാവേ, പൃഥൂദകത്തിലേക്ക് നിശ്ചയമായും പോകണം.
3.81.148
पृथूदकात्तीर्थतमं नान्यत्तीर्थं कुरूद्वह ।
तन्मेध्यं तत्पवित्रं च पावनं च न संशयः ॥ ३.८१.१४८ ॥
ഓ കുരുശ്രേഷ്ഠാ, പൃഥൂദകത്തേക്കാൾ ഉത്തമമായ മറ്റൊരു തീർത്ഥമില്ല; അത് പവിത്രവും ശുദ്ധിദായകവും പാവനവുമാണ് — സംശയമില്ല.
3.81.149
तत्रस्नात्वा दिवं यान्ति येऽपि पापकृतो नराः ।
पृथूदके नरश्रेष्ठ एवमाहुर्मनीषिणः ॥ ३.८१.१४९ ॥
പാപം ചെയ്ത മനുഷ്യർപോലും അവിടെ (പൃഥൂദകത്തിൽ) സ്നാനം ചെയ്ത് സ്വർഗ്ഗത്തിലെത്തുന്നു — ഓ നരശ്രേഷ്ഠാ, ജ്ഞാനികൾ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു.
3.81.150
मधुस्रवं च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ।
तत्र स्नात्वा नरो राजन्गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१५० ॥
ഓ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെത്തന്നെ മധുസ്രവം എന്ന തീർത്ഥവുമുണ്ട്; ഓ രാജാവേ, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യന് ആയിരം പശുദാനത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
3.81.151
ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं देव्या यथाक्रमम् ।
सरस्वत्यारुणायाश्च संगमे लोकविश्रुते ॥ ३.८१.१५१ ॥
അനന്തരം, രാജേന്ദ്രാ, ദേവിയുടെ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് ക്രമപ്രകാരം പോകണം; സരസ്വതിയും അരുണയും സംഗമിക്കുന്ന ലോകപ്രസിദ്ധമായ സംഗമത്തിലേക്ക്.
3.81.152
त्रिरात्रोपोषितः स्नात्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया ।
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति मानवः ॥ ३.८१.१५२ ॥
മൂന്നു രാത്രി ഉപവസിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ ബ്രഹ്മഹത്യാപാപത്തിൽനിന്ന് മോചിതനാകുന്നു; അഗ്നിഷ്ടോമ, അതിരാത്ര യാഗങ്ങളുടെ ഫലവും നേടുന്നു.
3.81.153
आसप्तमं कुलं चैव पुनाति भरतर्षभ ।
अवतीर्णं च तत्रैव तीर्थं कुरुकुलोद्वह ॥ ३.८१.१५३ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അത് ഏഴു തലമുറവരെ കുലത്തെ ശുദ്ധമാക്കുന്നു; കുരുകുലത്തിന്റെ ഭാരം വഹിക്കുന്നവനേ, അവിടെത്തന്നെ ഇറങ്ങി ആ തീർത്ഥത്തിൽ.
3.81.154
विप्राणामनुकम्पार्थं शार्ङ्गिणा निर्मिनं पुरा ।
व्रतोपनयनाभ्यां चाप्युपवासेन वाऽप्युत ॥ ३.८१.१५४ ॥
ബ്രാഹ്മണരോടുള്ള കരുണയാൽ ശാർങ്ഗധാരിയായ വിഷ്ണു മുൻപ് ഇതിനെ നിർമ്മിച്ചു; വ്രതം, ഉപനയനം, അല്ലെങ്കിൽ ഉപവാസം വഴിയും.
3.81.155
क्रियामन्त्रैश्च संयुक्तो ब्राह्मणः स्यान्न संशयः ।
क्रियामन्त्रविहीनोऽपि तत्र स्नात्वा नरर्षभ।
चीर्णव्रतो भवेद्विद्वान्दृष्टमेतत्पुरातनैः ॥ ३.८१.१५५ ॥
ക്രിയകളും മന്ത്രങ്ങളും ഉള്ളവൻ ബ്രാഹ്മണനാകും, സംശയമില്ല. നരശ്രേഷ്ഠാ, ക്രിയയും മന്ത്രവും ഇല്ലാത്തവനും അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് വ്രതം പൂർത്തിയാക്കിയാൽ വിദ്വാനാകും; ഇത് പൂർവികർ കണ്ടറിഞ്ഞതാണ്.
