มหาภารตะ · อัธยายะ 3.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.81.1
ततो गच्छेत राजेन्द्र कुरुक्षेत्रमभिष्टुतम् ।
पापेभ्योविप्रमुच्यन्ते तद्गताः सर्वजन्तवः ॥ ३.८१.१ ॥
จากนั้นพึงไปยังกุรุเกษตรอันเป็นที่สรรเสริญ โอ้จอมกษัตริย์ สรรพสัตว์ทั้งปวงที่ไปยังที่นั้นย่อมพ้นจากบาป
3.81.2
कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहम् ।
य एवं सततं ब्रूयात्सोऽपि पापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८१.२ ॥
ผู้ใดกล่าวอยู่เสมอว่า ข้าจะไปยังกุรุเกษตร ข้าจะอยู่ที่กุรุเกษตร ผู้นั้นก็พ้นจากบาปเช่นกัน
3.81.3
पांसवोऽपिकुरुक्षेत्रे वायुना समुदीरिताः ।
अपिदुष्कृतकर्माणं नयन्ति परमां गतिम् ॥ ३.८१.३ ॥
แม้ฝุ่นละอองในกุรุเกษตรที่ลมพัดให้ฟุ้งขึ้น ก็นำผู้ที่ได้กระทำกรรมชั่วไปสู่คติอันสูงสุดได้
3.81.4
दक्षिणेन सरस्वत्या दृषद्वत्युत्तरेण च ।
ये वसन्ति कुरुक्षेत्रे ते वसन्ति त्रिविष्टपे ॥ ३.८१.४ ॥
ผู้ที่อยู่ในกุรุเกษตร ทางทิศใต้ของแม่น้ำสรัสวตี และทางทิศเหนือของแม่น้ำทฤษทวตี ย่อมได้อยู่ในสวรรค์
3.81.5
तत्र मासं वसेद्धीरः सरस्वत्यां युधांवर ।
यत्रब्रह्मादयो देवा ऋषयः सिद्धचारणाः ॥ ३.८१.५ ॥
โอ้ผู้เลิศในหมู่นักรบ ที่นั้นนรผู้มั่นคงพึงอยู่ที่แม่น้ำสรัสวตีเป็นเวลาหนึ่งเดือน ซึ่งเป็นที่อยู่ของเหล่าเทพมีพระพรหมเป็นต้น ฤๅษี สิทธะ และจารณะ
3.81.6
गन्धर्वाप्सरसो यक्षाः पन्नगाश्च महीपते ।
ब्रह्मक्षेत्रं महापुण्यमभिगच्छन्ति भारत ॥ ३.८१.६ ॥
โอ้จอมปฐพี โอ้ภารตะ คนธรรพ์ อัปสร ยักษ์ และนาคทั้งหลาย ย่อมไปยังพรหมเกษตรอันมีบุญอย่างยิ่ง
3.81.7
मनसाऽप्यभिकामस्य कुरुक्षेत्रं युधांवर ।
पापानि विप्रणश्यन्ति ब्रह्मलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.७ ॥
โอ้ผู้เลิศในหมู่นักรบ สำหรับผู้ที่ปรารถนากุรุเกษตรแม้ด้วยใจ บาปทั้งหลายย่อมสิ้นสลายไป และผู้นั้นย่อมไปยังพรหมโลก
3.81.8
गत्वा हि श्रद्धया युक्तः करुक्षेत्रं कुरूद्वह ।
राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलमाप्नोति मानवः ॥ ३.८१.८ ॥
โอ้ผู้เลิศในหมู่กุรุ มนุษย์ที่ไปยังกุรุเกษตรด้วยศรัทธา ย่อมได้รับผลของพิธีราชสูยะและอัศวเมธ
3.81.9
ततश्च मन्तुकं राजन्द्वारपालं महाबलम् ।
यक्षं समभिवाद्यैव गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.९ ॥
จากนั้น โอ้กษัตริย์ เมื่อได้กราบไหว้ยักษ์มันตุกะผู้รักษาประตูผู้มีกำลังมหาศาลแล้ว ย่อมได้ผลของการถวายโคหนึ่งพันตัว
3.81.10
ततो गच्छेत धर्मज्ञ विष्णो स्थानमनुत्तमम् ।
सततं नाम राजेन्द्र यत्रसन्निहितो हरिः ॥ ३.८१.१० ॥
จากนั้น โอ้ผู้รู้ธรรม พึงไปยังสถานอันสูงสุดของพระวิษณุ ที่เรียกว่าสตตะ โอ้จอมกษัตริย์ ที่ซึ่งพระหริทรงสถิตอยู่เสมอ
3.81.11
तत्रस्नात्वाऽर्चयित्वा च त्रिलोकप्रभवं हरिम् ।
अश्वमेधमवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.११ ॥
เมื่ออาบน้ำและบูชาพระหริผู้เป็นต้นกำเนิดของโลกทั้งสามที่นั่นแล้ว ย่อมได้ผลของพิธีอัศวเมธ และไปยังวิษณุโลก
3.81.12
ततः परिप्लवं गच्छेत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ।
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं प्राप्नोति भारत ॥ ३.८१.१२ ॥
จากนั้น พึงไปยังท่าน้ำปริปลวะอันเลื่องชื่อในโลกทั้งสาม โอ้ภารตะ ย่อมได้ผลของพิธีอัคนิษโฏมะและอติราตระ
3.81.13
पृथिवीतीर्थमासाद्य गोसहस्रफलं लभेत् ।
ततः शालूकिनी गत्वा तीर्थसेवी नराधिप ॥ ३.८१.१३ ॥
เมื่อถึงท่าน้ำปฤถวี ย่อมได้ผลของการถวายโคหนึ่งพันตัว จากนั้น เมื่อไปยังศาลูกินี โอ้จอมคน ผู้ปฏิบัติต่อท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ย่อมได้ผลเช่นเดียวกัน
3.81.14
दशाश्वमेधे स्नात्वा च तदेव फलमाप्नुयात् ।
सर्पदर्वीं समासाद्य नागानां तीर्थमुत्तमम् ॥ ३.८१.१४ ॥
เมื่ออาบน้ำที่ทศาศวเมธแล้ว ย่อมได้ผลนั้นเช่นเดียวกัน เมื่อถึงสรรปทรวี ท่าน้ำอันสูงสุดของเหล่านาค
3.81.15
अग्निष्टोममवाप्नोति नागलोकं च विन्दति ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ द्वारपालमरुन्तुकम् ॥ ३.८१.१५ ॥
ย่อมได้ผลของพิธีอัคนิษโฏมะ และบรรลุนาคโลก จากนั้น โอ้ผู้รู้ธรรม พึงไปยังอรุนตุกะผู้รักษาประตู
3.81.16
तत्रोष्य रजनीमेकां गोसहस्रफलं लभेत् ।
ततः पञ्चनदं गत्वा नियतो नियताशनः ॥ ३.८१.१६ ॥
เมื่อพักอยู่ที่นั้นหนึ่งคืน ย่อมได้ผลของการถวายโคหนึ่งพันตัว จากนั้น เมื่อไปยังปัญจนทะ ผู้ควบคุมตนและจำกัดการบริโภค
3.81.17
कोटितीर्थमुपस्पृश्य हयमेधफंल लभेत् ।
अश्विनोस्तीर्थमासाद्य रूपवानमिजायते ॥ ३.८१.१७ ॥
เมื่อชำระตนด้วยน้ำที่ท่าโกฏิ ย่อมได้ผลของพิธีหยเมธ เมื่อถึงท่าน้ำของพระอัศวินทั้งสอง ย่อมเกิดมาเป็นผู้มีรูปงาม
3.81.18
ततो गच्छेत धर्मज्ञ वाराहं तीर्थमुत्तमम् ।
विष्णुर्वाराहरूपेण पूर्वं यत्र स्थितो विभुः ॥ ३.८१.१८ ॥
จากนั้น โอ้ผู้รู้ธรรม พึงไปยังท่าวาราหะอันสูงสุด ที่ซึ่งพระวิษณุผู้ทรงอำนาจแผ่ไปทั่วได้ประทับอยู่ในรูปหมูป่าในกาลก่อน
3.81.19
तत्रस्नात्वा नरश्रेष्ठ अग्निष्टोमफलं लभेत् ।
ततो जयन्त्यां राजेन्द्र सोमतीर्थं समाविशेत् ॥ ३.८१.१९ ॥
โอ้ผู้เลิศในหมู่มนุษย์ เมื่ออาบน้ำที่นั้นแล้ว ย่อมได้ผลของพิธีอัคนิษโฏมะ จากนั้น โอ้จอมกษัตริย์ พึงเข้าสู่ท่าน้ำโสมะที่ชยันตี
3.81.20
स्नात्वा फलमवाप्नोति राजसूयस्य मानवः ।
एकहंसे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.२० ॥
มนุษย์ผู้อาบน้ำแล้วย่อมได้ผลของพิธีราชสูยะ ที่เอกหงส์ มนุษย์ผู้อาบน้ำแล้วพึงได้ผลของการถวายโคหนึ่งพันตัว
3.81.21
शतशौचं समासाद्य तीर्थसेवी नराधिप ।
पौण्डरीकमवाप्नोति कृतशौचो भवेच्च सः ॥ ३.८१.२१ ॥
โอ้พระราชา เมื่อได้รับความบริสุทธิ์นับร้อยเท่า ผู้ที่บำรุงท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ย่อมได้ผลของยัญปุณฑรีกะ และผู้ที่ชำระตนให้บริสุทธิ์แล้วก็ย่อมเป็นเช่นนั้น
3.81.22
ततो मुञ्जवटं नाम स्थाणोः स्थानं महात्मनः ।
उपोष्य रजनीमेकां गाणपत्यमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.२२ ॥
จากนั้นมีสถานที่ของพระสถาณุ (พระศิวะ) ผู้ยิ่งใหญ่ในจิต ชื่อมุญชวฏ เมื่ออดอาหารอยู่ที่นั้นหนึ่งคืน ย่อมได้สถานะของบริวารพระคณบดี
3.81.23
तत्रैव च महाराज यक्षिणी लोकविश्रुता ।
तां चाभिगम्यराजेन्द्र सर्वान्कामानवाप्नुयात् ॥ ३.८१.२३ ॥
ที่นั่นเองพระราชา มียักษิณีผู้เลื่องลือไปทั่วโลก เมื่อได้เข้าไปหานาง โอ้จอมกษัตริย์ ย่อมได้สมปรารถนาทั้งปวง
3.81.24
कुरुक्षेत्रस् तद्द्वारं विश्रुतं भरतर्षभ ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य तीर्थसेवी समाहितः ॥ ३.८१.२४ ॥
โอ้วรบุรุษแห่งภรตะ ประตูของกุรุเกษตรนั้นเป็นที่ขจรขจาย ผู้บำรุงท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ด้วยจิตตั้งมั่น พึงเดินเวียนรอบประตูนั้นโดยให้อยู่ทางขวา
3.81.25
संमिते पुष्कराणां च स्नात्वाऽर्च्य पितृदेवताः ।
जामदग्न्येन रामेण कृतं तत्सुमहात्मना ॥ ३.८१.२५ ॥
