మహాభారతం · అధ్యాయం 3.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.81.1
ततो गच्छेत राजेन्द्र कुरुक्षेत्रमभिष्टुतम् ।
पापेभ्योविप्रमुच्यन्ते तद्गताः सर्वजन्तवः ॥ ३.८१.१ ॥
ఓ రాజేంద్రా, అప్పుడు ప్రశంసింపబడిన కురుక్షేత్రానికి వెళ్ళాలి. అక్కడికి వెళ్ళిన సమస్త ప్రాణులు పాపాల నుండి విముక్తులవుతాయి.
3.81.2
कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहम् ।
य एवं सततं ब्रूयात्सोऽपि पापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८१.२ ॥
'నేను కురుక్షేత్రానికి వెళ్తాను, కురుక్షేత్రంలో నివసిస్తాను' అని ఎప్పుడూ ఇలా చెప్పేవాడు కూడా పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.
3.81.3
पांसवोऽपिकुरुक्षेत्रे वायुना समुदीरिताः ।
अपिदुष्कृतकर्माणं नयन्ति परमां गतिम् ॥ ३.८१.३ ॥
కురుక్షేత్రంలో గాలి రేపిన ధూళి కణాలు కూడా దుష్కర్మలు చేసినవాడిని పరమ గతికి చేరుస్తాయి.
3.81.4
दक्षिणेन सरस्वत्या दृषद्वत्युत्तरेण च ।
ये वसन्ति कुरुक्षेत्रे ते वसन्ति त्रिविष्टपे ॥ ३.८१.४ ॥
సరస్వతికి దక్షిణంగా, దృషద్వతికి ఉత్తరంగా కురుక్షేత్రంలో నివసించేవారు స్వర్గంలో నివసిస్తారు.
3.81.5
तत्र मासं वसेद्धीरः सरस्वत्यां युधांवर ।
यत्रब्रह्मादयो देवा ऋषयः सिद्धचारणाः ॥ ३.८१.५ ॥
యుద్ధవీరులలో శ్రేష్ఠుడా, అక్కడ ధీరుడు సరస్వతి తీరంలో ఒక నెల నివసించాలి; అక్కడ బ్రహ్మాది దేవతలు, ఋషులు, సిద్ధులు, చారణులు ఉంటారు.
3.81.6
गन्धर्वाप्सरसो यक्षाः पन्नगाश्च महीपते ।
ब्रह्मक्षेत्रं महापुण्यमभिगच्छन्ति भारत ॥ ३.८१.६ ॥
ఓ మహీపతీ, భారతా, గంధర్వులు, అప్సరసలు, యక్షులు, నాగులు అత్యంత పుణ్యమైన బ్రహ్మక్షేత్రానికి వెళ్తారు.
3.81.7
मनसाऽप्यभिकामस्य कुरुक्षेत्रं युधांवर ।
पापानि विप्रणश्यन्ति ब्रह्मलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.७ ॥
యోధులలో శ్రేష్ఠుడా! మనసారా కురుక్షేత్రాన్ని కోరుకునే వానికి పాపాలు నశిస్తాయి; అతడు బ్రహ్మలోకానికి వెళ్తాడు.
3.81.8
गत्वा हि श्रद्धया युक्तः करुक्षेत्रं कुरूद्वह ।
राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलमाप्नोति मानवः ॥ ३.८१.८ ॥
కురువంశ శ్రేష్ఠుడా! శ్రద్ధతో కురుక్షేత్రానికి వెళ్ళిన మనిషి రాజసూయ, అశ్వమేధ యజ్ఞాల ఫలాన్ని పొందుతాడు.
3.81.9
ततश्च मन्तुकं राजन्द्वारपालं महाबलम् ।
यक्षं समभिवाद्यैव गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.९ ॥
ఆ తరువాత, ఓ రాజా! ద్వారపాలకుడు, మహాబలుడు అయిన యక్షుడు మంతుకునికి సరిగ్గా నమస్కరిస్తే వెయ్యి గోవుల దాన ఫలం లభిస్తుంది.
3.81.10
ततो गच्छेत धर्मज्ञ विष्णो स्थानमनुत्तमम् ।
सततं नाम राजेन्द्र यत्रसन्निहितो हरिः ॥ ३.८१.१० ॥
ఆ తరువాత, ధర్మజ్ఞుడా! విష్ణువు యొక్క ఆ అత్యుత్తమ స్థానానికి వెళ్ళాలి; దాని పేరు సతతం; రాజేంద్రా, అక్కడ హరి సదా సన్నిహితుడై ఉంటాడు.
3.81.11
तत्रस्नात्वाऽर्चयित्वा च त्रिलोकप्रभवं हरिम् ।
अश्वमेधमवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.११ ॥
అక్కడ స్నానం చేసి, త్రిలోకాలకు మూలమైన హరిని పూజించి, అశ్వమేధ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొంది విష్ణులోకానికి వెళ్తాడు.
3.81.12
ततः परिप्लवं गच्छेत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ।
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं प्राप्नोति भारत ॥ ३.८१.१२ ॥
ఆ తరువాత త్రైలోక్యంలో ప్రసిద్ధమైన పరిప్లవ తీర్థానికి వెళ్ళాలి; ఓ భారతా, అగ్నిష్టోమ, అతిరాత్ర యజ్ఞాల ఫలాన్ని పొందుతాడు.
3.81.13
पृथिवीतीर्थमासाद्य गोसहस्रफलं लभेत् ।
ततः शालूकिनी गत्वा तीर्थसेवी नराधिप ॥ ३.८१.१३ ॥
పృథ్వీతీర్థానికి చేరితే వెయ్యి గోవుల ఫలం లభిస్తుంది. తరువాత శాలూకినికి వెళ్లి, ఓ నరాధిపా, తీర్థసేవి (అదే ఫలాన్ని పొందుతాడు).
3.81.14
दशाश्वमेधे स्नात्वा च तदेव फलमाप्नुयात् ।
सर्पदर्वीं समासाद्य नागानां तीर्थमुत्तमम् ॥ ३.८१.१४ ॥
పది అశ్వమేధాలలో స్నానం చేస్తే అదే ఫలం లభిస్తుంది. సర్పదర్వీని చేరి నాగుల ఉత్తమ తీర్థానికి (ఫలం లభిస్తుంది).
3.81.15
अग्निष्टोममवाप्नोति नागलोकं च विन्दति ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ द्वारपालमरुन्तुकम् ॥ ३.८१.१५ ॥
అగ్నిష్టోమ ఫలాన్ని పొంది నాగలోకాన్ని చేరుతాడు. తరువాత, ధర్మజ్ఞా, ద్వారపాలకుడు అరున్తుకుడి (తీర్థానికి) వెళ్లాలి.
3.81.16
तत्रोष्य रजनीमेकां गोसहस्रफलं लभेत् ।
ततः पञ्चनदं गत्वा नियतो नियताशनः ॥ ३.८१.१६ ॥
అక్కడ ఒక రాత్రి నివసిస్తే వెయ్యి గోవుల ఫలం లభిస్తుంది. తరువాత పంచనదానికి వెళ్లి, నియమవంతుడు మరియు నియతాహారి (ఫలం పొందుతాడు).
3.81.17
कोटितीर्थमुपस्पृश्य हयमेधफंल लभेत् ।
अश्विनोस्तीर्थमासाद्य रूपवानमिजायते ॥ ३.८१.१७ ॥
కోటితీర్థంలో ఆచమనం చేస్తే అశ్వమేధ ఫలం లభిస్తుంది. అశ్వినుల తీర్థాన్ని చేరినవాడు సుందర రూపంతో జన్మిస్తాడు.
3.81.18
ततो गच्छेत धर्मज्ञ वाराहं तीर्थमुत्तमम् ।
विष्णुर्वाराहरूपेण पूर्वं यत्र स्थितो विभुः ॥ ३.८१.१८ ॥
తరువాత, ధర్మజ్ఞా, ఉత్తమమైన వారాహ తీర్థానికి వెళ్లాలి; పూర్వం సర్వవ్యాపి విష్ణువు వరాహరూపంలో ఎక్కడ నిలిచాడో అక్కడికి.
3.81.19
तत्रस्नात्वा नरश्रेष्ठ अग्निष्टोमफलं लभेत् ।
ततो जयन्त्यां राजेन्द्र सोमतीर्थं समाविशेत् ॥ ३.८१.१९ ॥
నరశ్రేష్ఠా, అక్కడ స్నానం చేసి అగ్నిష్టోమ యాగ ఫలాన్ని పొందుతాడు. తరువాత, రాజేంద్రా, జయంతిలోని సోమతీర్థంలో ప్రవేశించాలి.
3.81.20
स्नात्वा फलमवाप्नोति राजसूयस्य मानवः ।
एकहंसे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.२० ॥
స్నానం చేసిన మానవుడు రాజసూయ యాగ ఫలాన్ని పొందుతాడు. ఏకహంసలో మానవుడు స్నానం చేసి వెయ్యి ఆవుల ఫలాన్ని పొందాలి.
3.81.21
शतशौचं समासाद्य तीर्थसेवी नराधिप ।
पौण्डरीकमवाप्नोति कृतशौचो भवेच्च सः ॥ ३.८१.२१ ॥
నరాధిపా, శతశౌచాన్ని పొంది తీర్థసేవ చేసేవాడు పుండరీక యాగ ఫలాన్ని పొందుతాడు. శుద్ధి పొందినవాడు కూడా అలాగే అవుతాడు.
3.81.22
ततो मुञ्जवटं नाम स्थाणोः स्थानं महात्मनः ।
उपोष्य रजनीमेकां गाणपत्यमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.२२ ॥
తరువాత ముంజవటం అనే, మహాత్ముడైన స్థాణువు (శివుని) స్థానం ఉంది. అక్కడ ఒక రాత్రి ఉపవాసం ఉండి గాణపత్య స్థితిని పొందాలి.
3.81.23
तत्रैव च महाराज यक्षिणी लोकविश्रुता ।
तां चाभिगम्यराजेन्द्र सर्वान्कामानवाप्नुयात् ॥ ३.८१.२३ ॥
అక్కడే, మహారాజా, లోకప్రసిద్ధ యక్షిణి ఉంది. ఆమెను సమీపించి, రాజేంద్రా, అన్ని కోరికలను పొందాలి.
3.81.24
कुरुक्षेत्रस् तद्द्वारं विश्रुतं भरतर्षभ ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य तीर्थसेवी समाहितः ॥ ३.८१.२४ ॥
భరతర్షభా, కురుక్షేత్రపు ఆ ద్వారం ప్రసిద్ధమైనది. తీర్థసేవ చేసేవాడు సమాహిత చిత్తంతో ప్రదక్షిణంగా తిరగాలి.
3.81.25
संमिते पुष्कराणां च स्नात्वाऽर्च्य पितृदेवताः ।
जामदग्न्येन रामेण कृतं तत्सुमहात्मना ॥ ३.८१.२५ ॥
పుష్కరుల సమ్మిత తీర్థంలో స్నానం చేసి పితృదేవతలను, దేవతలను పూజించాలి; ఆ మహాత్ముడైన జామదగ్న్యుడు రాముడు అలా చేశాడు.
3.81.26
कृतकृत्यो भवेद्राजन्नश्वमेधं च विन्दति ।
ततो रामह्रदानार्च्छेत्तीर्थसेवी समाहितः ॥ ३.८१.२६ ॥
ఓ రాజా, అలా చేసినవాడు కృతకృత్యుడై అశ్వమేధ ఫలాన్ని పొందుతాడు; తరువాత తీర్థసేవి అయి, సమాహిత చిత్తంతో రామ-హ్రదాలను పూజించాలి.