3.81.156
समुद्राश्चापि चत्वारः समानीताश् दर्भिणा ।
तेषु स्नातो नरश्रेष्ठ न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.१५६ ॥
ദർഭി (ദർഭപ്പുല്ല് ഏന്തിയവൻ) വഴി നാലു സമുദ്രങ്ങളും ഇവിടേക്ക് കൊണ്ടുവരപ്പെട്ടു; നരശ്രേഷ്ഠാ, അവയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ ദുർഗതി പ്രാപിക്കുകയില്ല.
3.81.157
फलानि गोसहस्राणां चतुर्णां विन्दते च सः ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थं शतसहस्रकम् ॥ ३.८१.१५७ ॥
അവൻ നാലായിരം പശുക്കളുടെ ഫലം നേടുന്നു. പിന്നെ, ധർമ്മജ്ഞാ, അവൻ നൂറായിരം മടങ്ങുള്ള തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം.
3.81.158
साहस्रकं च तत्रैव द्वे तीर्थे लोकविश्रुते ।
उभयोर्हि नरः स्नात्वा गोसरस्रफंल लभेत् ॥ ३.८१.१५८ ॥
അവിടെത്തന്നെ ലോകപ്രസിദ്ധമായ രണ്ട് തീർത്ഥങ്ങളുണ്ട്, അവ ആയിരമിരട്ടി ഫലം നൽകുന്നു. ഇരുതീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം നേടണം.
3.81.159
दानं वाऽप्युपवासो वा सहस्रगुणितं भवेत् ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र रेणुकातीर्थमुत्तमम् ॥ ३.८१.१५९ ॥
അവിടെ ദാനമോ ഉപവാസമോ ആയിരമിരട്ടിയാകുന്നു. പിന്നെ, രാജേന്ദ്രാ, ഉത്തമമായ രേണുകാ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം.
3.81.160
तीर्ताभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८१.१६० ॥
തീർത്ഥത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യണം; പിതൃദേവാർച്ചനയിൽ മുഴുകണം. എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും ശുദ്ധാത്മാവായി അഗ്നിഷ്ടോമ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടണം.
3.81.161
विमोचनमुपस्पृश्य जितमन्युर्जितेन्द्रियः ।
प्रतिग्रहकृतैर्दोषैः सर्वैः स परिमुच्यते ॥ ३.८१.१६१ ॥
വിമോചന തീർത്ഥജലം സ്പർശിച്ച്, ക്രോധത്തെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും ജയിച്ചവൻ, ദാനം സ്വീകരിക്കുന്നതിനാലുണ്ടാകുന്ന എല്ലാ ദോഷങ്ങളിൽനിന്നും പൂർണ്ണമായി മോചിതനാകുന്നു.
3.81.162
ततः पञ्चवटीं गत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ।
पुण्येन महता युक्तः सतां लोके महीयते ॥ ३.८१.१६२ ॥
പിന്നെ പഞ്ചവടിയിലേക്ക് ചെന്ന്, ബ്രഹ്മചാരിയായും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനായും മഹാപുണ്യത്തോടെ കൂടിയവൻ സജ്ജനങ്ങളുടെ ലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
3.81.163
यत्रयोगेश्वरः स्थाणुः स्वयमेव वृषध्वजः ।
तमर्चयित्वा देवेशं गमनादेव सिद्ध्यति ॥ ३.८१.१६३ ॥
യോഗേശ്വരനായ സ്ഥാണുവും സ്വയം വൃഷധ്വജനും എവിടെയുണ്ടോ, അവിടെ ദേവേശനെ പൂജിച്ച് പോകുന്നതിനാൽത്തന്നെ സിദ്ധി ലഭിക്കുന്നു.