เมื่ออาบน้ำที่ท่าน้ำแห่งปุษกรทั้งหลาย และบูชาบรรพบุรุษและเทวดาแล้ว พึงทำเช่นนั้น การนี้พระรามผู้เป็นบุตรของชมทัคนีผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ได้ทำไว้แล้ว
3.81.26
कृतकृत्यो भवेद्राजन्नश्वमेधं च विन्दति ।
ततो रामह्रदानार्च्छेत्तीर्थसेवी समाहितः ॥ ३.८१.२६ ॥
โอ้พระราชา ผู้ที่ทำเช่นนั้นย่อมสำเร็จกิจ และได้ผลของอัศวเมธ จากนั้นผู้บำรุงท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ด้วยจิตตั้งมั่น พึงบูชาทะเลสาบของพระราม
3.81.27
तत्ररामेण राजेनद्रतरसा दीप्ततेजसा ।
क्षत्रमुत्साद् वीरेण ह्रदाः पञ्च निवेशिताः ॥ ३.८१.२७ ॥
ที่นั่น โอ้จอมกษัตริย์ พระรามผู้กล้าหาญและมีเดชรุ่งโรจน์ ได้ล้างเผ่ากษัตริย์อย่างรวดเร็ว และสร้างทะเลสาบห้าแห่งไว้
3.81.28
पूरयित्वा नरव्याघ्र रुधिरेणेति नः श्रुतम् ।
पितरस्तर्पिताः सर्वे तथैव प्रपितागहाः ॥ ३.८१.२८ ॥
โอ้เสือในหมู่มนุษย์ เราได้ยินมาว่าท่านเติมทะเลสาบเหล่านั้นด้วยโลหิต และบรรพบุรุษทั้งปวงก็อิ่มเอิบ รวมถึงบรรพบุรุษฝ่ายปู่ทวดด้วย
3.81.29
ततस्ते पितरः प्रीता राममूचुर्नराधिप ।
रामराम महाभाग प्रीताः स्म तव भार्गव ॥ ३.८१.२९ ॥
ครั้นนั้น บรรพบุรุษเหล่านั้นมีความยินดี จึงกล่าวกับพระราม โอ้จอมคน โอ้พระราม พระราม โอ้ภารควะผู้โชคดียิ่ง พวกเรายินดีในตัวท่าน
3.81.30
अनया पितृभक्त्या च विक्रमेण च ते विभो ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते किमिच्छसि महाद्युते ॥ ३.८१.३० ॥
ด้วยความภักดีต่อบรรพบุรุษนี้และด้วยความกล้าหาญของท่าน โอ้ผู้ทรงอำนาจ ขอความเจริญจงมีแก่ท่าน ขอท่านเลือกพรเถิด โอ้ผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์ ท่านปรารถนาสิ่งใด
3.81.31
एवमुक्तः स राजेन्द्र राम प्रहरतांवरः ।
अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यं पितॄन्स गगने स्थितान् ॥ ३.८१.३१ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น โอ้จอมกษัตริย์ พระรามผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นักรบ จึงประนมมือกล่าวถ้อยคำนี้แก่บรรพบุรุษที่ยืนอยู่บนท้องฟ้า
3.81.32
भवन्तो यदि मे प्रीता यद्यनुग्राह्यता मयि ।
पितृप्रसादादिच्छेयं तपःस्वाध्ययनं पुनः ॥ ३.८१.३२ ॥
ท่านทั้งหลาย หากท่านยินดีในข้าพเจ้า และเห็นว่าข้าพเจ้าควรได้รับพระกรุณาของท่าน ข้าพเจ้าขอให้ด้วยพระกรุณาของบรรพบุรุษ ได้กลับมาบำเพ็ญตบะและศึกษาพระเวทอีกครั้ง
3.81.33
यच्च रोषाभिभूतेन क्षत्रमुत्सादितं मया ।
ततश्च पापान्मुच्येयं युष्माकं तेजसाऽप्यहम् ॥ ३.८१.३३ ॥
และขอด้วยเดชของท่าน ให้ข้าพเจ้าพ้นจากบาปที่ได้ล้างเผ่านักรบลง ทั้งที่ถูกความโกรธครอบงำ
3.81.34
ह्रदाश्च तीर्थभूता मे भवेयुर्भुवि विश्रुताः ।
एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं रामस्य पितरस्तदा ॥ ३.८१.३४ ॥
และขอให้ทะเลสาบเหล่านั้นเป็นสถานศักดิ์สิทธิ์บนแผ่นดิน เลื่องชื่อตามนามของข้าพเจ้า ครั้นได้ฟังถ้อยคำอันเป็นมงคลของพระรามเช่นนี้แล้ว บรรพบุรุษเหล่านั้นจึง
3.81.35
प्रत्यूचुः परमप्रीता रामं हर्पसमन्विताः ।
तपस्ते वर्धतां भूयः पितृभक्त्या विशेषतः ॥ ३.८१.३५ ॥
ตอบพระรามด้วยความยินดียิ่ง และเปี่ยมด้วยความปีติว่า "ขอให้ตบะของท่านเจริญยิ่งขึ้นไป โดยเฉพาะด้วยความภักดีต่อบรรพบุรุษ"
3.81.36
यच्च रोपाभिभूतेन क्षत्रमुत्सादितं त्वया ।
ततश्च पापान्मुक्तस्त्वं पातितास्ते स्वकर्मभिः ॥ ३.८१.३६ ॥
และเพราะท่านได้ล้างเผ่านักรบลงด้วยความโกรธที่ครอบงำ ท่านจึงพ้นจากบาปแล้ว เพราะพวกเขาได้ล้มลงเพราะการกระทำของตนเอง
3.81.37
ह्रदाश्च तव तीर्थत्वं गमिष्यन्ति न संशयः ।
ह्रदेषु तेषु यः स्नात्वा पितॄन्संतर्पयिष्यति ॥ ३.८१.३७ ॥
ทะเลสาบเหล่านั้นจะกลายเป็นท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ของท่านอย่างแน่นอน ไม่มีข้อสงสัย ผู้ใดอาบน้ำในทะเลสาบเหล่านั้นแล้วทำให้บรรพบุรุษอิ่มเอิบ
3.81.38
पितरस्तस् वै प्रीता दास्यन्ति भुवि दुर्लभम् ।
ईप्सितं च मनःकामं स्वर्गलोकं च शाश्वतम् ॥ ३.८१.३८ ॥
บรรพบุรุษเหล่านั้นเมื่อยินดีแล้ว จะประทานสิ่งที่หายากบนแผ่นดิน คือสิ่งที่ปรารถนาและความต้องการในใจ และโลกสวรรค์อันนิรันดร์
3.81.39
एवं दत्त्वा वरान्राजन्रामस्य पितरस्तदा ।
आमन्त्र्य भारग्वं प्रीत्या तत्रैवान्तर्हितास्ततः ॥ ३.८१.३९ ॥
โอ้พระราชา บรรพบุรุษเมื่อได้ประทานพรแก่พระรามดังนี้แล้ว ก็กล่าวลาภารควะด้วยความรัก แล้วก็อันตรธานหายไปจากที่นั้นเอง
3.81.40
एवं रामह्रदाः पुण्या भार्गवस्य महात्मनः ।
स्नात्वा ह्रहेषु रामस्य ब्रह्मचारी शुचिव्रतः ॥ ३.८१.४० ॥
ทะเลสาบรามศักดิ์สิทธิ์ของภารควะผู้ยิ่งใหญ่ มีดังนี้แล ผู้เป็นพรหมจารี มีวัตรบริสุทธิ์ อาบน้ำในทะเลสาบของพระรามแล้ว
3.81.41
राममभ्यर्च्य राजेन्द्र लभेद्बहु सुवर्णकम् ।
वंशमूलकमासाद्य तीर्थसेवी कुरूद्वह ॥ ३.८१.४१ ॥
โอ้เจ้าแห่งกษัตริย์ เมื่อบูชาพระราม ย่อมได้ทองคำมากมาย โอ้ผู้เลิศแห่งกุรุ เมื่อไปถึงท่าศักดิ์สิทธิ์ที่รากแห่งวงศ์ ผู้ปรนนิบัติท่าศักดิ์สิทธิ์ย่อมได้รับผล
3.81.42
स्ववंशमुद्धरेद्राजन्स्नात्वा वै वंशमूलके ।
कायशोधनमासाद्य तीर्थं भरतसत्तम
शरीरशुद्धिः स्नातस्य तस्मिंस्तीर्थे न संशयः। ॥ ३.८१.४२ ॥
โอ้กษัตริย์ เมื่อสรงน้ำที่รากแห่งวงศ์ ย่อมยกวงศ์ของตนขึ้น โอ้ผู้เลิศแห่งภรต เมื่อไปถึงท่าที่ชำระกาย ผู้สรงน้ำในท่านั้นย่อมได้ความบริสุทธิ์แห่งกาย ไม่มีข้อสงสัย
3.81.43
शरीरशुद्धिः स्नातस्य तस्मिंस्तीर्थे न संशयः ।
शुद्धदेहश्च संयाति युभाँल्लोकाननुत्तमान् ॥ ३.८१.४३ ॥
ผู้สรงน้ำในท่าศักดิ์สิทธิ์นั้นย่อมได้รับการชำระกายให้บริสุทธิ์ ไม่มีข้อสงสัย เมื่อกายบริสุทธิ์แล้ว ย่อมไปสู่โลกอันสูงสุดเหล่านั้น
3.81.44
ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ।
लोका यत्रोद्धृताः पूर्वं विष्णुना प्रभविष्णुना ॥ ३.८१.४४ ॥
ดังนั้น โอ้ผู้รู้ธรรม พึงไปยังท่าศักดิ์สิทธิ์ที่เลื่องลือในสามโลก ที่ซึ่งในกาลก่อน พระวิษณุผู้ทรงอานุภาพได้ยกโลกทั้งหลายขึ้น
3.81.45
लोकोद्धारं समासाद्य तीर्थं त्रैलोक्यपूजितम् ।
स्नात्वा तीर्थवरे राजँल्लोकानुद्धरते स्वकान् ॥ ३.८१.४५ ॥
โอ้กษัตริย์ เมื่อไปถึงท่าศักดิ์สิทธิ์แห่งการยกโลกขึ้น ซึ่งได้รับการบูชาในสามโลก และสรงน้ำในท่าอันเลิศนั้น บุรุษย่อมยกโลกของตนขึ้น
3.81.46
श्रीतीर्थं च समासाद्य स्नात्वा नियतमानसः ।
अर्चयित्वा पितॄन्देवान्विन्दते श्रियमुत्तमाम् ॥ ३.८१.४६ ॥
เมื่อไปถึงท่าศรี และสรงน้ำด้วยจิตที่สำรวมแล้ว บูชาบรรพบุรุษและเทวดา ย่อมได้รับโชคลาภอันสูงสุด
3.81.47
कपिलातीर्थमासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः ।
तत्र स्नात्वाऽर्चयित्वा च पितॄन्स्वान्दैवतान्यपि ॥ ३.८१.४७ ॥
เมื่อไปถึงท่ากปิลา พรหมจารีผู้มีจิตตั้งมั่น เมื่อสรงน้ำและบูชาบรรพบุรุษและเทวดาของตนที่นั่นแล้ว
3.81.48
कपिलानां सहस्रस्य फलंविन्दति मानवः ।