3.81.27
तत्ररामेण राजेनद्रतरसा दीप्ततेजसा ।
क्षत्रमुत्साद् वीरेण ह्रदाः पञ्च निवेशिताः ॥ ३.८१.२७ ॥
ఓ రాజేంద్రా, అక్కడ ప్రకాశించే తేజస్సు గల వీరుడు రాముడు వేగంగా క్షత్రియ వంశాన్ని నిర్మూలించి ఐదు హ్రదాలను స్థాపించాడు.
3.81.28
पूरयित्वा नरव्याघ्र रुधिरेणेति नः श्रुतम् ।
पितरस्तर्पिताः सर्वे तथैव प्रपितागहाः ॥ ३.८१.२८ ॥
ఓ నరవ్యాఘ్రా, రక్తంతో వాటిని నింపాడని మేము విన్నాము; దాంతో పితరులందరూ, అలాగే ప్రపితామహులు కూడా తృప్తి చెందారు.
3.81.29
ततस्ते पितरः प्रीता राममूचुर्नराधिप ।
रामराम महाभाग प्रीताः स्म तव भार्गव ॥ ३.८१.२९ ॥
అప్పుడు ఆ పితరులు సంతోషించి రాముడితో ఇలా అన్నారు — ఓ నరాధిపా, రామా రామా, ఓ మహాభాగ భార్గవా, నీ వలన మేము సంతోషించాము.
3.81.30
अनया पितृभक्त्या च विक्रमेण च ते विभो ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते किमिच्छसि महाद्युते ॥ ३.८१.३० ॥
ఈ పితృభక్తి వల్ల, పరాక్రమం వల్ల, ఓ విభూ, నీకు శుభం కలుగుగాక; వరం కోరుకో — ఓ మహాద్యుతీ, నీవు ఏమి కోరుతున్నావు?
3.81.31
एवमुक्तः स राजेन्द्र राम प्रहरतांवरः ।
अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यं पितॄन्स गगने स्थितान् ॥ ३.८१.३१ ॥
ఇలా చెప్పబడినప్పుడు, ఓ రాజేంద్రా, యోధులలో శ్రేష్ఠుడైన రాముడు చేతులు జోడించి, ఆకాశంలో నిలిచిన పితృదేవతలతో ఈ మాట పలికాడు.
3.81.32
भवन्तो यदि मे प्रीता यद्यनुग्राह्यता मयि ।
पितृप्रसादादिच्छेयं तपःस्वाध्ययनं पुनः ॥ ३.८१.३२ ॥
పూజ్యులారా, మీరు నాపై ప్రసన్నులైతే, నన్ను అనుగ్రహానికి అర్హునిగా భావిస్తే, పితృదేవతల అనుగ్రహంతో నేను మళ్లీ తపస్సును, వేదాధ్యయనాన్ని కోరుతున్నాను.
3.81.33
यच्च रोषाभिभूतेन क्षत्रमुत्सादितं मया ।
ततश्च पापान्मुच्येयं युष्माकं तेजसाऽप्यहम् ॥ ३.८१.३३ ॥
కోపంతో అభిభూతుడనై నేను క్షత్రియులను నిర్మూలించిన పాపం నుండి, మీ తేజస్సు వల్ల కూడా నేను విముక్తుడనవుదును.
3.81.34
ह्रदाश्च तीर्थभूता मे भवेयुर्भुवि विश्रुताः ।
एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं रामस्य पितरस्तदा ॥ ३.८१.३४ ॥
భూమిపై ప్రసిద్ధమైన, తీర్థస్వరూపమైన సరస్సులు నా పేరుతో ఉండాలి. రాముని ఈ శుభవాక్యాన్ని విని, అప్పుడు పితృదేవతలు.
3.81.35
प्रत्यूचुः परमप्रीता रामं हर्पसमन्विताः ।
तपस्ते वर्धतां भूयः पितृभक्त्या विशेषतः ॥ ३.८१.३५ ॥
పరమ ప్రసన్నులై, ఆనందంతో నిండిన పితృదేవతలు రాముడికి ఇలా సమాధానమిచ్చారు: "నీ తపస్సు మరింత వృద్ధి చెందుగాక, ముఖ్యంగా పితృభక్తి వల్ల."
3.81.36
यच्च रोपाभिभूतेन क्षत्रमुत्सादितं त्वया ।
ततश्च पापान्मुक्तस्त्वं पातितास्ते स्वकर्मभिः ॥ ३.८१.३६ ॥
కోపంతో అభిభూతుడవై నీవు క్షత్రియులను నిర్మూలించినప్పటికీ, నీవు పాపం నుండి విముక్తుడవయ్యావు; వారు తమ స్వకర్మల వల్లనే పతనమయ్యారు.
3.81.37
ह्रदाश्च तव तीर्थत्वं गमिष्यन्ति न संशयः ।
ह्रदेषु तेषु यः स्नात्वा पितॄन्संतर्पयिष्यति ॥ ३.८१.३७ ॥
ఆ సరస్సులు నీ తీర్థాలుగా మారతాయి; ఇందులో సందేహం లేదు. ఆ సరస్సులలో స్నానం చేసి పితృదేవతలను తృప్తిపరచువాడు.
3.81.38
पितरस्तस् वै प्रीता दास्यन्ति भुवि दुर्लभम् ।
ईप्सितं च मनःकामं स्वर्गलोकं च शाश्वतम् ॥ ३.८१.३८ ॥
పితృదేవతలు ప్రసన్నులై భూమిపై అరుదైనదాన్ని, కోరిన మనోరథాన్ని, శాశ్వత స్వర్గలోకాన్ని ఇస్తారు.
3.81.39
एवं दत्त्वा वरान्राजन्रामस्य पितरस्तदा ।
आमन्त्र्य भारग्वं प्रीत्या तत्रैवान्तर्हितास्ततः ॥ ३.८१.३९ ॥
రాజా, ఇలా రామునికి వరాలిచ్చి, అప్పుడు పితృదేవతలు భార్గవుని ప్రేమతో పిలిచి అక్కడే అదృశ్యమయ్యారు.
3.81.40
एवं रामह्रदाः पुण्या भार्गवस्य महात्मनः ।
स्नात्वा ह्रहेषु रामस्य ब्रह्मचारी शुचिव्रतः ॥ ३.८१.४० ॥
ఇలా మహాత్ముడైన భార్గవుని (పరశురాముని) పవిత్ర రామహ్రదాలు; రాముని సరస్సులలో స్నానించి, బ్రహ్మచారి, శుచివ్రతుడు.
3.81.41
राममभ्यर्च्य राजेन्द्र लभेद्बहु सुवर्णकम् ।
वंशमूलकमासाद्य तीर्थसेवी कुरूद्वह ॥ ३.८१.४१ ॥
రాజేంద్రా, రాముని పూజించి అధికమైన బంగారాన్ని పొందాలి; వంశమూలకమనే తీర్థాన్ని చేరి, కురువంశశ్రేష్ఠా, తీర్థసేవ చేసేవాడు.
3.81.42
स्ववंशमुद्धरेद्राजन्स्नात्वा वै वंशमूलके ।
कायशोधनमासाद्य तीर्थं भरतसत्तम
शरीरशुद्धिः स्नातस्य तस्मिंस्तीर्थे न संशयः। ॥ ३.८१.४२ ॥
రాజా, వంశమూలకంలో స్నానం చేసి తన వంశాన్ని ఉద్ధరించాలి; భరతశ్రేష్ఠా, శరీరశుద్ధి చేసే తీర్థాన్ని పొంది, ఆ తీర్థంలో స్నానించువానికి శరీరశుద్ధి కలుగుతుంది; ఇందులో సందేహం లేదు.
3.81.43
शरीरशुद्धिः स्नातस्य तस्मिंस्तीर्थे न संशयः ।
शुद्धदेहश्च संयाति युभाँल्लोकाननुत्तमान् ॥ ३.८१.४३ ॥
ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసినవాని శరీరం శుద్ధమవుతుంది; ఇందులో సందేహం లేదు. శుద్ధదేహుడై అతడు ఆ అనుత్తమ లోకాలకు వెళ్తాడు.
3.81.44
ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ।
लोका यत्रोद्धृताः पूर्वं विष्णुना प्रभविष्णुना ॥ ३.८१.४४ ॥
తరువాత, ధర్మజ్ఞుడా, త్రిలోకప్రసిద్ధమైన ఆ తీర్థానికి వెళ్లాలి; పూర్వం సర్వశక్తిమంతుడైన విష్ణువు అక్కడ లోకాలను ఉద్ధరించాడు.
3.81.45
लोकोद्धारं समासाद्य तीर्थं त्रैलोक्यपूजितम् ।
स्नात्वा तीर्थवरे राजँल्लोकानुद्धरते स्वकान् ॥ ३.८१.४५ ॥
రాజా, లోకోద్ధారమైన త్రిలోకపూజితమైన తీర్థానికి చేరి, ఉత్తమ తీర్థంలో స్నానం చేసి, మానవుడు తన వారి లోకాలను ఉద్ధరిస్తాడు.
3.81.46
श्रीतीर्थं च समासाद्य स्नात्वा नियतमानसः ।
अर्चयित्वा पितॄन्देवान्विन्दते श्रियमुत्तमाम् ॥ ३.८१.४६ ॥
శ్రీతీర్థాన్ని చేరి, నియతచిత్తుడై స్నానం చేసి, పితృదేవతలను దేవతలను పూజించి, మానవుడు ఉత్తమమైన శ్రీని పొందుతాడు.
3.81.47
कपिलातीर्थमासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः ।
तत्र स्नात्वाऽर्चयित्वा च पितॄन्स्वान्दैवतान्यपि ॥ ३.८१.४७ ॥
కపిలతీర్థాన్ని చేరి, బ్రహ్మచారిగా సమాహితుడై, అక్కడ స్నానం చేసి, తన పితృదేవతలను దేవతలను కూడా పూజించి...
3.81.48
कपिलानां सहस्रस्य फलंविन्दति मानवः ।
सूर्यतीर्थं समासाद्य स्नात्वा नियतमानसः ॥ ३.८१.४८ ॥
కపిల ఆవుల వేయి దానాల ఫలాన్ని మానవుడు పొందుతాడు. సూర్యతీర్థాన్ని చేరి, నియతచిత్తుడై స్నానం చేసి...
3.81.49
अर्चयित्वा पितॄन्देवानुपवासपरायणः ।
अग्निष्टोममवाप्नोति सूर्यलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.४९ ॥
పితృదేవతలను, దేవతలను పూజించి, ఉపవాసంలో నిమగ్నుడైనవాడు అగ్నిష్టోమ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొంది సూర్యలోకానికి వెళ్తాడు.
3.81.50
गवां भगवनासाद्य तीर्थसेवी यथाक्रमम् ।
तत्राभिषेकं कुर्वाणो गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.५० ॥
గోతీర్థానికి చేరి, క్రమంగా తీర్థసేవ చేస్తూ, అక్కడ స్నానం చేసే వాడు వెయ్యి గోవుల ఫలాన్ని పొందాలి.
3.81.51
शङ्खिनीतीर्थमासाद्य तीर्थसेवी कुरूद्वह ।
देव्यास्तीर्थे नरः स्नात्वा लभते रूपमुत्तमम् ॥ ३.८१.५१ ॥
కురుశ్రేష్ఠుడా! శంఖినీ తీర్థాన్ని చేరి, తీర్థసేవ చేసే మనిషి దేవి తీర్థంలో స్నానం చేసి ఉత్తమమైన రూపాన్ని పొందుతాడు.