3.81.164
तैजसं वारुणं तीर्थं दीप्यमानं स्वतेजसा ।
यत्र रब्रह्मादिभिर्दैर्वैर्ऋषिभिश्च तपोधनैः ॥ ३.८१.१६४ ॥
സ്വന്തം തേജസ്സാൽ ശോഭിക്കുന്ന തൈജസ, വാരുണ തീർത്ഥം; അവിടെ ബ്രഹ്മാദികളായ ദേവന്മാരും തപോധനരായ ഋഷിമാരും (ഉണ്ട്).
3.81.165
सैनापत्येन देवानामभिषिक्तो गुहस्तदा ।
तैजसस्य तु पूर्वेण कुरुतीर्थं कुरूद्वह ॥ ३.८१.१६५ ॥
അന്ന് ദേവന്മാരുടെ സേനാപതിസ്ഥാനത്തിൽ ഗുഹൻ അഭിഷിക്തനായി. തൈജസ തീർത്ഥത്തിന്റെ കിഴക്കാണ് കുരുതീർത്ഥം, കുരുശ്രേഷ്ഠനേ.
3.81.166
कुरुतीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८१.१६६ ॥
കുരുതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ബ്രഹ്മചാരിയും ഇന്ദ്രിയജിതനുമായ മനുഷ്യൻ സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നും ശുദ്ധാത്മാവായി ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
3.81.167
स्वर्गद्वारं ततो गच्छेन्नियतो नियताशनः ।
स्वर्गलोकमवाप्नोति ब्रह्मलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.१६७ ॥
പിന്നെ സ്വർഗ്ഗദ്വാരത്തിലേക്ക് പോകണം; നിയമമുള്ളവനും മിതമായി ഭക്ഷിക്കുന്നവനുമായി. അവൻ സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കുകയും ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോകുകയും ചെയ്യുന്നു.
3.81.168
ततो गच्छेदनरकं तीर्थसेवी नराधिप ।
तत्र स्नात्वा नरो राजन्न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.१६८ ॥
പിന്നെ, നരാധിപാ, തീർത്ഥസേവി അനരകത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ ദുർഗതി പ്രാപിക്കുന്നില്ല, രാജാവേ.
3.81.170
तत्रब्रह्मा स्वयं नित्यं देवैः सह महीपते ।
सान्निध्यं तत्रराजेन्द्र रुद्रपत्न्याः कुरूद्वह।
अभिगम्य च तां देवीं न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.१७० ॥
അവിടെ ബ്രഹ്മാവ് സ്വയം ദേവന്മാരോടൊപ്പം നിത്യം ഉണ്ട്, മഹീപതേ. ഓ രാജേന്ദ്രാ, രുദ്രപത്നി അവിടെ സാന്നിധ്യമുള്ളവളാണ്, ഓ കുരുശ്രേഷ്ഠാ. ആ ദേവിയെ സമീപിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ ദുർഗതി പ്രാപിക്കുകയില്ല.
3.81.171
तत्रैव च महाराज विश्वेश्वरमुमापतिम् ।
अभिगम्य महादेवं मुच्यते सर्वकिल्विषैः ॥ ३.८१.१७१ ॥
അവിടെത്തന്നെ, മഹാരാജാവേ, വിശ്വേശ്വരനും ഉമാപതിയുമായ മഹാദേവനെ സമീപിച്ച് മനുഷ്യൻ സർവ്വ പാപങ്ങളിൽനിന്നും മോചിതനാകുന്നു.
3.81.172
नारायणं चाभिगम्य पद्मनाभमरिंदम ।
राजमानो महाराज विष्णुलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.१७२ ॥
നാരായണനെ സമീപിച്ച്, പദ്മനാഭനെ പ്രാപിച്ച്, ശത്രുനിഗ്രഹാ, മഹാരാജാവേ, പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ വിഷ്ണുലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു.
3.81.173
तीर्थेषु सर्वदेवानां स्नातः स पुरुषर्षभ ।
सर्वदुःखैः परित्यक्तो द्योतते शशिवन्नरः ॥ ३.८१.१७३ ॥
എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, സർവ്വ ദുഃഖങ്ങളിൽനിന്നും മുക്തനായ മനുഷ്യൻ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
3.81.174
ततः स्वस्तिपुरं गच्छेत्तीर्थसेवी नराधिप ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१७४ ॥
അനന്തരം, നരാധിപാ, തീർത്ഥസേവി സ്വസ്തിപുരത്തേക്ക് പോകണം. പ്രദക്ഷിണം വെച്ച് ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം അവൻ നേടുന്നു.