सूर्यतीर्थं समासाद्य स्नात्वा नियतमानसः ॥ ३.८१.४८ ॥
มนุษย์ย่อมได้ผลแห่งการให้โคกปิลาหนึ่งพันตัว เมื่อไปถึงท่าพระอาทิตย์และสรงน้ำด้วยจิตที่สำรวมแล้ว
3.81.49
अर्चयित्वा पितॄन्देवानुपवासपरायणः ।
अग्निष्टोममवाप्नोति सूर्यलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.४९ ॥
เมื่อบูชาบรรพบุรุษและเทวดา และมุ่งมั่นในการอดอาหาร บุรุษย่อมได้ผลแห่งยัญอัคนิษโฏมะ และไปสู่โลกของพระอาทิตย์
3.81.50
गवां भगवनासाद्य तीर्थसेवी यथाक्रमम् ।
तत्राभिषेकं कुर्वाणो गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.५० ॥
เมื่อไปถึงท่าศักดิ์สิทธิ์แห่งโคอันรุ่งเรือง และปรนนิบัติท่าศักดิ์สิทธิ์ตามลำดับ ผู้สรงน้ำที่นั่นย่อมได้ผลแห่งโคหนึ่งพันตัว
3.81.51
शङ्खिनीतीर्थमासाद्य तीर्थसेवी कुरूद्वह ।
देव्यास्तीर्थे नरः स्नात्वा लभते रूपमुत्तमम् ॥ ३.८१.५१ ॥
โอ้ผู้เลิศแห่งกุรุ บุรุษผู้ไปถึงท่าศังขินี และปรนนิบัติท่าศักดิ์สิทธิ์ สรงน้ำในท่าของเทวี ย่อมได้รูปโฉมอันเลิศ
3.81.52
ततो गच्छेत राजेन्द्रद्वारपालमरुन्तुकम् ।
तच्च तीर्थं सरस्वत्यां यक्षेन्द्रस्य महात्मनः ॥ ३.८१.५२ ॥
ดังนั้น โอ้เจ้าแห่งกษัตริย์ พึงไปยังผู้รักษาประตู อรุณตุกะ และท่าศักดิ์สิทธิ์นั้นอยู่บนแม่น้ำสรัสวตี เป็นของท้าวยักษราชผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
3.81.53
तत्रस्नात्वा नरो राजन्नग्निष्टोमफलं लभेत् ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र ब्रह्मावर्तं नरोत्तमः ॥ ३.८१.५३ ॥
โอ้กษัตริย์ บุรุษที่สรงน้ำที่นั่นย่อมได้ผลแห่งยัญอัคนิษโฏมะ ดังนั้น โอ้เจ้าแห่งกษัตริย์ ผู้เลิศแห่งมนุษย์พึงไปยังพรหมาวรรต
3.81.54
ब्रह्मावर्ते नरः स्नात्वा ब्रह्मलोकमवाप्नुयात् ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र सुतीर्थकमनुत्तमम् ॥ ३.८१.५४ ॥
บุรุษที่สรงน้ำในพรหมาวรรตย่อมได้ไปสู่พรหมโลก ดังนั้น โอ้เจ้าแห่งกษัตริย์ พึงไปยังท่าศักดิ์สิทธิ์สุตีรถกะอันไม่มีผู้ใดเทียบได้
3.81.55
तत्रसन्निहिता नित्यं पितरो दैवतैः सह ।
तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः ॥ ३.८१.५५ ॥
ที่นั่นบรรพบุรุษสถิตอยู่เป็นนิตย์พร้อมกับเทวดา ที่นั่นพึงทำพิธีสรงน้ำ ขวนขวายในการบูชาบรรพบุรุษและเทวดา
3.81.56
अश्वमेधमावाप्नोति पितृलोकं च गच्छति ।
ततोम्बुमत्यां धर्मज्ञ सुतीर्थकमनुत्तमम् ॥ ३.८१.५६ ॥
ย่อมได้ผลแห่งการบูชายัญอัศวเมธ และไปสู่โลกของบรรพบุรุษ ดังนั้น โอ้ผู้รู้ธรรม ที่อัมพุมตี มีท่าศักดิ์สิทธิ์สุตีรถะอันไม่มีผู้ใดเทียบได้
3.81.57
कोशेश्वरस्य तीर्थेषु स्नात्वा भरतसत्तम ।
सर्वव्याधिविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते ॥ ३.८१.५७ ॥
โอ้ผู้เลิศแห่งภรต เมื่อสรงน้ำในท่าศักดิ์สิทธิ์ของโกศเทศวร ย่อมพ้นจากโรคทั้งปวง และได้รับการยกย่องในพรหมโลก
3.81.58
मातृतीर्थं च तत्रैव यत्रस्नातस्य भारत ।
प्रजा विवर्धते राजन्न तन्वीं श्रियमश्नुते ॥ ३.८१.५८ ॥
ที่นั่นยังมีมาตฤติรถะ ซึ่งผู้สรงน้ำย่อมมีบุตรหลานเพิ่มพูน โอ้กษัตริย์ ผู้นั้นย่อมไม่ได้รับโชคลาภอันเล็กน้อย
3.81.59
ततः शीतवनं गच्छेन्नियतो नियताशनः ।
तीर्थं तत्रमहाराज महदन्यत्र दुर्लभम् ॥ ३.८१.५९ ॥
ดังนั้น ผู้สำรวมตนและกินอาหารพอประมาณ พึงไปยังศีตวนะ โอ้มหาราช ที่นั่นมีท่าศักดิ์สิทธิ์ซึ่งหาได้ยากในที่อื่น
3.81.60
पुनाति गमनादेव कुलमेकं नराधिप ।
केशानभ्युक्ष् वै तस्मिन्पूतो भवति भारत ॥ ३.८१.६० ॥
โอ้เจ้าแห่งมนุษย์ เพียงแค่ไปที่นั่น ก็ชำระวงศ์ตระกูลหนึ่งให้บริสุทธิ์ โอ้ภารตะ เพียงแค่พรมน้ำบนเส้นผมที่นั่น ผู้นั้นก็บริสุทธิ์
3.81.61
तीर्थं तत्र महाराज श्वानलोमापहं स्मृतम् ।
यत्र विप्रा नरव्याघ्र विद्वांसस्तीर्थतत्पराः ॥ ३.८१.६१ ॥
มหาราช ที่นั่นมีท่าศักดิ์สิทธิ์ชื่อศวานโลมาปหะ ซึ่งเป็นที่รู้จักกัน โอ นรวยาฆระ ที่นั่นพราหมณ์ผู้รอบรู้ผู้อุทิศตนแก่ท่าศักดิ์สิทธิ์อาศัยอยู่
3.81.62
गतिं गच्छन्ति परमां स्नात्वा भरतसत्तम ।
श्वानलोमापनयने तीर्थे भरतसत्तम ॥ ३.८१.६२ ॥
เมื่ออาบน้ำที่นั่นแล้ว โอ ภรตสัตตมะ ย่อมบรรลุถึงคติสูงสุด ในท่าศักดิ์สิทธิ์สำหรับขจัดขนสุนัขนั้น โอ ภรตสัตตมะ
3.81.63
प्राणायामैर्निर्हरन्ति स्वलोमानि द्विजोत्तमाः ।
पूतात्मानश्च राजेन्द्रप्रयान्ति परमां गतिम् ॥ ३.८१.६३ ॥
พราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้งย่อมกำจัดขนบนกายของตนด้วยการควบคุมลมหายใจ โอ ราเชนทระ ผู้มีจิตวิญญาณบริสุทธิ์ย่อมไปถึงคติสูงสุด
3.81.64
दशाश्वमेधिकं चैव तस्मिंस्तीर्थे महीपते ।
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र गच्छेत परमां गतिम् ॥ ३.८१.६४ ॥
และในท่าศักดิ์สิทธิ์นั้น โอ มหีปติ มีผลบุญเท่ากับการบูชายัญอัศวเมธสิบครั้ง เมื่ออาบน้ำที่นั่นแล้ว โอ นรวยาฆระ ควรบรรลุถึงคติสูงสุด
3.81.65
ततो गच्छेत राजेन्द्र मानुषं लोकविश्रुतम् ।
यत्र कृष्णमृगा राजन्व्याधेन परिपीडिताः ॥ ३.८१.६५ ॥
จากนั้น โอ ราเชนทระ ควรไปยังมานุษะ ซึ่งเป็นที่รู้จักในโลก ที่นั่น โอ พระราชา เนื้อดำถูกนายพรานทรมานอยู่
3.81.66
विगाह्य तस्मिन्सरसि मानुषत्वमुपागताः ।
तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी समाहितः ॥ ३.८१.६६ ॥
เมื่อลงไปในทะเลสาบนั้นแล้ว เนื้อเหล่านั้นก็ได้กลับมาเกิดเป็นมนุษย์ ผู้ใดอาบน้ำในท่าศักดิ์สิทธิ์นั้น ควรเป็นพรหมจารีและมีจิตตั้งมั่น
3.81.67
सर्वपापविशुद्धात्मा स्वर्गलोके महीयते ।
मानुषस्य तु पूर्वेण क्रोशमात्रे महीपते ॥ ३.८१.६७ ॥
ผู้ที่จิตวิญญาณบริสุทธิ์จากบาปทั้งปวงย่อมได้รับการยกย่องในโลกสวรรค์ โอ มหีปติ ทางทิศตะวันออกของมานุษะ ห่างประมาณหนึ่งกรโศสเท่านั้น
3.81.68
आपगा नाम विख्याता नदीसिद्धनिषेविता ।
श्यामाकभोजनं तत्रयः प्रयच्छति मानवः ॥ ३.८१.६८ ॥
มีแม่น้ำชื่ออาปคา ซึ่งเป็นที่รู้จัก มีแม่น้ำและสิทธะผู้สำเร็จเข้ามาอาศัย ที่นั่น มนุษย์ผู้ใดถวายอาหารข้าวฟ่าง
3.81.69
देवान्पितॄन्समुद्दिश्य तस्य धर्मफलं महत् ।
एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता ॥ ३.८१.६९ ॥
เพื่อเทวดาและบรรพบุรุษ ผลบุญของเขาย่อมยิ่งใหญ่ เมื่อเลี้ยงพราหมณ์เพียงหนึ่งคน ก็เท่ากับเลี้ยงถึงหนึ่งโกฏิคน
3.81.70
तत्रस्नात्वाऽर्चयित्वा च पितृन्वै दैवतानि च ।
उषित्वा रजनीमेकामग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८१.७० ॥
เมื่ออาบน้ำที่นั่นแล้ว บูชาบรรพบุรุษและเทวดา และพักค้างคืนหนึ่งคืน ย่อมได้รับผลของอัคนิษโฏมยัญ
3.81.71
ततो गच्छेत राजेन्द्र ब्रह्मणः स्थानमुत्तमम् ।
ब्रह्मोदुम्बरमित्येव प्रकाशं भुवि भारत ॥ ३.८१.७१ ॥
จากนั้น โอ ราเชนทระ ควรไปยังสถานอันสูงสุดของพระพรหม ซึ่งเป็นที่รู้จักบนแผ่นดินในนามพรหโมทุมพระ โอ ภารตะ
3.81.72
तत्रसप्तर्षिकुण्डेषु स्नातस् यनरपुङ्गव ।
केदारे चैवराजेन्द्रकपिञ्जलमहामुनेः ॥ ३.८१.७२ ॥
ที่นั่น เมื่ออาบน้ำในสระของพระสัปตฤษี โอ นรปุงควะ และในเกทาร โอ ราเชนทระ และของมหาฤๅษีกปิญชละ...