3.81.52
ततो गच्छेत राजेन्द्रद्वारपालमरुन्तुकम् ।
तच्च तीर्थं सरस्वत्यां यक्षेन्द्रस्य महात्मनः ॥ ३.८१.५२ ॥
ఆ తర్వాత, రాజేంద్రా, ద్వారపాలకుడు అరున్తుకుని వద్దకు వెళ్లాలి; అది సరస్వతిపై మహాత్ముడైన యక్షేంద్రుని తీర్థం.
3.81.53
तत्रस्नात्वा नरो राजन्नग्निष्टोमफलं लभेत् ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र ब्रह्मावर्तं नरोत्तमः ॥ ३.८१.५३ ॥
అక్కడ స్నానం చేసే మనిషి, రాజా, అగ్నిష్టోమ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందాలి; తర్వాత, రాజేంద్రా, ఉత్తమ మనిషి బ్రహ్మావర్తానికి వెళ్లాలి.
3.81.54
ब्रह्मावर्ते नरः स्नात्वा ब्रह्मलोकमवाप्नुयात् ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र सुतीर्थकमनुत्तमम् ॥ ३.८१.५४ ॥
బ్రహ్మావర్తంలో స్నానం చేసే మనిషి బ్రహ్మలోకాన్ని పొందాలి; తర్వాత, రాజేంద్రా, అనుపమమైన సుతీర్థకానికి వెళ్లాలి.
3.81.55
तत्रसन्निहिता नित्यं पितरो दैवतैः सह ।
तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः ॥ ३.८१.५५ ॥
అక్కడ పితరులు ఎల్లప్పుడూ దేవతలతో కలిసి నివసిస్తారు. అక్కడ పితృదేవతల మరియు దేవతల ఆరాధనలో నిమగ్నమై అభిషేకం చేయాలి.
3.81.56
अश्वमेधमावाप्नोति पितृलोकं च गच्छति ।
ततोम्बुमत्यां धर्मज्ञ सुतीर्थकमनुत्तमम् ॥ ३.८१.५६ ॥
అతడు అశ్వమేధ ఫలాన్ని పొంది పితృలోకానికి వెళ్తాడు. తరువాత, ధర్మజ్ఞుడా, అంబుమతిలో అత్యుత్తమమైన సుతీర్థం ఉంది.
3.81.57
कोशेश्वरस्य तीर्थेषु स्नात्वा भरतसत्तम ।
सर्वव्याधिविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते ॥ ३.८१.५७ ॥
భరతోత్తమా, కోశేశ్వరుని తీర్థాలలో స్నానం చేసి సర్వ వ్యాధుల నుండి విముక్తుడై బ్రహ్మలోకంలో పూజింపబడతాడు.
3.81.58
मातृतीर्थं च तत्रैव यत्रस्नातस्य भारत ।
प्रजा विवर्धते राजन्न तन्वीं श्रियमश्नुते ॥ ३.८१.५८ ॥
అక్కడే మాతృతీర్థం కూడా ఉంది, అక్కడ స్నానం చేసేవారి సంతానం వృద్ధి చెందుతుంది. రాజా, అతడు కృశమైన సంపదను పొందడు.
3.81.59
ततः शीतवनं गच्छेन्नियतो नियताशनः ।
तीर्थं तत्रमहाराज महदन्यत्र दुर्लभम् ॥ ३.८१.५९ ॥
తరువాత, నియమవంతుడు, నియతమైన ఆహారం తీసుకునేవాడు శీతవనానికి వెళ్లాలి. మహారాజా, అక్కడ మరెక్కడా దొరకని ఒక తీర్థం ఉంది.
3.81.60
पुनाति गमनादेव कुलमेकं नराधिप ।
केशानभ्युक्ष् वै तस्मिन्पूतो भवति भारत ॥ ३.८१.६० ॥
నరాధిపా, అక్కడికి వెళ్లడం వల్లనే అతడు ఒక కులాన్ని పవిత్రం చేస్తాడు. భరతా, అక్కడ కేశాలపై నీరు చల్లితే అతడు పవిత్రుడవుతాడు.
3.81.61
तीर्थं तत्र महाराज श्वानलोमापहं स्मृतम् ।
यत्र विप्रा नरव्याघ्र विद्वांसस्तीर्थतत्पराः ॥ ३.८१.६१ ॥
మహారాజా, అక్కడ 'శ్వానలోమాపహ' అనే తీర్థం చెప్పబడింది. ఓ నరవ్యాఘ్రా, తీర్థంలో నిష్ఠగల విద్వాంసులైన బ్రాహ్మణులు అక్కడ ఉంటారు.
3.81.62
गतिं गच्छन्ति परमां स्नात्वा भरतसत्तम ।
श्वानलोमापनयने तीर्थे भरतसत्तम ॥ ३.८१.६२ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, అక్కడ స్నానం చేసి వారు పరమ గతిని పొందుతారు. భరతశ్రేష్ఠా, శ్వానలోమాలను తొలగించే ఆ తీర్థంలో.
3.81.63
प्राणायामैर्निर्हरन्ति स्वलोमानि द्विजोत्तमाः ।
पूतात्मानश्च राजेन्द्रप्रयान्ति परमां गतिम् ॥ ३.८१.६३ ॥
ఉత్తమ ద్విజులు ప్రాణాయామంతో తమ శరీర రోమాలను తొలగిస్తారు. రాజేంద్రా, పవిత్రాత్మలు పరమ గతిని పొందుతారు.
3.81.64
दशाश्वमेधिकं चैव तस्मिंस्तीर्थे महीपते ।
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र गच्छेत परमां गतिम् ॥ ३.८१.६४ ॥
మహీపతీ, ఆ తీర్థంలో పది అశ్వమేధాల ఫలం ఉంది. ఓ నరవ్యాఘ్రా, అక్కడ స్నానం చేసి పరమ గతిని పొందాలి.
3.81.65
ततो गच्छेत राजेन्द्र मानुषं लोकविश्रुतम् ।
यत्र कृष्णमृगा राजन्व्याधेन परिपीडिताः ॥ ३.८१.६५ ॥
తరువాత రాజేంద్రా, లోకవిశ్రుతమైన 'మానుష'కు వెళ్లాలి; రాజా, వేటగాడి చేత బాధింపబడిన నల్ల జింకలు అక్కడ ఉండేవి.
3.81.66
विगाह्य तस्मिन्सरसि मानुषत्वमुपागताः ।
तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी समाहितः ॥ ३.८१.६६ ॥
ఆ సరస్సులో మునిగి (ఆ జింకలు) మనుష్య జన్మను పొందాయి. ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసిన మనిషి బ్రహ్మచారిగా, సమాహిత చిత్తంతో ఉండాలి.
3.81.67
सर्वपापविशुद्धात्मा स्वर्गलोके महीयते ।
मानुषस्य तु पूर्वेण क्रोशमात्रे महीपते ॥ ३.८१.६७ ॥
అన్ని పాపాలనుండి పూర్తిగా శుద్ధమైన ఆత్మ కలవాడు స్వర్గలోకంలో గౌరవింపబడతాడు. ఓ మహీపతీ, మానవునికి తూర్పుగా ఒక క్రోశ దూరంలో (అది ఉంది).
3.81.68
आपगा नाम विख्याता नदीसिद्धनिषेविता ।
श्यामाकभोजनं तत्रयः प्रयच्छति मानवः ॥ ३.८१.६८ ॥
ఆపగా అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైనది, నదులు మరియు సిద్ధులు సేవించేది. అక్కడ శ్యామాక భోజనాన్ని ఎవరు సమర్పిస్తారో ఆ మానవుడు (ఫలం పొందుతాడు).
3.81.69
देवान्पितॄन्समुद्दिश्य तस्य धर्मफलं महत् ।
एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता ॥ ३.८१.६९ ॥
దేవతలను మరియు పితృదేవతలను ఉద్దేశించి చేసే ధర్మఫలం గొప్పది. ఒక బ్రాహ్మణునికి భోజనం పెడితే కోటి (బ్రాహ్మణులకు) భోజనం పెట్టినట్లే.
3.81.70
तत्रस्नात्वाऽर्चयित्वा च पितृन्वै दैवतानि च ।
उषित्वा रजनीमेकामग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८१.७० ॥
అక్కడ స్నానం చేసి, పితృదేవతలను మరియు దేవతలను పూజించి, ఒక రాత్రి ఉండి (మానవుడు) అగ్నిష్టోమ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు.
3.81.71
ततो गच्छेत राजेन्द्र ब्रह्मणः स्थानमुत्तमम् ।
ब्रह्मोदुम्बरमित्येव प्रकाशं भुवि भारत ॥ ३.८१.७१ ॥
తరువాత, ఓ రాజేంద్రా, బ్రహ్మ యొక్క ఉత్తమ స్థానానికి వెళ్లాలి. అది భూమిపై 'బ్రహ్మోదుంబరం' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైనది, ఓ భారతా.
3.81.72
तत्रसप्तर्षिकुण्डेषु स्नातस् यनरपुङ्गव ।
केदारे चैवराजेन्द्रकपिञ्जलमहामुनेः ॥ ३.८१.७२ ॥
అక్కడ సప్తర్షి కుండాలలో స్నానం చేసి, ఓ నరపుంగవా, ఓ రాజేంద్రా, కేదారంలోనూ, మహర్షి కపింజలుని (తీర్థంలోనూ)...
3.81.73
ब्रह्माणमधिगत्वा च शुचिः प्रयतमानसः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८१.७३ ॥
బ్రహ్మను చేరి, పవిత్రుడై, నియమిత మనస్సుతో, సర్వ పాపాల నుండి శుద్ధాత్మ అయినవాడు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు.
3.81.74
कपिञ्जलस्य केदारं समासाद्य सुदुर्लभम् ।
अन्तर्धानमवाप्नोति तपसा दग्धकिल्विषः ॥ ३.८१.७४ ॥
కపింజలుని ఆ కేదారాన్ని, అత్యంత దుర్లభమైనదాన్ని చేరి, తపస్సు చేత పాపాలు దగ్ధమైనవాడు అంతర్ధానాన్ని పొందుతాడు.
3.81.75
ततो गच्छेत राजेन्द्र शङ्करं लोकविश्रुतम् ।
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यामभिगम्य वृषध्वजम् ॥ ३.८१.७५ ॥
తరువాత, ఓ రాజేంద్రా, లోకప్రసిద్ధుడైన శంకరుని వద్దకు వెళ్లాలి; కృష్ణపక్ష చతుర్దశినాడు వృషధ్వజుని సమీపించి.
3.81.76
लभेत सर्वकामान्हि स्वर्गलोकं च गच्छति ।
तिस्रः कोट्यस्तु तीर्थानां शङ्करे कुरुनन्दन ॥ ३.८१.७६ ॥
అతడు సర్వ కోరికలను పొందుతాడు, స్వర్గలోకానికి వెళ్తాడు. ఓ కురునందనా, శంకరుని చోట మూడు కోట్ల తీర్థాలు ఉన్నాయి.
3.81.77
रुद्रकोट्यां तथा कूपे ह्रदेषु च महीपते ।
शुद्धास्पदं च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ॥ ३.८१.७७ ॥
రుద్రకోటిలో, బావిలో, సరస్సులలో కూడా; ఓ మహీపతీ, అక్కడే శుద్ధాస్పద తీర్థం ఉంది, భరతశ్రేష్ఠా.