3.81.175
पावनं तीर्थमासाद्य तर्पयेत्पितृदेवताः ।
अग्निष्टोमस्य यत्रस्य फलं प्राप्नोति भारत ॥ ३.८१.१७५ ॥
പാവനമായ തീർത്ഥത്തിലെത്തി പിതൃദേവതകൾക്ക് തർപ്പണം ചെയ്യണം. ഓ ഭാരതാ, അവൻ അഗ്നിഷ്ടോമ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു.
3.81.176
गङ्गाह्रदश्च तत्रैव कूपश्च भरतर्षभ ।
तिस्रः कोट्यस्तु तीर्थानां तस्मिन्कूपे महीपते ॥ ३.८१.१७६ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെത്തന്നെ ഗംഗാകുണ്ഡവും ഒരു കിണറുമുണ്ട്. മഹീപതേ, ആ കിണറ്റിൽ മൂന്നു കോടി തീർത്ഥങ്ങളുണ്ട്.
3.81.177
तत्र स्नात्वा नरो राजन्स्वर्गलोकं प्रपद्यते ।
आपगायां नरः स्नात्वा अर्चयित्वा महेश्वरम् ॥ ३.८१.१७७ ॥
രാജാവേ, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത മനുഷ്യൻ സ്വർഗലോകം പ്രാപിക്കുന്നു. നദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് മഹേശ്വരനെ പൂജിച്ച മനുഷ്യൻ (പ്രാപിക്കുന്നു).
3.81.178
गाणपत्यमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ।
ततः स्थाणुवटं गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ ३.८१.१७८ ॥
അവൻ ഗാണപത്യപദം നേടുന്നു; കുലത്തെയും ഉദ്ധരിക്കുന്നു. പിന്നെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായ സ്ഥാണുവടത്തിലേക്ക് പോകണം.
3.81.179
तत्र स्नात्वा स्थितो रात्रिं रुद्रलोकमवाप्नयात् ।
बदरीकाननं गच्छेद्वसिष्ठस्याश्रमं गतः ॥ ३.८१.१७९ ॥
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ഒരു രാത്രി താമസിച്ചവൻ രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കട്ടെ. വസിഷ്ഠാശ്രമത്തിലെത്തി ബദരീവനത്തിലേക്ക് പോകണം.
3.81.180
बदरीं भक्षयेत्तत्र त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
सम्यग्द्वादशवर्षाणि बदरीं भक्षयेत्तु यः ॥ ३.८१.१८० ॥
അവിടെ മൂന്നു രാത്രി ഉപവസിച്ച് മനുഷ്യൻ ബദരി (ഇലന്തപ്പഴം) ഭക്ഷിക്കണം. പന്ത്രണ്ടു വർഷം ശരിയായി ബദരി ഭക്ഷിക്കുന്നവനും (അങ്ങനെ തന്നെ).
3.81.181
त्रिरात्रोपोषितस्तेन भवेत्तुल्यो नराधिप ।
इन्द्रमार्गं समासाद्य तीर्थसेवी नराधिप ॥ ३.८१.१८१ ॥
അതിനാൽ അവൻ മൂന്നു രാത്രി ഉപവസിച്ചവനു തുല്യനാകുന്നു. നരാധിപാ, ഇന്ദ്രമാർഗം പ്രാപിച്ച് തീർത്ഥങ്ങളെ സേവിക്കുന്നവൻ (ഇന്ദ്രലോകം പ്രാപിക്കുന്നു).
3.81.182
अहोरात्रोपवासेन शक्रलोके महीयते ।
एकरात्रं समासाद्य एकरात्रोषितो नरः ॥ ३.८१.१८२ ॥
ഒരു പകലും രാത്രിയും ഉപവസിക്കുന്നതിലൂടെ മനുഷ്യൻ ഇന്ദ്രലോകത്തിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു രാത്രി (ആ തീർത്ഥത്തിൽ) എത്തി, ഒരു രാത്രി താമസിച്ച മനുഷ്യൻ (ഫലം നേടുന്നു).