3.81.73
ब्रह्माणमधिगत्वा च शुचिः प्रयतमानसः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८१.७३ ॥
เมื่อเข้าเฝ้าพระพรหมแล้ว ผู้บริสุทธิ์และมีจิตตั้งมั่นอยู่ในความสำรวม ผู้มีจิตวิญญาณชำระจากบาปทั้งปวง ย่อมถึงพรหมโลก
3.81.74
कपिञ्जलस्य केदारं समासाद्य सुदुर्लभम् ।
अन्तर्धानमवाप्नोति तपसा दग्धकिल्विषः ॥ ३.८१.७४ ॥
เมื่อไปถึงเกทารของกปิญชละ ซึ่งยากยิ่งที่จะบรรลุ ผู้ที่ความผิดถูกเผาไหม้ด้วยตบะย่อมได้รับความอันตรธาน
3.81.75
ततो गच्छेत राजेन्द्र शङ्करं लोकविश्रुतम् ।
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यामभिगम्य वृषध्वजम् ॥ ३.८१.७५ ॥
จากนั้น โอ ราเชนทระ ควรไปหาพระศังกรผู้เป็นที่รู้จักในโลก เข้าเฝ้าพระผู้มีธงเป็นโคในวันที่สิบสี่แห่งปักษ์มืด
3.81.76
लभेत सर्वकामान्हि स्वर्गलोकं च गच्छति ।
तिस्रः कोट्यस्तु तीर्थानां शङ्करे कुरुनन्दन ॥ ३.८१.७६ ॥
ย่อมได้รับความปรารถนาทั้งปวงและไปสู่สวรรค์โลก โอ ความชื่นชมของกุรุ ในศังกรมีท่าศักดิ์สิทธิ์สามโกฏิ
3.81.77
रुद्रकोट्यां तथा कूपे ह्रदेषु च महीपते ।
शुद्धास्पदं च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ॥ ३.८१.७७ ॥
ในโกฏิแห่งรุทระทั้งหลาย ในบ่อน้ำ และในสระทั้งหลาย โอ มหีปติ และที่นั่นเองคือท่าศักดิ์สิทธิ์ชื่อศุทธาสปทะ โอ ภรตสัตตมะ
3.81.78
तत्रस्नात्वाऽर्चयित्वा च दैवतानि पितॄनथ ।
न दुर्गतिमवाप्नोति वाजपेयं च विन्दति ॥ ३.८१.७८ ॥
เมื่ออาบน้ำที่นั่นและบูชาเทวดาและบรรพบุรุษแล้ว ย่อมไม่พบคติอันชั่วร้าย และได้รับผลของวาชเปยยัญ
3.81.79
किंदाने च नरः स्नात्वा किंजप्ये च महीपते ।
अप्रमेयमवाप्नोति दानं जप्यं च भारत ॥ ३.८१.७९ ॥
โอ มหีปติ ด้วยการให้ทานอะไร และด้วยการสวดบทสวดอะไร ที่ทำให้มนุษย์ผู้อาบน้ำแล้วได้รับผลบุญที่หาประมาณมิได้ โอ ภารตะ ด้วยการให้ทานและการสวดบท
3.81.80
कलश्यां वार्युपस्पृश्य श्रद्दधानो जितेन्द्रियः ।
अग्निष्टोमस् यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ ३.८१.८० ॥
ผู้มีศรัทธาและควบคุมอินทรีย์ได้ เมื่อจิบน้ำจากหม้อ ย่อมได้รับผลของอัคนิษโฏมยัญ
3.81.81
शंकरस्य तु पूर्वेण नारदस्य महात्मनः ।
तीर्थं कुरुकुलश्रेष्ठ अजानन्तेति विश्रुतम् ॥ ३.८१.८१ ॥
ทางทิศตะวันออกของศังกร และใกล้นารทผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ โอ ผู้เลิศแห่งเผ่ากุรุ ท่าศักดิ์สิทธิ์นั้นเป็นที่รู้จักในนามอชานันตะ
3.81.82
तत्रतीर्थे नरः स्नात्वा प्राणानुत्सृज्य भारत ।
नारदेनाभ्यनुज्ञातो लोकान्प्राप्नोत्यनुत्तमानन् ॥ ३.८१.८२ ॥
เมื่อได้อาบน้ำที่ท่าศักดิ์สิทธิ์นั้นแล้ว โอ ภารตะ และสละลมปราณของตน ผู้ชายได้รับอนุญาตจากนารทจึงบรรลุโลกอันสูงสุด
3.81.83
शुक्लपक्षे दशम्यां च पुण्डरीकं समाविशेत् ।
तत्र स्नात्वा नरो राजन्पौण्डरीकफलं लभेत् ॥ ३.८१.८३ ॥
ในวันที่สิบของปักษ์สว่าง ควรเข้าสู่ท่าปุณฑรีก เมื่ออาบน้ำที่นั่นแล้ว โอ พระราชา ผู้ชายย่อมได้รับผลแห่งปุณฑรีก
3.81.84
ततस्त्रिविष्टपं गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तत्र वैतरणी पुण्या नदी पापप्रणाशिनी ॥ ३.८१.८४ ॥
จากนั้นควรไปยังตริวิษฏปะ ซึ่งเป็นที่รู้จักในสามโลก ที่นั่นมีแม่น้ำไวตรณี แม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ผู้ทำลายบาป
3.81.85
तत्र स्नात्वाऽर्चयित्वा च शूलपाणिं वृषध्वजम् ।
सर्वपापविशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम् ॥ ३.८१.८५ ॥
เมื่ออาบน้ำและบูชาพระศิวะผู้ถือตรีศูล ผู้มีธงเป็นโคแล้ว ผู้ชายที่จิตใจบริสุทธิ์จากบาปทั้งปวงควรบรรลุคติอันสูงสุด
3.81.86
ततो गच्छेत राजेन्द्र फलकीवनमुत्तमम् ।
तत्र देवाः सदा राजन्फलकीवनमाश्रिताः ॥ ३.८१.८६ ॥
จากนั้น โอ จอมกษัตริย์ ควรไปยังป่าฟลกีอันประเสริฐ ที่นั่น โอ พระราชา เหล่าเทพอาศัยอยู่ในป่าฟลกีเสมอ
3.81.87
तपश्चरन्ति विपुलं बहुवर्षसहस्रकम् ।
दृषद्वत्यां नरः स्नात्वा तर्पयित्वा च देवताः ॥ ३.८१.८७ ॥
เหล่าเทพบำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่นานหลายพันปี ผู้ชายที่อาบน้ำในแม่น้ำฤษทวตีและถวายน้ำแด่เหล่าเทพ...
3.81.88
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति भारत ।
तीर्ते च सर्वदेवानां स्नात्वा भरतसत्तम ॥ ३.८१.८८ ॥
โอ ภารตะ ด้วยยัญอัคนิษโฏมและอติราตร ย่อมได้รับผล โอ ผู้เลิศแห่งภรตะ เมื่ออาบน้ำที่ท่าศักดิ์สิทธิ์ของเหล่าเทพทั้งปวงแล้ว
3.81.89
गोसहस्रस्य राजेन्द्र फलं विन्दति मानवः ।
पाणिस्वाते नरः स्नात्त्वा तर्पयित्वा च देवताः ॥ ३.८१.८९ ॥
โอ จอมกษัตริย์ ผู้ชายย่อมได้รับผลแห่งการถวายโคหนึ่งพันตัว ผู้ชายที่อาบน้ำที่ปาณิสวาตะและถวายน้ำแด่เหล่าเทพ...
3.81.90
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति भारत ।
राजसूयमावाप्नोति ऋषिलोकं च विन्दति ॥ ३.८१.९० ॥
โอ ภารตะ ด้วยยัญอัคนิษโฏมและอติราตร ย่อมได้รับผล เขาบรรลุยัญราชสูยะและได้โลกของฤๅษี
3.81.91
ततो गच्छेत राजेन्द्र मिश्रकं तीर्थमुत्तमम् ।
तत्र तीर्थानि राजेन्द्र मिश्रितानि महात्मना ॥ ३.८१.९१ ॥
จากนั้น โอ จอมกษัตริย์ ควรไปยังท่าศักดิ์สิทธิ์มิศรกะอันประเสริฐ ที่นั่น โอ จอมกษัตริย์ ท่าศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายถูกผสมรวมกันโดยผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
3.81.92
व्यासेन नृपशार्दूल द्विजार्थमिति नः श्रुतम् ।
सर्वतीर्थेषु स स्नाति मिश्रके स्नाति यो नरः ॥ ३.८१.९२ ॥
โอ เสือในหมู่กษัตริย์ เราได้ยินมาว่า วยาสะได้กล่าวไว้เพื่อประโยชน์แก่ผู้เกิดสองครั้ง ผู้ชายที่อาบน้ำที่มิศรกะย่อมอาบน้ำในท่าศักดิ์สิทธิ์ทั้งปวง
3.81.93
ततो व्यासवनं गच्छेन्नियतो नियताशनः ।
मनोजवे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.९३ ॥
จากนั้น ผู้มีตนสำรวมและกินอาหารพอประมาณ ควรไปยังป่าของวยาสะ ผู้ชายที่อาบน้ำที่มโนชวะย่อมได้รับผลแห่งโคหนึ่งพันตัว
3.81.94
गत्वा मधुवटीं चैव देव्याः स्थानं नरः शुचिः ।
तत्र स्नात्वाऽर्चयित्वा च पितॄन्देवांश्च पूरुषः ॥ ३.८१.९४ ॥
เมื่อไปยังมธุวัฏีและยังที่ประทับของเทวีแล้ว ผู้ชายผู้บริสุทธิ์ เมื่ออาบน้ำที่นั่นและบูชาบรรพบุรุษและเหล่าเทพแล้ว ควรกระทำเช่นนั้น
3.81.95
स देव्या समनुज्ञातो गोसहस्रफलं लभेत् ।
कौशिक्याः संगमे यस्तु दृषद्वत्याश्च भारत ॥ ३.८१.९५ ॥
เมื่อได้รับอนุญาตจากเทวีแล้ว เขาควรได้รับผลแห่งโคหนึ่งพันตัว โอ ภารตะ ผู้ที่อาบน้ำ ณ จุดบรรจบของแม่น้ำเกาศิกีและฤษทวตี
3.81.96
स्नाति वै नियताहार सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
ततो व्यासस्थली नाम यत्रव्यासेन धीमता ॥ ३.८१.९६ ॥
ผู้ที่อาบน้ำด้วยการกินอาหารพอประมาณ ย่อมพ้นจากบาปทั้งปวง จากนั้นมีสถานที่ชื่อวยาสสถลี ซึ่งเป็นที่ที่วยาสผู้ฉลาดได้...
3.81.97
पुत्रशोकाभितप्तेन देहत्यागे कृता मतिः ।
ततो देवैस्तु राजेन्द्र पुनरुत्थापितस्तदा ॥ ३.८१.९७ ॥
ถูกความโศกเศร้าถึงบุตรเผาไหม้ ท่านจึงตั้งใจจะสละร่างกาย แล้วโอ จอมกษัตริย์ เหล่าเทพจึงยกท่านขึ้นอีกครั้งในขณะนั้น
3.81.98
अभिगत्वा स्थलीं तस्य गोसहस्रफलं लभेत् ।
किंदत्तं कूपमासाद्य तिलप्रस्थं प्रदाय च ॥ ३.८१.९८ ॥
เมื่อไปยังสถลีของท่านแล้ว ย่อมได้รับผลแห่งโคหนึ่งพันตัว และเมื่อไปถึงบ่อน้ำแล้วถวายเมล็ดงาหนึ่งประสถะ ก็ได้ผลเช่นเดียวกัน
3.81.99
गच्छेत परमां सिद्धिमृणैर्मुक्तः कुरूद्वह ।
वेदीतीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.९९ ॥
โอ ผู้เลิศแห่งกุรุ เมื่อพ้นจากหนี้ทั้งหลายแล้ว ควรบรรลุความสำเร็จอันสูงสุด ผู้ชายที่อาบน้ำที่ท่าเวที ย่อมได้ผลแห่งโคหนึ่งพันตัว
3.81.100
अहस्छ सुदिनं चैव द्वे तीर्थे लोकविश्रुते ।
तयोः स्नात्वा नरव्याघ्र सूर्यलोकमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.१०० ॥
ท่าศักดิ์สิทธิ์สองแห่งที่เป็นที่รู้จักในโลก คืออหัสและสุทินะ โอ เสือในหมู่มนุษย์ เมื่ออาบน้ำในท่าทั้งสองนั้นแล้ว ผู้ชายย่อมบรรลุโลกของพระอาทิตย์
3.81.101
मृगधूमं ततो गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तत्राभिषेकं कुर्वीत गङ्गायां नृपसत्तम ॥ ३.८१.१०१ ॥