3.81.78
तत्रस्नात्वाऽर्चयित्वा च दैवतानि पितॄनथ ।
न दुर्गतिमवाप्नोति वाजपेयं च विन्दति ॥ ३.८१.७८ ॥
అక్కడ స్నానం చేసి, దేవతలను, పితృదేవతలను పూజించినవాడు దుర్గతిని పొందడు; వాజపేయ యజ్ఞ ఫలాన్ని కూడా పొందుతాడు.
3.81.79
किंदाने च नरः स्नात्वा किंजप्ये च महीपते ।
अप्रमेयमवाप्नोति दानं जप्यं च भारत ॥ ३.८१.७९ ॥
ఓ మహీపతీ, ఏ దానముచేత, ఏ జపముచేత స్నానము చేసిన మనుష్యుడు అప్రమేయ ఫలాన్ని పొందుతాడు? ఓ భారతా, దానమూ జపమూ అది ఇస్తాయి.
3.81.80
कलश्यां वार्युपस्पृश्य श्रद्दधानो जितेन्द्रियः ।
अग्निष्टोमस् यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ ३.८१.८० ॥
కలశంలోని నీటితో ఆచమనం చేసి, శ్రద్ధగలవాడై, ఇంద్రియాలను జయించిన మానవుడు అగ్నిష్టోమ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు.
3.81.81
शंकरस्य तु पूर्वेण नारदस्य महात्मनः ।
तीर्थं कुरुकुलश्रेष्ठ अजानन्तेति विश्रुतम् ॥ ३.८१.८१ ॥
శంకరునికి తూర్పున, మహాత్ముడైన నారదునికి సమీపంలో, కురుకులశ్రేష్ఠా, ఆ తీర్థం 'అజానంత' అని ప్రసిద్ధి.
3.81.82
तत्रतीर्थे नरः स्नात्वा प्राणानुत्सृज्य भारत ।
नारदेनाभ्यनुज्ञातो लोकान्प्राप्नोत्यनुत्तमानन् ॥ ३.८१.८२ ॥
ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసి, ఓ భారతా, ప్రాణాలు విడిచి, నారదుని అనుమతి పొంది, మనుష్యుడు అత్యుత్తమ లోకాలను పొందుతాడు.
3.81.83
शुक्लपक्षे दशम्यां च पुण्डरीकं समाविशेत् ।
तत्र स्नात्वा नरो राजन्पौण्डरीकफलं लभेत् ॥ ३.८१.८३ ॥
శుక్లపక్షంలోని దశమినాడు పుండరీక తీర్థంలో ప్రవేశించాలి; అక్కడ స్నానం చేసి, ఓ రాజా, మనుష్యుడు పౌండరీక ఫలాన్ని పొందాలి.
3.81.84
ततस्त्रिविष्टपं गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तत्र वैतरणी पुण्या नदी पापप्रणाशिनी ॥ ३.८१.८४ ॥
తరువాత మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన త్రివిష్టపానికి వెళ్లాలి; అక్కడ పాపాలను నాశనం చేసే పవిత్ర వైతరణి నది ఉంది.
3.81.85
तत्र स्नात्वाऽर्चयित्वा च शूलपाणिं वृषध्वजम् ।
सर्वपापविशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम् ॥ ३.८१.८५ ॥
అక్కడ స్నానం చేసి, త్రిశూలధారిని, వృషభధ్వజుడిని పూజించి, సర్వపాపాల నుండి శుద్ధాత్ముడైనవాడు పరమ గతిని పొందాలి.
3.81.86
ततो गच्छेत राजेन्द्र फलकीवनमुत्तमम् ।
तत्र देवाः सदा राजन्फलकीवनमाश्रिताः ॥ ३.८१.८६ ॥
తరువాత, ఓ రాజేంద్రా, ఉత్తమమైన ఫలకీవనానికి వెళ్ళాలి; అక్కడ దేవతలు ఎల్లప్పుడూ ఫలకీవనంలో నివసిస్తారు.
3.81.87
तपश्चरन्ति विपुलं बहुवर्षसहस्रकम् ।
दृषद्वत्यां नरः स्नात्वा तर्पयित्वा च देवताः ॥ ३.८१.८७ ॥
వారు అనేక వేల సంవత్సరాలు విపులమైన తపస్సు చేస్తారు. దృషద్వతిలో స్నానం చేసి, దేవతలకు తర్పణం ఇచ్చిన మనిషి (ఫలం పొందుతాడు).
3.81.88
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति भारत ।
तीर्ते च सर्वदेवानां स्नात्वा भरतसत्तम ॥ ३.८१.८८ ॥
భారతా, అగ్నిష్టోమ, అతిరాత్ర యజ్ఞాల ద్వారా ఫలాన్ని పొందుతాడు. సర్వదేవతల తీర్థంలో స్నానం చేసి, భరతశ్రేష్ఠా.
3.81.89
गोसहस्रस्य राजेन्द्र फलं विन्दति मानवः ।
पाणिस्वाते नरः स्नात्त्वा तर्पयित्वा च देवताः ॥ ३.८१.८९ ॥
ఓ రాజేంద్రా, మనిషి వేయి గోవుల దానఫలాన్ని పొందుతాడు. పాణిస్వాతంలో స్నానం చేసి, దేవతలకు తర్పణం ఇచ్చిన మనిషి (ఈ ఫలం పొందుతాడు).
3.81.90
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति भारत ।
राजसूयमावाप्नोति ऋषिलोकं च विन्दति ॥ ३.८१.९० ॥
భారతా, అగ్నిష్టోమ, అతిరాత్ర యజ్ఞాల ద్వారా ఫలాన్ని పొందుతాడు. అతడు రాజసూయ యజ్ఞాన్ని పొందుతాడు, ఋషిలోకాన్ని కూడా పొందుతాడు.
3.81.91
ततो गच्छेत राजेन्द्र मिश्रकं तीर्थमुत्तमम् ।
तत्र तीर्थानि राजेन्द्र मिश्रितानि महात्मना ॥ ३.८१.९१ ॥
తరువాత, ఓ రాజేంద్రా, ఉత్తమమైన మిశ్రక తీర్థానికి వెళ్ళాలి. అక్కడ, ఓ రాజేంద్రా, మహాత్ముడిచే కలపబడిన తీర్థాలు ఉన్నాయి.
3.81.92
व्यासेन नृपशार्दूल द्विजार्थमिति नः श्रुतम् ।
सर्वतीर्थेषु स स्नाति मिश्रके स्नाति यो नरः ॥ ३.८१.९२ ॥
ఓ నృపశార్దూలా, వ్యాసుని ద్వారా ద్విజుల కోసం ఇలా మేము విన్నాము. మిశ్రకంలో స్నానం చేసే మనిషి సర్వ తీర్థాలలోనూ స్నానం చేస్తాడు.
3.81.93
ततो व्यासवनं गच्छेन्नियतो नियताशनः ।
मनोजवे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.९३ ॥
తరువాత, నియమితుడై, నియమిత ఆహారం తీసుకుని వ్యాసవనానికి వెళ్ళాలి. మనోజవంలో స్నానం చేసిన మనిషి వెయ్యి గోవుల ఫలాన్ని పొందుతాడు.
3.81.94
गत्वा मधुवटीं चैव देव्याः स्थानं नरः शुचिः ।
तत्र स्नात्वाऽर्चयित्वा च पितॄन्देवांश्च पूरुषः ॥ ३.८१.९४ ॥
మధువటికి వెళ్ళి, దేవి స్థానానికి చేరి, శుచియైన మనిషి అక్కడ స్నానం చేసి, పితృదేవతలను మరియు దేవతలను పూజించాలి.
3.81.95
स देव्या समनुज्ञातो गोसहस्रफलं लभेत् ।
कौशिक्याः संगमे यस्तु दृषद्वत्याश्च भारत ॥ ३.८१.९५ ॥
అతడు దేవిచే అనుమతించబడి వెయ్యి గోవుల ఫలాన్ని పొందాలి. ఓ భారతా, కౌశికి సంగమంలో, దృషద్వతి సంగమంలో కూడా.
3.81.96
स्नाति वै नियताहार सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
ततो व्यासस्थली नाम यत्रव्यासेन धीमता ॥ ३.८१.९६ ॥
నియమిత ఆహారం తీసుకుంటూ స్నానం చేసేవాడు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు. తరువాత వ్యాసస్థలి అనే స్థలం ఉంది, అక్కడ బుద్ధిమంతుడైన వ్యాసుడు.
3.81.97
पुत्रशोकाभितप्तेन देहत्यागे कृता मतिः ।
ततो देवैस्तु राजेन्द्र पुनरुत्थापितस्तदा ॥ ३.८१.९७ ॥
పుత్రశోకంతో సంతప్తుడై అతడు దేహత్యాగం చేయాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. అప్పుడు, ఓ రాజేంద్రా, దేవతలు అతడిని మళ్ళీ లేపారు.
3.81.98
अभिगत्वा स्थलीं तस्य गोसहस्रफलं लभेत् ।
किंदत्तं कूपमासाद्य तिलप्रस्थं प्रदाय च ॥ ३.८१.९८ ॥
ఆ పవిత్ర స్థలానికి వెళ్ళిన వ్యక్తికి వెయ్యి ఆవుల ఫలం లభిస్తుంది. బావి వద్దకు చేరి ఒక ప్రస్థ నువ్వులు దానం చేస్తే కూడా అదే ఫలం.
3.81.99
गच्छेत परमां सिद्धिमृणैर्मुक्तः कुरूद्वह ।
वेदीतीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.९९ ॥
ఓ కురువంశశ్రేష్ఠా, ఋణాల నుండి విముక్తుడై మనిషి పరమ సిద్ధిని పొందాలి. వేదీ తీర్థంలో స్నానం చేసిన మనిషికి వెయ్యి ఆవుల ఫలం లభిస్తుంది.
3.81.100
अहस्छ सुदिनं चैव द्वे तीर्थे लोकविश्रुते ।
तयोः स्नात्वा नरव्याघ्र सूर्यलोकमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.१०० ॥
లోకప్రసిద్ధమైన రెండు తీర్థాలు ఉన్నాయి — అహస్ మరియు సుదినం. ఓ నరవ్యాఘ్రా, వాటిలో స్నానం చేసి మనిషి సూర్యలోకాన్ని పొందాలి.
3.81.101
मृगधूमं ततो गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तत्राभिषेकं कुर्वीत गङ्गायां नृपसत्तम ॥ ३.८१.१०१ ॥
తరువాత మృగధూమానికి వెళ్ళాలి; అది మూడు లోకాల్లోనూ ప్రసిద్ధి చెందినది. అక్కడ, ఓ నృపశ్రేష్ఠా, గంగలో అభిషేక స్నానం చేయాలి.
3.81.102
अर्चयित्वा महादेवमश्वमेधफलं लभेत् ।
देव्यास्तीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१०२ ॥
మహాదేవుణ్ణి పూజించి మనిషి అశ్వమేధ ఫలాన్ని పొందాలి. దేవి తీర్థంలో స్నానం చేసిన మనిషికి వెయ్యి ఆవుల ఫలం లభిస్తుంది.
3.81.103
ततो वामनकं गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तत्रविष्णुपदे स्नात्वा अर्चयित्वा च वामनम् ॥ ३.८१.१०३ ॥
తరువాత మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన వామనకానికి వెళ్ళాలి. అక్కడ విష్ణుపదంలో స్నానం చేసి, వామనుని పూజించి.
3.81.104
सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं स गच्छति ।
कुलपुने नरः स्नात्वा पुनाति स्वकुलं ततः ॥ ३.८१.१०४ ॥
అన్ని పాపాల నుండి శుద్ధమైన ఆత్మ కలవాడు విష్ణులోకానికి వెళ్తాడు. కులపునలో స్నానం చేసిన మనిషి తరువాత తన కులాన్ని కూడా పవిత్రం చేస్తాడు.