3.81.183
नियतः सत्यवादी च ब्रह्मलोके महीयते ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ ३.८१.१८३ ॥
നിയമനിഷ്ഠയുള്ളവനും സത്യവാദിയുമായവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നെ, രാജേന്ദ്രാ, ത്രിലോകങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധമായ ആ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം.
3.81.184
आदित्यस्याश्रमो यत्र तेजोराशेर्महात्मनः ।
तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा पूजयित्वा विभावसुं ॥ ३.८१.१८४ ॥
തേജോരാശിയായ മഹാത്മാവായ ആദിത്യന്റെ ആശ്രമം എവിടെയാണോ, ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, വിഭാവസുവിനെ (അഗ്നിയെ) പൂജിച്ച്, മനുഷ്യൻ (ഫലം നേടുന്നു).
3.81.185
आदित्यलोकं व्रजति कुलं चैव समुद्धरेत् ।
सोमतीर्थे नरः स्नात्वा तीर्थसेवी नराधिप ॥ ३.८१.१८५ ॥
അവൻ ആദിത്യലോകത്തിൽ എത്തുന്നു, തന്റെ കുലത്തെയും ഉദ്ധരിക്കുന്നു. സോമതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, നരാധിപാ, തീർത്ഥസേവി ആയ മനുഷ്യൻ (ഇത്തരം ഫലം നേടുന്നു).
3.81.186
सोमलोकमवाप्नोति नरो नास्त्यत्रसंशयः ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ दधीचस्य महात्मनः ॥ ३.८१.१८६ ॥
മനുഷ്യൻ സോമലോകം പ്രാപിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല. പിന്നെ, ധർമ്മജ്ഞാ, മഹാത്മാവായ ദധീചന്റെ (തീർത്ഥത്തിലേക്ക്) പോകണം.
3.81.187
तीर्थं पुण्यतमं राजन्पावनं लोकविश्रुतम् ।
यत्र सारस्वतो यातः सोङ्गिरास्तपसो निधिः ॥ ३.८१.१८७ ॥
രാജാവേ, ഈ തീർത്ഥം അത്യന്തം പുണ്യവും പവിത്രവും ലോകപ്രസിദ്ധവുമാണ്. ഇവിടെ സാരസ്വതൻ പോയി; തപസ്സിന്റെ നിധിയായ അംഗിരസും (പോയി).
3.81.188
तस्मिस्तीर्थे नरः स्नात्वा वाजिमेधफलं लभेत् ।
सारस्वतीं गतिं चैव लभते नात्र संशयः ॥ ३.८१.१८८ ॥
ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത മനുഷ്യൻ അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ ഫലം നേടും; സാരസ്വതമായ ഗതിയും നേടും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
3.81.189
ततः कन्याश्रमं गच्छेन्नियतो ब्रह्मचर्यवान् ।
त्रिरात्रोपोषितो राजन्नियतो नियताशनः ॥ ३.८१.१८९ ॥
പിന്നീട് നിയമത്തോടെയും ബ്രഹ്മചര്യവ്രതത്തോടെയും കന്യാശ്രമത്തിലേക്ക് പോകണം; രാജാവേ, മൂന്നു രാത്രി ഉപവസിച്ച്, നിയന്ത്രിതമായ ആഹാരം കഴിച്ചുകൊണ്ട്.
3.81.190
लभेत्कन्याशतं दिव्यं स्वर्गलोकं च गच्छति ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थं सन्निहतीमपि ॥ ३.८१.१९० ॥
അവൻ ദിവ്യമായ നൂറ് കന്യകമാരെ നേടി സ്വർഗലോകത്തിൽ പോകും. പിന്നെ, ധർമജ്ഞാ, സന്നിഹതി തീർത്ഥത്തിലേക്കും പോകണം.
3.81.191
तत्रब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः ।
मासिमासि समायान्ति पुण्येन महाताऽन्विताः ॥ ३.८१.१९१ ॥
അവിടെ ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരും തപസ്സുതന്നെ സമ്പത്തായ ഋഷിമാരും പുണ്യത്താൽ നിറഞ്ഞ് മാസംതോറും എത്തുന്നു.