จากนั้นควรไปยังมฤคธูมะ ซึ่งเลื่องชื่อในสามโลก ณ ที่นั้น ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กษัตริย์ ควรอาบน้ำชำระล้างในแม่น้ำคงคา
3.81.102
अर्चयित्वा महादेवमश्वमेधफलं लभेत् ।
देव्यास्तीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१०२ ॥
เมื่อบูชาพระมหาเทพแล้ว ย่อมได้ผลแห่งอัศวเมธ คนที่อาบน้ำที่ท่าศักดิ์สิทธิ์ของเทวี ย่อมได้ผลแห่งโคหนึ่งพันตัว
3.81.103
ततो वामनकं गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तत्रविष्णुपदे स्नात्वा अर्चयित्वा च वामनम् ॥ ३.८१.१०३ ॥
จากนั้นควรไปยังวามนกะ ซึ่งเลื่องชื่อในสามโลก ณ ที่นั้น เมื่ออาบน้ำที่รอยพระบาทของพระวิษณุและบูชาพระวามนแล้ว
3.81.104
सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं स गच्छति ।
कुलपुने नरः स्नात्वा पुनाति स्वकुलं ततः ॥ ३.८१.१०४ ॥
ผู้มีจิตบริสุทธิ์จากบาปทั้งปวง ย่อมไปยังโลกของพระวิษณุ คนที่อาบน้ำที่กุลปุนะ ย่อมชำระวงศ์ตระกูลของตนให้บริสุทธิ์ด้วย
3.81.105
पवनस्य ह्रदे स्नात्वा मरुतां तीर्थमुत्तमम् ।
तत्रस्नात्वा नख्याघ्र विष्णुलोके महीयते ॥ ३.८१.१०५ ॥
เมื่ออาบน้ำในสระของพวายุ ซึ่งเป็นท่าศักดิ์สิทธิ์อันสูงสุดของมรุต และอาบน้ำที่นั่นแล้ว ข้าแต่บุรุษเสือ ย่อมได้รับการยกย่องในโลกของพระวิษณุ
3.81.106
अमराणां ह्रदे स्नात्वा समभ्यर्च्यामराधिपम् ।
अमराणां प्रभावेन स्वर्गलोके महीयते ॥ ३.८१.१०६ ॥
เมื่ออาบน้ำในสระของเหล่าอมร และบูชาเจ้าแห่งอมรอย่างถูกต้องแล้ว ด้วยอานุภาพของเหล่าอมร ย่อมได้รับการยกย่องในแดนสวรรค์
3.81.107
शालिहोत्रस्य तीर्थे च शालिशूर्पे यथाविधि ।
स्नात्वा नरवरश्रेष्ठ गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१०७ ॥
เมื่ออาบน้ำอย่างถูกต้องที่ท่าศักดิ์สิทธิ์ของศาลิโหตระ และที่ศาลิศูรปะ ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ผู้ดีเลิศ ย่อมได้ผลแห่งโคหนึ่งพันตัว
3.81.108
श्रीकुञ्जं च सरस्वत्यास्तीर्थं भरतसत्तम ।
तत्र स्नात्वा नरश्रेष्ठ अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८१.१०८ ॥
และศรีกุญชะ ท่าศักดิ์สิทธิ์ของแม่น้ำสรัสวตี ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรตะ เมื่ออาบน้ำที่นั่นแล้ว ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ ย่อมได้ผลแห่งพิธีอัคนิษโฏมะ
3.81.109
ततो नैमिपकुञ्जं च समासाद्य कुरूद्वह ।
ऋषयः किल राजेन्द्र नैमिषेयास्तपस्विनः ॥ ३.८१.१०९ ॥
จากนั้น ข้าแต่ผู้ยิ่งใหญ่แห่งกุรุ เมื่อไปถึงไนมิษกุญชะแล้ว ข้าแต่จอมกษัตริย์ เหล่าฤๅษีผู้บำเพ็ญตบะที่อาศัยอยู่ในไนมิษะ
3.81.110
तीर्थयात्रां पुरस्कृत्य कुरुक्षेत्रं गताः पुरा ।
तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा वाजिमेधफलं लभेत्।
ततः कुञ्जः सरस्वत्याः कृतो भरतसत्तम ॥ ३.८१.११० ॥
เหล่าฤๅษีซึ่งมีการจาริกแสวงบุญเป็นจุดมุ่งหมาย ได้ไปยังกุรุเกษตรในอดีต ณ ท่าศักดิ์สิทธิ์นั้น คนที่อาบน้ำ ย่อมได้ผลแห่งพิธีวาชิเมธ จากนั้น ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรตะ กุญชะของแม่น้ำสรัสวตีจึงถูกสร้างขึ้น
3.81.111
ऋपीणामवकाशः स्याद्यथा तुष्टिकरो महान् ।
कन्यातीर्थे नरः स्नात्वागोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१११ ॥
สำหรับเหล่าฤๅษี ย่อมมีที่พำนักอันยิ่งใหญ่ ที่ให้ความพอใจ ผู้ที่อาบน้ำที่ท่ากันยา ย่อมได้ผลแห่งโคหนึ่งพันตัว
3.81.112
ततो गच्छेत धर्मज्ञ कन्यातीर्थमनुत्तमम् ।
कन्यातीर्थे नरः स्नात्वा अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८१.११२ ॥
จากนั้น ข้าแต่ผู้รู้ธรรม ควรไปยังท่ากันยาอันหาที่เปรียบมิได้ ผู้ที่อาบน้ำที่ท่ากันยา ย่อมได้ผลแห่งพิธีอัคนิษโฏมะ
3.81.113
ततो गच्छेत राजेन्द्र ब्रह्मणस्तीर्थमुत्तमम् ।
तत्रवर्णावरः स्नात्वा ब्राह्मण्यं लभते नरः ॥ ३.८१.११३ ॥
จากนั้น ข้าแต่จอมกษัตริย์ ควรไปยังท่าศักดิ์สิทธิ์อันประเสริฐของพระพรหม ที่นั่น แม้ผู้ที่อยู่ในวรรณะต่ำกว่า เมื่ออาบน้ำแล้ว ก็ย่อมได้ความเป็นพราหมณ์
3.81.114
ब्राह्मणश्च विशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम् ।
ततो गच्छेन्नरश्रेष्ठ सोमतीर्थमनत्तमम् ॥ ३.८१.११४ ॥
และพราหมณ์ผู้มีจิตบริสุทธิ์ ย่อมบรรลุจุดหมายสูงสุด จากนั้น ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ ควรไปยังท่าโสมะอันหาที่เปรียบมิได้
3.81.115
तत्र स्नात्वा नरो राजन्सोमलोकमवाप्नुयात् ।
सप्तसारस्वतं तीर्थं ततो गच्छेन्नराधिप ॥ ३.८१.११५ ॥
ที่นั่น เมื่ออาบน้ำแล้ว ข้าแต่พระราชา มนุษย์ย่อมบรรลุโลกของพระโสม จากนั้น ข้าแต่จอมมนุษย์ ควรไปยังท่าสัปตสารสวตะ
3.81.116
यत्र मङ्कणकः सिद्धो महर्षिर्लोकविश्रुतः ।
पुरा मङ्कणको राजन्कुशाग्रेणेति नःश्रुतम् ॥ ३.८१.११६ ॥
ณ ที่ซึ่งมหาฤๅษีมังกณกะ ผู้สำเร็จแล้ว เลื่องชื่อในโลก เคยประทับอยู่ ในอดีต ข้าแต่พระราชา เราได้ยินมาว่ามังกณกะ ด้วยปลายของหญ้ากุศะ...
3.81.117
क्षतः किल करे राजंस्तस्य शाकरसोऽस्रवत् ।
स वै शाकरसं दृष्ट्वा हर्षाविष्टः प्रनृत्तवान् ॥ ३.८१.११७ ॥
ข้าแต่พระราชา บาดแผลเกิดขึ้นที่มือของท่าน และน้ำจากพืชไหลออกมา ครั้นเห็นน้ำจากพืชนั้น ท่านก็เต็มไปด้วยความยินดีและลุกขึ้นเต้นรำ
3.81.118
ततस्तस्मिन्प्रनृत्ते तु स्थावरं जङ्गमं च यत् ।
प्रनृत्तमुभयं वीर तेजसा तस्य मोहितम् ॥ ३.८१.११८ ॥
เมื่อท่านเต้นรำอยู่นั้น สิ่งที่ไม่เคลื่อนที่และสิ่งที่เคลื่อนที่ ข้าแต่วีรบุรุษ ทั้งสองอย่างต่างเต้นรำไปด้วย ถูกอำนาจแห่งรัศมีของท่านทำให้หลงใหล
3.81.119
ब्रह्मादिभिः सुरै राजनृषिभिश्च तपोधनैः ।
क्षिप्तो वै महादेव ऋषेरर्थे नराधिप ॥ ३.८१.११९ ॥
โดยพระพรหมและเหล่าเทวดาอื่น และโดยเหล่าฤๅษีผู้มีตบะเป็นทรัพย์ ข้าแต่จอมมนุษย์ พระมหาเทพถูกอ้อนวอนเพื่อประโยชน์ของฤๅษี
3.81.120
नायं नृत्येद्यथा देव तथा न्वं कर्तुमर्हसि ।
तं प्रनृत्तं समासाद्य हर्षाविष्टेन चेतसा।
सुराणां हितकामार्थमृषिं देवोऽभ्यभाषत ॥ ३.८१.१२० ॥
"ข้าแต่พระเจ้า พระองค์ไม่ควรเต้นรำอย่างที่ผู้นี้กำลังเต้นรำ" ครั้นเข้าไปหาท่านผู้กำลังเต้นรำด้วยจิตที่เต็มไปด้วยความยินดี พระเจ้าซึ่งปรารถนาความเกื้อกูลแก่เหล่าเทวดา จึงตรัสกับฤๅษี
3.81.121
भोभो महर्षे धर्मज्ञ किमर्थं नृत्यते भवान् ।
हर्षस्थानं किमर्थं वा तवाद्य मुनिपुङ्गव ॥ ३.८१.१२१ ॥
โอ้มหาฤๅษี ผู้รู้ธรรม เหตุใดท่านจึงรำฟ้อนอยู่ หรือเหตุแห่งความยินดีของท่านในวันนี้คืออะไร โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ฤๅษี
3.81.122
ऋषिरुवाच ।
तपस्विनो धर्मपथे स्थितस्य द्विजसत्तम।
किं न पश्यसि मे ब्रह्मन्कराच्छाकरसं स्रुतम् ॥ ३.८१.१२२ ॥
ฤๅษีกล่าวว่า โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ โอ้พราหมณ์ ท่านมองไม่เห็นหรือว่าน้ำอ้อยไหลหยดจากมือของข้าพเจ้า ผู้ดำรงอยู่บนหนทางแห่งธรรมในฐานะนักพรต
3.81.123
यं दृष्ट्वाऽहं प्रनृत्तोऽहं हर्षेण महताऽन्वितः ।
तं प्रहस्याब्रवीद्देव ऋषिं रागेण मोहितम् ॥ ३.८१.१२३ ॥
เมื่อได้เห็นท่าน ข้าพเจ้าจึงรำฟ้อนด้วยความปีติยินดีอย่างยิ่ง พระเทพเจ้าทรงหัวเราะแล้วตรัสกับฤๅษีผู้หลงใหลด้วยราคะ
3.81.124
अहं तु विस्मयं विप्र न गच्छामीति पश्य माम् ।
एवमुक्त्वा नरश्रेष्ठ महादेवेन धीमता ॥ ३.८१.१२४ ॥
ข้าแต่พราหมณ์ แต่ข้าพเจ้ามิได้ตกอยู่ในความพิศวง ท่านจงดูข้าพเจ้าเถิด โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ เมื่อพระมหาเทพผู้ปัญญาเลิศตรัสดังนี้แล้ว
3.81.125
अङ्गुल्यग्रेण राजेन्द्रस्वाङ्गुष्ठस्ताडितोऽनघ ।
ततो भस्म क्षताद्राजन्निर्गतं हिमसन्निभम् ॥ ३.८१.१२५ ॥
โอ้จอมกษัตริย์ โอ้ผู้ไร้บาป พระองค์ทรงใช้ปลายนิ้วกดลงที่นิ้วหัวแม่เท้าของพระองค์เอง ครั้งนั้น โอ้กษัตริย์ จากแผลนั้นได้มีเถ้าสีขาวดุจหิมะไหลออกมา
3.81.126
तद्दृष्ट्वा व्रीडितो राजन्स मुनिः पादयोर्गतः ।
नान्यद्देवात्परं मेने रुद्रात्परतरं महत् ॥ ३.८१.१२६ ॥
โอ้กษัตริย์ เมื่อฤๅษีเห็นเช่นนั้นก็เกิดความละอาย จึงคุกเข่าลงแทบพระบาท ท่านมิได้เห็นว่ามีเทพองค์อื่นใดยิ่งใหญ่กว่าพระเทพเจ้า หรือมีผู้ใดยิ่งใหญ่กว่าพระรุทระ
3.81.127
सुरासुरस्य जगतो गतिस्त्वमसि शूलधृत् ।
त्वया सर्वमिदं सृष्टं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ ३.८१.१२७ ॥