3.81.105
पवनस्य ह्रदे स्नात्वा मरुतां तीर्थमुत्तमम् ।
तत्रस्नात्वा नख्याघ्र विष्णुलोके महीयते ॥ ३.८१.१०५ ॥
పవనుని కొలనులో స్నానం చేసి, మరుత్తుల ఉత్తమ తీర్థంలో. అక్కడ స్నానం చేసి, ఓ నరశ్రేష్ఠా, విష్ణులోకంలో గౌరవించబడతాడు.
3.81.106
अमराणां ह्रदे स्नात्वा समभ्यर्च्यामराधिपम् ।
अमराणां प्रभावेन स्वर्गलोके महीयते ॥ ३.८१.१०६ ॥
అమరుల కొలనులో స్నానం చేసి, అమరుల అధిపతిని యథావిధిగా పూజించి, అమరుల ప్రభావంతో అతడు స్వర్గలోకంలో గౌరవించబడతాడు.
3.81.107
शालिहोत्रस्य तीर्थे च शालिशूर्पे यथाविधि ।
स्नात्वा नरवरश्रेष्ठ गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१०७ ॥
శాలిహోత్రుని తీర్థంలో, శాలిశూర్పంలో యథావిధిగా స్నానం చేసి, ఓ నరశ్రేష్ఠా, వెయ్యి గోవుల దానఫలాన్ని పొందుతాడు.
3.81.108
श्रीकुञ्जं च सरस्वत्यास्तीर्थं भरतसत्तम ।
तत्र स्नात्वा नरश्रेष्ठ अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८१.१०८ ॥
సరస్వతి యొక్క శ్రీకుంజ తీర్థం, ఓ భరతులలో ఉత్తముడా. అక్కడ స్నానం చేసి, ఓ నరశ్రేష్ఠా, అగ్నిష్టోమ యాగఫలాన్ని పొందుతాడు.
3.81.109
ततो नैमिपकुञ्जं च समासाद्य कुरूद्वह ।
ऋषयः किल राजेन्द्र नैमिषेयास्तपस्विनः ॥ ३.८१.१०९ ॥
తరువాత నైమిష కుంజాన్ని చేరి, కురుశ్రేష్ఠా, రాజేంద్రా, నైమిషవాసులైన తపస్వులైన ఋషులు (అక్కడ ఉన్నారు).
3.81.110
तीर्थयात्रां पुरस्कृत्य कुरुक्षेत्रं गताः पुरा ।
तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा वाजिमेधफलं लभेत्।
ततः कुञ्जः सरस्वत्याः कृतो भरतसत्तम ॥ ३.८१.११० ॥
తీర్థయాత్రను ముందుంచుకుని పూర్వం కురుక్షేత్రానికి వెళ్ళారు. అక్కడ ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసిన మనిషి అశ్వమేధ ఫలాన్ని పొందుతాడు. తరువాత, భరతశ్రేష్ఠా, సరస్వతి కుంజం ఏర్పడింది.
3.81.111
ऋपीणामवकाशः स्याद्यथा तुष्टिकरो महान् ।
कन्यातीर्थे नरः स्नात्वागोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१११ ॥
ఋషులకు అక్కడ ఒక గొప్ప విశ్రాంతి స్థలం ఉంది, అది తృప్తినిచ్చేది. కన్యా తీర్థంలో స్నానం చేసిన మనిషి వెయ్యి ఆవుల ఫలాన్ని పొందుతాడు.
3.81.112
ततो गच्छेत धर्मज्ञ कन्यातीर्थमनुत्तमम् ।
कन्यातीर्थे नरः स्नात्वा अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८१.११२ ॥
తరువాత, ధర్మజ్ఞా, అనుత్తమమైన కన్యా తీర్థానికి వెళ్ళాలి. కన్యా తీర్థంలో స్నానం చేసిన మనిషి అగ్నిష్టోమ ఫలాన్ని పొందుతాడు.
3.81.113
ततो गच्छेत राजेन्द्र ब्रह्मणस्तीर्थमुत्तमम् ।
तत्रवर्णावरः स्नात्वा ब्राह्मण्यं लभते नरः ॥ ३.८१.११३ ॥
తరువాత, రాజేంద్రా, బ్రహ్మ యొక్క ఉత్తమమైన తీర్థానికి వెళ్ళాలి. అక్కడ తక్కువ వర్ణానికి చెందిన మనిషి కూడా స్నానం చేసి బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందుతాడు.
3.81.114
ब्राह्मणश्च विशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम् ।
ततो गच्छेन्नरश्रेष्ठ सोमतीर्थमनत्तमम् ॥ ३.८१.११४ ॥
విశుద్ధాత్మ అయిన బ్రాహ్మణుడు పరమగతిని పొందును. తరువాత, నరశ్రేష్ఠా, అనుత్తమమైన సోమ తీర్థానికి వెళ్ళాలి.
3.81.115
तत्र स्नात्वा नरो राजन्सोमलोकमवाप्नुयात् ।
सप्तसारस्वतं तीर्थं ततो गच्छेन्नराधिप ॥ ३.८१.११५ ॥
అక్కడ స్నానం చేసిన మనిషి, ఓ రాజా, సోమలోకాన్ని పొందుతాడు. తరువాత సప్తసారస్వత తీర్థానికి వెళ్ళాలి, ఓ నరాధిపా.
3.81.116
यत्र मङ्कणकः सिद्धो महर्षिर्लोकविश्रुतः ।
पुरा मङ्कणको राजन्कुशाग्रेणेति नःश्रुतम् ॥ ३.८१.११६ ॥
లోకప్రసిద్ధుడైన సిద్ధుడు, మహర్షి మంకణకుడు ఎక్కడ ఉన్నాడో అక్కడ. ఓ రాజా, పూర్వం మంకణకుడు ఒక కుశాగ్రంతో అని మేము విన్నాము.
3.81.117
क्षतः किल करे राजंस्तस्य शाकरसोऽस्रवत् ।
स वै शाकरसं दृष्ट्वा हर्षाविष्टः प्रनृत्तवान् ॥ ३.८१.११७ ॥
ఓ రాజా, అతని చేతికి గాయం అయింది, దాని నుండి కూరగాయ రసం కారింది. ఆ రసాన్ని చూసి ఆనందంతో నిండిపోయి అతడు నృత్యం చేశాడు.
3.81.118
ततस्तस्मिन्प्रनृत्ते तु स्थावरं जङ्गमं च यत् ।
प्रनृत्तमुभयं वीर तेजसा तस्य मोहितम् ॥ ३.८१.११८ ॥
అతడు నృత్యం చేస్తుండగా, స్థావర జంగమాలన్నీ, ఓ వీరా, అతని తేజస్సుతో మోహితమై నృత్యం చేశాయి.
3.81.119
ब्रह्मादिभिः सुरै राजनृषिभिश्च तपोधनैः ।
क्षिप्तो वै महादेव ऋषेरर्थे नराधिप ॥ ३.८१.११९ ॥
బ్రహ్మాదులైన దేవతలు, తపస్సే ధనంగా గల ఋషులు, ఓ నరాధిపా, ఋషి కోసం మహాదేవుడిని ప్రేరేపించారు.
3.81.120
नायं नृत्येद्यथा देव तथा न्वं कर्तुमर्हसि ।
तं प्रनृत्तं समासाद्य हर्षाविष्टेन चेतसा।
सुराणां हितकामार्थमृषिं देवोऽभ्यभाषत ॥ ३.८१.१२० ॥
'ఓ దేవా, ఇతడు నృత్యం చేసినట్లు మీరు నృత్యం చేయకూడదు.' నృత్యం చేస్తున్న అతని దగ్గరకు వెళ్ళి, ఆనందంతో నిండిన మనసుతో, దేవతల హితం కోరి, దేవుడు ఋషితో మాట్లాడాడు.
3.81.121
भोभो महर्षे धर्मज्ञ किमर्थं नृत्यते भवान् ।
हर्षस्थानं किमर्थं वा तवाद्य मुनिपुङ्गव ॥ ३.८१.१२१ ॥
ఓ మహర్షీ, ధర్మజ్ఞుడా, మీరు ఎందుకు నృత్యం చేస్తున్నారు? లేదా ఈ రోజు మీ ఆనందానికి కారణం ఏమిటి, మునిశ్రేష్ఠా?
3.81.122
ऋषिरुवाच ।
तपस्विनो धर्मपथे स्थितस्य द्विजसत्तम।
किं न पश्यसि मे ब्रह्मन्कराच्छाकरसं स्रुतम् ॥ ३.८१.१२२ ॥
ఋషి ఇలా అన్నాడు: ఓ ద్విజోత్తమా, ఓ బ్రాహ్మణా, ధర్మమార్గంలో నిలిచిన తపస్విని నా చేతి నుండి కారుతున్న చక్కెర రసాన్ని నీవు చూడటం లేదా?
3.81.123
यं दृष्ट्वाऽहं प्रनृत्तोऽहं हर्षेण महताऽन्वितः ।
तं प्रहस्याब्रवीद्देव ऋषिं रागेण मोहितम् ॥ ३.८१.१२३ ॥
నేను గొప్ప ఆనందంతో ఎవరిని చూసి నృత్యం చేశానో, ఆ దేవుడు నవ్వుతూ రాగముతో మోహితుడైన ఋషితో ఇలా అన్నాడు.
3.81.124
अहं तु विस्मयं विप्र न गच्छामीति पश्य माम् ।
एवमुक्त्वा नरश्रेष्ठ महादेवेन धीमता ॥ ३.८१.१२४ ॥
'ఓ విప్రా, నేను విస్మయం పొందను; నన్ను చూడు.' ఓ నరశ్రేష్ఠా, ఇలా చెప్పి బుద్ధిమంతుడైన మహాదేవుడు.
3.81.125
अङ्गुल्यग्रेण राजेन्द्रस्वाङ्गुष्ठस्ताडितोऽनघ ।
ततो भस्म क्षताद्राजन्निर्गतं हिमसन्निभम् ॥ ३.८१.१२५ ॥
ఓ రాజేంద్రా, ఓ నిష్పాపా, ఆయన తన బొటనవేలి కొనతో కొట్టాడు; అప్పుడు ఓ రాజా, ఆ గాయం నుండి మంచులాంటి భస్మం బయటకు వచ్చింది.
3.81.126
तद्दृष्ट्वा व्रीडितो राजन्स मुनिः पादयोर्गतः ।
नान्यद्देवात्परं मेने रुद्रात्परतरं महत् ॥ ३.८१.१२६ ॥
అది చూసి, ఓ రాజా, ఆ ముని సిగ్గుపడి ఆయన పాదాలపై పడ్డాడు; దేవునికంటే ఉన్నతుడు మరొకడు లేడని, రుద్రునికంటే గొప్పవాడు లేడని అతడు భావించాడు.
3.81.127
सुरासुरस्य जगतो गतिस्त्वमसि शूलधृत् ।
त्वया सर्वमिदं सृष्टं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ ३.८१.१२७ ॥
దేవాసుర లోకాలకు, జగత్తుకు నీవే గతి; నీవు శూలధారివి. నీ చేతనే ఈ త్రైలోక్యం చర అచరాలతో సృష్టించబడింది.
3.81.128
त्वमेव सर्वान्ग्रससि पुनरेव युगक्षये ।
देवैरपि न शक्यस्त्वं परिज्ञातुं कुतो मया ॥ ३.८१.१२८ ॥
యుగాంతంలో అందరినీ నీవే మళ్లీ మింగుతావు. దేవతలకైనా నిన్ను తెలుసుకోలేరు; నేను ఎలా తెలుసుకోగలను?