3.81.192
सन्निहत्यामुपस्पृश्य राहुग्रस्ते दिवाकरे ।
अश्वमेधशतं तेन तत्रेष्टं शाश्वतं भवेत् ॥ ३.८१.१९२ ॥
സന്നിഹതിയിൽ ആചമനം ചെയ്ത് സ്നാനം ചെയ്ത്, രാഹു സൂര്യനെ ഗ്രസിച്ചപ്പോൾ, അവൻ അവിടെ നൂറ് അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ ചെയ്തതായിത്തീരും; അതിന്റെ ഫലം ശാശ്വതമാകും.
3.81.193
पृथिव्यां यानि तीर्थानि अन्तरिक्षचराणि च ।
नद्यो ह्रदास्तडागाश्च सर्वप्रस्रवणानि च ॥ ३.८१.१९३ ॥
ഭൂമിയിലുള്ള തീർത്ഥങ്ങളും, ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന തീർത്ഥങ്ങളും, നദികളും, തടാകങ്ങളും, കുളങ്ങളും, എല്ലാ ഉറവുകളും.
3.81.194
उदपानानि वाप्यश्च तीर्थान्यायतनानि च ।
निःसंशयममावास्यां समेष्यन्ति नराधिप ॥ ३.८१.१९४ ॥
കിണറുകളും പടവുകിണറുകളും തീർത്ഥങ്ങളും പുണ്യസ്ഥാനങ്ങളും — ഹേ നരാധിപാ, സംശയമില്ല, അമാവാസ്യയിൽ അവയെല്ലാം ഒന്നിച്ചുചേരും.
3.81.195
मासिमासि नरव्याघ्र सन्निहत्यां न संशयः ।
तीर्थसन्निहनादेव सन्निहत्येति विश्रुता ॥ ३.८१.१९५ ॥
ഹേ നരവ്യാഘ്രാ, മാസംതോറും സന്നിഹത്യയിൽ സംശയമില്ല; തീർത്ഥങ്ങളുടെ സംഗമത്താലാണ് അത് 'സന്നിഹത്യ' എന്ന് പ്രസിദ്ധമായത്.
3.81.196
तत्र स्नात्वा च पीत्वा च स्वर्गलोके महीयते ।
अमावास्यां तु तत्रैव राहुग्रस्ते रदिवाकरे ॥ ३.८१.१९६ ॥
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ജലം പാനം ചെയ്തവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; അമാവാസ്യയിൽ, രാഹു സൂര്യനെ ഗ്രസിച്ചപ്പോൾ അവിടെത്തന്നെ.
3.81.197
यः श्राद्धं कुरुते मर्त्यस्तस्य पुण्यफंल शृणु ।
अश्वमेधसहस्रस्य सम्यगिष्टस्य यत्फलम् ॥ ३.८१.१९७ ॥
ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യന്റെ പുണ്യഫലം കേൾക്കുക — യഥാവിധി ചെയ്ത ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങളുടെ ഫലം എന്തോ അതുതന്നെ.
3.81.198
स्नात एव समाप्नोति कृत्वा श्राद्धं च मानवः ।
यत्किंचिद्दुष्कृतंकर्म स्त्रिया वा पुरुषेण वा ॥ ३.८१.१९८ ॥
സ്നാനം ചെയ്ത ഉടൻതന്നെ, ശ്രാദ്ധം ചെയ്ത മനുഷ്യൻ നേടുന്നു; സ്ത്രീയാലോ പുരുഷനാലോ ചെയ്ത ഏതൊരു ദുഷ്കർമ്മവും—
3.81.199
स्नातमात्रस्य तत्सर्वं नश्यते नात्र संशयः ।
पद्मवर्णेन याने ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८१.१९९ ॥
സ്നാനം ചെയ്ത ഉടനെ അവന്റെ പാപമെല്ലാം നശിക്കുന്നു — സംശയമില്ല; താമരനിറമുള്ള വാഹനത്തിൽ അവൻ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
3.81.200
अभिवाद्य ततो यक्षं द्वारपालं मचक्रुकम् ।
कोटितीर्थमुपस्पृश्य लभेद्बहुसुवर्णकम् ॥ ३.८१.२०० ॥
പിന്നെ ദ്വാരപാലകനായ യക്ഷൻ മചക്രുകനെ വന്ദിച്ച് കോടിതീർത്ഥത്തിൽ ആചമിച്ചാൽ ധാരാളം സ്വർണ്ണം ലഭിക്കും.