พระองค์คือที่พึ่งของโลก ทั้งของเทพและอสูร ทรงถือตรีศูล ทั้งสามโลกนี้พร้อมด้วยสิ่งที่เคลื่อนไหวและมิได้เคลื่อนไหว ล้วนถูกสร้างขึ้นโดยพระองค์
3.81.128
त्वमेव सर्वान्ग्रससि पुनरेव युगक्षये ।
देवैरपि न शक्यस्त्वं परिज्ञातुं कुतो मया ॥ ३.८१.१२८ ॥
เมื่อสิ้นยุคกัลป์ พระองค์เท่านั้นที่กลืนทุกสิ่งไว้อีกครั้ง แม้เหล่าเทพก็ไม่อาจรู้จักพระองค์ได้ ข้าพเจ้าจะรู้จักได้อย่างไรเล่า
3.81.129
त्वयि सर्वे प्रदृश्यन्ते सुरा ब्रह्मादयोऽनघ ।
सर्वस्त्वमसि लोकानां कर्ताकारयिता च ह ॥ ३.८१.१२९ ॥
โอ้ผู้ไร้บาป เทพทั้งปวงมีพรหมเป็นต้นย่อมปรากฏอยู่ในพระองค์ พระองค์เท่านั้นทรงเป็นผู้สร้างและผู้ให้เกิดการสร้างโลกทั้งหลาย
3.81.130
त्वत्प्रसादात्सुराः सर्वे निवसन्त्यकुतोभयाः ।
एवं स्तुत्वा महादेवमृषिर्वचनमब्रवीत् ॥ ३.८१.१३० ॥
ด้วยพระกรุณาของพระองค์ เหล่าเทพทั้งปวงจึงดำรงอยู่ได้โดยปราศจากความกลัว ครั้นสรรเสริญพระมหาเทพดังนี้แล้ว ฤๅษีจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
3.81.131
त्वत्प्रसादान्महादेव तपो मे न क्षरेत वै ।
ततो देवः प्रहृष्टात्मा ब्रह्मर्षिमिदमब्रवीत् ॥ ३.८१.१३१ ॥
โอ้พระมหาเทพ ด้วยพระกรุณาของพระองค์ ขอให้ตบะของข้าพเจ้าอย่าได้เสื่อมถอยเลย ครั้นนั้น พระเทพเจ้าผู้มีพระทัยปีติยินดี จึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้แก่พรหมฤๅษี
3.81.132
तपस्ते वर्धतां विप्र मत्प्रसादात्सहस्रशः ।
आश्रमे चेह वत्स्यामि त्वया सह महामुने ॥ ३.८१.१३२ ॥
โอ้พราหมณ์ ด้วยพระกรุณาของเรา ขอให้ตบะของท่านเพิ่มพูนขึ้นเป็นพันเท่า โอ้มหาฤๅษี เราจะพำนักอยู่ที่อาศรมของท่านที่นี่ร่วมกับท่าน
3.81.133
सप्तसारस्वते स्नात्वा अर्चयिष्यन्ति ये तु माम् ।
न तेषां दुर्लभं किंचिदिह लोके परत्र च ॥ ३.८१.१३३ ॥
ผู้ใดอาบน้ำที่สัปตสารัสวตะ แล้วบูชาเรา สำหรับผู้เช่นนั้น ไม่มีสิ่งใดยากจะได้ ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า
3.81.134
सारस्वतं च ते लोकं गमिष्यन्ति न संशयः ।
एवमुक्त्वा महादेवस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.८१.१३४ ॥
เขาจะไปสู่โลกแห่งสรัสวตีโดยไม่ต้องสงสัย ครั้นตรัสดังนี้แล้ว พระมหาเทพก็อันตรธานหายไปตรงนั้นทันที
3.81.135
ततस्त्वौशनसं गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
यत्रब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः ॥ ३.८१.१३५ ॥
จากนั้นพึงไปยังเเม่น้ำเเห่งเอาศนสะ ซึ่งเลื่องชื่อในสามโลก ที่นั่นเหล่าเทพมีพระพรหมเป็นประธาน และเหล่าฤๅษีผู้มีตบะสูงย่อมประทับอยู่
3.81.136
कार्तिकेयश्च भगवांस्त्रिसंध्यं किल भारत ।
सान्निध्यमकरोन्नित्यं भार्गवप्रियकाम्यया ॥ ३.८१.१३६ ॥
โอ้ทายาทแห่งภรตะ พระกรรติเกยะผู้ทรงเป็นสิริมงคลก็ทรงกระทำเช่นกัน ทรงสถิตอยู่ที่นั่นทุกวันในสามสนธยา เพราะปรารถนาจะเป็นที่ชื่นชอบของภารควะ
3.81.137
कपालमोचनं तीर्थं सर्वपापप्रमोचनम् ।
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८१.१३७ ॥
กปาลโมจนะ เป็นแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ที่ปลดเปลื้องบาปทั้งปวง โอ้เสือในหมู่มนุษย์ ผู้ใดอาบน้ำที่นั่น ย่อมหลุดพ้นจากบาปทั้งปวง
3.81.138
अग्नितीर्थं ततो गच्छेत्तत्र स्नात्वा नरर्षभ ।
अग्निलोकमवाप्नोति कुलं चैव सुमुद्धरेत् ॥ ३.८१.१३८ ॥
จากนั้นพึงไปยังอัคนีติรถะ โอ้วัวผู้ในหมู่มนุษย์ ผู้ใดอาบน้ำที่นั่น ย่อมได้ไปสู่โลกแห่งพระอัคนี และยังยกวงศ์ตระกูลของตนขึ้นได้อย่างดีอีกด้วย
3.81.139
विश्वामित्रस्य तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ।
तत्र स्नात्वा नरश्रेष्ठ ब्राह्मण्यमधिगच्छति ॥ ३.८१.१३९ ॥
โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งภรตวงศ์ ท่าศักดิ์สิทธิ์ของพระวิศวามิตรก็อยู่ที่นี่เช่นกัน โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ ผู้ใดอาบน้ำที่นั่น ย่อมบรรลุความเป็นพราหมณ์
3.81.140
ब्रह्मयोनिं समासाद्य शुचिः प्रयतमानसः ।
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८१.१४० ॥
เมื่อถึงพรหมโยนิ ผู้บริสุทธิ์และมีจิตสำรวมแล้ว โอ้เสือในหมู่มนุษย์ ผู้ใดอาบน้ำที่นั่น ย่อมไปสู่พรหมโลก
3.81.141
पुनात्यासप्तमं चैव कुलं नास्त्यत्रसंशयः ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ ३.८१.१४१ ॥
ผู้ใดอาบที่นั้นย่อมชำระตระกูลของตนไปจนถึงรุ่นที่เจ็ด ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย แล้วพระองค์ผู้เป็นจอมกษัตริย์พึงไปยังท่าน้ำอันศักดิ์สิทธิ์ซึ่งเลื่องชื่อไปทั่วสามโลก
3.81.142
पृथूदकमिति ख्यातं कार्तिकेयस्य वै नृप ।
तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः ॥ ३.८१.१४२ ॥
ข้าแต่จอมคน ท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่รู้จักกันในนามปฤถูทกะ อุทิศแด่กรติเกยะ ที่นั่นควรอาบน้ำชำระกาย โดยอุทิศตนในการบูชาบรรพบุรุษและเทพเจ้า
3.81.143
अज्ञानाज्ज्ञानतो वाऽपिस्त्रिया वा पुरुषेण वा ।
यत्किंचिदशुभं कर्म कृतं मानुषबुद्धिना ॥ ३.८१.१४३ ॥
การกระทำอันเป็นอกุศลใดก็ตามที่ได้กระทำลงไป ไม่ว่าด้วยความไม่รู้หรือรู้อยู่แล้ว ไม่ว่าโดยสตรีหรือโดยบุรุษ ด้วยปัญญาอันจำกัดของมนุษย์
3.81.144
तत्सर्वं नश्यते तत्र स्नातमात्रस्य भारत ।
अश्वमेधफलं चास्य स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.१४४ ॥
ข้าแต่ภารตะ สิ่งเหล่านั้นทั้งหมดย่อมสิ้นไปที่นั่น สำหรับผู้ที่เพียงแค่อาบน้ำที่นั่น เขาย่อมได้ผลแห่งพิธีอัศวเมธ และไปสู่สวรรคโลก
3.81.145
पुण्यमाहुः कुरुक्षेत्रं कुरुक्षेत्रात्सरस्वती ।
सरस्वत्याश्च तीर्थानि तीर्थेभ्यश् पृथूदकम् ॥ ३.८१.१४५ ॥
กล่าวกันว่ากุรุกเษตรเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ จากกุรุกเษตรคือแม่น้ำสรัสวตี และจากท่าน้ำทั้งหลายของแม่น้ำสรัสวตี คือปฤถูทกะ
3.81.146
उत्तमे सर्वतीर्थानां यस्त्यजेदात्मनस्तनुम् ।
पृथूदके जप्यपरो नैव श्वो मरणं तपेत् ॥ ३.८१.१४६ ॥
ผู้ใดสละร่างกายของตนที่ปฤถูทกะ ซึ่งเป็นยอดเยี่ยมที่สุดในบรรดาท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ทั้งปวง ทั้งยังตั้งใจสวดมนต์ เขาย่อมไม่ต้องทนทุกข์แห่งความตายในวันรุ่งขึ้น
3.81.147
गीतं सनत्कुमारेण व्यासेन च महात्मना ।
वेदे च नियतं राजन्नभिगच्छेत्पृथूदकम् ॥ ३.८१.१४७ ॥
สนัตกุมารและวยาสผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ได้ประกาศไว้ และแม้ในพระเวทก็มีกล่าวไว้เช่นกัน ข้าแต่กษัตริย์ ควรไปยังปฤถูทกะอย่างแน่นอน
3.81.148
पृथूदकात्तीर्थतमं नान्यत्तीर्थं कुरूद्वह ।
तन्मेध्यं तत्पवित्रं च पावनं च न संशयः ॥ ३.८१.१४८ ॥
ข้าแต่ผู้เลิศแห่งกุรุ ไม่มีท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ใดยิ่งกว่าปฤถูทกะ ที่นั่นเป็นสิ่งบริสุทธิ์ ชำระล้างได้ และศักดิ์สิทธิ์ ไม่มีข้อสงสัยเลย
3.81.149
तत्रस्नात्वा दिवं यान्ति येऽपि पापकृतो नराः ।
पृथूदके नरश्रेष्ठ एवमाहुर्मनीषिणः ॥ ३.८१.१४९ ॥
แม้มนุษย์ผู้ทำบาปที่อาบน้ำที่นั่นก็ย่อมไปสู่สวรรค์ ดังที่บัณฑิตกล่าวไว้ ข้าแต่ผู้เลิศแห่งมนุษย์ ที่ปฤถูทกะ
3.81.150
मधुस्रवं च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ।
तत्र स्नात्वा नरो राजन्गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१५० ॥
ข้าแต่ผู้เลิศแห่งภรตะ ท่าน้ำที่เรียกว่ามธุสรวะก็อยู่ที่นั่นเช่นกัน ข้าแต่กษัตริย์ มนุษย์ผู้อาบน้ำที่นั่นย่อมได้ผลแห่งการให้โคหนึ่งพันตัว
3.81.151
ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं देव्या यथाक्रमम् ।
सरस्वत्यारुणायाश्च संगमे लोकविश्रुते ॥ ३.८१.१५१ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ จากนั้นควรไปยังท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ของเทวีตามลำดับ ณ จุดบรรจบของแม่น้ำสรัสวตีและอรุณา ซึ่งเลื่องลือในโลก
3.81.152
त्रिरात्रोपोषितः स्नात्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया ।
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति मानवः ॥ ३.८१.१५२ ॥