3.81.129
त्वयि सर्वे प्रदृश्यन्ते सुरा ब्रह्मादयोऽनघ ।
सर्वस्त्वमसि लोकानां कर्ताकारयिता च ह ॥ ३.८१.१२९ ॥
ఓ నిష్కల్మషుడా, బ్రహ్మాది దేవతలంతా నీలోనే కనిపిస్తారు. నీవే సర్వలోకాలకు కర్తవు, చేయించువాడవు.
3.81.130
त्वत्प्रसादात्सुराः सर्वे निवसन्त्यकुतोभयाः ।
एवं स्तुत्वा महादेवमृषिर्वचनमब्रवीत् ॥ ३.८१.१३० ॥
నీ అనుగ్రహంతో దేవతలంతా ఎక్కడినుంచీ భయం లేకుండా నివసిస్తారు. ఈ విధంగా మహాదేవుని స్తుతించి ఋషి ఈ మాట పలికాడు.
3.81.131
त्वत्प्रसादान्महादेव तपो मे न क्षरेत वै ।
ततो देवः प्रहृष्टात्मा ब्रह्मर्षिमिदमब्रवीत् ॥ ३.८१.१३१ ॥
ఓ మహాదేవా, నీ అనుగ్రహంతో నా తపస్సు ఎన్నటికీ క్షీణించకూడదు. అప్పుడు సంతోషించిన మనసుతో దేవుడు బ్రహ్మర్షితో ఇలా అన్నాడు.
3.81.132
तपस्ते वर्धतां विप्र मत्प्रसादात्सहस्रशः ।
आश्रमे चेह वत्स्यामि त्वया सह महामुने ॥ ३.८१.१३२ ॥
ఓ విప్రుడా, నా అనుగ్రహంతో నీ తపస్సు వేలరెట్లు వృద్ధి చెందుగాక. ఓ మహామునీ, నేను ఇక్కడ నీ ఆశ్రమంలో నీతో కలిసి నివసిస్తాను.
3.81.133
सप्तसारस्वते स्नात्वा अर्चयिष्यन्ति ये तु माम् ।
न तेषां दुर्लभं किंचिदिह लोके परत्र च ॥ ३.८१.१३३ ॥
సప్త సారస్వత తీర్థాలలో స్నానం చేసి నన్ను పూజించేవారికి ఈ లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ దుర్లభమైనది ఏదీ లేదు.
3.81.134
सारस्वतं च ते लोकं गमिष्यन्ति न संशयः ।
एवमुक्त्वा महादेवस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.८१.१३४ ॥
వారు సారస్వత లోకానికి వెళ్తారు, సందేహం లేదు. ఇలా చెప్పి మహాదేవుడు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
3.81.135
ततस्त्वौशनसं गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
यत्रब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः ॥ ३.८१.१३५ ॥
తరువాత మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన ఔశనస తీర్థానికి వెళ్లాలి; అక్కడ బ్రహ్మాది దేవతలు, తపోధనులైన ఋషులు ఉంటారు.
3.81.136
कार्तिकेयश्च भगवांस्त्रिसंध्यं किल भारत ।
सान्निध्यमकरोन्नित्यं भार्गवप्रियकाम्यया ॥ ३.८१.१३६ ॥
ఓ భరతవంశీయుడా, భగవంతుడైన కార్తికేయుడు కూడా భార్గవుని ప్రీతిపరచాలనే కోరికతో త్రిసంధ్యలలో అక్కడ నిత్యం సన్నిధిగా ఉంటాడు.
3.81.137
कपालमोचनं तीर्थं सर्वपापप्रमोचनम् ।
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८१.१३७ ॥
కపాలమోచన తీర్థం సర్వ పాపాలను విడిపించేది. ఓ నరవ్యాఘ్రా, అక్కడ స్నానం చేసినవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడౌతాడు.
3.81.138
अग्नितीर्थं ततो गच्छेत्तत्र स्नात्वा नरर्षभ ।
अग्निलोकमवाप्नोति कुलं चैव सुमुद्धरेत् ॥ ३.८१.१३८ ॥
తరువాత అగ్ని తీర్థానికి వెళ్లాలి. ఓ నరర్షభా, అక్కడ స్నానం చేసి అగ్నిలోకాన్ని పొందుతాడు; తన కులాన్నీ బాగుగా ఉద్ధరిస్తాడు.
3.81.139
विश्वामित्रस्य तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ।
तत्र स्नात्वा नरश्रेष्ठ ब्राह्मण्यमधिगच्छति ॥ ३.८१.१३९ ॥
భరతోత్తమా, అక్కడే విశ్వామిత్రుని తీర్థం ఉంది. నరశ్రేష్ఠా, అక్కడ స్నానం చేసినవాడు బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందుతాడు.
3.81.140
ब्रह्मयोनिं समासाद्य शुचिः प्रयतमानसः ।
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८१.१४० ॥
బ్రహ్మయోనిని చేరి, శుచిగా, నిగ్రహించిన మనసుతో, నరవ్యాఘ్రా, అక్కడ స్నానం చేసి మనుష్యుడు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు.
3.81.141
पुनात्यासप्तमं चैव कुलं नास्त्यत्रसंशयः ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ ३.८१.१४१ ॥
అది ఏడు తరాల వరకు కులాన్ని పవిత్రం చేస్తుంది; ఇందులో సందేహం లేదు. కాబట్టి, రాజేంద్రా, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన ఆ తీర్థానికి వెళ్ళాలి.
3.81.142
पृथूदकमिति ख्यातं कार्तिकेयस्य वै नृप ।
तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः ॥ ३.८१.१४२ ॥
ఓ రాజా, కార్తికేయుని పృథూదకం అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైన తీర్థం ఉంది. అక్కడ పితృదేవతలను, దేవతలను పూజించడంలో నిమగ్నమై అభిషేకం చేయాలి.
3.81.143
अज्ञानाज्ज्ञानतो वाऽपिस्त्रिया वा पुरुषेण वा ।
यत्किंचिदशुभं कर्म कृतं मानुषबुद्धिना ॥ ३.८१.१४३ ॥
అజ్ఞానంతో గాని, జ్ఞానంతో గాని, స్త్రీ చేతనైనా పురుషుని చేతనైనా, మానవ బుద్ధితో చేసిన ఏ అశుభ కర్మయైనా—
3.81.144
तत्सर्वं नश्यते तत्र स्नातमात्रस्य भारत ।
अश्वमेधफलं चास्य स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.१४४ ॥
భారతా, అక్కడ స్నానం చేసినంత మాత్రాన అదంతా నశిస్తుంది. అతనికి అశ్వమేధ ఫలం లభించి, స్వర్గలోకానికి వెళ్తాడు.
3.81.145
पुण्यमाहुः कुरुक्षेत्रं कुरुक्षेत्रात्सरस्वती ।
सरस्वत्याश्च तीर्थानि तीर्थेभ्यश् पृथूदकम् ॥ ३.८१.१४५ ॥
కురుక్షేత్రం పుణ్యమని అంటారు; కురుక్షేత్రం కంటే సరస్వతి, సరస్వతి తీర్థాల కంటే పృథూదకం (గొప్పది).
3.81.146
उत्तमे सर्वतीर्थानां यस्त्यजेदात्मनस्तनुम् ।
पृथूदके जप्यपरो नैव श्वो मरणं तपेत् ॥ ३.८१.१४६ ॥
అన్ని తీర్థాలలో ఉత్తమమైన పృథూదకంలో, జపంలో నిమగ్నుడై తన శరీరాన్ని త్యజించేవాడికి రేపటి మరణ బాధ ఉండదు.
3.81.147
गीतं सनत्कुमारेण व्यासेन च महात्मना ।
वेदे च नियतं राजन्नभिगच्छेत्पृथूदकम् ॥ ३.८१.१४७ ॥
సనత్కుమారుడు, మహాత్ముడు వ్యాసుడు పాడారు; వేదంలోనూ ఉంది — ఓ రాజా, పృథూదకాన్ని తప్పక చేరాలి.
3.81.148
पृथूदकात्तीर्थतमं नान्यत्तीर्थं कुरूद्वह ।
तन्मेध्यं तत्पवित्रं च पावनं च न संशयः ॥ ३.८१.१४८ ॥
ఓ కురువంశ శ్రేష్ఠుడా, పృథూదకం కంటే గొప్ప తీర్థం మరొకటి లేదు; అది పవిత్రమైనది, పావనమైనది — ఇందులో సందేహం లేదు.
3.81.149
तत्रस्नात्वा दिवं यान्ति येऽपि पापकृतो नराः ।
पृथूदके नरश्रेष्ठ एवमाहुर्मनीषिणः ॥ ३.८१.१४९ ॥
పాపులైన మనుషులు కూడా అక్కడ (పృథూదకంలో) స్నానం చేసి స్వర్గానికి వెళ్తారు — ఓ నరశ్రేష్ఠా, జ్ఞానులు ఇలా అంటారు.
3.81.150
मधुस्रवं च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ।
तत्र स्नात्वा नरो राजन्गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१५० ॥
ఓ భరత శ్రేష్ఠా, అక్కడే మధుస్రవం అనే తీర్థం కూడా ఉంది; ఓ రాజా, అక్కడ స్నానం చేసే మనిషి వెయ్యి గోదానాల ఫలం పొందుతాడు.
3.81.151
ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं देव्या यथाक्रमम् ।
सरस्वत्यारुणायाश्च संगमे लोकविश्रुते ॥ ३.८१.१५१ ॥
తరువాత, ఓ రాజేంద్రా, దేవి తీర్థానికి క్రమంగా వెళ్లాలి; సరస్వతి, అరుణా కలిసే లోకప్రసిద్ధ సంగమానికి.
3.81.152
त्रिरात्रोपोषितः स्नात्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया ।
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति मानवः ॥ ३.८१.१५२ ॥
మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేసి స్నానం చేసిన మనిషి బ్రహ్మహత్య పాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు; అగ్నిష్టోమ, అతిరాత్ర యాగాల ఫలాన్ని పొందుతాడు.
3.81.153
आसप्तमं कुलं चैव पुनाति भरतर्षभ ।
अवतीर्णं च तत्रैव तीर्थं कुरुकुलोद्वह ॥ ३.८१.१५३ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, అది ఏడు తరాల వరకు వంశాన్ని పవిత్రం చేస్తుంది; కురువంశాన్ని మోసేవాడా, అక్కడే దిగి ఆ తీర్థంలో స్నానం చేయడం వల్ల.
3.81.154
विप्राणामनुकम्पार्थं शार्ङ्गिणा निर्मिनं पुरा ।
व्रतोपनयनाभ्यां चाप्युपवासेन वाऽप्युत ॥ ३.८१.१५४ ॥
బ్రాహ్మణులపై దయతో, శార్ఙ్గధారి (విష్ణువు) పూర్వకాలంలో దీనిని నిర్మించాడు; వ్రతం, ఉపనయనం ద్వారా, లేదా ఉపవాసం ద్వారా కూడా.
3.81.155
क्रियामन्त्रैश्च संयुक्तो ब्राह्मणः स्यान्न संशयः ।
क्रियामन्त्रविहीनोऽपि तत्र स्नात्वा नरर्षभ।
चीर्णव्रतो भवेद्विद्वान्दृष्टमेतत्पुरातनैः ॥ ३.८१.१५५ ॥
క్రియలు, మంత్రాలతో కూడినవాడు బ్రాహ్మణుడవుతాడు, సందేహం లేదు. ఓ నరశ్రేష్ఠా, క్రియలు, మంత్రాలు లేనివాడైనా అక్కడ స్నానం చేసి వ్రతాన్ని పూర్తిచేసిన వాడు విద్వాంసుడవుతాడు; ఇది పూర్వులు చూసినది.