3.81.201
गङ्गाह्रदश्च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ।
तत्रस्नायीत धर्मज्ञ ब्रह्मचारी समाहितः ॥ ३.८१.२०१ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെത്തന്നെ ഗംഗാഹ്രദം എന്ന തീർത്ഥവുമുണ്ട്; ധർമ്മജ്ഞാ, അവിടെ ബ്രഹ്മചര്യത്തോടെ ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ സ്നാനം ചെയ്യുക.
3.81.202
राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं विन्दति मानवः ।
पृथिव्यां नैमिषं तीर्थमन्तरिक्षे च पुष्करम् ॥ ३.८१.२०२ ॥
മനുഷ്യൻ രാജസൂയത്തിന്റെയും അശ്വമേധത്തിന്റെയും ഫലം നേടുന്നു — ഭൂമിയിലെ നൈമിഷതീർത്ഥത്താലും അന്തരീക്ഷത്തിലെ പുഷ്കരത്താലും.
3.81.203
त्रयाणामपि लोकानां कुरुक्षेत्रं विशिष्यते ।
पांसवोपि कुरुक्षेत्राद्वायुना समुदीरिताः ॥ ३.८१.२०३ ॥
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും കുരുക്ഷേത്രം ശ്രേഷ്ഠമാണ്; കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് കാറ്റ് പറത്തുന്ന പൊടിപടലങ്ങളും (പവിത്രം).
3.81.204
अपि दुष्कृतकर्माणं नयन्ति परमां गतिम् ।
दक्षिणेन सरस्वत्या उत्तरेण दृषद्वतीम् ॥ ३.८१.२०४ ॥
ദുഷ്കർമ്മിയെയും അവ പരമഗതിയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു — സരസ്വതിക്ക് തെക്കും ദൃഷദ്വതിക്ക് വടക്കും (ഉള്ളവ).
3.81.205
ये वसन्ति कुरुक्षेत्रे तेवसन्ति त्रिविष्टपे ।
कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहम्।
अप्येकां वाचमुत्सृज्य सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८१.२०५ ॥
കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്നു. "ഞാൻ കുരുക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകും, കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ വസിക്കും" എന്ന ഒരു വാക്ക് മാത്രം ഉച്ചരിച്ചാലും മനുഷ്യൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു.
3.81.206
ब्रह्मवेदी कुरुक्षेत्रं पुण्यं ब्रह्मर्षिसेवितम् ।
तस्मिन्वसन्ति ये मर्त्या न ते शोच्याः कथंचन ॥ ३.८१.२०६ ॥
ബ്രഹ്മവേദിയായ കുരുക്ഷേത്രം പുണ്യമാണ്, ബ്രഹ്മർഷികളാൽ സേവിക്കപ്പെട്ടതാണ്. അതിൽ വസിക്കുന്ന മനുഷ്യർ ഒരു വിധത്തിലും ശോചനീയരല്ല.
3.81.207
तरन्तुकारन्तुकयोर्यदन्तरं ।
रामह्रदानां च मचक्रुकस्य च।
एतत्कुरुक्षेत्रसमन्तपञ्चकं ।
पितामहस्योत्तरवेदिरुच्यते ॥ ३.८१.२०७ ॥
തരന്തുകത്തിനും കാരന്തുകത്തിനും ഇടയിലുള്ള സ്ഥലവും, രാമഹ്രദങ്ങൾക്കും മചക്രുകത്തിനും ഇടയിലുള്ള സ്ഥലവും ചേർന്നതാണ് കുരുക്ഷേത്രത്തിലെ സമന്തപഞ്ചകം. അത് പിതാമഹന്റെ ഉത്തരവേദി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.