มนุษย์ผู้อดอาหารสามคืนและอาบน้ำแล้ว ย่อมพ้นจากบาปแห่งการฆ่าพราหมณ์ และได้ผลแห่งพิธีอัคนิษโฏมและอติราตร
3.81.153
आसप्तमं कुलं चैव पुनाति भरतर्षभ ।
अवतीर्णं च तत्रैव तीर्थं कुरुकुलोद्वह ॥ ३.८१.१५३ ॥
ข้าแต่ผู้เลิศแห่งภรตะ ย่อมชำระตระกูลไปจนถึงรุ่นที่เจ็ด และข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายกุรุ เพราะการลงอาบในท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์นั้นเอง
3.81.154
विप्राणामनुकम्पार्थं शार्ङ्गिणा निर्मिनं पुरा ।
व्रतोपनयनाभ्यां चाप्युपवासेन वाऽप्युत ॥ ३.८१.१५४ ॥
เพื่อความเมตตาแก่พราหมณ์ ท่านผู้ทรงธนูศารงคะ (พระวิษณุ) ได้สร้างไว้แต่โบราณกาล ไม่ว่าจะด้วยการปฏิญาณและพิธีอุปนยนะ หรือแม้ด้วยการอดอาหาร
3.81.155
क्रियामन्त्रैश्च संयुक्तो ब्राह्मणः स्यान्न संशयः ।
क्रियामन्त्रविहीनोऽपि तत्र स्नात्वा नरर्षभ।
चीर्णव्रतो भवेद्विद्वान्दृष्टमेतत्पुरातनैः ॥ ३.८१.१५५ ॥
ผู้ที่ประกอบด้วยพิธีกรรมและมนตร์ย่อมเป็นพราหมณ์ ไม่มีข้อสงสัย ข้าแต่ผู้เลิศแห่งมนุษย์ แม้ผู้ที่ขาดพิธีกรรมและมนตร์ เมื่ออาบน้ำที่นั่นและสำเร็จการปฏิญาณแล้ว ก็ย่อมเป็นผู้รอบรู้ ข้อนี้บรรพชนได้เห็นมาแล้ว
3.81.156
समुद्राश्चापि चत्वारः समानीताश् दर्भिणा ।
तेषु स्नातो नरश्रेष्ठ न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.१५६ ॥
มหาสมุทรทั้งสี่ก็ถูกนำมาที่นี่โดยดรรภิน (ผู้ถือหญ้ากุศะ) ข้าแต่ผู้เลิศแห่งมนุษย์ ผู้ที่อาบน้ำในมหาสมุทรเหล่านั้นย่อมไม่ตกไปสู่สภาพอันน่าสังเวช
3.81.157
फलानि गोसहस्राणां चतुर्णां विन्दते च सः ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थं शतसहस्रकम् ॥ ३.८१.१५७ ॥
เขาย่อมได้ผลแห่งการให้โคสี่พันตัว จากนั้นข้าแต่ผู้รู้ธรรม ควรไปยังท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่มีค่าเท่าหนึ่งแสน
3.81.158
साहस्रकं च तत्रैव द्वे तीर्थे लोकविश्रुते ।
उभयोर्हि नरः स्नात्वा गोसरस्रफंल लभेत् ॥ ३.८१.१५८ ॥
ที่นั่นมีท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์สองแห่งที่เลื่องชื่อในโลก มีผลบุญเป็นพันเท่า มนุษย์ผู้อาบน้ำในทั้งสองแห่งย่อมได้ผลแห่งการให้โคหนึ่งพันตัว
3.81.159
दानं वाऽप्युपवासो वा सहस्रगुणितं भवेत् ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र रेणुकातीर्थमुत्तमम् ॥ ३.८१.१५९ ॥
การให้ทาน หรือการอดอาหาร ที่นั่นย่อมได้ผลเป็นพันเท่า จากนั้นข้าแต่จอมกษัตริย์ ควรไปยังท่าน้ำเรณุกาอันสูงสุด
3.81.160
तीर्ताभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८१.१६० ॥
ควรประกอบพิธีอาบน้ำชำระในท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ อุทิศตนในการบูชาบรรพบุรุษและเทพเจ้า เมื่อจิตวิญญาณบริสุทธิ์จากบาปทั้งปวง ย่อมได้ผลแห่งพิธีอัคนิษโฏม
3.81.161
विमोचनमुपस्पृश्य जितमन्युर्जितेन्द्रियः ।
प्रतिग्रहकृतैर्दोषैः सर्वैः स परिमुच्यते ॥ ३.८१.१६१ ॥
ผู้ที่ชำระตนที่ท่าวิโมจนะ ผู้มีความโกรธอันชนะแล้ว ผู้มีอินทรีย์อันชนะแล้ว ย่อมพ้นจากโทษทั้งปวงอันเกิดจากการรับทาน
3.81.162
ततः पञ्चवटीं गत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ।
पुण्येन महता युक्तः सतां लोके महीयते ॥ ३.८१.१६२ ॥
แล้วจึงไปยังปัญจวฏี พรหมจารีผู้มีอินทรีย์อันชนะแล้ว ผู้ประกอบด้วยบุญอันยิ่งใหญ่ ย่อมได้รับการยกย่องในโลกของคนดี
3.81.163
यत्रयोगेश्वरः स्थाणुः स्वयमेव वृषध्वजः ।
तमर्चयित्वा देवेशं गमनादेव सिद्ध्यति ॥ ३.८१.१६३ ॥
ณ ที่ซึ่งพระผู้เป็นใหญ่แห่งโยคะ คือพระสถาณุผู้มั่นคง ผู้มีธงเป็นโคเอง ประทับอยู่ เมื่อบูชาพระผู้เป็นใหญ่แห่งเทพนั้น และเพียงไปยังที่นั้น ก็บรรลุความสำเร็จ
3.81.164
तैजसं वारुणं तीर्थं दीप्यमानं स्वतेजसा ।
यत्र रब्रह्मादिभिर्दैर्वैर्ऋषिभिश्च तपोधनैः ॥ ३.८१.१६४ ॥
ท่าศักดิ์สิทธิ์แห่งไฟและแห่งน้ำ ส่องแสงด้วยเดชของตนเอง ซึ่งพระพรหมและเทพอื่น ๆ รวมทั้งฤๅษีผู้มีตบะเป็นทรัพย์ประทับอยู่
3.81.165
सैनापत्येन देवानामभिषिक्तो गुहस्तदा ।
तैजसस्य तु पूर्वेण कुरुतीर्थं कुरूद्वह ॥ ३.८१.१६५ ॥
ครั้งนั้นพระกุหะได้รับการอภิเษกเป็นแม่ทัพของเหล่าเทพ ทางทิศตะวันออกของท่าแห่งไฟคือท่ากุรุ โอ้ยอดแห่งกุรุ
3.81.166
कुरुतीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८१.१६६ ॥
ผู้ชายที่อาบน้ำที่ท่ากุรุ เป็นพรหมจารีผู้มีอินทรีย์อันชนะแล้ว มีอาตมันบริสุทธิ์จากบาปทั้งปวง ย่อมถึงพรหมโลก
3.81.167
स्वर्गद्वारं ततो गच्छेन्नियतो नियताशनः ।
स्वर्गलोकमवाप्नोति ब्रह्मलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.१६७ ॥
จากนั้นควรไปยังประตูสวรรค์ โดยสำรวมตนและรับประทานอาหารพอดี เขาย่อมได้โลกสวรรค์ และไปถึงพรหมโลก
3.81.168
ततो गच्छेदनरकं तीर्थसेवी नराधिप ।
तत्र स्नात्वा नरो राजन्न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.१६८ ॥
จากนั้น โอ้จอมคน ผู้แสวงท่าศักดิ์สิทธิ์ควรไปยังอนรกะ โอ้พระราชา ผู้ชายที่อาบน้ำที่นั่นย่อมไม่ได้รับคติอันชั่วร้าย
3.81.170
तत्रब्रह्मा स्वयं नित्यं देवैः सह महीपते ।
सान्निध्यं तत्रराजेन्द्र रुद्रपत्न्याः कुरूद्वह।
अभिगम्य च तां देवीं न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.१७० ॥
ที่นั่นพระพรหมเองประทับอยู่เป็นนิตย์พร้อมด้วยเหล่าเทพ โอ้จอมแห่งแผ่นดิน ที่นั่นมีการประทับอยู่ของพระชายาของพระรุทร โอ้จอมกษัตริย์ โอ้ยอดแห่งกุรุ เมื่อเข้าเฝ้าพระเทวีองค์นั้นแล้ว ผู้ชายย่อมไม่ได้รับความทุกข์ยาก
3.81.171
तत्रैव च महाराज विश्वेश्वरमुमापतिम् ।
अभिगम्य महादेवं मुच्यते सर्वकिल्विषैः ॥ ३.८१.१७१ ॥
ที่นั่นเช่นกัน โอ้มหาราช เมื่อเข้าเฝ้าพระวิศเวศวร พระอุมาบดี พระมหาเทพ ผู้ชายย่อมพ้นจากบาปทั้งปวง
3.81.172
नारायणं चाभिगम्य पद्मनाभमरिंदम ।
राजमानो महाराज विष्णुलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.१७२ ॥
เมื่อเข้าเฝ้าพระนารายณ์และถึงพระปัทมนาภ โอ้ผู้ปราบศัตรู โอ้มหาราช ผู้ส่องสว่าง ย่อมไปยังโลกของพระวิษณุ
3.81.173
तीर्थेषु सर्वदेवानां स्नातः स पुरुषर्षभ ।
सर्वदुःखैः परित्यक्तो द्योतते शशिवन्नरः ॥ ३.८१.१७३ ॥
เมื่อได้อาบน้ำที่ท่าศักดิ์สิทธิ์ของเหล่าเทพทั้งปวง โอ้ยอดชาย ผู้ชายผู้พ้นจากทุกข์ทั้งปวง ย่อมส่องแสงดุจพระจันทร์
3.81.174
ततः स्वस्तिपुरं गच्छेत्तीर्थसेवी नराधिप ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१७४ ॥
จากนั้น โอ้จอมคน ผู้แสวงท่าศักดิ์สิทธิ์ควรไปยังสวัสติปุระ เมื่อเดินเวียนขวารอบเมืองนั้น ย่อมได้ผลแห่งโคหนึ่งพันตัว
3.81.175
पावनं तीर्थमासाद्य तर्पयेत्पितृदेवताः ।
अग्निष्टोमस्य यत्रस्य फलं प्राप्नोति भारत ॥ ३.८१.१७५ ॥
เมื่อถึงท่าศักดิ์สิทธิ์ที่ชำระให้บริสุทธิ์แล้ว ควรให้เหล่าบรรพบุรุษและเหล่าเทพอิ่มเอม โอ้ทายาทแห่งภรต ย่อมได้ผลแห่งยัญอัคนิษโฏมะ
3.81.176
गङ्गाह्रदश्च तत्रैव कूपश्च भरतर्षभ ।
तिस्रः कोट्यस्तु तीर्थानां तस्मिन्कूपे महीपते ॥ ३.८१.१७६ ॥
ที่นี่ โอ้ยอดแห่งภรต มีหนองคงคาและบ่อน้ำ โอ้จอมแห่งแผ่นดิน ในบ่อน้ำนั้นมีท่าศักดิ์สิทธิ์สามโกฏิ
3.81.177
तत्र स्नात्वा नरो राजन्स्वर्गलोकं प्रपद्यते ।
आपगायां नरः स्नात्वा अर्चयित्वा महेश्वरम् ॥ ३.८१.१७७ ॥
ที่นั่น โอ้พระราชา ผู้ชายที่อาบน้ำย่อมบรรลุโลกสวรรค์ ผู้ชายที่อาบน้ำในแม่น้ำและบูชาพระมเหศวร ก็บรรลุเช่นกัน
3.81.178
गाणपत्यमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ।
ततः स्थाणुवटं गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ ३.८१.१७८ ॥
เขาย่อมได้สถานะของคณปติผู้รับใช้ และยังยกระดับตระกูลของตนขึ้นด้วย จากนั้นควรไปยังสถาณุวฏะ ซึ่งเลื่องชื่อในสามโลก
3.81.179
तत्र स्नात्वा स्थितो रात्रिं रुद्रलोकमवाप्नयात् ।
बदरीकाननं गच्छेद्वसिष्ठस्याश्रमं गतः ॥ ३.८१.१७९ ॥
เมื่ออาบน้ำที่นั่นและพักค้างคืน ผู้ชายย่อมบรรลุรุทรโลก ควรไปยังป่าพทรี โดยไปยังอาศรมของวสิษฐ์
3.81.180
बदरीं भक्षयेत्तत्र त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
सम्यग्द्वादशवर्षाणि बदरीं भक्षयेत्तु यः ॥ ३.८१.१८० ॥
ที่นั่น ผู้ชายที่อดอาหารสามคืนควรกินผลพทรี ผู้ที่กินพทรีอย่างถูกต้องเป็นเวลาสิบสองปีก็เช่นกัน
3.81.181