3.81.156
समुद्राश्चापि चत्वारः समानीताश् दर्भिणा ।
तेषु स्नातो नरश्रेष्ठ न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.१५६ ॥
దర్భి (కుశధారి) చేత నాలుగు సముద్రాలు కూడా ఇక్కడికి తీసుకురాబడ్డాయి; ఓ నరశ్రేష్ఠా, వాటిలో స్నానం చేసిన వాడు దుర్గతిని పొందడు.
3.81.157
फलानि गोसहस्राणां चतुर्णां विन्दते च सः ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थं शतसहस्रकम् ॥ ३.८१.१५७ ॥
అతడు నాలుగు వేల గోవుల ఫలాన్ని పొందుతాడు. అప్పుడు, ధర్మజ్ఞుడా, అతడు లక్ష రెట్ల తీర్థానికి వెళ్ళాలి.
3.81.158
साहस्रकं च तत्रैव द्वे तीर्थे लोकविश्रुते ।
उभयोर्हि नरः स्नात्वा गोसरस्रफंल लभेत् ॥ ३.८१.१५८ ॥
అక్కడే లోకప్రసిద్ధమైన రెండు తీర్థాలు ఉన్నాయి. వేయి రెట్ల ఫలం. రెండింటిలోనూ స్నానం చేసిన మనిషి వేల గోవుల ఫలాన్ని పొందాలి.
3.81.159
दानं वाऽप्युपवासो वा सहस्रगुणितं भवेत् ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र रेणुकातीर्थमुत्तमम् ॥ ३.८१.१५९ ॥
అక్కడ దానమైనా ఉపవాసమైనా వేయి రెట్లు అవుతుంది. అప్పుడు, రాజేంద్రా, ఉత్తమమైన రేణుకా తీర్థానికి వెళ్ళాలి.
3.81.160
तीर्ताभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८१.१६० ॥
తీర్థంలో అభిషేకం చేయాలి; పితృదేవతల, దేవతల పూజలో నిమగ్నుడై ఉండాలి. అన్ని పాపాలనుండి శుద్ధమైన ఆత్మతో అగ్నిష్టోమ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందాలి.
3.81.161
विमोचनमुपस्पृश्य जितमन्युर्जितेन्द्रियः ।
प्रतिग्रहकृतैर्दोषैः सर्वैः स परिमुच्यते ॥ ३.८१.१६१ ॥
విమోచన తీర్థ జలాన్ని తాకి, కోపాన్ని ఇంద్రియాలను జయించినవాడు, ప్రతిగ్రహం వల్ల కలిగే అన్ని దోషాల నుండి పూర్తిగా విముక్తి పొందుతాడు.
3.81.162
ततः पञ्चवटीं गत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ।
पुण्येन महता युक्तः सतां लोके महीयते ॥ ३.८१.१६२ ॥
అప్పుడు పంచవటికి వెళ్లి, బ్రహ్మచారియై ఇంద్రియాలను జయించి, గొప్ప పుణ్యంతో కూడినవాడు సత్పురుషుల లోకంలో గౌరవింపబడతాడు.
3.81.163
यत्रयोगेश्वरः स्थाणुः स्वयमेव वृषध्वजः ।
तमर्चयित्वा देवेशं गमनादेव सिद्ध्यति ॥ ३.८१.१६३ ॥
యోగేశ్వరుడైన స్థాణువు, స్వయంగా వృషధ్వజుడు ఎక్కడ ఉన్నాడో, అక్కడ దేవేశుని పూజించి వెళ్లడం చేతనే సిద్ధి లభిస్తుంది.
3.81.164
तैजसं वारुणं तीर्थं दीप्यमानं स्वतेजसा ।
यत्र रब्रह्मादिभिर्दैर्वैर्ऋषिभिश्च तपोधनैः ॥ ३.८१.१६४ ॥
తన తేజస్సుతో ప్రకాశించే తైజస, వారుణ తీర్థం; అక్కడ బ్రహ్మాదులైన దేవతలు, తపోధనులైన ఋషులు (ఉన్నారు).
3.81.165
सैनापत्येन देवानामभिषिक्तो गुहस्तदा ।
तैजसस्य तु पूर्वेण कुरुतीर्थं कुरूद्वह ॥ ३.८१.१६५ ॥
అప్పుడు దేవతల సేనాపతి పదవికి గుహుడు అభిషేకించబడ్డాడు. తైజస తీర్థానికి తూర్పున కురుతీర్థం ఉంది, కురువంశ శ్రేష్ఠుడా.
3.81.166
कुरुतीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८१.१६६ ॥
కురుతీర్థంలో స్నానం చేసి, బ్రహ్మచారి, జితేంద్రియుడైన మనిషి, సర్వపాపాలనుండి శుద్ధాత్ముడై బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు.
3.81.167
स्वर्गद्वारं ततो गच्छेन्नियतो नियताशनः ।
स्वर्गलोकमवाप्नोति ब्रह्मलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.१६७ ॥
తరువాత స్వర్గద్వారానికి వెళ్లాలి; నియమంతో, నియత భోజనంతో. అతడు స్వర్గలోకాన్ని పొందుతాడు, బ్రహ్మలోకానికీ వెళ్తాడు.
3.81.168
ततो गच्छेदनरकं तीर्थसेवी नराधिप ।
तत्र स्नात्वा नरो राजन्न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.१६८ ॥
తరువాత, ఓ నరాధిపా, తీర్థసేవి అనరకానికి వెళ్లాలి. అక్కడ స్నానం చేసిన మనిషి దుర్గతిని పొందడు, ఓ రాజా.
3.81.170
तत्रब्रह्मा स्वयं नित्यं देवैः सह महीपते ।
सान्निध्यं तत्रराजेन्द्र रुद्रपत्न्याः कुरूद्वह।
अभिगम्य च तां देवीं न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ३.८१.१७० ॥
అక్కడ బ్రహ్మ స్వయంగా దేవతలతో కలిసి నిత్యం ఉంటాడు, ఓ మహీపతీ. ఓ రాజేంద్రా, రుద్రుని పత్ని అక్కడ ఉంది, ఓ కురుశ్రేష్ఠా. ఆ దేవిని సమీపించి మనిషి దుర్గతిని పొందడు.
3.81.171
तत्रैव च महाराज विश्वेश्वरमुमापतिम् ।
अभिगम्य महादेवं मुच्यते सर्वकिल्विषैः ॥ ३.८१.१७१ ॥
అక్కడే కూడా, ఓ మహారాజా, విశ్వేశ్వరుడు ఉమాపతి అయిన మహాదేవుని సమీపించి మనిషి సర్వ పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.
3.81.172
नारायणं चाभिगम्य पद्मनाभमरिंदम ।
राजमानो महाराज विष्णुलोकं च गच्छति ॥ ३.८१.१७२ ॥
నారాయణుని సమీపించి, పద్మనాభుని చేరి, ఓ అరిందమా, ఓ మహారాజా, ప్రకాశిస్తూ అతడు విష్ణులోకానికి వెళ్తాడు.
3.81.173
तीर्थेषु सर्वदेवानां स्नातः स पुरुषर्षभ ।
सर्वदुःखैः परित्यक्तो द्योतते शशिवन्नरः ॥ ३.८१.१७३ ॥
అన్ని దేవతల తీర్థాలలో స్నానం చేసి, ఓ పురుషర్షభా, సర్వ దుఃఖాల నుండి విడువబడిన మనిషి చంద్రునివలె ప్రకాశిస్తాడు.
3.81.174
ततः स्वस्तिपुरं गच्छेत्तीर्थसेवी नराधिप ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८१.१७४ ॥
ఆ తరువాత, ఓ నరాధిపా, తీర్థసేవి స్వస్తిపురానికి వెళ్ళాలి. ప్రదక్షిణ చేసి వేయి గోవుల ఫలాన్ని పొందుతాడు.
3.81.175
पावनं तीर्थमासाद्य तर्पयेत्पितृदेवताः ।
अग्निष्टोमस्य यत्रस्य फलं प्राप्नोति भारत ॥ ३.८१.१७५ ॥
పావనమైన తీర్థాన్ని చేరి పితృదేవతలను, దేవతలను తర్పణం చేయాలి. ఓ భారతా, అతడు అగ్నిష్టోమ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు.
3.81.176
गङ्गाह्रदश्च तत्रैव कूपश्च भरतर्षभ ।
तिस्रः कोट्यस्तु तीर्थानां तस्मिन्कूपे महीपते ॥ ३.८१.१७६ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, అక్కడే గంగా సరస్సు, ఒక బావి ఉన్నాయి. ఓ మహీపతీ, ఆ బావిలో మూడు కోట్ల తీర్థాలు ఉన్నాయి.
3.81.177
तत्र स्नात्वा नरो राजन्स्वर्गलोकं प्रपद्यते ।
आपगायां नरः स्नात्वा अर्चयित्वा महेश्वरम् ॥ ३.८१.१७७ ॥
రాజా, అక్కడ స్నానం చేసిన మనిషి స్వర్గలోకాన్ని పొందుతాడు. నదిలో స్నానం చేసి మహేశ్వరుని పూజించిన మనిషి (పొందుతాడు).
3.81.178
गाणपत्यमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ।
ततः स्थाणुवटं गच्छेत्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ ३.८१.१७८ ॥
అతడు గాణపత్య స్థితిని పొందుతాడు, తన కులాన్ని కూడా ఉద్ధరిస్తాడు. తరువాత మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన స్థాణువటానికి వెళ్ళాలి.
3.81.179
तत्र स्नात्वा स्थितो रात्रिं रुद्रलोकमवाप्नयात् ।
बदरीकाननं गच्छेद्वसिष्ठस्याश्रमं गतः ॥ ३.८१.१७९ ॥
అక్కడ స్నానం చేసి రాత్రి అంతా ఉండినవాడు రుద్రలోకాన్ని పొందాలి. వసిష్ఠుని ఆశ్రమానికి వెళ్ళి బదరీవనానికి వెళ్ళాలి.
3.81.180
बदरीं भक्षयेत्तत्र त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
सम्यग्द्वादशवर्षाणि बदरीं भक्षयेत्तु यः ॥ ३.८१.१८० ॥
అక్కడ మూడు రాత్రులు ఉపవాసం ఉండి మనిషి బదరీ (రేగు) పండ్లు తినాలి. పన్నెండు సంవత్సరాలు సక్రమంగా బదరీ తినేవాడు (కూడా).
3.81.181
त्रिरात्रोपोषितस्तेन भवेत्तुल्यो नराधिप ।
इन्द्रमार्गं समासाद्य तीर्थसेवी नराधिप ॥ ३.८१.१८१ ॥
ఆ (పన్నెండు సంవత్సరాల నియమం) వలన అతడు మూడు రాత్రులు ఉపవాసం ఉన్నవానితో సమానుడవుతాడు. ఓ నరాధిపా, ఇంద్రమార్గాన్ని చేరి తీర్థాలను సేవించేవాడు (ఇంద్రలోకాన్ని పొందుతాడు).
3.81.182
अहोरात्रोपवासेन शक्रलोके महीयते ।
एकरात्रं समासाद्य एकरात्रोषितो नरः ॥ ३.८१.१८२ ॥
ఒక పగలు-రాత్రి ఉపవాసంతో మనిషి ఇంద్రలోకంలో గౌరవింపబడతాడు. ఒక రాత్రి (ఆ తీర్థాన్ని) చేరి, ఒక రాత్రి అక్కడ నివసించిన మనిషి (కూడా ఫలం పొందుతాడు).
3.81.183
नियतः सत्यवादी च ब्रह्मलोके महीयते ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ ३.८१.१८३ ॥
నియమంతో ఉండి సత్యం పలికే వాడు బ్రహ్మలోకంలో గౌరవింపబడతాడు. అప్పుడు, ఓ రాజేంద్రా, త్రిలోకాలలో ప్రసిద్ధమైన ఆ తీర్థానికి వెళ్లాలి.
3.81.184
आदित्यस्याश्रमो यत्र तेजोराशेर्महात्मनः ।
तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा पूजयित्वा विभावसुं ॥ ३.८१.१८४ ॥
తేజోరాశి అయిన మహాత్ముడు ఆదిత్యుని ఆశ్రమం ఎక్కడ ఉందో, ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసి, విభావసుని (అగ్నిని) పూజించి, మనిషి (ఫలం పొందుతాడు).
3.81.185
आदित्यलोकं व्रजति कुलं चैव समुद्धरेत् ।
सोमतीर्थे नरः स्नात्वा तीर्थसेवी नराधिप ॥ ३.८१.१८५ ॥
అతడు ఆదిత్యలోకానికి వెళ్తాడు, తన కులాన్నీ ఉద్ధరిస్తాడు. సోమతీర్థంలో స్నానం చేసి, ఓ నరాధిపా, తీర్థసేవి అయిన మనిషి (ఇటువంటి ఫలం పొందుతాడు).
3.81.186
सोमलोकमवाप्नोति नरो नास्त्यत्रसंशयः ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ दधीचस्य महात्मनः ॥ ३.८१.१८६ ॥
మనిషి సోమలోకాన్ని పొందుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు. అప్పుడు, ధర్మజ్ఞా, మహాత్ముడైన దధీచుని (తీర్థానికి) వెళ్లాలి.
3.81.187
तीर्थं पुण्यतमं राजन्पावनं लोकविश्रुतम् ।
यत्र सारस्वतो यातः सोङ्गिरास्तपसो निधिः ॥ ३.८१.१८७ ॥
ఓ రాజా, ఈ తీర్థం అత్యంత పుణ్యమైనది, పవిత్రమైనది, లోకంలో ప్రసిద్ధమైనది. ఇక్కడ సారస్వతుడు వెళ్లాడు; తపస్సుకు నిధి అయిన అంగిరసుడు (కూడా వెళ్లాడు).
3.81.188
तस्मिस्तीर्थे नरः स्नात्वा वाजिमेधफलं लभेत् ।
सारस्वतीं गतिं चैव लभते नात्र संशयः ॥ ३.८१.१८८ ॥
ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసిన మనిషి అశ్వమేధ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు; సారస్వత గతిని కూడా పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.
3.81.189
ततः कन्याश्रमं गच्छेन्नियतो ब्रह्मचर्यवान् ।
त्रिरात्रोपोषितो राजन्नियतो नियताशनः ॥ ३.८१.१८९ ॥
తరువాత నియమంతో, బ్రహ్మచర్య వ్రతంతో కన్యాశ్రమానికి వెళ్ళాలి; ఓ రాజా, మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేసి, నియమిత భోజనం చేస్తూ.
3.81.190
लभेत्कन्याशतं दिव्यं स्वर्गलोकं च गच्छति ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थं सन्निहतीमपि ॥ ३.८१.१९० ॥
అతడు దివ్యమైన వంద మంది కన్యలను పొంది స్వర్గలోకానికి వెళ్తాడు. తరువాత, ధర్మజ్ఞుడా, సన్నిహతి తీర్థానికి కూడా వెళ్ళాలి.
3.81.191
तत्रब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः ।
मासिमासि समायान्ति पुण्येन महाताऽन्विताः ॥ ३.८१.१९१ ॥
అక్కడ బ్రహ్మాది దేవతలు, తపస్సే ధనంగా గల ఋషులు పుణ్యంతో కూడి నెలనెలా సమావేశమవుతారు.
3.81.192
सन्निहत्यामुपस्पृश्य राहुग्रस्ते दिवाकरे ।
अश्वमेधशतं तेन तत्रेष्टं शाश्वतं भवेत् ॥ ३.८१.१९२ ॥
సన్నిహతిలో ఆచమనం చేసి స్నానం చేసి, రాహువు సూర్యుని గ్రహించిన సమయంలో, అతడు అక్కడ వందమంది అశ్వమేధ యజ్ఞాలు చేసినట్లే; ఆ ఫలం శాశ్వతంగా ఉంటుంది.
3.81.193
पृथिव्यां यानि तीर्थानि अन्तरिक्षचराणि च ।
नद्यो ह्रदास्तडागाश्च सर्वप्रस्रवणानि च ॥ ३.८१.१९३ ॥
భూమిపై ఉన్న తీర్థాలు, ఆకాశంలో సంచరించే తీర్థాలు, నదులు, సరస్సులు, చెరువులు, అన్ని జలధారలు కూడా.
3.81.194
उदपानानि वाप्यश्च तीर्थान्यायतनानि च ।
निःसंशयममावास्यां समेष्यन्ति नराधिप ॥ ३.८१.१९४ ॥
బావులు, మెట్ల బావులు, తీర్థాలు, పవిత్ర ఆలయాలు — ఓ నరాధిపా, సందేహం లేకుండా అమావాస్య నాడు అవన్నీ కలుస్తాయి.
3.81.195
मासिमासि नरव्याघ्र सन्निहत्यां न संशयः ।
तीर्थसन्निहनादेव सन्निहत्येति विश्रुता ॥ ३.८१.१९५ ॥
ఓ నరవ్యాఘ్రా, ప్రతి నెలా సన్నిహత్యలో సందేహం లేదు; తీర్థాల సంగమం వల్లనే అది 'సన్నిహత్య' అని ప్రసిద్ధి చెందింది.
3.81.196
तत्र स्नात्वा च पीत्वा च स्वर्गलोके महीयते ।
अमावास्यां तु तत्रैव राहुग्रस्ते रदिवाकरे ॥ ३.८१.१९६ ॥
అక్కడ స్నానం చేసి నీరు త్రాగినవాడు స్వర్గలోకంలో గౌరవించబడతాడు; అమావాస్య నాడు, రాహువు సూర్యుడిని గ్రహించినప్పుడు అక్కడే.
3.81.197
यः श्राद्धं कुरुते मर्त्यस्तस्य पुण्यफंल शृणु ।
अश्वमेधसहस्रस्य सम्यगिष्टस्य यत्फलम् ॥ ३.८१.१९७ ॥
శ్రాద్ధం చేసే మానవుని పుణ్యఫలాన్ని వినుము — సక్రమంగా చేసిన వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాల ఫలం ఏదో, అదే.
3.81.198
स्नात एव समाप्नोति कृत्वा श्राद्धं च मानवः ।
यत्किंचिद्दुष्कृतंकर्म स्त्रिया वा पुरुषेण वा ॥ ३.८१.१९८ ॥
స్నానం చేసినంతనే, శ్రాద్ధం చేసిన మానవుడు పొందుతాడు; స్త్రీ చేసినా పురుషుడు చేసినా ఏ దుష్కర్మ అయినా—
3.81.199
स्नातमात्रस्य तत्सर्वं नश्यते नात्र संशयः ।
पद्मवर्णेन याने ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८१.१९९ ॥
స్నానం చేసిన వెంటనే అతని పాపాలన్నీ నశిస్తాయి — ఇందులో సందేహం లేదు; తామరపువ్వు రంగు వాహనంలో అతడు బ్రహ్మలోకాన్ని చేరుతాడు.
3.81.200
अभिवाद्य ततो यक्षं द्वारपालं मचक्रुकम् ।
कोटितीर्थमुपस्पृश्य लभेद्बहुसुवर्णकम् ॥ ३.८१.२०० ॥
అనంతరం ద్వారపాలకుడైన యక్షుడు మచక్రుకుడికి నమస్కరించి, కోటితీర్థంలో ఆచమనం చేస్తే బహు సువర్ణం లభిస్తుంది.
3.81.201
गङ्गाह्रदश्च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ।
तत्रस्नायीत धर्मज्ञ ब्रह्मचारी समाहितः ॥ ३.८१.२०१ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, అక్కడే గంగాహ్రదం అనే తీర్థమూ ఉంది; ధర్మజ్ఞుడా, అక్కడ బ్రహ్మచర్యంతో, ఏకాగ్రచిత్తంతో స్నానం చేయి.
3.81.202
राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं विन्दति मानवः ।
पृथिव्यां नैमिषं तीर्थमन्तरिक्षे च पुष्करम् ॥ ३.८१.२०२ ॥
మానవుడు రాజసూయ, అశ్వమేధ యజ్ఞాల ఫలాన్ని పొందుతాడు — భూమిపై నైమిష తీర్థంతో, అంతరిక్షంలో పుష్కరంతో.
3.81.203
त्रयाणामपि लोकानां कुरुक्षेत्रं विशिष्यते ।
पांसवोपि कुरुक्षेत्राद्वायुना समुदीरिताः ॥ ३.८१.२०३ ॥
మూడు లోకాలలోనూ కురుక్షేత్రం శ్రేష్ఠమైనది; కురుక్షేత్రం నుండి గాలి ఎగరగొట్టిన ధూళికణాలు కూడా (పవిత్రమైనవే).
3.81.204
अपि दुष्कृतकर्माणं नयन्ति परमां गतिम् ।
दक्षिणेन सरस्वत्या उत्तरेण दृषद्वतीम् ॥ ३.८१.२०४ ॥
దుష్కర్మలు చేసినవారిని కూడా అవి పరమగతికి చేరుస్తాయి — సరస్వతికి దక్షిణంగా, దృషద్వతికి ఉత్తరంగా (ఉన్నవి).
3.81.205
ये वसन्ति कुरुक्षेत्रे तेवसन्ति त्रिविष्टपे ।
कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहम्।
अप्येकां वाचमुत्सृज्य सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८१.२०५ ॥
కురుక్షేత్రంలో నివసించేవారు స్వర్గంలో నివసిస్తారు. "నేను కురుక్షేత్రానికి వెళ్తాను, కురుక్షేత్రంలో నివసిస్తాను" అనే ఒక్క మాట పలికినా మనిషి సర్వపాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.
3.81.206
ब्रह्मवेदी कुरुक्षेत्रं पुण्यं ब्रह्मर्षिसेवितम् ।
तस्मिन्वसन्ति ये मर्त्या न ते शोच्याः कथंचन ॥ ३.८१.२०६ ॥
బ్రహ్మవేది కురుక్షేత్రం పుణ్యమైనది, బ్రహ్మర్షులచే సేవించబడినది. అందులో నివసించే మానవులు ఏ విధంగానూ శోచనీయులు కారు.
3.81.207
तरन्तुकारन्तुकयोर्यदन्तरं ।
रामह्रदानां च मचक्रुकस्य च।
एतत्कुरुक्षेत्रसमन्तपञ्चकं ।
पितामहस्योत्तरवेदिरुच्यते ॥ ३.८१.२०७ ॥
తరంతుక మరియు కారంతుకాల మధ్య ఉన్న ప్రదేశం, రామహ్రదాలకు మరియు మచక్రుకకు మధ్య ఉన్న ప్రదేశం - ఇదే కురుక్షేత్రంలోని సమంతపంచకం. దానిని పితామహుని ఉత్తర వేది అని అంటారు.