त्रिरात्रोपोषितस्तेन भवेत्तुल्यो नराधिप ।
इन्द्रमार्गं समासाद्य तीर्थसेवी नराधिप ॥ ३.८१.१८१ ॥
ด้วยเหตุนั้น โอ้จอมคน ผู้นั้นย่อมเทียบเท่ากับผู้ที่อดอาหารสามคืน โอ้จอมคน เมื่อถึงทางแห่งอินทร์ ผู้แสวงท่าศักดิ์สิทธิ์ย่อมไปยังโลกของพระอินทร์
3.81.182
अहोरात्रोपवासेन शक्रलोके महीयते ।
एकरात्रं समासाद्य एकरात्रोषितो नरः ॥ ३.८१.१८२ ॥
ผู้ที่อดอาหารหนึ่งวันหนึ่งคืนย่อมได้รับการยกย่องในโลกของพระอินทร์ ผู้ที่ไปถึงท่าศักดิ์สิทธิ์และพักค้างหนึ่งคืนก็เช่นกัน
3.81.183
नियतः सत्यवादी च ब्रह्मलोके महीयते ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ ३.८१.१८३ ॥
ผู้ที่สำรวมตนและพูดความจริงย่อมได้รับการยกย่องในโลกของพระพรหม ดังนั้น ข้าแต่จอมกษัตริย์ ควรไปยังท่าศักดิ์สิทธิ์นั้นซึ่งเลื่องลือในสามโลก
3.81.184
आदित्यस्याश्रमो यत्र तेजोराशेर्महात्मनः ।
तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा पूजयित्वा विभावसुं ॥ ३.८१.१८४ ॥
ณ ท่าศักดิ์สิทธิ์ที่มีอาศรมของพระอาทิตย์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ผู้เป็นกองรัศมี ผู้ใดอาบน้ำที่ท่านั้นและบูชาพระวิภาวสุ (พระอัคนี) ผู้นั้นย่อมได้รับผล
3.81.185
आदित्यलोकं व्रजति कुलं चैव समुद्धरेत् ।
सोमतीर्थे नरः स्नात्वा तीर्थसेवी नराधिप ॥ ३.८१.१८५ ॥
ผู้นั้นย่อมไปสู่โลกของพระอาทิตย์และยกฐานะวงศ์ตระกูลของตนขึ้นด้วย ผู้ใดอาบน้ำที่ท่าโสมและรับใช้ท่าศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลาย ข้าแต่จอมคน ผู้นั้นย่อมได้ผลเช่นนั้น
3.81.186
सोमलोकमवाप्नोति नरो नास्त्यत्रसंशयः ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ दधीचस्य महात्मनः ॥ ३.८१.१८६ ॥
ผู้ชายย่อมได้ไปสู่โลกของพระโสม ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนี้ ดังนั้น ข้าแต่ผู้รู้ธรรม ควรไปยังท่าของพระทธีจิผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
3.81.187
तीर्थं पुण्यतमं राजन्पावनं लोकविश्रुतम् ।
यत्र सारस्वतो यातः सोङ्गिरास्तपसो निधिः ॥ ३.८१.१८७ ॥
ข้าแต่กษัตริย์ ท่านี้เป็นท่าที่ประเสริฐที่สุด ชำระล้างได้ และเลื่องลือในโลก ที่นี่สารสวตะได้มา และอังคิรสผู้เป็นขุมคลังแห่งตบะก็ได้มาเช่นกัน
3.81.188
तस्मिस्तीर्थे नरः स्नात्वा वाजिमेधफलं लभेत् ।
सारस्वतीं गतिं चैव लभते नात्र संशयः ॥ ३.८१.१८८ ॥
ผู้ใดอาบน้ำในสถานศักดิ์สิทธิ์นั้นย่อมได้ผลแห่งการบูชาม้าอัศวเมธ และได้บรรลุทางของสารสวตะ ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนี้
3.81.189
ततः कन्याश्रमं गच्छेन्नियतो ब्रह्मचर्यवान् ।
त्रिरात्रोपोषितो राजन्नियतो नियताशनः ॥ ३.८१.१८९ ॥
ต่อจากนั้น ผู้ที่สำรวมตนและถือพรหมจรรย์ควรไปยังอาศรมของหญิงพรหมจารี ข้าแต่กษัตริย์ หลังจากอดอาหารสามคืนและฉันอาหารอย่างสำรวม
3.81.190
लभेत्कन्याशतं दिव्यं स्वर्गलोकं च गच्छति ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थं सन्निहतीमपि ॥ ३.८१.१९० ॥
เขาย่อมได้หญิงพรหมจารีทิพย์หนึ่งร้อยนาง และไปสู่โลกสวรรค์ ต่อจากนั้น ข้าแต่ผู้รู้ธรรม ควรไปยังท่าศักดิ์สิทธิ์ที่เรียกว่าสันนิหติด้วย
3.81.191
तत्रब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः ।
मासिमासि समायान्ति पुण्येन महाताऽन्विताः ॥ ३.८१.१९१ ॥
ที่นั่นพระพรหมและเทวดาอื่นๆ ตลอดจนฤๅษีผู้มีตบะเป็นทรัพย์สมบัติ มาประชุมกันทุกเดือน เปี่ยมด้วยบุญและอำนาจอันยิ่งใหญ่
3.81.192
सन्निहत्यामुपस्पृश्य राहुग्रस्ते दिवाकरे ।
अश्वमेधशतं तेन तत्रेष्टं शाश्वतं भवेत् ॥ ३.८१.१९२ ॥
เมื่อพระอาทิตย์ถูกราหูจับในสันนิหติ ผู้ที่ได้ชำระมือและอาบน้ำที่นั่นย่อมถือว่าได้ประกอบพิธีบูชาม้าอัศวเมธหนึ่งร้อยครั้งที่นั่น และผลนั้นจะคงอยู่ตลอดไป
3.81.193
पृथिव्यां यानि तीर्थानि अन्तरिक्षचराणि च ।
नद्यो ह्रदास्तडागाश्च सर्वप्रस्रवणानि च ॥ ३.८१.१९३ ॥
ท่าศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายบนแผ่นดิน และสิ่งที่เคลื่อนไปในอากาศ แม่น้ำ ทะเลสาบ บ่อน้ำ และแหล่งน้ำพุทั้งปวง
3.81.194
उदपानानि वाप्यश्च तीर्थान्यायतनानि च ।
निःसंशयममावास्यां समेष्यन्ति नराधिप ॥ ३.८१.१९४ ॥
บ่อน้ำ บ่อขั้นบันได ท่าศักดิ์สิทธิ์ และศาลเจ้า ข้าแต่จอมคน ทั้งหมดนี้ย่อมมาประชุมกันในวันเดือนดับโดยไม่มีข้อสงสัย
3.81.195
मासिमासि नरव्याघ्र सन्निहत्यां न संशयः ।
तीर्थसन्निहनादेव सन्निहत्येति विश्रुता ॥ ३.८१.१९५ ॥
ข้าแต่นรพยัคฆ์ ทุกเดือนที่สันนิหยา ไม่มีข้อสงสัย ได้ชื่อว่าสันนิหยาอันเลื่องลือก็เพราะการมาประชุมกันของท่าศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลาย
3.81.196
तत्र स्नात्वा च पीत्वा च स्वर्गलोके महीयते ।
अमावास्यां तु तत्रैव राहुग्रस्ते रदिवाकरे ॥ ३.८१.१९६ ॥
ผู้ที่อาบน้ำและดื่มน้ำที่นั่นย่อมได้รับการยกย่องในโลกสวรรค์ และในวันเดือนดับ เมื่อพระอาทิตย์ถูกราหูจับ ณ ที่นั่นเอง
3.81.197
यः श्राद्धं कुरुते मर्त्यस्तस्य पुण्यफंल शृणु ।
अश्वमेधसहस्रस्य सम्यगिष्टस्य यत्फलम् ॥ ३.८१.१९७ ॥
มนุษย์ผู้ใดประกอบพิธีศราทธ์ จงฟังผลแห่งบุญของเขา มันคือผลของการบูชาม้าอัศวเมธหนึ่งพันครั้งที่ประกอบอย่างถูกต้อง
3.81.198
स्नात एव समाप्नोति कृत्वा श्राद्धं च मानवः ।
यत्किंचिद्दुष्कृतंकर्म स्त्रिया वा पुरुषेण वा ॥ ३.८१.१९८ ॥
มนุษย์ผู้อาบน้ำและประกอบพิธีศราทธ์ย่อมได้ผลนั้นทันที ไม่ว่าการกระทำชั่วใดที่ทำไว้ ไม่ว่าโดยหญิงหรือโดยชาย
3.81.199
स्नातमात्रस्य तत्सर्वं नश्यते नात्र संशयः ।
पद्मवर्णेन याने ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८१.१९९ ॥
สำหรับผู้ที่เพิ่งอาบน้ำ สิ่งนั้นทั้งหมดย่อมถูกทำลาย ไม่มีข้อสงสัย เขาย่อมไปถึงโลกของพระพรหมด้วยยานพาหนะสีดอกบัว
3.81.200
अभिवाद्य ततो यक्षं द्वारपालं मचक्रुकम् ।
कोटितीर्थमुपस्पृश्य लभेद्बहुसुवर्णकम् ॥ ३.८१.२०० ॥
จากนั้น เมื่อคารวะยักษ์มจักรุกะผู้เฝ้าประตู และชำระมือและเท้าที่ท่าโกฏิแล้ว ย่อมได้รับทองคำจำนวนมาก
3.81.201
गङ्गाह्रदश्च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ।
तत्रस्नायीत धर्मज्ञ ब्रह्मचारी समाहितः ॥ ३.८१.२०१ ॥
และที่นั่นเองก็มีท่าที่เรียกว่าคงคาหรท ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในภรตะ ที่นั่น ข้าแต่ผู้รู้ธรรม ควรอาบน้ำโดยถือพรหมจรรย์และมีจิตตั้งมั่น
3.81.202
राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं विन्दति मानवः ।
पृथिव्यां नैमिषं तीर्थमन्तरिक्षे च पुष्करम् ॥ ३.८१.२०२ ॥
มนุษย์ย่อมได้ผลของยัญราชสูยะและอัศวเมธ ผ่านท่าน้ำไนมิษะบนพื้นพิภพ และผ่านปุษกรบนท้องฟ้า
3.81.203
त्रयाणामपि लोकानां कुरुक्षेत्रं विशिष्यते ।
पांसवोपि कुरुक्षेत्राद्वायुना समुदीरिताः ॥ ३.८१.२०३ ॥
ในบรรดาโลกทั้งสาม กุรุเกษตรเป็นที่ประเสริฐยิ่ง แม้แต่ฝุ่นละอองที่ลมพัดมาจากกุรุเกษตรก็ยังศักดิ์สิทธิ์
3.81.204
अपि दुष्कृतकर्माणं नयन्ति परमां गतिम् ।
दक्षिणेन सरस्वत्या उत्तरेण दृषद्वतीम् ॥ ३.८१.२०४ ॥
แม้ผู้ที่ทำกรรมชั่ว ก็ยังนำไปสู่คติอันสูงสุดได้ ด้วยสถานที่ทางทิศใต้ของแม่น้ำสรัสวตีและทางทิศเหนือของแม่น้ำทฤษัทวตี
3.81.205
ये वसन्ति कुरुक्षेत्रे तेवसन्ति त्रिविष्टपे ।
कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहम्।
अप्येकां वाचमुत्सृज्य सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८१.२०५ ॥
ผู้ที่อาศัยอยู่ในกุรุเกษตรย่อมได้อาศัยอยู่ในสวรรค์ แม้เพียงเอ่ยวาจาเดียวว่า "ข้าจะไปกุรุเกษตร ข้าจะอาศัยอยู่ในกุรุเกษตร" บุคคลก็พ้นจากบาปทั้งปวง
3.81.206
ब्रह्मवेदी कुरुक्षेत्रं पुण्यं ब्रह्मर्षिसेवितम् ।
तस्मिन्वसन्ति ये मर्त्या न ते शोच्याः कथंचन ॥ ३.८१.२०६ ॥
กุรุเกษตรเป็นพรหมเวที เป็นที่ศักดิ์สิทธิ์ที่พรหมฤๅษีอาศัยอยู่ ผู้เป็นมนุษย์ที่อาศัยอยู่ในที่นั้น ไม่ควรเศร้าโศกเพราะเหตุใดเลย
3.81.207
तरन्तुकारन्तुकयोर्यदन्तरं ।
रामह्रदानां च मचक्रुकस्य च।
एतत्कुरुक्षेत्रसमन्तपञ्चकं ।
पितामहस्योत्तरवेदिरुच्यते ॥ ३.८१.२०७ ॥
ระยะระหว่างตรันตะกับการันตะ และระหว่างทะเลสาบของพระรามกับมจักรุกะ นี่คือสมันตปัญจกแห่งกุรุเกษตร เรียกว่าอุตตรเวทิของปิตามหะ